ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.55.1
तमदूरमुपायान्तं दृष्ट्वा पाण्डवमर्जुनम् ।
नारयः प्रेक्षितुं शेकुस्तपन्तं हि यथा रविम् ॥ ४.५५.१ ॥
ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੇ ਪਾਂਡਵ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਲੋਕ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕ ਨਾ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਤਪਦੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
4.55.2
स तं दृष्ट्वा रथानीकं पार्थः सारथिमब्रवीत् ।
इषुपातमात्रे सेनायाः स्थापयाश्वानरिंदम।
यावत्समीक्षे व्यूहेऽस्मिन्मम शत्रुं सुयोधनम् ॥ ४.५५.२ ॥
ਉਸ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਾਣ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਘੋੜੇ ਰੋਕ; ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵਾਂ।'
4.55.3
रक्तवैडूर्यविकृतं मणिप्रवरभूषितम् ।
परं जानाम्यहं तस्य ध्वजं दूरात्समुच्छ्रितम् ॥ ४.५५.३ ॥
ਲਾਲ ਵੈਡੂਰਜ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਉੱਤਮ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਉੱਚੀ ਲਹਿਰਾਉਂਦੀ ਉਸਦੀ ਧੁਜਾ ਮੈਂ ਸਾਫ਼ ਪਛਾਣਦਾ ਹਾਂ।
4.55.4
यद्येनमिह पश्यामि दुर्बुद्धिमतिमानिनम् ।
यमाय प्रेषयिष्यामि सहायः स्याद्यदीश्वरः ॥ ४.५५.४ ॥
ਜੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਉਸ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਤੇ ਹੰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵਾਂ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਸਹਾਇਕ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਹ ਸੁਆਮੀ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਯਮ ਕੋਲ ਭੇਜ ਦਿਆਂਗਾ।
4.55.5
सर्वानन्याननादृत्य दृष्ट्वा तमतिमानिनम् ।
सिंहः क्षुद्रमृगस्येव पतिष्ये तस्य मूर्धनि ॥ ४.५५.५ ॥
ਬਾਕੀ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਹੰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੇਰ ਜਿਵੇਂ ਛੋਟੇ ਹਿਰਨ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਝਪਟਾਂਗਾ।
4.55.6
हनिष्यामि तमेवाद्य शरैर्गाण्डीवनिःसृतैः ।
तस्मिन्हते भविष्यन्ति सर्व एव पराजिताः ॥ ४.५५.६ ॥
ਅੱਜ ਹੀ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਉਸਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਹਾਰ ਜਾਣਗੇ।
4.55.7
शरैश्च शमयिष्येऽहं धार्तराष्ट्रं ससौबलम् ।
असभ्यानां च वक्तारं कुरूणां किल किल्विषम् ॥ ४.५५.७ ॥
ਮੈਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੌਬਲ ਸਮੇਤ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਭਿਅ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਉਹ ਹੀ ਪਾਪੀ ਹੈ।
4.55.8
राजानं नेह पश्यामि निरापिषमिदं बलम् ।
अभिद्रेव ह राजानं व्यक्तमित्यत्र निर्भयः ॥ ४.५५.८ ॥
ਇੱਥੇ ਇਸ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਇਹ ਮਾਸ-ਰਹਿਤ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਹਮਲਾ ਕਰੋ, ਇਹ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ।
4.55.9
आस्थितो मध्यमाचार्योप्यश्वत्थामाऽप्यनन्तरम् ।
कृपकर्णौ पुरस्तात्तु महेष्वासौ व्यवस्थितौ ॥ ४.५५.९ ॥
ਵਿਚਕਾਰ ਆਚਾਰੀਆ (ਦ੍ਰੋਣ) ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਵੀ; ਅੱਗੇ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਕਰਣ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
4.55.10
भूरिश्रवाः सोमदत्तो बाह्लीकश्च जयद्रथः ।
दक्षिणं पक्षमाश्रित्य स्थिता युद्धविशारदाः ॥ ४.५५.१० ॥
ਭੂਰਿਸ਼੍ਰਵਾ, ਸੋਮਦੱਤ, ਬਾਹਲੀਕ ਅਤੇ ਜਯਦ੍ਰਥ — ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਇਹ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
4.55.11
साल्वराजो द्युमत्सेनो वृषसेनश्च सौबलः ।
दशार्णश्चैव कालिङ्गो वामं पक्षं समाश्रितः ॥ ४.५५.११ ॥
ਸ਼ਾਲਵਰਾਜ, ਦਿਊਮਤਸੇਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ, ਸੌਬਲ, ਦਸ਼ਾਰਣ ਅਤੇ ਕਾਲਿੰਗ — ਇਹ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
4.55.12
पृष्ठतः कुरुमुख्यश्च भीष्मस्तिष्ठति दंशितः ।
सोऽर्धसैन्येन बलवान्सर्वेषां नः पितामहः ॥ ४.५५.१२ ॥
ਪਿੱਛੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭੀਸ਼ਮ ਕਵਚ ਪਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ; ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਹਨ, ਅੱਧੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ — ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ।
4.55.13
दुर्योधनं न पश्यामि क्व नु राजा स तिष्ठति ।
उत्सृंज्यैतद्रथानीकं याहि यत्र सुयोधनः ॥ ४.५५.१३ ॥
ਮੈਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ; ਉਹ ਰਾਜਾ ਕਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ? ਇਸ ਰੱਥ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਸੁਯੋਧਨ ਹੈ ਉੱਥੇ ਜਾਓ।
4.55.14
तं हत्वा संनिवर्तिष्ये गाः स आदाय गच्छति ।
गवाग्रमभितो याहि यत्र राजा भविष्यति ॥ ४.५५.१४ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ; ਉਹ ਗਾਵਾਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ ਉੱਥੇ ਜਾਓ।
4.55.15
इत्युक्त्वा समरे पार्थो वैराटिमपराजितः ।
संस्पृशानो धनुर्दिव्यं त्वरमाणोऽगमत्तदा ॥ ४.५५.१५ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤੂ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ; ਫਿਰ ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਦਿਆਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
4.55.16
ततो भीष्मोऽब्रवीद्वाक्यं कुरुमध्ये परंतपः ।
चिरदृष्टोऽयमस्माभिर्धर्मज्ञो बान्धवप्रियः । ॥ ४.५५.१६ ॥
ਤਦ ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ: "ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਇਹ ਧਰਮ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਹੈ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।"
4.55.17
अतीव ज्वलते लक्ष्म्या पाकशासनिरागतः ।
एष दुर्योधनं पार्थो मार्गते निकृतिं स्मरन् ॥ ४.५५.१७ ॥
ਤੇਜ ਨਾਲ ਅਤਿਅੰਤ ਦਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਅਪਕਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਾਰਥ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4.55.18
सेनामत्यर्थमालोक्य त्वरते ग्रहणेऽस्य च ।
मृगं सिंह इवादातुमीक्षते पाकशासनिः ॥ ४.५५.१८ ॥
ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਜਲਦੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਤੱਕਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4.55.19
नैषोऽन्तरेण राजानं बीभत्सुः स्थातुमर्हति ।
तस्य पार्ष्णि ग्रहीष्यामो जवेनाभिप्रधावतः ॥ ४.५५.१९ ॥
ਇਹ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਰਾਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਉਸਦੀ ਅੱਡੀ ਅਸੀਂ ਫੜ ਲਵਾਂਗੇ।
4.55.20
न ह्येनमभिसंक्रुद्धमेको युद्ध्येत संयुगे ।
अन्यो देवान्महादेवात्कृष्णाद्वा देवकीसुतात्।
आचार्याच्च सपुत्राद्वा भारद्वाजान्महारथात् ॥ ४.५५.२० ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਇਸ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦਾ — ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਹਾਦੇਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਾਂ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਆਚਾਰੀਆ, ਮਹਾਰਥੀ ਭਾਰਦਵਾਜ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
4.55.21
किं नो गावः करिष्यन्ति द्रव्यं वा विपुलं तथा ।
दुर्योधनः पार्थगतः पुरा प्राणान्विमुञ्चति ॥ ४.५५.२१ ॥
ਗਊਆਂ ਸਾਡਾ ਕੀ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਜਾਂ ਇਹ ਵੱਡਾ ਧਨ ਕੀ ਕਰੇਗਾ? ਪਾਰਥ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਦੁਰਯੋਧਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਗਾ।
4.55.22
इत्युक्त्वा समरे भीष्मः सेनया सह कौरवः ।
अन्वधावत्तदा पार्थं धार्तराष्ट्रस्य रक्षणे ॥ ४.५५.२२ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਕੌਰਵ ਭੀਸ਼ਮ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ।
4.55.23
विक्रोशमात्रं यात्वा तु पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
इषुपातमात्रे सेनायाः स्थापयाश्वानरिंदम ॥ ४.५५.२३ ॥
ਇੱਕ ਹਾਕ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਜਾ ਕੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਵੈਰਾਟੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — 'ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤੀਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਘੋੜੇ ਰੋਕ।'
4.55.24
एतदग्रं गवां दृष्टं मन्दं वाहय सारथे ।
याह्युत्तरेण सेनाया गाश्चैव प्रविभज्य च ॥ ४.५५.२४ ॥
'ਸਾਰਥੀ, ਇਹ ਗਊਆਂ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹੌਲੀ ਹਾਂਕ। ਸੈਨਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਲੈ।'
4.55.25
परिक्षिप्य गवां यूथमत्र योत्स्ये सुयोधनम् ।
गच्छन्ति सत्वरा गावः सगोपाः परिमोचय ॥ ४.५५.२५ ॥
ਗਊਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸੁਯੋਧਨ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ। ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਗਵਾਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਦੇ।
4.55.26
तत्र गत्वा पशून्वीर सगोपान्परिमोचय ।
अन्तरेण च सेनायाः प्राङ्मुखो गच्छ चोत्तर ॥ ४.५५.२६ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਦੇ। ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਜਾ, ਉੱਤਰ।
4.55.27
इमे त्वतिरथाः सर्वे मम वीर्यपराक्रमम् ।
पश्यन्तु कुरवो युद्धे महेन्द्रस्येव दानवाः ॥ ४.५५.२७ ॥
ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਤਿਰਥੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਵੀਰਜ ਤੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵੇਖਣ; ਜਿਵੇਂ ਦਾਨਵ ਮਹਿੰਦਰ ਦਾ ਪਰਾਕਰਮ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਕੁਰੂ ਵੇਖਣ।
4.55.28
ततः स रथिनां श्रेष्ठो नाम विश्राव्य चात्मनः ।
निशिताग्राञ्शरांस्तीक्ष्णान्मुमोचांतकसन्निभान् ॥ ४.५५.२८ ॥
ਫਿਰ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦੱਸ ਕੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੀਖਣ, ਯਮ ਵਰਗੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
4.55.29
शलभैरिव चाकाशं धाराभिरिव पर्वतम् ।
निरावकाशमभवच्छरैः क्षिप्तैः किरीटिना ॥ ४.५५.२९ ॥
ਟਿੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਰਬਤ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕਿਰੀਟੀ ਦੇ ਛੱਡੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਥਾਂ ਹੀ ਨਾ ਰਹੀ।
4.55.30
विकीर्यमाणास्तु शरैस्ते योधा धार्तराष्ट्रिकाः ।
गाश्चैव न च पश्यन्ति पार्थमुक्तैरजिह्मगैः ॥ ४.५५.३० ॥
ਪਾਰਥ ਦੇ ਛੱਡੇ ਸਿੱਧੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਉਹ ਯੋਧੇ ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ।
4.55.31
सा चापि बहुला सेना पार्थबाणाभिपीडिता ।
नापश्यद्विवृतां भूमिं नान्तरिक्षं दिशोपि वा ॥ ४.५५.३१ ॥
ਪਾਰਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਧਰਤੀ, ਅਸਮਾਨ ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸੀਆਂ।
4.55.32
अर्जुनस्तु तदा हृष्टो दर्शयन्वीर्यमात्मनः ।
पीडयामास सैन्यानि गाण्डीवप्रसृतैः शरैः ॥ ४.५५.३२ ॥
ਤਦ ਅਰਜੁਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
4.55.33
तेषां नैवापयाने च नाभियाने भवन्मतिः ।
शीघ्रतामेव पार्थस्य पूजयन्तस्तु विस्मिताः ॥ ४.५५.३३ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਪਾਰਥ ਦੀ ਫੁਰਤੀ ਦੀ ਹੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
4.55.34
चन्द्रावदातं सामुद्रं कुरुसैन्यभयंकरम् ।
ततः शङ्खमुपाध्मासीद्द्विषतां रोमहर्षणम्।
ज्याघोषं तलघोषं च कृत्वा भूतान्यमोहयत् ॥ ४.५५.३४ ॥
ਫਿਰ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਕੌਰਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ੰਖ ਉਸਨੇ ਵਜਾਇਆ; ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਅਤੇ ਤਾੜੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ।
4.55.35
तस्य शङ्खस्य शब्देन धनुषो निस्वनेन च ।
शब्देनामानुषाणां च भूतानां ध्वजवासिनाम् ।
वियद्गतानां देवानां मानुषाणां रवेण च ॥ ४.५५.३५ ॥
ਉਸ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਝੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਅਮਾਨੁਸ਼ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਲੇ-ਰੱਪੇ ਨਾਲ।
4.55.36
ऊर्ध्वं पुच्छं विधून्वाना हेममाणाः समन्ततः ।
गावः सवत्साः संत्रस्ता निवृत्ता दक्षिणां दिशं ॥ ४.५५.३६ ॥
ਪੂਛਾਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਅਰਾਉਂਦੀਆਂ, ਵੱਛਿਆਂ ਸਮੇਤ ਡਰੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਈਆਂ।
4.55.37
ततः स समरे शूरो बीभत्सुः शत्रुपूगहा ।
गोपालांश्चोदयामास गावश्चोदयतेति च ॥ ४.५५.३७ ॥
ਤਦ ਉਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਾ ਬੀਭਤਸੁ, ਵੈਰੀ ਦਲਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗਊਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਿਕਾਓ।"
4.55.38
उत्तरं चाह बीभत्सुर्हर्षयन्पाण्डुनन्दनः ।
गवामग्रं समीक्षस्व गश्चैवाशु निवर्तय ॥ ४.५५.३८ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬੀਭਤਸੁ ਨੇ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਹੌਂਸਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵੇਖੋ, ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਮੋੜੋ।"
4.55.39
यावदेते निवर्तन्ते कुरवो जवमास्थिताः ।
याह्युत्तरेण गाश्चैताः सैन्यानां च नृपात्मज ॥ ४.५५.३९ ॥
ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਕੁਰੂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਇਹਨਾਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਓ; ਸੈਨਾਵਾਂ ਵੀ।
4.55.40
पश्यन्तु कुरवः सर्वे मम वीर्यपराक्रमम् ।
ते लाभमिव मन्वानाः कुरवोऽर्जुनमाहव। ॥ ४.५५.४० ॥
ਸਾਰੇ ਕੁਰੂ ਮੇਰੀ ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖਣ; ਉਹ ਲਾਭ ਮਿਲਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵੇਖਣ।
4.55.41
दृष्टवा यान्तमदूरस्थं क्षिप्रमभ्यपतन्रथैः ।
हस्त्यश्वपरिवारेण महताऽभिविराजता। ॥ ४.५५.४१ ॥
ਦੂਰ ਜਾਂਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।
4.55.42
योधैः प्रासासिहस्तैश्च चापबाणोद्यतायुधैः ।
तान्यनीकान्यशोभन्त कुरूणामाततायिनाम्। ॥ ४.५५.४२ ॥
ਨੇਜ਼ੇ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਈ, ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਅਤੇ ਉਠਾਏ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਯੋਧਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਹਮਲਾਵਰ ਕੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਉਹ ਸੈਨਾਵਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ।
4.55.43
संसर्पन्त इवाकाशे विद्युत्वन्तो वलाहकाः ।
तानि दृष्ट्वाऽप्यनीकानि निवर्तितरथानि च। ॥ ४.५५.४३ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਜਿਵੇਂ ਤੁਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਫੌਜਾਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਸਨ; ਰਥ ਮੁੜ ਗਏ ਉਹਨਾਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ।
4.55.44
पार्थोऽपि वायुवद्धोरं सैन्याग्रं व्यधुनोच्छरैः ।
तां शत्रुसेनां तरसा प्रणुद्य गाश्चापि जित्वा धनुषा परेण। ॥ ४.५५.४४ ॥
ਪਾਰਥ ਨੇ ਵੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਫੌਜ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਸ਼ਤਰੂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਟਾ ਕੇ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਕੇ।
4.55.45
दुर्योधनायाभिमुखं प्रयान्तं कुरुप्रवीराः सहसाऽभ्यगच्छन् ।
गोषु प्रयातासु जवेन मात्स्यान्किरीटिनं प्रीतियुतं च दृष्ट्वा। ॥ ४.५५.४५ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਕੁਰੂ ਵੀਰ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ; ਗਾਵਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਮੱਤਸਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕਿਰੀਟੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
4.55.46
पशून्समादाय ततो निवृत्ता गोपाः समस्ताः प्रययुश्च राष्ट्रम् ॥ ४.५५.४६ ॥
ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਗੋਪਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।