മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.55.1
तमदूरमुपायान्तं दृष्ट्वा पाण्डवमर्जुनम् ।
नारयः प्रेक्षितुं शेकुस्तपन्तं हि यथा रविम् ॥ ४.५५.१ ॥
അടുത്തേക്കു വരുന്ന പാണ്ഡവനായ അർജുനനെ കണ്ടപ്പോൾ മനുഷ്യർക്ക് അവനെ നോക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ജ്വലിക്കുന്ന സൂര്യനെ നോക്കാനാകാത്തതുപോലെ.
4.55.2
स तं दृष्ट्वा रथानीकं पार्थः सारथिमब्रवीत् ।
इषुपातमात्रे सेनायाः स्थापयाश्वानरिंदम।
यावत्समीक्षे व्यूहेऽस्मिन्मम शत्रुं सुयोधनम् ॥ ४.५५.२ ॥
ആ രഥസേനയെ കണ്ട പാർത്ഥൻ സാരഥിയോടു പറഞ്ഞു: 'ശത്രുനാശകാ, സേനയിൽനിന്ന് ഒരമ്പെയ്ത്ത് ദൂരത്ത് കുതിരകളെ നിർത്തുക; ഈ വ്യൂഹത്തിൽ എന്റെ ശത്രുവായ സുയോധനനെ കാണുന്നതുവരെ.'
4.55.3
रक्तवैडूर्यविकृतं मणिप्रवरभूषितम् ।
परं जानाम्यहं तस्य ध्वजं दूरात्समुच्छ्रितम् ॥ ४.५५.३ ॥
ചുവന്ന വൈഡൂര്യരത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച, ശ്രേഷ്ഠമണികളാൽ ഭൂഷിതമായ, ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ ഉയർന്നു നിൽക്കുന്ന അവന്റെ കൊടി ഞാൻ വ്യക്തമായി തിരിച്ചറിയുന്നു.
4.55.4
यद्येनमिह पश्यामि दुर्बुद्धिमतिमानिनम् ।
यमाय प्रेषयिष्यामि सहायः स्याद्यदीश्वरः ॥ ४.५५.४ ॥
ഇവിടെ ആ ദുർബുദ്ധിയും അഹങ്കാരിയുമായവനെ ഞാൻ കണ്ടാൽ, അവന് സഹായികളുണ്ടായാലും അവൻ പ്രഭുവായാലും അവനെ യമന്റെ അടുത്തേക്ക് അയക്കും.
4.55.5
सर्वानन्याननादृत्य दृष्ट्वा तमतिमानिनम् ।
सिंहः क्षुद्रमृगस्येव पतिष्ये तस्य मूर्धनि ॥ ४.५५.५ ॥
മറ്റെല്ലാവരെയും അവഗണിച്ച്, ആ അഹങ്കാരിയെ കണ്ട്, സിംഹം ചെറിയ മാനിന്റെമേൽ ചാടുന്നതുപോലെ ഞാൻ അവന്റെ തലയിൽ ചാടിവീഴും.
4.55.6
हनिष्यामि तमेवाद्य शरैर्गाण्डीवनिःसृतैः ।
तस्मिन्हते भविष्यन्ति सर्व एव पराजिताः ॥ ४.५५.६ ॥
ഇന്നുതന്നെ ഗാണ്ഡീവത്തിൽനിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന അമ്പുകളാൽ ഞാൻ അവനെ വധിക്കും; അവൻ വധിക്കപ്പെട്ടാൽ എല്ലാവരും പരാജിതരാകും.
4.55.7
शरैश्च शमयिष्येऽहं धार्तराष्ट्रं ससौबलम् ।
असभ्यानां च वक्तारं कुरूणां किल किल्विषम् ॥ ४.५५.७ ॥
അമ്പുകൾകൊണ്ട് സൗബലനോടൊപ്പമുള്ള ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനെ ഞാൻ അടക്കും; കുരുക്കളിലെ അസഭ്യവാക്കുകൾ പറയുന്നവനും പാപിയുമാണവൻ.
4.55.8
राजानं नेह पश्यामि निरापिषमिदं बलम् ।
अभिद्रेव ह राजानं व्यक्तमित्यत्र निर्भयः ॥ ४.५५.८ ॥
ഇവിടെ ഈ സൈന്യത്തിന് രാജാവിനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല; ഇത് മാംസമില്ലാത്തതുപോലെയാണ്. ഭയമില്ലാതെ, വ്യക്തമായി രാജാവിനെ തന്നെ ആക്രമിക്കൂ എന്നു പറഞ്ഞു.
4.55.9
आस्थितो मध्यमाचार्योप्यश्वत्थामाऽप्यनन्तरम् ।
कृपकर्णौ पुरस्तात्तु महेष्वासौ व्यवस्थितौ ॥ ४.५५.९ ॥
മധ്യത്തിൽ ആചാര്യൻ (ദ്രോണൻ) നിലകൊള്ളുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നാലെ അശ്വത്ഥാമാവും; മുന്നിൽ മഹാധനുർധരരായ കൃപനും കർണനും നിൽക്കുന്നു.
4.55.10
भूरिश्रवाः सोमदत्तो बाह्लीकश्च जयद्रथः ।
दक्षिणं पक्षमाश्रित्य स्थिता युद्धविशारदाः ॥ ४.५५.१० ॥
ഭൂരിശ്രവസ്സ്, സോമദത്തൻ, ബാഹ്ലീകൻ, ജയദ്രഥൻ — യുദ്ധനിപുണരായ ഇവർ വലതുപക്ഷത്തെ ആശ്രയിച്ചു നിൽക്കുന്നു.
4.55.11
साल्वराजो द्युमत्सेनो वृषसेनश्च सौबलः ।
दशार्णश्चैव कालिङ्गो वामं पक्षं समाश्रितः ॥ ४.५५.११ ॥
ശാല്വരാജാവ്, ദ്യുമത്സേനൻ, വൃഷസേനൻ, സൗബലൻ, ദശാർണൻ, കാളിംഗൻ — ഇവർ ഇടതുപക്ഷത്തെ ആശ്രയിച്ചു നിൽക്കുന്നു.
4.55.12
पृष्ठतः कुरुमुख्यश्च भीष्मस्तिष्ठति दंशितः ।
सोऽर्धसैन्येन बलवान्सर्वेषां नः पितामहः ॥ ४.५५.१२ ॥
പിന്നിൽ കുരുക്കളിൽ പ്രധാനിയായ ഭീഷ്മർ കവചമണിഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു; അദ്ദേഹം ബലവാൻ, പകുതി സൈന്യത്തോടെ — നമ്മുടെ എല്ലാവരുടെയും പിതാമഹൻ.
4.55.13
दुर्योधनं न पश्यामि क्व नु राजा स तिष्ठति ।
उत्सृंज्यैतद्रथानीकं याहि यत्र सुयोधनः ॥ ४.५५.१३ ॥
ദുര്യോധനനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല; ആ രാജാവ് എവിടെയാണ് നിൽക്കുന്നത്? ഈ രഥസേനയെ വിട്ട് സുയോധനൻ എവിടെയുണ്ടോ അവിടേക്ക് പോകൂ.
4.55.14
तं हत्वा संनिवर्तिष्ये गाः स आदाय गच्छति ।
गवाग्रमभितो याहि यत्र राजा भविष्यति ॥ ४.५५.१४ ॥
അവനെ കൊന്നിട്ട് ഞാൻ മടങ്ങിവരാം; അവൻ പശുക്കളെ പിടിച്ചുകൊണ്ടു പോകുന്നു. പശുക്കളുടെ മുൻഭാഗത്തേക്ക്, രാജാവ് ഉണ്ടാകുന്നിടത്തേക്ക് പോകൂ.
4.55.15
इत्युक्त्वा समरे पार्थो वैराटिमपराजितः ।
संस्पृशानो धनुर्दिव्यं त्वरमाणोऽगमत्तदा ॥ ४.५५.१५ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, യുദ്ധത്തിൽ അജയ്യനായ പാർത്ഥൻ (അർജ്ജുനൻ) വിരാടപുത്രനോട് പറഞ്ഞു; പിന്നെ ദിവ്യധനുസ്സിൽ തൊട്ടുകൊണ്ട് ത്വരയോടെ മുന്നോട്ടു പോയി.
4.55.16
ततो भीष्मोऽब्रवीद्वाक्यं कुरुमध्ये परंतपः ।
चिरदृष्टोऽयमस्माभिर्धर्मज्ञो बान्धवप्रियः । ॥ ४.५५.१६ ॥
അപ്പോൾ കുരുക്കൾക്കിടയിൽ ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ഭീഷ്മൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: "ദീർഘകാലമായി ഞങ്ങൾ ഇവനെ കണ്ടിരുന്നില്ല; ഇവൻ ധർമ്മജ്ഞനും ബന്ധുക്കൾക്ക് പ്രിയനുമാണ്."
4.55.17
अतीव ज्वलते लक्ष्म्या पाकशासनिरागतः ।
एष दुर्योधनं पार्थो मार्गते निकृतिं स्मरन् ॥ ४.५५.१७ ॥
തേജസ്സിനാൽ അത്യന്തം ജ്വലിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രപുത്രൻ വന്നിരിക്കുന്നു. തനിക്കേറ്റ ദ്രോഹം ഓർത്ത് ഈ പാർത്ഥൻ ദുര്യോധനനെ തിരയുകയാണ്.
4.55.18
सेनामत्यर्थमालोक्य त्वरते ग्रहणेऽस्य च ।
मृगं सिंह इवादातुमीक्षते पाकशासनिः ॥ ४.५५.१८ ॥
സേനയെ സൂക്ഷ്മമായി നോക്കി അവൻ അതിനെ പിടിക്കാൻ ത്വരപ്പെടുന്നു; സിംഹം മാനിനെ പിടിക്കാൻ നോക്കുന്നതുപോലെ ഇന്ദ്രപുത്രൻ നോക്കുന്നു.
4.55.19
नैषोऽन्तरेण राजानं बीभत्सुः स्थातुमर्हति ।
तस्य पार्ष्णि ग्रहीष्यामो जवेनाभिप्रधावतः ॥ ४.५५.१९ ॥
ഇവൻ രാജാവിനിടയിൽ നിൽക്കാൻ പ്രാപ്തനല്ല; വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞടുക്കുന്ന അവന്റെ കുതികാൽ നാം പിടിക്കും.
4.55.20
न ह्येनमभिसंक्रुद्धमेको युद्ध्येत संयुगे ।
अन्यो देवान्महादेवात्कृष्णाद्वा देवकीसुतात्।
आचार्याच्च सपुत्राद्वा भारद्वाजान्महारथात् ॥ ४.५५.२० ॥
കോപിച്ചു നിൽക്കുന്ന ഇവനോടു യുദ്ധത്തിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് ആരും പൊരുതുകയില്ല; ദേവന്മാർ, മഹാദേവൻ, കൃഷ്ണൻ അല്ലെങ്കിൽ ദേവകീപുത്രൻ, അല്ലെങ്കിൽ പുത്രനോടൊപ്പമുള്ള ആചാര്യൻ, മഹാരഥനായ ഭാരദ്വാജപുത്രൻ എന്നിവരല്ലാതെ മറ്റാരുമില്ല.
4.55.21
किं नो गावः करिष्यन्ति द्रव्यं वा विपुलं तथा ।
दुर्योधनः पार्थगतः पुरा प्राणान्विमुञ्चति ॥ ४.५५.२१ ॥
പശുക്കൾ നമുക്ക് എന്തു ചെയ്യും, അല്ലെങ്കിൽ ഈ വിപുലമായ ധനം എന്തു ചെയ്യും? പാർത്ഥനരികിൽ എത്തിയ ദുര്യോധനൻ മുമ്പേ പ്രാണൻ വെടിയും.
4.55.22
इत्युक्त्वा समरे भीष्मः सेनया सह कौरवः ।
अन्वधावत्तदा पार्थं धार्तराष्ट्रस्य रक्षणे ॥ ४.५५.२२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കൗരവനായ ഭീഷ്മർ സേനയോടൊപ്പം അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥനെ പിന്തുടർന്നു, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനെ രക്ഷിക്കാൻ.
4.55.23
विक्रोशमात्रं यात्वा तु पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
इषुपातमात्रे सेनायाः स्थापयाश्वानरिंदम ॥ ४.५५.२३ ॥
ഒരു വിളിപ്പാടകലെ ചെന്നശേഷം പാർത്ഥൻ വൈരാടിയോടു പറഞ്ഞു — 'ശത്രുദമനാ, സേനയിൽനിന്ന് ഒരമ്പെയ്ത്തുദൂരത്ത് കുതിരകളെ നിർത്തുക.'
4.55.24
एतदग्रं गवां दृष्टं मन्दं वाहय सारथे ।
याह्युत्तरेण सेनाया गाश्चैव प्रविभज्य च ॥ ४.५५.२४ ॥
'സാരഥീ, ഇതാ പശുക്കളുടെ മുൻഭാഗം കാണുന്നു; മെല്ലെ തെളിക്കുക. സേനയുടെ വടക്കോട്ട് പോയി പശുക്കളെ വേർതിരിക്കുക.'
4.55.25
परिक्षिप्य गवां यूथमत्र योत्स्ये सुयोधनम् ।
गच्छन्ति सत्वरा गावः सगोपाः परिमोचय ॥ ४.५५.२५ ॥
പശുക്കൂട്ടത്തെ വളഞ്ഞ് ഞാൻ ഇവിടെ സുയോധനനോട് യുദ്ധം ചെയ്യും. പശുക്കളും ഇടയന്മാരും വേഗത്തിൽ പോകുന്നു; അവരെ മോചിപ്പിക്കൂ.
4.55.26
तत्र गत्वा पशून्वीर सगोपान्परिमोचय ।
अन्तरेण च सेनायाः प्राङ्मुखो गच्छ चोत्तर ॥ ४.५५.२६ ॥
വീരാ, അവിടെ ചെന്ന് ഇടയന്മാരോടൊപ്പം പശുക്കളെ മോചിപ്പിക്കൂ. സേനയുടെ നടുവിലൂടെ കിഴക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞ് പോകൂ, ഉത്തരാ.
4.55.27
इमे त्वतिरथाः सर्वे मम वीर्यपराक्रमम् ।
पश्यन्तु कुरवो युद्धे महेन्द्रस्येव दानवाः ॥ ४.५५.२७ ॥
ഈ അതിരഥന്മാരെല്ലാം യുദ്ധത്തിൽ എന്റെ വീര്യപരാക്രമം കാണട്ടെ; മഹേന്ദ്രന്റെ പരാക്രമം ദാനവർ കാണുന്നതുപോലെ കുരുക്കൾ കാണട്ടെ.
4.55.28
ततः स रथिनां श्रेष्ठो नाम विश्राव्य चात्मनः ।
निशिताग्राञ्शरांस्तीक्ष्णान्मुमोचांतकसन्निभान् ॥ ४.५५.२८ ॥
അപ്പോൾ രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ തന്റെ പേര് പ്രഖ്യാപിച്ച് മൂർച്ചയുള്ള അഗ്രങ്ങളുള്ള, തീക്ഷ്ണമായ, യമനു തുല്യമായ അമ്പുകൾ തൊടുത്തു.
4.55.29
शलभैरिव चाकाशं धाराभिरिव पर्वतम् ।
निरावकाशमभवच्छरैः क्षिप्तैः किरीटिना ॥ ४.५५.२९ ॥
വെട്ടുക്കിളികൾ ആകാശത്തെയും ധാരകൾ പർവതത്തെയും നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, കിരീടി എയ്ത അമ്പുകളാൽ സ്ഥലമില്ലാതായി.
4.55.30
विकीर्यमाणास्तु शरैस्ते योधा धार्तराष्ट्रिकाः ।
गाश्चैव न च पश्यन्ति पार्थमुक्तैरजिह्मगैः ॥ ४.५५.३० ॥
പാർത്ഥൻ എയ്ത നേരെ പോകുന്ന അമ്പുകളാൽ ചിതറിക്കപ്പെട്ട ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ ആ യോദ്ധാക്കൾ പശുക്കളെപ്പോലും കണ്ടില്ല.
4.55.31
सा चापि बहुला सेना पार्थबाणाभिपीडिता ।
नापश्यद्विवृतां भूमिं नान्तरिक्षं दिशोपि वा ॥ ४.५५.३१ ॥
പാർത്ഥന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതമായ ആ വലിയ സേനയ്ക്കും തുറന്ന ഭൂമിയോ ആകാശമോ ദിക്കുകളോ പോലും കാണാനായില്ല.
4.55.32
अर्जुनस्तु तदा हृष्टो दर्शयन्वीर्यमात्मनः ।
पीडयामास सैन्यानि गाण्डीवप्रसृतैः शरैः ॥ ४.५५.३२ ॥
അപ്പോൾ അർജ്ജുനൻ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ വീര്യം കാട്ടിക്കൊണ്ട് ഗാണ്ഡീവത്തിൽ നിന്ന് പ്രയോഗിച്ച അമ്പുകളാൽ സേനകളെ പീഡിപ്പിച്ചു.
4.55.33
तेषां नैवापयाने च नाभियाने भवन्मतिः ।
शीघ्रतामेव पार्थस्य पूजयन्तस्तु विस्मिताः ॥ ४.५५.३३ ॥
അവരുടെ മനസ്സ് പിന്മാറുന്നതിലോ മുന്നേറുന്നതിലോ ഉണ്ടായില്ല; വിസ്മയിച്ച് പാർത്ഥന്റെ വേഗതയെയാണ് അവർ പുകഴ്ത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നത്.
4.55.34
चन्द्रावदातं सामुद्रं कुरुसैन्यभयंकरम् ।
ततः शङ्खमुपाध्मासीद्द्विषतां रोमहर्षणम्।
ज्याघोषं तलघोषं च कृत्वा भूतान्यमोहयत् ॥ ४.५५.३४ ॥
പിന്നെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ വെളുത്ത, സമുദ്രത്തിൽ ജനിച്ച, കൗരവസേനയ്ക്ക് ഭയമുണ്ടാക്കുന്ന, ശത്രുക്കളുടെ രോമം എഴുന്നേൽപ്പിക്കുന്ന ശംഖം അവൻ ഊതി; വില്ലിന്റെ മുഴക്കവും കൈയടിയൊച്ചയും ഉണ്ടാക്കി ജീവികളെ മോഹിപ്പിച്ചു.
4.55.35
तस्य शङ्खस्य शब्देन धनुषो निस्वनेन च ।
शब्देनामानुषाणां च भूतानां ध्वजवासिनाम् ।
वियद्गतानां देवानां मानुषाणां रवेण च ॥ ४.५५.३५ ॥
ആ ശംഖനാദംകൊണ്ടും വില്ലിന്റെ മുഴക്കംകൊണ്ടും കൊടിമരങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന മാനുഷേതര ജീവികളുടെ ശബ്ദംകൊണ്ടും, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന ദേവന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും ആരവംകൊണ്ടും.
4.55.36
ऊर्ध्वं पुच्छं विधून्वाना हेममाणाः समन्ततः ।
गावः सवत्साः संत्रस्ता निवृत्ता दक्षिणां दिशं ॥ ४.५५.३६ ॥
വാലുകൾ മേലോട്ടുയർത്തി ചുറ്റും അമറിക്കൊണ്ട്, കിടാങ്ങളോടുകൂടി ഭയന്ന പശുക്കൾ തെക്കുദിക്കിലേക്ക് തിരിഞ്ഞോടി.
4.55.37
ततः स समरे शूरो बीभत्सुः शत्रुपूगहा ।
गोपालांश्चोदयामास गावश्चोदयतेति च ॥ ४.५५.३७ ॥
അപ്പോൾ ആ യുദ്ധത്തിൽ ശൂരനായ ബീഭത്സു, ശത്രുസംഘങ്ങളെ വധിക്കുന്നവൻ, ഗോപാലന്മാരെ പ്രേരിപ്പിച്ചു; "പശുക്കളെ തെളിക്കൂ" എന്നും പറഞ്ഞു.
4.55.38
उत्तरं चाह बीभत्सुर्हर्षयन्पाण्डुनन्दनः ।
गवामग्रं समीक्षस्व गश्चैवाशु निवर्तय ॥ ४.५५.३८ ॥
പാണ്ഡുപുത്രനായ ബീഭത്സു ഉത്തരനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു; "പശുക്കളുടെ മുൻഭാഗം നോക്കൂ, പശുക്കളെ വേഗം തിരിക്കൂ."
4.55.39
यावदेते निवर्तन्ते कुरवो जवमास्थिताः ।
याह्युत्तरेण गाश्चैताः सैन्यानां च नृपात्मज ॥ ४.५५.३९ ॥
ഈ കുരുക്കൾ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചുവരുന്നിടത്തോളം, രാജപുത്രാ, ഈ പശുക്കളെ വടക്കോട്ട് തെളിക്കൂ; സൈന്യങ്ങളെയും.
4.55.40
पश्यन्तु कुरवः सर्वे मम वीर्यपराक्रमम् ।
ते लाभमिव मन्वानाः कुरवोऽर्जुनमाहव। ॥ ४.५५.४० ॥
എല്ലാ കുരുക്കളും എന്റെ വീര്യവും പരാക്രമവും കാണട്ടെ; അവർ ലാഭം നേടിയതുപോലെ കരുതി യുദ്ധത്തിൽ അർജുനനെ കാണട്ടെ.
4.55.41
दृष्टवा यान्तमदूरस्थं क्षिप्रमभ्यपतन्रथैः ।
हस्त्यश्वपरिवारेण महताऽभिविराजता। ॥ ४.५५.४१ ॥
അകലെ പോകുന്നവനെ കണ്ട്, ആനകളും കുതിരകളും അടങ്ങിയ മഹത്തായ പരിവാരത്തോടെ തിളങ്ങിക്കൊണ്ട്, രഥങ്ങളാൽ അവനെ വേഗം ആക്രമിച്ചു.
4.55.42
योधैः प्रासासिहस्तैश्च चापबाणोद्यतायुधैः ।
तान्यनीकान्यशोभन्त कुरूणामाततायिनाम्। ॥ ४.५५.४२ ॥
കുന്തവും വാളും കയ്യിലേന്തി, വില്ലും അമ്പും ആയുധങ്ങളായി ഉയർത്തിയ യോദ്ധാക്കളാൽ, ആക്രമിക്കുന്ന കുരുക്കളുടെ ആ സൈന്യങ്ങൾ പ്രകാശിച്ചു.
4.55.43
संसर्पन्त इवाकाशे विद्युत्वन्तो वलाहकाः ।
तानि दृष्ट्वाऽप्यनीकानि निवर्तितरथानि च। ॥ ४.५५.४३ ॥
ആകാശത്ത് മിന്നലോടുകൂടിയ മേഘങ്ങൾ നീങ്ങുന്നതുപോലെ ആ സേനകൾ തോന്നി; തേരുകൾ തിരിച്ചുപോയ ആ സേനകളെ കണ്ടിട്ടും.
4.55.44
पार्थोऽपि वायुवद्धोरं सैन्याग्रं व्यधुनोच्छरैः ।
तां शत्रुसेनां तरसा प्रणुद्य गाश्चापि जित्वा धनुषा परेण। ॥ ४.५५.४४ ॥
പാർത്ഥനും കാറ്റുപോലെ ഭയങ്കരമായി അമ്പുകൾകൊണ്ട് സേനാമുഖം ഇളക്കി; ആ ശത്രുസേനയെ വേഗത്തിൽ ഓടിച്ച്, ശ്രേഷ്ഠമായ വില്ലുകൊണ്ട് പശുക്കളെയും ജയിച്ച്.
4.55.45
दुर्योधनायाभिमुखं प्रयान्तं कुरुप्रवीराः सहसाऽभ्यगच्छन् ।
गोषु प्रयातासु जवेन मात्स्यान्किरीटिनं प्रीतियुतं च दृष्ट्वा। ॥ ४.५५.४५ ॥
ദുര്യോധനന് നേരെ മുന്നോട്ടുപോയ കുരുവീരന്മാർ പെട്ടെന്ന് അഭിമുഖമായി എത്തി; പശുക്കൾ വേഗത്തിൽ ഓടിപ്പോയപ്പോൾ, മത്സ്യരെയും സന്തോഷത്തോടുകൂടിയ കിരീടിയെയും കണ്ട്.
4.55.46
पशून्समादाय ततो निवृत्ता गोपाः समस्ताः प्रययुश्च राष्ट्रम् ॥ ४.५५.४६ ॥
കന്നുകാലികളെ എടുത്ത്, അപ്പോൾ തിരിച്ചുപോയ എല്ലാ ഗോപാലന്മാരും രാഷ്ട്രത്തിലേക്ക് പോയി.