મહાભારત · અધ્યાય 4.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.54.1
तथा व्यूढेष्वनीकेषु कौरवेयैर्महारथैः ।
उपायादर्जुनंस्तूर्णं रथघोषेण नादयन् ॥ ४.५४.१ ॥
આ રીતે વ્યૂહમાં ગોઠવાયેલા સૈન્યોમાંથી કૌરવ મહારથીઓ રથના ઘોષથી દિશાઓ ગજાવતા ઝડપથી અર્જુન તરફ આવ્યા.
4.54.2
ददृशुस्ते ध्वजाग्रं वै शुश्रुवुश्च रथस्वनम् ।
दोधूयमानस्य भृशं गाण्डीवस्य च निस्वनम् ॥ ४.५४.२ ॥
તેમણે ધ્વજાનો અગ્રભાગ જોયો, રથનો અવાજ સાંભળ્યો; અને અત્યંત હલાવાતા ગાંડીવનો ટંકાર પણ સાંભળ્યો.
4.54.3
त्रिकोशमात्रं गत्वा तु पाण्डवः श्वेतवाहनः ।
संनामुखमभिप्रेक्ष्य पार्थो वैराटिमब्रवीत् ॥ ४.५४.३ ॥
ત્રણ કોસ દૂર જઈને શ્વેત અશ્વોવાળા પાંડુપુત્ર પાર્થે સામેના સૈન્યને જોઈને વિરાટપુત્રને કહ્યું.
4.54.4
राजानं नात्र पश्यामि रथानीके व्यवस्थितम् ।
दक्षिणं पक्षमादाय कुरुवो यान्त्युदङ्भुंखाः ॥ ४.५४.४ ॥
રથસેનામાં ઊભેલા રાજાને અહીં હું જોતો નથી; કુરુવંશીઓ દક્ષિણ પક્ષ લઈને ઉત્તર તરફ મુખ કરીને જઈ રહ્યા છે.
4.54.5
उत्सृज्यैतद्रथानीकं महेष्वासाभिरक्षितम् ।
गवाग्रमभितो याहि यावत्पश्यामि मे रिपुम् ॥ ४.५४.५ ॥
મહાધનુર્ધરોથી રક્ષાયેલું આ રથસૈન્ય છોડીને ગાયોના અગ્રભાગ તરફ જાઓ, જ્યાં સુધી હું મારા શત્રુને જોઉં.
4.54.6
गवाग्रमभितो गत्वा गाश्चैवाशु निवर्तय ।
यावदेते निवर्तन्ते कुरवो जवमास्थिताः ।
तावदेव पशून्सर्वान्निवर्तिष्ये तवाभिभो ॥ ४.५४.६ ॥
ગાયોના અગ્રભાગની આસપાસ જઈને ઝડપથી ગાયોને પાછી વાળો; આ કુરુવીરો વેગથી પાછા ફરે ત્યાં સુધી, હે સમર્થ, હું બધાં પશુઓને પાછા વાળીશ.
4.54.7
इत्युक्त्वा समरे पार्थो वैराटिमपराजितः ।
सव्यं पक्षमनुप्राप्य जवेनाश्वानचोदयत् ॥ ४.५४.७ ॥
આમ કહીને, યુદ્ધમાં અપરાજિત પાર્થે વૈરાટિને કહ્યું અને ડાબી બાજુએ પહોંચીને વેગથી ઘોડા હાંક્યા.
4.54.8
ततोऽभ्यवादयत्पार्थो भीष्मं शान्तनवं कृपम् ।
द्वाभ्यांद्वाभ्यां तथाऽऽचार्यं द्रोणं प्रथमतः क्रमात् ॥ ४.५४.८ ॥
પછી પાર્થે શાંતનુના પુત્ર ભીષ્મ અને કૃપને વંદન કર્યા; પહેલાં આચાર્ય દ્રોણને, ક્રમશઃ બબ્બે બાણોથી.
4.54.9
द्रोणं कृपं च भीष्मं च पृषत्कैरभ्यवादयत् ।
ततस्तत्सर्वमालोक्य द्रोणो वचनमब्रवीत् ॥ ४.५४.९ ॥
દ્રોણ, કૃપ અને ભીષ્મને બાણોથી વંદન કર્યા. પછી આ બધું જોઈને દ્રોણે આ વચન કહ્યું.
4.54.10
महारथमनुप्राप्तं दृष्ट्वा गाण्डीवधन्विनम् ।
न कश्चिद्योद्भिमिच्छेत न च गुप्तं स्वजीवितम् ।
अयं वीरश्च शूरश्च दुर्धर्षश्चैव संयुगे ॥ ४.५४.१० ॥
ગાંડીવધારી મહારથીને આવતો જોઈને કોઈ યુદ્ધ ઇચ્છશે નહીં, અને પોતાના જીવનની રક્ષા પણ ઇચ્છશે નહીં. આ વીર છે, શૂર છે અને યુદ્ધમાં દુર્ધર્ષ છે.
4.54.11
एतद्ध्वजाग्रं पार्थस्य दूरतः प्रतिदृश्यते ।
मेघःक सविद्युत्स्तनितो रोरवीति च वानरः ॥ ४.५४.११ ॥
પાર્થના ધ્વજનો અગ્રભાગ દૂરથી દેખાય છે; વીજળી સાથે ગર્જતા મેઘ જેવો, અને વાનર ગર્જના કરે છે.
4.54.12
आस्थाय च रथं याति गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ॥ ४.५४.१२ ॥
રથ પર આરૂઢ થઈને, ગાંડીવ ધનુષ્યને હલાવતો તે આગળ વધે છે.
4.54.13
अश्वानां स्तनतां शब्दो वहतां पाकशासनिम् ।
रथस्याम्बुधरस्येव श्रूयते भृशदारुणः ॥ ४.५४.१३ ॥
ઇન્દ્રને વહન કરતા અશ્વોનો હણહણાટ અને મેઘગર્જના સમાન રથનો અવાજ અત્યંત ભયંકર સંભળાય છે.
4.54.14
दारयन्निव तेजस्वी वसुधां वासवात्मजः ।
एष दृष्ट्वा रथानीकमस्माकमरिमर्दनः। ॥ ४.५४.१४ ॥
જાણે પૃથ્વીને ચીરતા તેજસ્વી ઇન્દ્રપુત્ર, શત્રુમર્દન આ અર્જુન અમારી રથસેનાને જોઈને (આવી રહ્યા છે).
4.54.15
श्रीमान्वदान्यो धृतिमान्तत्करोति च पाण्डवः ।
इमौ बाणावनुप्राप्तौ पादयोः प्रत्युपस्थितौ । ॥ ४.५४.१५ ॥
શ્રીમાન, ઉદાર અને ધૈર્યવાન પાંડુપુત્ર તે જ કરે છે. આ બે બાણ (મારા) પગ પાસે આવીને પડ્યા છે.
4.54.16
रथस्याग्रे निखातौ मे चित्रपुङ्खावजिह्मगौ ।
इमौ चाप्यपरौ बाणावभितः कर्णमूलयोः । ॥ ४.५४.१६ ॥
રથના આગળના ભાગમાં (મારી સામે) રંગબેરંગી પીંછાંવાળા, સીધા જનારા આ બે બાણ ખૂંપેલા છે. કાનના મૂળની બન્ને બાજુ બીજા આ બે બાણ પણ છે.
4.54.17
संस्पृशन्तावतिक्रान्तौ पृष्ट्वेवानामयं भृशम् ।
चिरदृष्टोऽयमस्माभिर्धर्मज्ञो बान्धवप्रियः । ॥ ४.५४.१७ ॥
(મને) સ્પર્શીને અને (મારી આગળ) પસાર થઈ ગયેલા આ બે બાણ જાણે અતિશય ક્ષેમકુશળ પૂછી રહ્યા હોય. ઘણા સમય પછી અમે જોયેલા આ ધર્મજ્ઞ, બાંધવપ્રિય (અર્જુન) છે.
4.54.18
अतीव ज्वलते लक्ष्म्या पाण्डुपुत्रः प्रतापवान् ।
निरुष्य च वने वामं कृत्वा कर्म सुदुष्करम् । ॥ ४.५४.१८ ॥
પાંડુપુત્ર પ્રતાપી (અર્જુન) પોતાની શોભાથી અત્યંત ઝળહળે છે. વનમાં નિવાસ કરીને અને અતિ દુષ્કર કાર્યો કરીને (તે આ રીતે ચમકે છે).
4.54.19
अभिवादयते पार्थः पूजयन्मामरिंदमः ।
अमर्षेण हि संपूर्णो दुःखेन प्रतिबोधितः। ॥ ४.५४.१९ ॥
શત્રુઓનું દમન કરનાર પાર્થે મને આદર આપતાં પ્રણામ કર્યા; તે અમર્ષથી ભરાયેલો અને દુઃખથી જાગૃત થયેલો હતો.
4.54.20
अद्येमां भारतीं सेनामेको नाशयते ध्रुवम् ।
द्व्यधिकं दशमुष्य वत्सराणां स्वजनेनाविदितस्त्रयोदशं च । ॥ ४.५४.२० ॥
આજે આ એકલો જ ભારતીય સેનાનો ચોક્કસ નાશ કરશે; તેણે દસ અને બે વધુ વર્ષ તથા તેરમું વર્ષ સ્વજનોથી અજાણ્યા રહીને વિતાવ્યાં.
4.54.21
ज्वलते रथमास्थितः किरीटी तम इव रात्रिजमभ्युदस्य सूर्यः ।
रथी शरी चारुमाली निषङ्गी शङ्खी पताकी कवची किरीटी। ॥ ४.५४.२१ ॥
રથ પર ઊભેલો કિરીટી રાત્રિમાંથી જન્મેલા અંધકારને દૂર કરીને ઉદય પામતા સૂર્યની જેમ ઝળહળે છે; રથી, ધનુર્ધર, સુંદર માળા ધરનાર, ભાથું ધરનાર, શંખધારી, ધ્વજધારી, કવચધારી, કિરીટી.
4.54.22
खङ्गी च धन्वी च विराजतेऽयं शिखीव यज्ञेषु घृतेन सिक्तः ॥ ४.५४.२२ ॥
ખડ્ગધારી અને ધનુર્ધારી આ યજ્ઞોમાં ઘીથી સિંચેલા અગ્નિની જેમ ઝળહળે છે.