Mahābhārata · Adhyāya 4.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.55.1
तमदूरमुपायान्तं दृष्ट्वा पाण्डवमर्जुनम् ।
नारयः प्रेक्षितुं शेकुस्तपन्तं हि यथा रविम् ॥ ४.५५.१ ॥
Al ver a Arjuna, el Pāṇḍava, que se acercaba cerca, los hombres no pudieron mirarle, como no se puede mirar al sol abrasador.
4.55.2
स तं दृष्ट्वा रथानीकं पार्थः सारथिमब्रवीत् ।
इषुपातमात्रे सेनायाः स्थापयाश्वानरिंदम।
यावत्समीक्षे व्यूहेऽस्मिन्मम शत्रुं सुयोधनम् ॥ ४.५५.२ ॥
Al ver aquella formación de carros, Pārtha dijo al auriga: 'Oh domador de enemigos, detén los caballos a la distancia de un tiro de flecha del ejército, hasta que pueda divisar en esta formación a mi enemigo Suyodhana.'
4.55.3
रक्तवैडूर्यविकृतं मणिप्रवरभूषितम् ।
परं जानाम्यहं तस्य ध्वजं दूरात्समुच्छ्रितम् ॥ ४.५५.३ ॥
Reconozco con claridad su estandarte, adornado con gemas de ojo de gato rojas y engalanado con las mejores joyas, alzado en lo alto desde lejos.
4.55.4
यद्येनमिह पश्यामि दुर्बुद्धिमतिमानिनम् ।
यमाय प्रेषयिष्यामि सहायः स्याद्यदीश्वरः ॥ ४.५५.४ ॥
Si veo aquí a ese hombre de mala mente y arrogante, lo enviaré a Yama, tenga o no ayudantes, aunque sea el mismo señor.
4.55.5
सर्वानन्याननादृत्य दृष्ट्वा तमतिमानिनम् ।
सिंहः क्षुद्रमृगस्येव पतिष्ये तस्य मूर्धनि ॥ ४.५५.५ ॥
Desdeñando a todos los demás, al ver a ese arrogante, caeré sobre su cabeza como un león sobre un pequeño ciervo.
4.55.6
हनिष्यामि तमेवाद्य शरैर्गाण्डीवनिःसृतैः ।
तस्मिन्हते भविष्यन्ति सर्व एव पराजिताः ॥ ४.५५.६ ॥
Hoy mismo lo mataré con flechas disparadas desde el Gāṇḍīva; y una vez muerto él, todos quedarán derrotados.
4.55.7
शरैश्च शमयिष्येऽहं धार्तराष्ट्रं ससौबलम् ।
असभ्यानां च वक्तारं कुरूणां किल किल्विषम् ॥ ४.५५.७ ॥
Y con mis flechas someteré al hijo de Dhṛtarāṣṭra junto con Saubala, en verdad el pecador, orador de palabras groseras entre los Kurus.
4.55.8
राजानं नेह पश्यामि निरापिषमिदं बलम् ।
अभिद्रेव ह राजानं व्यक्तमित्यत्र निर्भयः ॥ ४.५५.८ ॥
Aquí no veo al rey de este ejército, que parece sin carne; sin temor, atacad claramente al propio rey, dijo aquí.
4.55.9
आस्थितो मध्यमाचार्योप्यश्वत्थामाऽप्यनन्तरम् ।
कृपकर्णौ पुरस्तात्तु महेष्वासौ व्यवस्थितौ ॥ ४.५५.९ ॥
En el centro está el maestro (Droṇa), y después de él también Aśvatthāman; al frente se hallan los grandes arqueros Kṛpa y Karṇa.
4.55.10
भूरिश्रवाः सोमदत्तो बाह्लीकश्च जयद्रथः ।
दक्षिणं पक्षमाश्रित्य स्थिता युद्धविशारदाः ॥ ४.५५.१० ॥
Bhūriśravas, Somadatta, Bāhlīka y Jayadratha, diestros en la batalla, se hallan situados tomando el flanco derecho.
4.55.11
साल्वराजो द्युमत्सेनो वृषसेनश्च सौबलः ।
दशार्णश्चैव कालिङ्गो वामं पक्षं समाश्रितः ॥ ४.५५.११ ॥
El rey de Sālva, Dyumatsena, Vṛṣasena y Saubala, con el rey de Daśārṇa y el de Kāliṅga, se hallan tomando el flanco izquierdo.
4.55.12
पृष्ठतः कुरुमुख्यश्च भीष्मस्तिष्ठति दंशितः ।
सोऽर्धसैन्येन बलवान्सर्वेषां नः पितामहः ॥ ४.५५.१२ ॥
Detrás se halla en pie, con armadura, Bhīṣma, el principal de los Kurus; poderoso, con la mitad del ejército, el abuelo de todos nosotros.
4.55.13
दुर्योधनं न पश्यामि क्व नु राजा स तिष्ठति ।
उत्सृंज्यैतद्रथानीकं याहि यत्र सुयोधनः ॥ ४.५५.१३ ॥
No veo a Duryodhana; ¿dónde está ese rey? Abandonando esta hilera de carros, ve a donde está Suyodhana.
4.55.14
तं हत्वा संनिवर्तिष्ये गाः स आदाय गच्छति ।
गवाग्रमभितो याहि यत्र राजा भविष्यति ॥ ४.५५.१४ ॥
Habiéndole dado muerte volveré; él se lleva el ganado. Ve hacia el frente del ganado, donde estará el rey.
4.55.15
इत्युक्त्वा समरे पार्थो वैराटिमपराजितः ।
संस्पृशानो धनुर्दिव्यं त्वरमाणोऽगमत्तदा ॥ ४.५५.१५ ॥
Dicho esto, Pārtha (Arjuna), invencible en la batalla, habló al hijo de Virāṭa; luego, tocando su arco divino, avanzó con prisa.
4.55.16
ततो भीष्मोऽब्रवीद्वाक्यं कुरुमध्ये परंतपः ।
चिरदृष्टोऽयमस्माभिर्धर्मज्ञो बान्धवप्रियः । ॥ ४.५५.१६ ॥
Entonces Bhīṣma, abrasador de enemigos, pronunció estas palabras entre los Kuru: "Hace mucho que no vemos a este; es conocedor del dharma, querido por sus parientes."
4.55.17
अतीव ज्वलते लक्ष्म्या पाकशासनिरागतः ।
एष दुर्योधनं पार्थो मार्गते निकृतिं स्मरन् ॥ ४.५५.१७ ॥
Resplandece con extraordinario esplendor; ha llegado el hijo de Indra. Recordando el agravio que se le hizo, este Pārtha busca a Duryodhana.
4.55.18
सेनामत्यर्थमालोक्य त्वरते ग्रहणेऽस्य च ।
मृगं सिंह इवादातुमीक्षते पाकशासनिः ॥ ४.५५.१८ ॥
Mirando atentamente al ejército, se apresura a apoderarse de él; como un león mira para atrapar a un ciervo, así mira el hijo de Indra.
4.55.19
नैषोऽन्तरेण राजानं बीभत्सुः स्थातुमर्हति ।
तस्य पार्ष्णि ग्रहीष्यामो जवेनाभिप्रधावतः ॥ ४.५५.१९ ॥
Este Bībhatsu (Arjuna) no puede interponerse entre nosotros y el rey; le agarraremos los talones cuando cargue veloz.
4.55.20
न ह्येनमभिसंक्रुद्धमेको युद्ध्येत संयुगे ।
अन्यो देवान्महादेवात्कृष्णाद्वा देवकीसुतात्।
आचार्याच्च सपुत्राद्वा भारद्वाजान्महारथात् ॥ ४.५५.२० ॥
Nadie, solo, lucharía en combate contra este hombre encolerizado, salvo los dioses, Mahādeva, Kṛṣṇa o el hijo de Devakī, o el maestro con su hijo, o el gran auriga, el hijo de Bharadvāja.
4.55.21
किं नो गावः करिष्यन्ति द्रव्यं वा विपुलं तथा ।
दुर्योधनः पार्थगतः पुरा प्राणान्विमुञ्चति ॥ ४.५५.२१ ॥
¿Qué nos harán las vacas, o esta gran riqueza? Duryodhana, al encontrarse con Pārtha, entregará antes su vida.
4.55.22
इत्युक्त्वा समरे भीष्मः सेनया सह कौरवः ।
अन्वधावत्तदा पार्थं धार्तराष्ट्रस्य रक्षणे ॥ ४.५५.२२ ॥
Tras decir esto, el kaurava Bhīṣma, junto con el ejército, se lanzó tras Pārtha en la batalla para proteger al hijo de Dhṛtarāṣṭra.
4.55.23
विक्रोशमात्रं यात्वा तु पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
इषुपातमात्रे सेनायाः स्थापयाश्वानरिंदम ॥ ४.५५.२३ ॥
Habiendo avanzado la distancia de un grito, Pārtha dijo al hijo de Virāṭa: 'Oh domador de enemigos, detén los caballos a la distancia de un tiro de flecha del ejército.'
4.55.24
एतदग्रं गवां दृष्टं मन्दं वाहय सारथे ।
याह्युत्तरेण सेनाया गाश्चैव प्रविभज्य च ॥ ४.५५.२४ ॥
'Auriga, aquí se ve la vanguardia de las vacas; conduce despacio. Ve al norte del ejército y separa las vacas.'
4.55.25
परिक्षिप्य गवां यूथमत्र योत्स्ये सुयोधनम् ।
गच्छन्ति सत्वरा गावः सगोपाः परिमोचय ॥ ४.५५.२५ ॥
Rodeando la manada de vacas, aquí combatiré contra Suyodhana. Las vacas y los pastores huyen rápidamente; libéralos.
4.55.26
तत्र गत्वा पशून्वीर सगोपान्परिमोचय ।
अन्तरेण च सेनायाः प्राङ्मुखो गच्छ चोत्तर ॥ ४.५५.२६ ॥
Ve allí, oh héroe, y libera el ganado junto con los pastores. Ve entre el ejército, mirando al este, oh Uttara.
4.55.27
इमे त्वतिरथाः सर्वे मम वीर्यपराक्रमम् ।
पश्यन्तु कुरवो युद्धे महेन्द्रस्येव दानवाः ॥ ४.५५.२७ ॥
Que todos estos grandes guerreros de carro vean mi valor y mi pujanza en la batalla, como los Dānavas vieron el poder de Mahendra.
4.55.28
ततः स रथिनां श्रेष्ठो नाम विश्राव्य चात्मनः ।
निशिताग्राञ्शरांस्तीक्ष्णान्मुमोचांतकसन्निभान् ॥ ४.५५.२८ ॥
Entonces aquel mejor de los guerreros de carro, proclamando su nombre, lanzó flechas afiladas de puntas agudas, semejantes a la Muerte.
4.55.29
शलभैरिव चाकाशं धाराभिरिव पर्वतम् ।
निरावकाशमभवच्छरैः क्षिप्तैः किरीटिना ॥ ४.५५.२९ ॥
Como el cielo se llena de langostas y una montaña de torrentes, así, con las flechas lanzadas por el de la diadema, no quedó espacio.
4.55.30
विकीर्यमाणास्तु शरैस्ते योधा धार्तराष्ट्रिकाः ।
गाश्चैव न च पश्यन्ति पार्थमुक्तैरजिह्मगैः ॥ ४.५५.३० ॥
Aquellos guerreros de los hijos de Dhṛtarāṣṭra, dispersados por las flechas, no podían ver ni las vacas, disparadas por Pārtha con flechas que volaban rectas.
4.55.31
सा चापि बहुला सेना पार्थबाणाभिपीडिता ।
नापश्यद्विवृतां भूमिं नान्तरिक्षं दिशोपि वा ॥ ४.५५.३१ ॥
Aquel vasto ejército, oprimido por las flechas de Pārtha, no veía el suelo despejado, ni el cielo, ni siquiera las direcciones.
4.55.32
अर्जुनस्तु तदा हृष्टो दर्शयन्वीर्यमात्मनः ।
पीडयामास सैन्यानि गाण्डीवप्रसृतैः शरैः ॥ ४.५५.३२ ॥
Entonces Arjuna, complacido, mostrando su propio valor, oprimía a los ejércitos con flechas disparadas del arco Gāṇḍīva.
4.55.33
तेषां नैवापयाने च नाभियाने भवन्मतिः ।
शीघ्रतामेव पार्थस्य पूजयन्तस्तु विस्मिताः ॥ ४.५५.३३ ॥
Su mente no estaba ni en retirarse ni en avanzar; asombrados, sólo alababan la rapidez de Pārtha.
4.55.34
चन्द्रावदातं सामुद्रं कुरुसैन्यभयंकरम् ।
ततः शङ्खमुपाध्मासीद्द्विषतां रोमहर्षणम्।
ज्याघोषं तलघोषं च कृत्वा भूतान्यमोहयत् ॥ ४.५५.३४ ॥
Entonces sopló su caracola, brillante como la luna, nacida del mar, aterradora para el ejército de los Kuru, que erizaba el vello de los enemigos; con el zumbido de su cuerda y el golpe de su palma confundió a todos los seres.
4.55.35
तस्य शङ्खस्य शब्देन धनुषो निस्वनेन च ।
शब्देनामानुषाणां च भूतानां ध्वजवासिनाम् ।
वियद्गतानां देवानां मानुषाणां रवेण च ॥ ४.५५.३५ ॥
Por el sonido de aquella caracola, por el estruendo del arco, por el clamor de los seres no humanos que habitan en los estandartes, y por el griterío de los dioses que recorren el cielo y de los hombres.
4.55.36
ऊर्ध्वं पुच्छं विधून्वाना हेममाणाः समन्ततः ।
गावः सवत्साः संत्रस्ता निवृत्ता दक्षिणां दिशं ॥ ४.५५.३६ ॥
Agitando las colas hacia arriba y mugiendo por todas partes, las vacas, aterrorizadas junto con sus terneros, se volvieron hacia la dirección sur.
4.55.37
ततः स समरे शूरो बीभत्सुः शत्रुपूगहा ।
गोपालांश्चोदयामास गावश्चोदयतेति च ॥ ४.५५.३७ ॥
Entonces, en aquella batalla, el héroe Bībhatsu, matador de multitudes enemigas, animó a los pastores y dijo: "¡Conducid las vacas!"
4.55.38
उत्तरं चाह बीभत्सुर्हर्षयन्पाण्डुनन्दनः ।
गवामग्रं समीक्षस्व गश्चैवाशु निवर्तय ॥ ४.५५.३८ ॥
Y Bībhatsu, el hijo de Pāṇḍu, animando a Uttara, dijo: "Mira el frente de las vacas, y haz volver pronto a las vacas."
4.55.39
यावदेते निवर्तन्ते कुरवो जवमास्थिताः ।
याह्युत्तरेण गाश्चैताः सैन्यानां च नृपात्मज ॥ ४.५५.३९ ॥
Mientras estos kurus regresan a toda velocidad, oh príncipe, conduce estas vacas hacia el norte, y también a las tropas.
4.55.40
पश्यन्तु कुरवः सर्वे मम वीर्यपराक्रमम् ।
ते लाभमिव मन्वानाः कुरवोऽर्जुनमाहव। ॥ ४.५५.४० ॥
Que todos los kurus vean mi valor y mi proeza; creyendo haber ganado algo, que los kurus miren a Arjuna en la batalla.
4.55.41
दृष्टवा यान्तमदूरस्थं क्षिप्रमभ्यपतन्रथैः ।
हस्त्यश्वपरिवारेण महताऽभिविराजता। ॥ ४.५५.४१ ॥
Al verlo alejarse, no lejos, cargaron rápidamente contra él con carros, resplandecientes con un gran séquito de elefantes y caballos.
4.55.42
योधैः प्रासासिहस्तैश्च चापबाणोद्यतायुधैः ।
तान्यनीकान्यशोभन्त कुरूणामाततायिनाम्। ॥ ४.५५.४२ ॥
Con guerreros que portaban lanzas y espadas en la mano, y arcos, flechas y armas alzadas, aquellos ejércitos de los kurus agresores resplandecieron.
4.55.43
संसर्पन्त इवाकाशे विद्युत्वन्तो वलाहकाः ।
तानि दृष्ट्वाऽप्यनीकानि निवर्तितरथानि च। ॥ ४.५५.४३ ॥
Como nubes cargadas de relámpagos que se deslizan por el cielo parecían aquellos ejércitos; y al ver esos ejércitos cuyos carros habían dado la vuelta,
4.55.44
पार्थोऽपि वायुवद्धोरं सैन्याग्रं व्यधुनोच्छरैः ।
तां शत्रुसेनां तरसा प्रणुद्य गाश्चापि जित्वा धनुषा परेण। ॥ ४.५५.४४ ॥
También Pārtha, feroz como el viento, sacudió con flechas el frente del ejército; habiendo rechazado con rapidez a aquella hueste enemiga y conquistado también el ganado con su arco supremo,
4.55.45
दुर्योधनायाभिमुखं प्रयान्तं कुरुप्रवीराः सहसाऽभ्यगच्छन् ।
गोषु प्रयातासु जवेन मात्स्यान्किरीटिनं प्रीतियुतं च दृष्ट्वा। ॥ ४.५५.४५ ॥
Los héroes kurus que avanzaban hacia Duryodhana de pronto le salieron al encuentro; cuando las reses se habían alejado con rapidez, y vieron a los Matsyas y al del diadema lleno de alegría,
4.55.46
पशून्समादाय ततो निवृत्ता गोपाः समस्ताः प्रययुश्च राष्ट्रम् ॥ ४.५५.४६ ॥
Entonces, reuniendo el ganado, todos los pastores que habían regresado se fueron hacia el reino.