ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.54.1
तथा व्यूढेष्वनीकेषु कौरवेयैर्महारथैः ।
उपायादर्जुनंस्तूर्णं रथघोषेण नादयन् ॥ ४.५४.१ ॥
ଏହିପରି ବ୍ୟୂହବଦ୍ଧ ସେନାମଧ୍ୟରୁ କୌରବ ମହାରଥୀମାନେ ରଥଘୋଷରେ ଦିଗ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି ଶୀଘ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲେ।
4.54.2
ददृशुस्ते ध्वजाग्रं वै शुश्रुवुश्च रथस्वनम् ।
दोधूयमानस्य भृशं गाण्डीवस्य च निस्वनम् ॥ ४.५४.२ ॥
ସେମାନେ ଧ୍ୱଜାର ଅଗ୍ରଭାଗ ଦେଖିଲେ, ରଥର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ; ଅତ୍ୟଧିକ ଦୋଳାଯାଉଥିବା ଗାଣ୍ଡୀବର ଟଙ୍କାର ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଲେ।
4.54.3
त्रिकोशमात्रं गत्वा तु पाण्डवः श्वेतवाहनः ।
संनामुखमभिप्रेक्ष्य पार्थो वैराटिमब्रवीत् ॥ ४.५४.३ ॥
ତିନି କ୍ରୋଶ ଦୂର ଯାଇ ଶ୍ୱେତବାହନ ପାଣ୍ଡବ ପାର୍ଥ ସମ୍ମୁଖ ସେନାକୁ ଦେଖି ବିରାଟପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
4.54.4
राजानं नात्र पश्यामि रथानीके व्यवस्थितम् ।
दक्षिणं पक्षमादाय कुरुवो यान्त्युदङ्भुंखाः ॥ ४.५४.४ ॥
ରଥସେନାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ଦେଖୁନାହିଁ; କୌରବମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ନେଇ ଉତ୍ତରମୁଖୀ ହୋଇ ଯାଉଛନ୍ତି।
4.54.5
उत्सृज्यैतद्रथानीकं महेष्वासाभिरक्षितम् ।
गवाग्रमभितो याहि यावत्पश्यामि मे रिपुम् ॥ ४.५४.५ ॥
ମହାଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଏହି ରଥସେନା ଛାଡ଼ି ଗୋସମୂହର ଅଗ୍ରଭାଗ ଆଡ଼କୁ ଯାଅ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ମୋ ଶତ୍ରୁକୁ ନ ଦେଖେ।
4.54.6
गवाग्रमभितो गत्वा गाश्चैवाशु निवर्तय ।
यावदेते निवर्तन्ते कुरवो जवमास्थिताः ।
तावदेव पशून्सर्वान्निवर्तिष्ये तवाभिभो ॥ ४.५४.६ ॥
ଗୋସମୂହର ଅଗ୍ରଭାଗ ଚାରିପଟେ ଯାଇ ଶୀଘ୍ର ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଫେରାଅ; ଏହି କୌରବମାନେ ବେଗରେ ଫେରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ହେ ସମର୍ଥ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପଶୁଙ୍କୁ ଫେରାଇବି।
4.54.7
इत्युक्त्वा समरे पार्थो वैराटिमपराजितः ।
सव्यं पक्षमनुप्राप्य जवेनाश्वानचोदयत् ॥ ४.५४.७ ॥
ଏପରି କହି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ ପାର୍ଥ ବୈରାଟିଙ୍କୁ କହି ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ପହଞ୍ଚି ବେଗରେ ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇଲେ।
4.54.8
ततोऽभ्यवादयत्पार्थो भीष्मं शान्तनवं कृपम् ।
द्वाभ्यांद्वाभ्यां तथाऽऽचार्यं द्रोणं प्रथमतः क्रमात् ॥ ४.५४.८ ॥
ତା'ପରେ ପାର୍ଥ ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଓ କୃପଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ପ୍ରଥମେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ, କ୍ରମରେ ଦୁଇଟି ଦୁଇଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା।
4.54.9
द्रोणं कृपं च भीष्मं च पृषत्कैरभ्यवादयत् ।
ततस्तत्सर्वमालोक्य द्रोणो वचनमब्रवीत् ॥ ४.५४.९ ॥
ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣାମ କଲେ। ତା'ପରେ ସବୁ ଦେଖି ଦ୍ରୋଣ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
4.54.10
महारथमनुप्राप्तं दृष्ट्वा गाण्डीवधन्विनम् ।
न कश्चिद्योद्भिमिच्छेत न च गुप्तं स्वजीवितम् ।
अयं वीरश्च शूरश्च दुर्धर्षश्चैव संयुगे ॥ ४.५४.१० ॥
ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ମହାରଥୀ ଆସୁଥିବା ଦେଖି କେହି ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛା କରିବେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ନିଜ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଚାହିବେ ନାହିଁ। ଏ ବୀର, ଶୂର ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଧର୍ଷ।
4.54.11
एतद्ध्वजाग्रं पार्थस्य दूरतः प्रतिदृश्यते ।
मेघःक सविद्युत्स्तनितो रोरवीति च वानरः ॥ ४.५४.११ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ଧ୍ୱଜାର ଅଗ୍ରଭାଗ ଦୂରରୁ ଦେଖାଯାଉଛି; ବିଜୁଳି ସହ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ମେଘ ପରି, ଏବଂ ବାନର ଗର୍ଜନ କରୁଛି।
4.54.12
आस्थाय च रथं याति गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ॥ ४.५४.१२ ॥
ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ହଲାଇ ସେ ଆଗକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।
4.54.13
अश्वानां स्तनतां शब्दो वहतां पाकशासनिम् ।
रथस्याम्बुधरस्येव श्रूयते भृशदारुणः ॥ ४.५४.१३ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବହନ କରୁଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ହିଁ ହିଁ ଶବ୍ଦ ଓ ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ରଥର ଶବ୍ଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଶୁଣାଯାଉଛି।
4.54.14
दारयन्निव तेजस्वी वसुधां वासवात्मजः ।
एष दृष्ट्वा रथानीकमस्माकमरिमर्दनः। ॥ ४.५४.१४ ॥
ଯେପରି ପୃଥିବୀକୁ ବିଦାରଣ କରୁଥିବା ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର, ଶତ୍ରୁମର୍ଦନ ଏହି ଅର୍ଜୁନ ଆମର ରଥସେନା ଦେଖି (ଆସୁଛନ୍ତି)।
4.54.15
श्रीमान्वदान्यो धृतिमान्तत्करोति च पाण्डवः ।
इमौ बाणावनुप्राप्तौ पादयोः प्रत्युपस्थितौ । ॥ ४.५४.१५ ॥
ଶ୍ରୀମାନ୍, ଉଦାର ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ତାହା କରନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇଟି ବାଣ (ମୋ) ପାଦ ନିକଟରେ ଆସି ପଡ଼ିଛନ୍ତି।
4.54.16
रथस्याग्रे निखातौ मे चित्रपुङ्खावजिह्मगौ ।
इमौ चाप्यपरौ बाणावभितः कर्णमूलयोः । ॥ ४.५४.१६ ॥
ରଥର ଆଗ ଭାଗରେ (ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ) ରଙ୍ଗୀନ ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ, ସିଧା ଯାଉଥିବା ଏହି ଦୁଇଟି ବାଣ ପୋତି ହୋଇଛନ୍ତି। କାନର ମୂଳର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆହୁରି ଏହି ଦୁଇଟି ବାଣ ଅଛନ୍ତି।
4.54.17
संस्पृशन्तावतिक्रान्तौ पृष्ट्वेवानामयं भृशम् ।
चिरदृष्टोऽयमस्माभिर्धर्मज्ञो बान्धवप्रियः । ॥ ४.५४.१७ ॥
(ମୋତେ) ସ୍ପର୍ଶ କରି ଓ ଅତିକ୍ରମ କରି ଯାଇଥିବା ଏହି ଦୁଇଟି ବାଣ ଯେପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କୁଶଳ ପଚାରୁଛନ୍ତି। ବହୁ ଦିନ ପରେ ଆମେ ଦେଖୁଥିବା ଏହି ଧର୍ମଜ୍ଞ, ବାନ୍ଧବପ୍ରିୟ (ଅର୍ଜୁନ) ଅଟନ୍ତି।
4.54.18
अतीव ज्वलते लक्ष्म्या पाण्डुपुत्रः प्रतापवान् ।
निरुष्य च वने वामं कृत्वा कर्म सुदुष्करम् । ॥ ४.५४.१८ ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ପ୍ରତାପବାନ (ଅର୍ଜୁନ) ନିଜ ଶୋଭାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ୱଳନ୍ତି। ବନରେ ବାସ କରି ଏବଂ ଅତି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରି (ସେ ଏହିପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ)।
4.54.19
अभिवादयते पार्थः पूजयन्मामरिंदमः ।
अमर्षेण हि संपूर्णो दुःखेन प्रतिबोधितः। ॥ ४.५४.१९ ॥
ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ପାର୍ଥ ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ସେ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଜାଗ୍ରତ ଥିଲେ।
4.54.20
अद्येमां भारतीं सेनामेको नाशयते ध्रुवम् ।
द्व्यधिकं दशमुष्य वत्सराणां स्वजनेनाविदितस्त्रयोदशं च । ॥ ४.५४.२० ॥
ଆଜି ଏ ଏକାକୀ ଭାରତୀୟ ସେନାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ କରିବ; ଏ ଦଶ ଓ ଆହୁରି ଦୁଇ ବର୍ଷ ଏବଂ ତେରଟି ବର୍ଷ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ଅଜ୍ଞାତରେ କଟାଇଛି।
4.54.21
ज्वलते रथमास्थितः किरीटी तम इव रात्रिजमभ्युदस्य सूर्यः ।
रथी शरी चारुमाली निषङ्गी शङ्खी पताकी कवची किरीटी। ॥ ४.५४.२१ ॥
ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା କିରୀଟୀ ରାତିରୁ ଜନ୍ମିତ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜଳୁଛନ୍ତି; ରଥୀ, ଧନୁର୍ଧର, ସୁନ୍ଦର ମାଳାଧାରୀ, ତୂଣୀରଧାରୀ, ଶଙ୍ଖଧାରୀ, ପତାକାଧାରୀ, କବଚଧାରୀ, କିରୀଟୀ।
4.54.22
खङ्गी च धन्वी च विराजतेऽयं शिखीव यज्ञेषु घृतेन सिक्तः ॥ ४.५४.२२ ॥
ଖଡ୍ଗଧାରୀ ଓ ଧନୁର୍ଧର ଏହି ବୀର ଯଜ୍ଞରେ ଘିଅରେ ସିଞ୍ଚିତ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛନ୍ତି।