Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.55

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.55.1

तमदूरमुपायान्तं दृष्ट्वा पाण्डवमर्जुनम् ।
नारयः प्रेक्षितुं शेकुस्तपन्तं हि यथा रविम् ॥ ४.५५.१ ॥

ନିକଟକୁ ଆସୁଥିବା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖି ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଚାହିଁ ପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଜଳନ୍ତା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଚାହିଁ ହୁଏ ନାହିଁ।

4.55.2

स तं दृष्ट्वा रथानीकं पार्थः सारथिमब्रवीत् ।
इषुपातमात्रे सेनायाः स्थापयाश्वानरिंदम।
यावत्समीक्षे व्यूहेऽस्मिन्मम शत्रुं सुयोधनम् ॥ ४.५५.२ ॥

ସେହି ରଥସେନା ଦେଖି ପାର୍ଥ ସାରଥିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ସେନାଠାରୁ ଗୋଟିଏ ବାଣ ଫିଙ୍ଗିବା ଦୂରରେ ଘୋଡ଼ା ଥାମାଅ; ଏହି ବ୍ୟୂହରେ ମୋ ଶତ୍ରୁ ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।'

4.55.3

रक्तवैडूर्यविकृतं मणिप्रवरभूषितम् ।
परं जानाम्यहं तस्य ध्वजं दूरात्समुच्छ्रितम् ॥ ४.५५.३ ॥

ରକ୍ତ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ରତ୍ନରେ ଖଚିତ, ଉତ୍ତମ ମଣିରେ ଶୋଭିତ, ଦୂରରୁ ହିଁ ଉଚ୍ଚରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ତାଙ୍କ ପତାକାକୁ ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିହ୍ନେ।

4.55.4

यद्येनमिह पश्यामि दुर्बुद्धिमतिमानिनम् ।
यमाय प्रेषयिष्यामि सहायः स्याद्यदीश्वरः ॥ ४.५५.४ ॥

ଯଦି ଏଠାରେ ସେହି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅହଂକାରୀଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖେ, ତେବେ ତାର ସହାୟକ ଥାଉ କି ନ ଥାଉ, ସେ ପ୍ରଭୁ ହେଲେ ବି, ମୁଁ ତାକୁ ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇବି।

4.55.5

सर्वानन्याननादृत्य दृष्ट्वा तमतिमानिनम् ।
सिंहः क्षुद्रमृगस्येव पतिष्ये तस्य मूर्धनि ॥ ४.५५.५ ॥

ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି, ସେହି ଅହଂକାରୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ସିଂହ ଯେପରି ସାନ ହରିଣ ଉପରେ ଝାସେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଝାସିବି।

4.55.6

हनिष्यामि तमेवाद्य शरैर्गाण्डीवनिःसृतैः ।
तस्मिन्हते भविष्यन्ति सर्व एव पराजिताः ॥ ४.५५.६ ॥

ଆଜି ହିଁ ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣରେ ମୁଁ ତାକୁ ବଧ କରିବି; ସେ ହତ ହେଲେ ସମସ୍ତେ ପରାଜିତ ହେବେ।

4.55.7

शरैश्च शमयिष्येऽहं धार्तराष्ट्रं ससौबलम् ।
असभ्यानां च वक्तारं कुरूणां किल किल्विषम् ॥ ४.५५.७ ॥

ମୁଁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସୌବଳ ସହିତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଶାନ୍ତ କରିବି; କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସଭ୍ୟ କଥା କହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ସେ ପାପୀ।

4.55.8

राजानं नेह पश्यामि निरापिषमिदं बलम् ।
अभिद्रेव ह राजानं व्यक्तमित्यत्र निर्भयः ॥ ४.५५.८ ॥

ଏଠାରେ ଏହି ସେନାର ରାଜା ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ; ଏହା ମାଂସହୀନ ପରି ଲାଗୁଛି। ନିର୍ଭୟ ହୋଇ, ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ରାଜାଙ୍କୁ ହିଁ ଆକ୍ରମଣ କର ବୋଲି ସେ କହିଲା।

4.55.9

आस्थितो मध्यमाचार्योप्यश्वत्थामाऽप्यनन्तरम् ।
कृपकर्णौ पुरस्तात्तु महेष्वासौ व्यवस्थितौ ॥ ४.५५.९ ॥

ମଝିରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ (ଦ୍ରୋଣ) ଅବସ୍ଥିତ; ତାଙ୍କ ପରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ମଧ୍ୟ; ଆଗରେ ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର କୃପ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥିତ।

4.55.10

भूरिश्रवाः सोमदत्तो बाह्लीकश्च जयद्रथः ।
दक्षिणं पक्षमाश्रित्य स्थिता युद्धविशारदाः ॥ ४.५५.१० ॥

ଭୂରିଶ୍ରବା, ସୋମଦତ୍ତ, ବାହ୍ଲୀକ ଓ ଜୟଦ୍ରଥ — ଯୁଦ୍ଧନିପୁଣ ଏମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।

4.55.11

साल्वराजो द्युमत्सेनो वृषसेनश्च सौबलः ।
दशार्णश्चैव कालिङ्गो वामं पक्षं समाश्रितः ॥ ४.५५.११ ॥

ଶାଲ୍ୱରାଜ, ଦ୍ୟୁମତ୍ସେନ, ବୃଷସେନ, ସୌବଳ, ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ଓ କଳିଙ୍ଗ — ଏମାନେ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।

4.55.12

पृष्ठतः कुरुमुख्यश्च भीष्मस्तिष्ठति दंशितः ।
सोऽर्धसैन्येन बलवान्सर्वेषां नः पितामहः ॥ ४.५५.१२ ॥

ପଛରେ କୁରୁମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଭୀଷ୍ମ କବଚ ପରିଧାନ କରି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେ ବଳବାନ, ଅଧା ସେନା ସହିତ — ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ପିତାମହ।

4.55.13

दुर्योधनं न पश्यामि क्व नु राजा स तिष्ठति ।
उत्सृंज्यैतद्रथानीकं याहि यत्र सुयोधनः ॥ ४.५५.१३ ॥

ମୁଁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ; ସେ ରାଜା କେଉଁଠି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି? ଏହି ରଥସେନା ଛାଡ଼ି ଯେଉଁଠି ସୁଯୋଧନ ଅଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଯାଅ।

4.55.14

तं हत्वा संनिवर्तिष्ये गाः स आदाय गच्छति ।
गवाग्रमभितो याहि यत्र राजा भविष्यति ॥ ४.५५.१४ ॥

ତାଙ୍କୁ ବଧ କରି ମୁଁ ଫେରିଆସିବି; ସେ ଗାଈଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଯାଉଛନ୍ତି। ଗାଈର ଆଗ ପାଖ ଦେଇ, ଯେଉଁଠି ରାଜା ରହିବେ ସେଠାକୁ ଯାଅ।

4.55.15

इत्युक्त्वा समरे पार्थो वैराटिमपराजितः ।
संस्पृशानो धनुर्दिव्यं त्वरमाणोऽगमत्तदा ॥ ४.५५.१५ ॥

ଏହା କହି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ବିରାଟପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ; ପରେ ଦିବ୍ୟ ଧନୁକୁ ଛୁଇଁ ଶୀଘ୍ର ଆଗେଇ ଗଲେ।

4.55.16

ततो भीष्मोऽब्रवीद्वाक्यं कुरुमध्ये परंतपः ।
चिरदृष्टोऽयमस्माभिर्धर्मज्ञो बान्धवप्रियः । ॥ ४.५५.१६ ॥

ତା'ପରେ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତାପନ ଭୀଷ୍ମ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: "ବହୁ ଦିନରୁ ଆମେ ଏହାକୁ ଦେଖିନାହୁଁ; ଏ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ବନ୍ଧୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ।"

4.55.17

अतीव ज्वलते लक्ष्म्या पाकशासनिरागतः ।
एष दुर्योधनं पार्थो मार्गते निकृतिं स्मरन् ॥ ४.५५.१७ ॥

ତେଜରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଳୁଛନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ଆସିଛନ୍ତି। ନିଜ ପ୍ରତି ହୋଇଥିବା ଅପକାର ସ୍ମରଣ କରି ଏହି ପାର୍ଥ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଖୋଜୁଛନ୍ତି।

4.55.18

सेनामत्यर्थमालोक्य त्वरते ग्रहणेऽस्य च ।
मृगं सिंह इवादातुमीक्षते पाकशासनिः ॥ ४.५५.१८ ॥

ସେନାକୁ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖି ସେ ତାହାକୁ ଧରିବା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର କରେ; ସିଂହ ଯେପରି ହରିଣକୁ ଧରିବା ପାଇଁ ଚାହିଁଥାଏ, ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ସେପରି ଚାହୁଁଛନ୍ତି।

4.55.19

नैषोऽन्तरेण राजानं बीभत्सुः स्थातुमर्हति ।
तस्य पार्ष्णि ग्रहीष्यामो जवेनाभिप्रधावतः ॥ ४.५५.१९ ॥

ଏ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ; ବେଗରେ ଧାଵନ୍ତ ତାର ଗୋଇଠି ଆମେ ଧରିବୁ।

4.55.20

न ह्येनमभिसंक्रुद्धमेको युद्ध्येत संयुगे ।
अन्यो देवान्महादेवात्कृष्णाद्वा देवकीसुतात्।
आचार्याच्च सपुत्राद्वा भारद्वाजान्महारथात् ॥ ४.५५.२० ॥

କ୍ରୋଧରେ ଭରିଥିବା ଏ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାକୀ କେହି ଲଢ଼ି ପାରିବ ନାହିଁ — ଦେବତା, ମହାଦେବ, କୃଷ୍ଣ ବା ଦେବକୀ ପୁତ୍ର, କିମ୍ବା ପୁତ୍ର ସହିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ମହାରଥ ଭରଦ୍ୱାଜ ପୁତ୍ର ଛଡ଼ା ଆଉ କେହି ନୁହେଁ।

4.55.21

किं नो गावः करिष्यन्ति द्रव्यं वा विपुलं तथा ।
दुर्योधनः पार्थगतः पुरा प्राणान्विमुञ्चति ॥ ४.५५.२१ ॥

ଗାଈମାନେ ଆମକୁ କଣ କରିବେ, କିମ୍ବା ଏହି ବିପୁଳ ଧନ କଣ କରିବ? ପାର୍ଥଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବ।

4.55.22

इत्युक्त्वा समरे भीष्मः सेनया सह कौरवः ।
अन्वधावत्तदा पार्थं धार्तराष्ट्रस्य रक्षणे ॥ ४.५५.२२ ॥

ଏହା କହି କୌରବ ଭୀଷ୍ମ ସେନା ସହିତ ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ପଛକୁ ଧାଇଁଲେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ।

4.55.23

विक्रोशमात्रं यात्वा तु पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
इषुपातमात्रे सेनायाः स्थापयाश्वानरिंदम ॥ ४.५५.२३ ॥

ଏକ ଡାକର ଦୂରତା ଯାଇ ପାର୍ଥ ବୈରାଟିଙ୍କୁ କହିଲେ — 'ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ସେନାଠାରୁ ଏକ ତୀର ଦୂରରେ ଘୋଡ଼ା ଅଟକାଅ।'

4.55.24

एतदग्रं गवां दृष्टं मन्दं वाहय सारथे ।
याह्युत्तरेण सेनाया गाश्चैव प्रविभज्य च ॥ ४.५५.२४ ॥

'ସାରଥି, ଏହା ଗାଈମାନଙ୍କର ଆଗ ଭାଗ ଦେଖାଯାଉଛି; ଧୀରେ ଚଳାଅ। ସେନାର ଉତ୍ତରକୁ ଯାଇ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଭାଗ କର।'

4.55.25

परिक्षिप्य गवां यूथमत्र योत्स्ये सुयोधनम् ।
गच्छन्ति सत्वरा गावः सगोपाः परिमोचय ॥ ४.५५.२५ ॥

ଗୋଯୂଥକୁ ଘେରି ମୁଁ ଏଠାରେ ସୁଯୋଧନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ଗାଈ ଓ ଗୋପାଳମାନେ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କର।

4.55.26

तत्र गत्वा पशून्वीर सगोपान्परिमोचय ।
अन्तरेण च सेनायाः प्राङ्मुखो गच्छ चोत्तर ॥ ४.५५.२६ ॥

ହେ ବୀର, ସେଠାକୁ ଯାଇ ଗୋପାଳମାନଙ୍କ ସହ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କର। ସେନାର ମଝିରୁ ପୂର୍ବମୁଖ ହୋଇ ଯାଅ, ହେ ଉତ୍ତର।

4.55.27

इमे त्वतिरथाः सर्वे मम वीर्यपराक्रमम् ।
पश्यन्तु कुरवो युद्धे महेन्द्रस्येव दानवाः ॥ ४.५५.२७ ॥

ଏହି ଅତିରଥୀମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମ ଦେଖନ୍ତୁ; ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦାନବମାନେ ଦେଖିଲା ପରି କୁରୁମାନେ ଦେଖନ୍ତୁ।

4.55.28

ततः स रथिनां श्रेष्ठो नाम विश्राव्य चात्मनः ।
निशिताग्राञ्शरांस्तीक्ष्णान्मुमोचांतकसन्निभान् ॥ ४.५५.२८ ॥

ତା'ପରେ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁନ, ପ୍ରଖର, ଯମ ସମାନ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲା।

4.55.29

शलभैरिव चाकाशं धाराभिरिव पर्वतम् ।
निरावकाशमभवच्छरैः क्षिप्तैः किरीटिना ॥ ४.५५.२९ ॥

ପଙ୍ଗପାଳ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ଓ ଧାରା ଦ୍ୱାରା ପର୍ବତ ଭରିଯାଏ ପରି, କିରୀଟୀ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣରେ ସ୍ଥାନ ହିଁ ରହିଲା ନାହିଁ।

4.55.30

विकीर्यमाणास्तु शरैस्ते योधा धार्तराष्ट्रिकाः ।
गाश्चैव न च पश्यन्ति पार्थमुक्तैरजिह्मगैः ॥ ४.५५.३० ॥

ପାର୍ଥଙ୍କ ସିଧା ଯାଉଥିବା ବାଣରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ।

4.55.31

सा चापि बहुला सेना पार्थबाणाभिपीडिता ।
नापश्यद्विवृतां भूमिं नान्तरिक्षं दिशोपि वा ॥ ४.५५.३१ ॥

ପାର୍ଥଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ସେହି ବିଶାଳ ସେନା ମଧ୍ୟ ଖୋଲା ଭୂମି, ଆକାଶ କିମ୍ବା ଦିଗ ଦେଖି ପାରିଲା ନାହିଁ।

4.55.32

अर्जुनस्तु तदा हृष्टो दर्शयन्वीर्यमात्मनः ।
पीडयामास सैन्यानि गाण्डीवप्रसृतैः शरैः ॥ ४.५५.३२ ॥

ସେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ନିଜର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଇ ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣରେ ସେନାଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲା।

4.55.33

तेषां नैवापयाने च नाभियाने भवन्मतिः ।
शीघ्रतामेव पार्थस्य पूजयन्तस्तु विस्मिताः ॥ ४.५५.३३ ॥

ସେମାନଙ୍କ ମନ ପଛକୁ ହଟିବାରେ କିମ୍ବା ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାରେ ନଥିଲା; ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ସେମାନେ ପାର୍ଥଙ୍କ ଗତିର ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ।

4.55.34

चन्द्रावदातं सामुद्रं कुरुसैन्यभयंकरम् ।
ततः शङ्खमुपाध्मासीद्द्विषतां रोमहर्षणम्।
ज्याघोषं तलघोषं च कृत्वा भूतान्यमोहयत् ॥ ४.५५.३४ ॥

ତା'ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରପରି ଧଳା, ସମୁଦ୍ରରୁ ଜାତ, କୌରବ ସେନାକୁ ଭୟଙ୍କର, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ରୋମ ଉଠାଇଦେଉଥିବା ଶଙ୍ଖ ସେ ବଜାଇଲା; ଧନୁର ଟଙ୍କାର ଓ ତାଳି ଶବ୍ଦ କରି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କଲା।

4.55.35

तस्य शङ्खस्य शब्देन धनुषो निस्वनेन च ।
शब्देनामानुषाणां च भूतानां ध्वजवासिनाम् ।
वियद्गतानां देवानां मानुषाणां रवेण च ॥ ४.५५.३५ ॥

ସେହି ଶଙ୍ଖର ଶବ୍ଦରେ, ଧନୁର ନିନାଦରେ, ଧ୍ୱଜାରେ ବାସ କରୁଥିବା ଅମାନୁଷ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ, ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ କୋଳାହଳରେ।

4.55.36

ऊर्ध्वं पुच्छं विधून्वाना हेममाणाः समन्ततः ।
गावः सवत्साः संत्रस्ता निवृत्ता दक्षिणां दिशं ॥ ४.५५.३६ ॥

ଲାଞ୍ଜ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ହମ୍ବାରବ କରି, ବାଛୁରୀ ସହିତ ଭୀତ ଗାଈମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଫେରିଗଲେ।

4.55.37

ततः स समरे शूरो बीभत्सुः शत्रुपूगहा ।
गोपालांश्चोदयामास गावश्चोदयतेति च ॥ ४.५५.३७ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀର ବୀଭତ୍ସୁ, ଶତ୍ରୁଦଳ ସଂହାରକ, ଗୋପାଳମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଚଳାଅ।"

4.55.38

उत्तरं चाह बीभत्सुर्हर्षयन्पाण्डुनन्दनः ।
गवामग्रं समीक्षस्व गश्चैवाशु निवर्तय ॥ ४.५५.३८ ॥

ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ର ବୀଭତ୍ସୁ ଉତ୍ତରଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କରି କହିଲେ, "ଗାଈମାନଙ୍କ ଆଗ ଭାଗକୁ ଦେଖ, ଏବଂ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଫେରାଅ।"

4.55.39

यावदेते निवर्तन्ते कुरवो जवमास्थिताः ।
याह्युत्तरेण गाश्चैताः सैन्यानां च नृपात्मज ॥ ४.५५.३९ ॥

ଏହି କୁରୁମାନେ ବେଗରେ ଫେରୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଏହି ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ନିଅ; ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

4.55.40

पश्यन्तु कुरवः सर्वे मम वीर्यपराक्रमम् ।
ते लाभमिव मन्वानाः कुरवोऽर्जुनमाहव। ॥ ४.५५.४० ॥

ସମସ୍ତ କୁରୁମାନେ ମୋର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମ ଦେଖନ୍ତୁ; ସେମାନେ ଲାଭ ପାଇଥିବା ଭାବି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତୁ।

4.55.41

दृष्टवा यान्तमदूरस्थं क्षिप्रमभ्यपतन्रथैः ।
हस्त्यश्वपरिवारेण महताऽभिविराजता। ॥ ४.५५.४१ ॥

ଦୂରରେ ଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ବିଶାଳ ପରିବାରରେ ଝଲସି ଉଠି, ରଥରେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଉପରେ ଝାସିଲେ।

4.55.42

योधैः प्रासासिहस्तैश्च चापबाणोद्यतायुधैः ।
तान्यनीकान्यशोभन्त कुरूणामाततायिनाम्। ॥ ४.५५.४२ ॥

ଭାଲା ଓ ଖଡ଼ଗ ହାତରେ, ଧନୁ-ବାଣ ଓ ଉଠାଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ରସହ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଆକ୍ରମଣକାରୀ କୁରୁମାନଙ୍କ ସେହି ସେନାଗଣ ଶୋଭିତ ହେଲେ।

4.55.43

संसर्पन्त इवाकाशे विद्युत्वन्तो वलाहकाः ।
तानि दृष्ट्वाऽप्यनीकानि निवर्तितरथानि च। ॥ ४.५५.४३ ॥

ଆକାଶରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଥିବା ମେଘ ଯେପରି ଚାଲୁଥିଲା ପରି ସେହି ସେନାସବୁ ଦେଖାଗଲା; ରଥସବୁ ଫେରିଯାଇଥିବା ସେହି ସେନାସବୁକୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ।

4.55.44

पार्थोऽपि वायुवद्धोरं सैन्याग्रं व्यधुनोच्छरैः ।
तां शत्रुसेनां तरसा प्रणुद्य गाश्चापि जित्वा धनुषा परेण। ॥ ४.५५.४४ ॥

ପାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ବାୟୁ ପରି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ବାଣରେ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗ ଝୁଲାଇଲେ; ସେହି ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ବେଗରେ ତଡ଼ି ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁରେ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତି।

4.55.45

दुर्योधनायाभिमुखं प्रयान्तं कुरुप्रवीराः सहसाऽभ्यगच्छन् ।
गोषु प्रयातासु जवेन मात्स्यान्किरीटिनं प्रीतियुतं च दृष्ट्वा। ॥ ४.५५.४५ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଆଡ଼କୁ ଆଗକୁ ଯାଉଥିବା କୁରୁ ବୀରମାନେ ହଠାତ୍ ତାଙ୍କ ସାମନାକୁ ଆସିଲେ; ଗାଈମାନେ ବେଗରେ ଚାଲିଗଲେ, ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଓ ପ୍ରୀତିରେ ଭରା କିରୀଟୀଙ୍କୁ ଦେଖି।

4.55.46

पशून्समादाय ततो निवृत्ता गोपाः समस्ताः प्रययुश्च राष्ट्रम् ॥ ४.५५.४६ ॥

ପଶୁମାନଙ୍କୁ ନେଇ ତା'ପରେ ଫେରିଥିବା ସମସ୍ତ ଗୋପାଳ ରାଷ୍ଟ୍ର ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।