ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 4.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.55.1
तमदूरमुपायान्तं दृष्ट्वा पाण्डवमर्जुनम् ।
नारयः प्रेक्षितुं शेकुस्तपन्तं हि यथा रविम् ॥ ४.५५.१ ॥
ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಂಡವ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ನೋಡಿ ಜನರು ಅವನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ಉರಿಯುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಲಾಗದಂತೆ.
4.55.2
स तं दृष्ट्वा रथानीकं पार्थः सारथिमब्रवीत् ।
इषुपातमात्रे सेनायाः स्थापयाश्वानरिंदम।
यावत्समीक्षे व्यूहेऽस्मिन्मम शत्रुं सुयोधनम् ॥ ४.५५.२ ॥
ಆ ರಥ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಪಾರ್ಥನು ಸಾರಥಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಶತ್ರುನಾಶಕನೇ, ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಒಂದು ಬಾಣದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸು; ಈ ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಶತ್ರು ಸುಯೋಧನನನ್ನು ನೋಡುವವರೆಗೆ.'
4.55.3
रक्तवैडूर्यविकृतं मणिप्रवरभूषितम् ।
परं जानाम्यहं तस्य ध्वजं दूरात्समुच्छ्रितम् ॥ ४.५५.३ ॥
ಕೆಂಪು ವೈಡೂರ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ, ದೂರದಿಂದಲೇ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರುತ್ತಿರುವ ಅವನ ಧ್ವಜವನ್ನು ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತೇನೆ.
4.55.4
यद्येनमिह पश्यामि दुर्बुद्धिमतिमानिनम् ।
यमाय प्रेषयिष्यामि सहायः स्याद्यदीश्वरः ॥ ४.५५.४ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಆ ದುರ್ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರಿಯನ್ನು ನಾನು ಕಂಡರೆ, ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಒಡೆಯನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನನ್ನು ಯಮನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ.
4.55.5
सर्वानन्याननादृत्य दृष्ट्वा तमतिमानिनम् ।
सिंहः क्षुद्रमृगस्येव पतिष्ये तस्य मूर्धनि ॥ ४.५५.५ ॥
ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಆ ಅಹಂಕಾರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಿಂಹವು ಸಣ್ಣ ಜಿಂಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತೇನೆ.
4.55.6
हनिष्यामि तमेवाद्य शरैर्गाण्डीवनिःसृतैः ।
तस्मिन्हते भविष्यन्ति सर्व एव पराजिताः ॥ ४.५५.६ ॥
ಇಂದೇ ಗಾಂಡೀವದಿಂದ ಹೊರಡುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ; ಅವನು ಹತನಾದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸೋತವರಾಗುವರು.
4.55.7
शरैश्च शमयिष्येऽहं धार्तराष्ट्रं ससौबलम् ।
असभ्यानां च वक्तारं कुरूणां किल किल्विषम् ॥ ४.५५.७ ॥
ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಾನು ಸೌಬಲನೊಂದಿಗೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಭ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವರಿಗೆ ಅವನೇ ಪಾಪಿ.
4.55.8
राजानं नेह पश्यामि निरापिषमिदं बलम् ।
अभिद्रेव ह राजानं व्यक्तमित्यत्र निर्भयः ॥ ४.५५.८ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಈ ಸೇನೆಗೆ ರಾಜನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಇದು ಮಾಂಸರಹಿತವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರಾಜನನ್ನೇ ಆಕ್ರಮಿಸು ಎಂದನು.
4.55.9
आस्थितो मध्यमाचार्योप्यश्वत्थामाऽप्यनन्तरम् ।
कृपकर्णौ पुरस्तात्तु महेष्वासौ व्यवस्थितौ ॥ ४.५५.९ ॥
ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯ (ದ್ರೋಣ) ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ನಂತರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನೂ; ಮುಂದೆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರರಾದ ಕೃಪ ಮತ್ತು ಕರ್ಣರು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.
4.55.10
भूरिश्रवाः सोमदत्तो बाह्लीकश्च जयद्रथः ।
दक्षिणं पक्षमाश्रित्य स्थिता युद्धविशारदाः ॥ ४.५५.१० ॥
ಭೂರಿಶ್ರವ, ಸೋಮದತ್ತ, ಬಾಹ್ಲೀಕ, ಜಯದ್ರಥ — ಯುದ್ಧ ಕೌಶಲ್ಯವುಳ್ಳ ಇವರು ಬಲ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.
4.55.11
साल्वराजो द्युमत्सेनो वृषसेनश्च सौबलः ।
दशार्णश्चैव कालिङ्गो वामं पक्षं समाश्रितः ॥ ४.५५.११ ॥
ಶಾಲ್ವರಾಜ, ದ್ಯುಮತ್ಸೇನ, ವೃಷಸೇನ, ಸೌಬಲ, ದಶಾರ್ಣ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಂಗ — ಇವರು ಎಡ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.
4.55.12
पृष्ठतः कुरुमुख्यश्च भीष्मस्तिष्ठति दंशितः ।
सोऽर्धसैन्येन बलवान्सर्वेषां नः पितामहः ॥ ४.५५.१२ ॥
ಹಿಂದೆ ಕುರುಗಳ ಪ್ರಮುಖನಾದ ಭೀಷ್ಮ ಕವಚ ಧರಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಬಲಿಷ್ಠನು, ಅರ್ಧ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ — ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪಿತಾಮಹ.
4.55.13
दुर्योधनं न पश्यामि क्व नु राजा स तिष्ठति ।
उत्सृंज्यैतद्रथानीकं याहि यत्र सुयोधनः ॥ ४.५५.१३ ॥
ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಆ ರಾಜ ಎಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ? ಈ ರಥಸೇನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸುಯೋಧನನಿರುವಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು.
4.55.14
तं हत्वा संनिवर्तिष्ये गाः स आदाय गच्छति ।
गवाग्रमभितो याहि यत्र राजा भविष्यति ॥ ४.५५.१४ ॥
ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು ನಾನು ಹಿಂತಿರುಗುವೆನು; ಅವನು ಹಸುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಹಸುಗಳ ಮುಂಭಾಗದ ಕಡೆಗೆ, ರಾಜನಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗು.
4.55.15
इत्युक्त्वा समरे पार्थो वैराटिमपराजितः ।
संस्पृशानो धनुर्दिव्यं त्वरमाणोऽगमत्तदा ॥ ४.५५.१५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯನಾದ ಪಾರ್ಥ (ಅರ್ಜುನ) ವಿರಾಟನ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ದಿವ್ಯ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಾ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು.
4.55.16
ततो भीष्मोऽब्रवीद्वाक्यं कुरुमध्ये परंतपः ।
चिरदृष्टोऽयमस्माभिर्धर्मज्ञो बान्धवप्रियः । ॥ ४.५५.१६ ॥
ಆಗ ಕುರುಗಳ ನಡುವೆ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಭೀಷ್ಮನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು: "ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ನಾವು ಇವನನ್ನು ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಇವನು ಧರ್ಮಜ್ಞನು, ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು."
4.55.17
अतीव ज्वलते लक्ष्म्या पाकशासनिरागतः ।
एष दुर्योधनं पार्थो मार्गते निकृतिं स्मरन् ॥ ४.५५.१७ ॥
ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಇಂದ್ರಪುತ್ರನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ತನಗೆ ಮಾಡಿದ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾ ಈ ಪಾರ್ಥನು ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
4.55.18
सेनामत्यर्थमालोक्य त्वरते ग्रहणेऽस्य च ।
मृगं सिंह इवादातुमीक्षते पाकशासनिः ॥ ४.५५.१८ ॥
ಸೇನೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿ ಅವನು ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ತ್ವರೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಸಿಂಹ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ನೋಡುವಂತೆ ಇಂದ್ರಪುತ್ರನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
4.55.19
नैषोऽन्तरेण राजानं बीभत्सुः स्थातुमर्हति ।
तस्य पार्ष्णि ग्रहीष्यामो जवेनाभिप्रधावतः ॥ ४.५५.१९ ॥
ಇವನು ರಾಜನ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ; ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿ ಬರುವ ಅವನ ಹಿಮ್ಮಡಿಗಳನ್ನು ನಾವು ಹಿಡಿಯುತ್ತೇವೆ.
4.55.20
न ह्येनमभिसंक्रुद्धमेको युद्ध्येत संयुगे ।
अन्यो देवान्महादेवात्कृष्णाद्वा देवकीसुतात्।
आचार्याच्च सपुत्राद्वा भारद्वाजान्महारथात् ॥ ४.५५.२० ॥
ಕೋಪಗೊಂಡಿರುವ ಇವನೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲಾರನು; ದೇವತೆಗಳು, ಮಹಾದೇವ, ಕೃಷ್ಣ ಅಥವಾ ದೇವಕಿಯ ಮಗ, ಅಥವಾ ಮಗನೊಂದಿಗಿನ ಆಚಾರ್ಯ, ಮಹಾರಥ ಭಾರದ್ವಾಜನ ಮಗ ಇವರಲ್ಲದೆ ಇನ್ನಾರೂ ಇಲ್ಲ.
4.55.21
किं नो गावः करिष्यन्ति द्रव्यं वा विपुलं तथा ।
दुर्योधनः पार्थगतः पुरा प्राणान्विमुञ्चति ॥ ४.५५.२१ ॥
ಗೋವುಗಳು ನಮಗೇನು ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ಈ ವಿಪುಲ ಧನ ಏನು ಮಾಡುತ್ತದೆ? ಪಾರ್ಥನ ಬಳಿ ಸೇರಿದ ದುರ್ಯೋಧನನು ಮೊದಲೇ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುವನು.
4.55.22
इत्युक्त्वा समरे भीष्मः सेनया सह कौरवः ।
अन्वधावत्तदा पार्थं धार्तराष्ट्रस्य रक्षणे ॥ ४.५५.२२ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಕೌರವ ಭೀಷ್ಮನು ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥನ ಹಿಂದೆ ಧಾವಿಸಿದನು, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು.
4.55.23
विक्रोशमात्रं यात्वा तु पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
इषुपातमात्रे सेनायाः स्थापयाश्वानरिंदम ॥ ४.५५.२३ ॥
ಒಂದು ಕೂಗಿನಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಿ ಪಾರ್ಥನು ವಿರಾಟನ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು — 'ಶತ್ರುದಮನನೇ, ಸೇನೆಯಿಂದ ಒಂದು ಬಾಣದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸು.'
4.55.24
एतदग्रं गवां दृष्टं मन्दं वाहय सारथे ।
याह्युत्तरेण सेनाया गाश्चैव प्रविभज्य च ॥ ४.५५.२४ ॥
'ಸಾರಥಿಯೇ, ಇಗೋ ಗೋವುಗಳ ಮುಂಭಾಗ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ; ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓಡಿಸು. ಸೇನೆಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸು.'
4.55.25
परिक्षिप्य गवां यूथमत्र योत्स्ये सुयोधनम् ।
गच्छन्ति सत्वरा गावः सगोपाः परिमोचय ॥ ४.५५.२५ ॥
ಗೋಸಮೂಹವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಸುಯೋಧನನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪಾಲಕರು ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಅವರನ್ನು ಬಿಡಿಸು.
4.55.26
तत्र गत्वा पशून्वीर सगोपान्परिमोचय ।
अन्तरेण च सेनायाः प्राङ्मुखो गच्छ चोत्तर ॥ ४.५५.२६ ॥
ವೀರನೇ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಗೋಪಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಪಶುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸು. ಸೇನೆಯ ನಡುವಿನಿಂದ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಹೋಗು, ಉತ್ತರ.
4.55.27
इमे त्वतिरथाः सर्वे मम वीर्यपराक्रमम् ।
पश्यन्तु कुरवो युद्धे महेन्द्रस्येव दानवाः ॥ ४.५५.२७ ॥
ಈ ಅತಿರಥರೆಲ್ಲರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವೀರ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಲಿ; ಮಹೇಂದ್ರನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ದಾನವರು ನೋಡುವಂತೆ ಕುರುಗಳು ನೋಡಲಿ.
4.55.28
ततः स रथिनां श्रेष्ठो नाम विश्राव्य चात्मनः ।
निशिताग्राञ्शरांस्तीक्ष्णान्मुमोचांतकसन्निभान् ॥ ४.५५.२८ ॥
ಆಗ ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ, ಹರಿತವಾದ ಮೊನೆಯ, ತೀಕ್ಷ್ಣ, ಯಮನಂತಿರುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
4.55.29
शलभैरिव चाकाशं धाराभिरिव पर्वतम् ।
निरावकाशमभवच्छरैः क्षिप्तैः किरीटिना ॥ ४.५५.२९ ॥
ಮಿಡತೆಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವೂ, ಧಾರೆಗಳಿಂದ ಪರ್ವತವೂ ತುಂಬಿದಂತೆ, ಕಿರೀಟಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಯಿತು.
4.55.30
विकीर्यमाणास्तु शरैस्ते योधा धार्तराष्ट्रिकाः ।
गाश्चैव न च पश्यन्ति पार्थमुक्तैरजिह्मगैः ॥ ४.५५.३० ॥
ಪಾರ್ಥನು ಬಿಟ್ಟ ನೇರವಾಗಿ ಹೋಗುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚದುರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳ ಆ ಯೋಧರು ಗೋವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಲಾರದೆ ಹೋದರು.
4.55.31
सा चापि बहुला सेना पार्थबाणाभिपीडिता ।
नापश्यद्विवृतां भूमिं नान्तरिक्षं दिशोपि वा ॥ ४.५५.३१ ॥
ಪಾರ್ಥನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಆ ವಿಶಾಲ ಸೇನೆ ತೆರೆದ ಭೂಮಿಯನ್ನಾಗಲಿ, ಆಕಾಶವನ್ನಾಗಲಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
4.55.32
अर्जुनस्तु तदा हृष्टो दर्शयन्वीर्यमात्मनः ।
पीडयामास सैन्यानि गाण्डीवप्रसृतैः शरैः ॥ ४.५५.३२ ॥
ಆಗ ಅರ್ಜುನ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಗಾಂಡೀವದಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದನು.
4.55.33
तेषां नैवापयाने च नाभियाने भवन्मतिः ।
शीघ्रतामेव पार्थस्य पूजयन्तस्तु विस्मिताः ॥ ४.५५.३३ ॥
ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾಗಿ ಪಾರ್ಥನ ವೇಗವನ್ನೇ ಹೊಗಳುತ್ತಿದ್ದರು.
4.55.34
चन्द्रावदातं सामुद्रं कुरुसैन्यभयंकरम् ।
ततः शङ्खमुपाध्मासीद्द्विषतां रोमहर्षणम्।
ज्याघोषं तलघोषं च कृत्वा भूतान्यमोहयत् ॥ ४.५५.३४ ॥
ನಂತರ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಬೆಳ್ಳಗಿನ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಕುರುಸೇನೆಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ, ವೈರಿಗಳ ರೋಮ ನಿಮಿರಿಸುವ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದನು; ಬಿಲ್ಲಿನ ಟಂಕಾರ ಮತ್ತು ತಾಳದ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದನು.
4.55.35
तस्य शङ्खस्य शब्देन धनुषो निस्वनेन च ।
शब्देनामानुषाणां च भूतानां ध्वजवासिनाम् ।
वियद्गतानां देवानां मानुषाणां रवेण च ॥ ४.५५.३५ ॥
ಆ ಶಂಖದ ಶಬ್ದದಿಂದ, ಬಿಲ್ಲಿನ ನಿನಾದದಿಂದ, ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅಮಾನುಷ ಜೀವಿಗಳ ಶಬ್ದದಿಂದ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಕೂಗಿನಿಂದ.
4.55.36
ऊर्ध्वं पुच्छं विधून्वाना हेममाणाः समन्ततः ।
गावः सवत्साः संत्रस्ता निवृत्ता दक्षिणां दिशं ॥ ४.५५.३६ ॥
ಬಾಲಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ ಸುತ್ತಲೂ ಅಂಬಾ ಎನ್ನುತ್ತಾ, ಕರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಯಗೊಂಡ ಹಸುಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದವು.
4.55.37
ततः स समरे शूरो बीभत्सुः शत्रुपूगहा ।
गोपालांश्चोदयामास गावश्चोदयतेति च ॥ ४.५५.३७ ॥
ಆಗ ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೂರ ಬೀಭತ್ಸು, ಶತ್ರುಗಣಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು, ಗೋಪಾಲಕರನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸಿ "ಹಸುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಿರಿ" ಎಂದನು.
4.55.38
उत्तरं चाह बीभत्सुर्हर्षयन्पाण्डुनन्दनः ।
गवामग्रं समीक्षस्व गश्चैवाशु निवर्तय ॥ ४.५५.३८ ॥
ಪಾಂಡುವಿನ ಮಗ ಬೀಭತ್ಸು ಉತ್ತರನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು, "ಹಸುಗಳ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ನೋಡು, ಹಸುಗಳನ್ನು ಬೇಗ ತಿರುಗಿಸು."
4.55.39
यावदेते निवर्तन्ते कुरवो जवमास्थिताः ।
याह्युत्तरेण गाश्चैताः सैन्यानां च नृपात्मज ॥ ४.५५.३९ ॥
ಈ ಕುರುಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ರಾಜಕುಮಾರನೇ, ಈ ಹಸುಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು; ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ.
4.55.40
पश्यन्तु कुरवः सर्वे मम वीर्यपराक्रमम् ।
ते लाभमिव मन्वानाः कुरवोऽर्जुनमाहव। ॥ ४.५५.४० ॥
ಎಲ್ಲಾ ಕುರುಗಳು ನನ್ನ ವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಲಿ; ಅವರು ಲಾಭ ಪಡೆದಂತೆ ಭಾವಿಸಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ನೋಡಲಿ.
4.55.41
दृष्टवा यान्तमदूरस्थं क्षिप्रमभ्यपतन्रथैः ।
हस्त्यश्वपरिवारेण महताऽभिविराजता। ॥ ४.५५.४१ ॥
ದೂರದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಆನೆ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ರಥಗಳಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದರು.
4.55.42
योधैः प्रासासिहस्तैश्च चापबाणोद्यतायुधैः ।
तान्यनीकान्यशोभन्त कुरूणामाततायिनाम्। ॥ ४.५५.४२ ॥
ಈಟಿ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಬಿಲ್ಲು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಯೋಧರಿಂದ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಕುರುಗಳ ಆ ಸೇನೆಗಳು ಶೋಭಿಸಿದವು.
4.55.43
संसर्पन्त इवाकाशे विद्युत्वन्तो वलाहकाः ।
तानि दृष्ट्वाऽप्यनीकानि निवर्तितरथानि च। ॥ ४.५५.४३ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನ ಮೇಘಗಳು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಆ ಸೇನೆಗಳು ತೋರಿದವು; ರಥಗಳು ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಆ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಯೂ.
4.55.44
पार्थोऽपि वायुवद्धोरं सैन्याग्रं व्यधुनोच्छरैः ।
तां शत्रुसेनां तरसा प्रणुद्य गाश्चापि जित्वा धनुषा परेण। ॥ ४.५५.४४ ॥
ಪಾರ್ಥನೂ ವಾಯುವಿನಂತೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಅಲುಗಿಸಿದನು; ಆ ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಗೋವುಗಳನ್ನೂ ಗೆದ್ದು.
4.55.45
दुर्योधनायाभिमुखं प्रयान्तं कुरुप्रवीराः सहसाऽभ्यगच्छन् ।
गोषु प्रयातासु जवेन मात्स्यान्किरीटिनं प्रीतियुतं च दृष्ट्वा। ॥ ४.५५.४५ ॥
ದುರ್ಯೋಧನನತ್ತ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕುರು ವೀರರು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು; ಗೋವುಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿದಾಗ, ಮತ್ಸ್ಯರನ್ನೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಿರೀಟಿಯನ್ನೂ ನೋಡಿ.
4.55.46
पशून्समादाय ततो निवृत्ता गोपाः समस्ताः प्रययुश्च राष्ट्रम् ॥ ४.५५.४६ ॥
ಪಶುಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡು, ಆಗ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಎಲ್ಲ ಗೋಪಾಲಕರು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರು.