مهابهاراتا · أدهيايا 4.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.51.1
ततः शान्तनवस्तत्र धर्मार्थकुशलं हितम् ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमब्रवीत्कुरुसंसदि ॥ ४.५१.१ ॥
فقال ابن شانتانو (بهيشما) الماهر في الدارما والأرثا هذا القول النافع لدُرْيُودَهَنَ في مجلس الكورو.
4.51.2
साधु पश्यति वै द्रोणः कृपः साध्वनुपश्यति ।
आचार्यपुत्रः सहजं निश्चितं साधु भाषते ॥ ४.५१.२ ॥
يرى دْرونا الصواب، ويوافقه كْرِبا بحق. وابن المعلّم (أشفاتّهامان) يقول كلمة ثابتة صائبة بطبعه.
4.51.3
कर्णस्तु क्षत्रधर्मेण केवलं योद्धुमिच्छति ।
आचार्यो नावमन्तव्यः पुरुषेण विजानता।
देशकालौ तु संप्रेक्ष्य योद्धव्यमिति मे मतिः ॥ ४.५१.३ ॥
أما كَرْنَ فيريد القتال وحده بدافع واجب المحارب. وينبغي للرجل العاقل ألا يحتقر المعلّم. وبعد النظر في المكان والزمان ينبغي القتال، فهذا رأيي.
4.51.4
यस्य सूर्यसमाः प़ञ्च सपत्नाः स्युः प्रहारिणः ।
कथमभ्युदये तेषां न प्रमुह्येत पण्डितः ॥ ४.५१.४ ॥
من له خمسة أعداء أقوياء كالشمس، كيف لا يتحير الحكيم عند صعودهم؟
4.51.5
स्वार्थे सर्वे विमुह्यन्ति येऽपि धर्मविदो जनाः ।
तस्मात्तत्वं न जानाति यत्तु कार्यं नराधिपः ॥ ४.५१.५ ॥
في مصلحتهم الذاتية يتحير الجميع، حتى أهل الدارما، ولذلك لا يدرك الملك حقيقة ما ينبغي فعله.
4.51.6
धार्तराष्ट्रोपि दुर्बुद्धिः पश्यन्नपि धनञ्जयम् ।
नैव पश्यति नाघ्राति मन्दः क्रोधवशं गतः ॥ ४.५१.६ ॥
ابن دُرِتَراشْتْرَ الفاسد الفهم لا يرى دَنَنْجَيَ (أرجونا) مع أنه يراه؛ فالأحمق المستولي عليه الغضب لا يبصر ولا يدرك.
4.51.7
एवमुक्त्वा तु राजानं पुनर्द्रौणिमुवाच ह ।
प्राञ्जलिर्भरतश्रेष्ठः साम्ना बुद्धिमतांवरः ॥ ४.५१.७ ॥
قال ذلك، ثم توجّه أفضل البهاراتا، أحكم الحكماء، مُقوِّس الكفّين، بلطف إلى ابن درونا.
4.51.8
कर्णो हि यदवोचत्त्वां तेजस्संजननाय तत् ।
आचार्यपुत्रः क्षमतां महत्कार्यमुपस्थितम् ॥ ४.५१.८ ॥
ما قاله لك كارنا كان لإشعال حميتك. يا ابن المعلّم، اصفح عنه؛ فمهمّة عظيمة قد حضرت.
4.51.9
नायं कालो विरोधस्य कौन्तेये समुपस्थिते ।
क्षन्तव्यं भवता सर्वमाचार्येण कृपेण च ॥ ४.५१.९ ॥
ليس هذا وقت العداوة والكفّ، إذ قد دنا ابن كونتي. عليك وعلى المعلّم وكربا أن تصفحوا عن كل شيء.
4.51.10
भवतां हि कृतास्त्रत्वं यथाऽऽदित्ये प्रभा तथा ।
यथा चन्द्रमसो लक्ष्मीः सर्वथा नापकृष्यते ।
एवं भवत्सु ब्राह्मण्यं ब्रह्मास्त्रं च प्रतिष्ठितम् ॥ ४.५१.१० ॥
كما أن الضياء في الشمس، فكذلك إتقان السلاح فيكم. وكما أن بهاء القمر لا ينقص، فكذلك البراهمانية وسلاح براهما ثابتان فيكم.
4.51.11
चत्वार एकतो वेदाः क्षात्रमेकत्र दृश्यते ।
नैतत्समस्तमुभयं कस्मिंश्चिदनुशुश्रुम।
अन्यत्र भारताचार्यात्सुपुत्रादिति मे मतिः ॥ ४.५१.११ ॥
الفيدات الأربعة تُرى في جانب، وعلم القتال في جانب آخر. ولم نسمع أن الاثنين اجتمعا كاملين في أحد إلا في معلّم البهاراتا وابنه الصالح، هذا رأيي.
4.51.12
वेदान्ताश्च पुराणानि इतिहासं पुरातनम् ।
जामदग्न्यमृते राजन्को द्रोणादधिको भवेत् ॥ ४.५१.१२ ॥
الفيدانتا والبورانات والتواريخ القديمة—يا ملك، من يكون أعظم من درونا سوى راما ابن جامادجني؟
4.51.13
ब्रह्मास्त्रं चैव वेदाश्च नैतदन्यत्र दृश्यते ॥ ४.५१.१३ ॥
سلاح براهما والفيدا — هذه لا تُرى في مكان آخر.
4.51.14
आचार्यपुत्रः क्षमतां नायं कालो विभेदने ।
सर्वे संहत्य युद्ध्यामः पाकशासनिमागतम् ॥ ४.५१.१४ ॥
ليُغفر لابن المعلّم؛ فليس هذا وقت الفرقة بيننا. فلنتّحد جميعاً ونحارب من جاء كإندرا.
4.51.15
बलस्य व्यसनानीह यान्युक्तानि मनीषिभिः ।
मुख्यो भेदोहि तेषां तु पापिष्ठो विदुषां मतः ॥ ४.५१.१५ ॥
من بين آفات الجيش التي ذكرها الحكماء هنا، فإن الفرقة هي الأعظم والأشد إثماً، كما يرى العلماء.
4.51.16
नैवं न्याय्यमिदं वाच्यमस्माकं पुरुषर्षभ ।
किंतु रोषपरीतेन गुरुणा भाषिता गुणाः ॥ ४.५१.१६ ॥
ليس من العدل أن يُقال هذا عنا أيها الثور بين الرجال؛ ولكن المعلّم، وقد غلبه الغضب، لم يذكر إلا فضائلنا.
4.51.17
शत्रोरपि गुणा ग्राह्या दोषा वाच्या गुरोरपि ।
सर्वथा सर्वयत्नेन पुत्रे शिष्ये हितं वदेत् ॥ ४.५१.१७ ॥
ينبغي أن تُقبل فضائل العدو حتى، وأن تُذكر عيوب المعلّم حتى؛ وينبغي بكل وجه وبكل جهد أن يُقال للابن والتلميذ ما فيه الخير وحده.
4.51.18
आचार्य एष क्षमतां शान्तिरत्र विधीयताम् ।
अभिद्यमाने तु गुरौ निवृत्तं रोषकारितम् ॥ ४.५१.१८ ॥
ليغفر هذا المعلّم؛ وليُقم السلام هنا. فإذا زال الانقسام في المعلّم، انتهى هذا الخلاف الذي وُلد من الغضب.
4.51.19
ततो दुर्योधनो द्रोणं क्षमयामास भारत ।
सह कर्णेन भीष्मेण कृपं चैव महाबलम् ॥ ४.५१.१९ ॥
ثم استرضى دوريودهانا، يا بهارata، درونا بمعاونة كارنا وبهيشما والقوي كريبا.
4.51.20
यदेतत्प्रथमं वाक्यं भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ।
तेनैवाहं प्रसन्नो वै परमत्र विधीयताम् ॥ ४.५१.२० ॥
بالكلمة الأولى التي قالها بهيشما ابن شانتانو أنا حقاً راضٍ؛ فلتُدبَّر هنا الخطوة التالية.
4.51.21
यथा दुर्योधनं पार्थो नोपसर्पति संगरे ।
साहसाद्यदि वा मोहात्तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ४.५१.२१ ॥
لكي لا يقترب بارثا من دوريودهانا في القتال، سواء عن تهوّر أو عن غفلة، فلتُوضع مثل هذه الخطة.
4.51.22
वनवासे ह्यनिर्वृत्ते दर्शयेन्न धनञ्जयः ।
धनं चालभमानोऽत्र नाद्य तत्क्षन्तुमर्हति ॥ ४.५१.२२ ॥
إذا لم يكن النفي في الغابة قد انتهى بعد، فلا ينبغي لدهananjaya أن يظهر نفسه؛ فهو لم ينل ثروته، ولا يستحق اليوم أن يحتمل ذلك.
4.51.23
यथा नायं समायुञ्ज्याद्धार्तराष्ट्रं कथंचन ।
न च सेनां पराजय्यात्तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ४.५१.२३ ॥
لكي لا يشتبك هذا بأي وجه مع ابن دهريتاراشترا، ولا يهزم الجيش، فلتُوضع مثل هذه الخطة.
4.51.24
उक्तं दुर्योधनेनापि पुरस्ताद्वाक्यमीदृशम् ।
तदनुस्मृत्य गाङ्गेय यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ ४.५१.२४ ॥
قال دوريودهانا من قبل كلمات مثل هذه؛ فاذكرها، يا ابن غانغا، وينبغي لك أن تقول على الوجه الصحيح.