महाभारत · अध्याय 4.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.60.1
तं पार्थः प्रतिजग्राह वायुवेगमिवाचलः ।
शरजालेन महता वर्षमाण इवाम्बुदः ॥ ४.६०.१ ॥
वाऱ्याच्या वेगाने आलेल्या त्याला पार्थाने पर्वताप्रमाणे अडवले; बाणांच्या महाजालाने वर्षाव करणाऱ्या मेघासारखा तो दिसत होता.
4.60.2
तयोर्देवासुरसमः सन्निपातो महानभूत् ।
किरतोः शरजालानि वृत्रवासवयोरिव ॥ ४.६०.२ ॥
त्या दोघांची ती चकमक देव-असुरांच्या युद्धासारखी महान झाली; वृत्र आणि वासव यांच्याप्रमाणे ते बाणांचे जाळे फेकत होते.
4.60.3
न स्म सूर्यस्तदा भाति न च वाति समीरणः ।
शरगाढे कृते व्योम्नि छायाभूतमिवाभवत् ॥ ४.६०.३ ॥
तेव्हा सूर्य प्रकाशला नाही, वाराही वाहिला नाही; बाणांनी दाट झालेले आकाश जणू छायेसारखे झाले.
4.60.4
महांश्चटचटाशब्दो योधयोर्युध्यमानयोः ।
दह्यतामिव वेणूनामासीत्परमदारुणः ॥ ४.६०.४ ॥
लढणाऱ्या दोन योद्ध्यांचा तो मोठा चटचट आवाज जळणाऱ्या बांबूंसारखा अत्यंत भयंकर होता.
4.60.5
हयांस्तस्यार्जुनः सङ्ख्ये कृतवानल्पतेजसाः ।
ते राजन्न प्रजानन्ति दिशं कांचन मोहिताः ॥ ४.६०.५ ॥
अर्जुनाने युद्धात त्याचे घोडे निस्तेज केले; हे राजा, ते मोहित होऊन कोणतीही दिशा ओळखू शकले नाहीत.
4.60.6
ततो द्रौणिर्महावीर्यः पार्थस्य विचरिष्यतः ।
विवरं सूक्ष्ममालोक्य ज्यां नुनोद क्षुरेण सः ॥ ४.६०.६ ॥
तेव्हा महापराक्रमी द्रोणपुत्राने पार्थ फिरत असताना एक सूक्ष्म फट पाहिली आणि क्षुरप्र बाणाने त्याची प्रत्यंचा तोडली.
4.60.7
तदस्यापूजयन्देवाः कर्म दृष्ट्वाऽतिमानुषम् ।
न शक्तोऽन्यः पुमान्स्थातुमृते द्रौणेर्धनंजयम् ॥ ४.६०.७ ॥
तेव्हा देवांनी अर्जुनाच्या त्या अतिमानुष कर्माकडे पाहून त्याची प्रशंसा केली. द्रोणपुत्राखेरीज दुसरा कोणताही पुरुष धनंजयासमोर उभा राहू शकत नव्हता.
4.60.8
ततो द्रौणिर्धनुर्व्यस्य व्यपक्रम्य नरर्षभः ।
पुनरप्यभ्यहन्पार्थं हृदये कङ्कपत्रिभिः । ॥ ४.६०.८ ॥
मग द्रोणपुत्राने धनुष्य ओढून, थोडा मागे सरून, त्या नरश्रेष्ठाने पुन्हा पार्थाच्या छातीवर कंकपत्री बाणांनी प्रहार केला.
4.60.9
ततः पार्थो महाबाहुः प्रहसन्स्वनवत्तदा ।
योजयामास च तदा मौर्व्या गाण्डीवमोजसा ॥ ४.६०.९ ॥
तेव्हा महाबाहू पार्थ जोरात हसत, त्याच क्षणी जोराने प्रत्यंचेवर गांडीव चढवू लागला.
4.60.10
तं दृष्ट्वा ऋद्धमायान्तं प्रभिन्नमिव कुञ्जरम् ।
ऋद्धः समाह्वयामास द्रौणिर्युद्धाय भारत ॥ ४.६०.१० ॥
क्रोधाने येणाऱ्या त्याला मदोन्मत्त हत्तीप्रमाणे पाहून, क्रुद्ध झालेला द्रोणपुत्र, हे भारता, युद्धासाठी त्याला आव्हान देऊ लागला.
4.60.11
ततोऽर्धचन्द्रपाहृत्य तेन पार्थः समाहतः ।
चिच्छेद तस्य चापं च सूतं चाश्वं च तेजसा ।
विव्याध निशितैश्चापि शरैराशीविपोपमैः ॥ ४.६०.११ ॥
तेव्हा पार्थाने त्याच्या अर्धचंद्र बाणाने आघात सोसून, आपल्या तेजाने त्याचे धनुष्य, सारथी आणि घोडा तोडले; आणि विषारी सर्पासारख्या तीक्ष्ण बाणांनी त्यालाही विद्ध केले.
4.60.12
सोऽन्यं रथं समास्थाय प्रत्यायाद्रथिपुङ्गवः ।
वारणेनेव मत्तेन मत्तो वारणयूथपः ॥ ४.६०.१२ ॥
तो दुसऱ्या रथावर आरूढ होऊन परत आला — रथींमध्ये श्रेष्ठ, जसा मदोन्मत्त हत्तीसमोर मदोन्मत्त गजयूथपती.
4.60.13
ततः प्रववृते युद्धं पृथिव्यामेकवीरयोः ।
रणमध्ये द्वयोरेव सुमहद्रोमहर्षणम् ॥ ४.६०.१३ ॥
मग पृथ्वीवर दोन एकवीरांमध्ये युद्ध सुरू झाले; रणभूमीच्या मध्यभागी त्या दोघांसाठीच ते अत्यंत रोमांचकारी होते.
4.60.14
तौ वीरौ कुरवः सर्वे ददृशुर्विस्मयान्विताः ।
युध्यमानौ महात्मानौ द्विरदाविव संगतौ ॥ ४.६०.१४ ॥
सर्व कौरवांनी विस्मयाने त्या दोन वीरांकडे पाहिले; ते महात्मे दोन हत्तींप्रमाणे एकमेकांशी भिडून लढत होते.
4.60.15
तौ समाजघ्नतुर्वीरौ परस्परजयैषिणौ ।
शरै राशीविषाकारैर्ज्वलद्भिरिव पावकैः ॥ ४.६०.१५ ॥
एकमेकांवर विजय मिळवू इच्छिणाऱ्या त्या दोन वीरांनी विषारी सर्पांसारख्या आणि पेटत्या अग्नीसारख्या बाणांनी एकमेकांवर प्रहार केले.
4.60.16
अक्षयाविषुधी दिव्यौ पाण्डवस्य महात्मनः ।
तेन पार्थो रणे शूरस्तस्थौ गिरिरिवाचलः ॥ ४.६०.१६ ॥
महात्मा पांडवाकडे दोन अक्षय दिव्य भाते होते; त्यांच्या आधारे शूर पार्थ रणात पर्वतासारखा अचल उभा राहिला.
4.60.17
अश्वत्थाम्नः पुनर्बाणाः क्षिप्रमभ्यस्यतो रणे ।
जग्मुः परिक्षयं शीघ्रमभूत्तेनाधिकोऽर्जुनः ॥ ४.६०.१७ ॥
रणात वेगाने बाण सोडणाऱ्या अश्वत्थाम्याचे बाण पुन्हा पुन्हा लवकर संपले; त्यामुळे अर्जुन त्याच्यापेक्षा श्रेष्ठ ठरला.