ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.62.1
एवं विद्राव्य तत्सैन्यं पार्थो भीष्ममुपाद्रवत् ।
त्रस्तेषु सर्वसैन्येषु कौरव्यस्य महात्मनः ॥ ४.६२.१ ॥
ଏହିପରି ସେହି ସୈନ୍ୟକୁ ଭଗାଇ ପାର୍ଥ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ। ମହାତ୍ମା କୌରବଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନା ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
4.62.2
बाणान्धनुषि संधाय चतुरः पाकशासनिः ।
भीष्मं च प्राहिणोद्भीतस्तं द्वाभ्यामभ्यवादयत् ॥ ४.६२.२ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ଧନୁରେ ଚାରି ବାଣ ଯୋଡ଼ି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପ୍ରତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ଦୁଇ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
4.62.3
तस्य कर्णान्तिकं गत्वा द्वावब्रूतां च कौशलम् ।
सोऽप्याशीरवदद्भीष्मः कौन्तेयो जयतामिति ॥ ४.६२.३ ॥
ତାଙ୍କ କାନ ପାଖକୁ ଯାଇ ଦୁହେଁ କୁଶଳ ପଚାରିଲେ। ଭୀଷ୍ମ ମଧ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ କହିଲେ, "କୌନ୍ତେୟ, ଜୟୀ ହୁଅ।"
4.62.4
नरसिंहमुपायान्तं जिगीषन्तं परान्रणे ।
वृषसेनोऽभ्ययात्तूर्णं योद्धुकामो धनंजयम् ॥ ४.६२.४ ॥
ରଣରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଆସୁଥିବା ନରସିଂହ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ପ୍ରତି ବୃଷସେନ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ଶୀଘ୍ର ଆଗେଇ ଗଲେ।
4.62.5
वैकर्तनात्मजो वीरः संग्रामे लोकविश्रुतः ।
शौर्यवीर्यादिभिः कर्णाद्बिम्बाद्विम्ब इवोद्धृतः ॥ ४.६२.५ ॥
ବୈକର୍ତନ (କର୍ଣ୍ଣ)ଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୀର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୌର୍ଯ୍ୟ-ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଲୋକବିଖ୍ୟାତ; ଯେପରି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପରି ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଥିଲେ।
4.62.6
आत्मना युध्यतस्तस्य वृषसेनस्य पाण्डवः ।
मुहूर्तं तस्य तद्दृष्ट्वा हस्तलाघवपौरुषे।
तुतोष च ततः पार्थो वृषसेनपराक्रमम् ॥ ४.६२.६ ॥
ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବୃଷସେନଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବ କ୍ଷଣେ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କ ହସ୍ତଲାଘବ ଓ ପୌରୁଷ ଦେଖି ପାର୍ଥ ବୃଷସେନଙ୍କ ପରାକ୍ରମରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
4.62.7
तस्य पार्थस्तदा क्षिप्रं क्षुरधारेण कार्मुकम् ।
न्यकृन्यद्गृध्रपत्रेण जाम्बूनदपरिष्कृतम् ॥ ४.६२.७ ॥
ସେତେବେଳେ ପାର୍ଥ ଶୀଘ୍ର ଶଗଡ଼ ପକ୍ଷୀ ପର ଥିବା କ୍ଷୁରଧାର ବାଣରେ ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ତାର ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
4.62.8
अथैनं पञ्चभिर्भूयः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
स पार्थबाणाभिहतो रथात्प्रस्कन्द्य दुद्रुवे ॥ ४.६२.८ ॥
ତା'ପରେ ତାକୁ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ଛାତିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପୁଣି ବିଦ୍ଧ କଲେ। ପାର୍ଥଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ସେ ରଥରୁ ଡେଇଁ ପଳାଇଲା।
4.62.9
दुःशासनो विकर्णश्च शकुनिश्च विविंशतिः ।
आयान्तं भीमधन्वानं पर्यकीर्यन्त पाण्डवम् ॥ ४.६२.९ ॥
ଦୁଃଶାସନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଶକୁନି ଏବଂ ବିବିଂଶତି ଆସୁଥିବା ଭୀମଧନ୍ବା ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଘେରି ଗଲେ।
4.62.10
तेषां पार्थो रणे क्रुद्धः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
युगं ध्वजं शरासं च चिच्छेद तरसा रणे ॥ ४.६२.१० ॥
ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ରଣରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ପାର୍ଥ ନଇଥିବା ଗଣ୍ଠିର ବାଣରେ ରଣରେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ଯୁଆଳି, ଧ୍ୱଜା ଓ ଧନୁ ଶୀଘ୍ର କାଟିଦେଲେ।
4.62.11
ते निकृत्तध्वजाः सर्वे छिन्नकार्मुकवेष्टनाः ।
रणमध्यादपययुः पार्थबाणाभिपीडिताः ॥ ४.६२.११ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଧ୍ୱଜା କଟିଗଲା, ଧନୁର ଧରଣୀ ଛିଣ୍ଡିଗଲା; ପାର୍ଥଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରଣ ମଧ୍ୟରୁ ପଛକୁ ଫେରିଗଲେ।
4.62.12
ततः प्रहस्य बीभत्सुर्वैराटिमिदमब्रवीत् ।
एतं मे प्रापयेदानीं तालं सौवर्णमुच्छ्रितम् ॥ ४.६२.१२ ॥
ତେବେ ବୀଭତ୍ସୁ ହସି ବୈରାଟିଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ: 'ଏବେ ସେଇ ଉଚ୍ଚ ସୁନାର ତାଳବୃକ୍ଷଟି ମୋ ପାଖକୁ ଆଣ।'
4.62.13
मेघमध्ये यथा विद्युदुज्ज्वलन्ती पुनः पुनः ।
असौ शान्तनवो भीष्मस्तत्र याहि परंतप ॥ ४.६२.१३ ॥
ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ବାରମ୍ବାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିଦ୍ୟୁତ ପରି ସେହି ଶାନ୍ତନବ ଭୀଷ୍ମ; ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ସେଠାକୁ ଯାଅ।
4.62.14
अस्राणि तस्य दिव्यानि दर्शयिष्यामि संयुगे ।
घोररूपाणि चित्राणि लघूनि च गुरूणि च ॥ ४.६२.१४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ତାକୁ ମୁଁ ମୋର ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇବି — ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଥିବା, ବିଚିତ୍ର, ହାଲୁକା ଓ ଭାରୀ ମଧ୍ୟ।
4.62.15
अस्माकं पोषको नित्यमाबाल्यान्मत्स्यभूमिप ।
श्रेयस्कामी सदाऽस्माकं योगक्षेमकरः सदा ॥ ४.६२.१५ ॥
ହେ ମତ୍ସ୍ୟଭୂମିର ଅଧିପତି, ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ସେ ସର୍ବଦା ଆମର ପୋଷକ; ଆମ କଲ୍ୟାଣକାମୀ, ସଦା ଆମର ଯୋଗକ୍ଷେମ ସାଧନକାରୀ।
4.62.16
तस्याङ्के विर्धितो बाल्ये तद्योत्स्येऽनेन सांप्रतम् ।
अस्माकं धार्तराष्ट्राणां शमकामो दिवानिशम् ॥ ४.६२.१६ ॥
ବାଲ୍ୟରେ ତାଙ୍କ କୋଳରେ ବଢ଼ିଛି; ତେଣୁ ଏବେ ତାଙ୍କ ସହିତ ହିଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି — ଯିଏ ଦିନରାତି ଆମ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି କାମନା କରନ୍ତି।
4.62.17
वैशंपायन उवाच ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वैराटिः पार्थसारथिः।
वाहयच्चोदितस्तेन रथं भीष्मरथं प्रति ॥ ४.६२.१७ ॥
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ: ତାଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ପାର୍ଥଙ୍କ ସାରଥି ବୈରାଟି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ରଥ ଚଳାଇଲେ।
4.62.18
तं रथं चोदितं दृष्ट्वा फल्गुनस्य रथोत्तमम् ।
वायुनेव महामेघं सहसाऽभिसमीरितम्।
तं प्रत्ययाच्च गाङ्गेयो रथेनादित्यवर्चसा ॥ ४.६२.१८ ॥
ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ ସେହି ଉତ୍ତମ ରଥକୁ ଦ୍ରୁତ ଚାଳିତ ହେବାର ଦେଖି — ପବନ ଦ୍ୱାରା ମହାମେଘ ହଠାତ୍ ଆଗକୁ ଠେଲା ହେଲା ପରି — ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ରଥରେ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲେ।
4.62.19
आयान्तमर्जुनं दृष्ट्वा भीष्मः परपुंजयः ।
प्रत्युञ्जगाम युद्धार्थी महर्षभमिवर्षभः ॥ ४.६२.१९ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଶତ୍ରୁସେନା ଜିତିଥିବା ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ, ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ଷଣ୍ଢ ଅନ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଷଣ୍ଢ ଆଡ଼କୁ ଯାଏ।
4.62.20
तथा हि गुप्त एतेषां दुराधर्षः पितामहः ।
हन्यमानेषु योघेषु धनंजयमुपाद्रवत् ॥ ४.६२.२० ॥
ଏମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ, ଅଜେୟ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ହତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଉପରେ ଝାସ ଦେଲେ।
4.62.21
प्रगृह्य कार्मुकश्रेष्ठं जातरूपपरिष्कृतम् ।
शरानादाय तीक्ष्णाग्रान्मर्मदेहप्रमाथिनः ॥ ४.६२.२१ ॥
ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ଧରି, ଶରୀରର ମର୍ମସ୍ଥଳ ବିଦ୍ଧ କରୁଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ର ବାଣ ନେଲେ।
4.62.22
पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ।
शुशुभे स नरव्याघ्रो गिरिः सूर्योत्तरे यथा ॥ ४.६२.२२ ॥
ମସ୍ତକରେ ଧଳା ଛତା ଧରାଯାଇଥିବାରୁ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ ପର୍ବତ ପରି ଶୋଭିତ ହେଲେ।
4.62.23
प्राध्माप्य शङ्खं गाङ्गेयो धार्तराष्ट्रान्प्रहर्षयन् ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य बीभत्सुं प्रत्यवारयत् ॥ ४.६२.२३ ॥
ଶଙ୍ଖ ବଜାଇ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କରି, ଗାଙ୍ଗେୟ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି ବୀଭତ୍ସୁଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।
4.62.24
तमवेक्ष्य समायान्तं कौन्तेयः परवीरहा ।
प्रत्यगृह्णादमेयात्मा प्रियातिथिमिवागतम् ।
देवदत्तं महाशङ्खं प्रदध्मौ युधि वीर्यवान् ॥ ४.६२.२४ ॥
ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ, ଅମେୟାତ୍ମା କୌନ୍ତେୟ, ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ଆସିଲେ ପରି ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ; ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ସେ ଦେବଦତ୍ତ ନାମକ ମହାଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।
4.62.25
तौ शङ्खनादावत्यर्थं भीष्मपाण्डवयोस्तदा ।
नादयामासतुर्द्यां च खं च भूमिं च सर्वशः ॥ ४.६२.२५ ॥
ସେତେବେଳେ ଭୀଷ୍ମ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେହି ଦୁଇ ଶଙ୍ଖନାଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳତାରେ ଆକାଶ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲା।
4.62.26
अन्तरिक्षे च जल्पन्ति सर्वे देवाः सवासवाः ।
यदर्जुनः कुरून्सर्वान्प्राकृन्तच्छस्रतेजसा ॥ ४.६२.२६ ॥
ଆକାଶରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ କହିଲେ ଯେ ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ବାଣର ତେଜରେ ସମସ୍ତ କୁରୁଙ୍କୁ କାଟି ପକାଇବେ।
4.62.27
कुरुश्रेष्ठाविमौ वीरौ रणे भीष्मधनंजयौ ।
सर्वास्त्रकुशलौ वीरावप्रमत्तौ रणे सदा ॥ ४.६२.२७ ॥
କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି ଦୁଇ ବୀର, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ସର୍ବଦା ସଚେତନ।
4.62.28
उभौ देवमनुष्येषु विश्रुतौ स्वपराक्रमैः ।
उभौ परमसंरब्धावुभौ दीप्तधनुर्धरौ ॥ ४.६२.२८ ॥
ଦୁହିଁଙ୍କ ପରାକ୍ରମରେ ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁହେଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଦୁହେଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ; ଦୁହେଁ ଦୀପ୍ତ ଧନୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
4.62.29
समागतौ नरव्याघ्रौ व्याघ्राविव तरस्विनौ ।
उभौ सदृशकर्माणौ सूर्यस्याग्नेश्च भारत ॥ ४.६२.२९ ॥
ହେ ଭାରତ, ଏହି ଦୁଇ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ବ୍ୟାଘ୍ର ପରି ବେଗବାନ ଓ ପରାକ୍ରମୀ, ଏକତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି; ଦୁହିଁଙ୍କ କର୍ମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ସମାନ।
4.62.30
वासुदेवस्य सदृशौ कार्तवीर्यसमावुभौ ।
उभौ विश्रुतकर्माणावुभौ शूरौ महाबलौ ।
सर्वास्त्रविदुषां श्रेष्ठौ सर्वशस्त्रभृतां वरौ ॥ ४.६२.३० ॥
ବାସୁଦେବଙ୍କ ସମାନ, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତୁଲ୍ୟ; ଦୁହେଁ ବିଖ୍ୟାତ କର୍ମବାନ, ଶୂର ଓ ମହାବଳୀ; ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନୀ ଓ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
4.62.31
अग्नेरिन्द्रस्य सोमस्य यमस्य वरुणस्य च ।
अनयोः सदृशं वीर्यं मित्रस्य वरुणस्य च ॥ ४.६२.३१ ॥
ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ, ଯମ ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ସହିତ ଏମାନଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ସମାନ; ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସମାନ।
4.62.32
को वा कुन्तीसुतं युद्धे द्वैरथेनोपयास्यति ।
ऋते शान्तनवादन्यः क्षत्रियो भुवि विद्यते ॥ ४.६२.३२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବ? ପୃଥିବୀରେ ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ରଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି?
4.62.33
इति संपूजयामासुर्भीष्मं दृष्ट्वाऽर्जुनं गतम् ।
तं रणे संप्रहृष्यन्तं दृष्ट्वा देवाः सवासवाः ॥ ४.६२.३३ ॥
ଏହିପରି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଯିବା ଦେଖି ସେମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନେ (ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ)।
4.62.34
अथ बहुविधतूर्यशङ्खयोषैर्विविधरवैः सह सिंहनादमिश्रैः ।
कुरुवृषभमपूजयत्कुरूणां बलममराधिपसैन्यसप्रभं तत् ॥ ४.६२.३४ ॥
ତା'ପରେ ବହୁବିଧ ବାଦ୍ୟ, ଶଙ୍ଖ, ନାନା ଶବ୍ଦ ଓ ସିଂହନାଦ ମିଶ୍ରିତ ରବ ସହିତ ସେମାନେ କୁରୁବୃଷଭ (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରସେନା ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁରୁମାନଙ୍କ ସେହି ସୈନ୍ୟ।