മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.62.1
एवं विद्राव्य तत्सैन्यं पार्थो भीष्ममुपाद्रवत् ।
त्रस्तेषु सर्वसैन्येषु कौरव्यस्य महात्मनः ॥ ४.६२.१ ॥
ഇങ്ങനെ ആ സൈന്യത്തെ തുരത്തി പാർത്ഥൻ ഭീഷ്മരുടെ നേരെ കുതിച്ചു. മഹാത്മാവായ കൗരവന്റെ സകല സൈന്യങ്ങളും ഭയന്നു വിറച്ചു.
4.62.2
बाणान्धनुषि संधाय चतुरः पाकशासनिः ।
भीष्मं च प्राहिणोद्भीतस्तं द्वाभ्यामभ्यवादयत् ॥ ४.६२.२ ॥
ഇന്ദ്രപുത്രൻ വില്ലിൽ നാല് അമ്പുകൾ തൊടുത്ത് ഭയത്തോടെ ഭീഷ്മരുടെ നേരെ എയ്തു; രണ്ടെണ്ണം കൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തെ പ്രഹരിച്ചു.
4.62.3
तस्य कर्णान्तिकं गत्वा द्वावब्रूतां च कौशलम् ।
सोऽप्याशीरवदद्भीष्मः कौन्तेयो जयतामिति ॥ ४.६२.३ ॥
അവന്റെ ചെവിക്കരികിലെത്തി ഇരുവരും ക്ഷേമം അന്വേഷിച്ചു. ഭീഷ്മരും അനുഗ്രഹിച്ചു: "കൗന്തേയാ, ജയിക്കുക" എന്ന്.
4.62.4
नरसिंहमुपायान्तं जिगीषन्तं परान्रणे ।
वृषसेनोऽभ्ययात्तूर्णं योद्धुकामो धनंजयम् ॥ ४.६२.४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു വരുന്ന നരസിംഹനായ ധനഞ്ജയനെ നേരിടാൻ വൃഷസേനൻ യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹിച്ച് വേഗം മുന്നേറി.
4.62.5
वैकर्तनात्मजो वीरः संग्रामे लोकविश्रुतः ।
शौर्यवीर्यादिभिः कर्णाद्बिम्बाद्विम्ब इवोद्धृतः ॥ ४.६२.५ ॥
വൈകർത്തനന്റെ (കർണന്റെ) പുത്രനായ വീരൻ, യുദ്ധത്തിൽ തന്റെ ശൗര്യവും വീര്യവുംകൊണ്ട് ലോകപ്രസിദ്ധനായിരുന്നു; കർണനിൽനിന്ന് പ്രതിബിംബം പോലെ ഉയർന്നുവന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
4.62.6
आत्मना युध्यतस्तस्य वृषसेनस्य पाण्डवः ।
मुहूर्तं तस्य तद्दृष्ट्वा हस्तलाघवपौरुषे।
तुतोष च ततः पार्थो वृषसेनपराक्रमम् ॥ ४.६२.६ ॥
സ്വയം യുദ്ധം ചെയ്തിരുന്ന വൃഷസേനനെ പാണ്ഡവൻ ഒരു നിമിഷം കണ്ടു. അവന്റെ കൈവേഗവും പൗരുഷവും കണ്ട് പാർത്ഥൻ വൃഷസേനന്റെ പരാക്രമത്തിൽ സന്തോഷിച്ചു.
4.62.7
तस्य पार्थस्तदा क्षिप्रं क्षुरधारेण कार्मुकम् ।
न्यकृन्यद्गृध्रपत्रेण जाम्बूनदपरिष्कृतम् ॥ ४.६२.७ ॥
അപ്പോൾ പാർത്ഥൻ വേഗത്തിൽ, കഴുകിന്റെ തൂവലുള്ള ക്ഷുരധാര അമ്പുകൊണ്ട്, സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു.
4.62.8
अथैनं पञ्चभिर्भूयः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
स पार्थबाणाभिहतो रथात्प्रस्कन्द्य दुद्रुवे ॥ ४.६२.८ ॥
പിന്നെ അവനെ അഞ്ചു അമ്പുകൊണ്ട് വീണ്ടും നെഞ്ചിന്റെ നടുവിൽ തുളച്ചു. പാർത്ഥന്റെ അമ്പുകളേറ്റ് അവൻ രഥത്തിൽനിന്ന് ചാടി ഓടിപ്പോയി.
4.62.9
दुःशासनो विकर्णश्च शकुनिश्च विविंशतिः ।
आयान्तं भीमधन्वानं पर्यकीर्यन्त पाण्डवम् ॥ ४.६२.९ ॥
ദുശ്ശാസനനും വികർണ്ണനും ശകുനിയും വിവിംശതിയും വരുന്ന ഭീമധന്വാവായ പാണ്ഡവനെ വളഞ്ഞു.
4.62.10
तेषां पार्थो रणे क्रुद्धः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
युगं ध्वजं शरासं च चिच्छेद तरसा रणे ॥ ४.६२.१० ॥
അവരോട് യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച പാർത്ഥൻ വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽത്തന്നെ അവരുടെ നുകം, കൊടി, വില്ല് എന്നിവ വേഗത്തിൽ മുറിച്ചു.
4.62.11
ते निकृत्तध्वजाः सर्वे छिन्नकार्मुकवेष्टनाः ।
रणमध्यादपययुः पार्थबाणाभिपीडिताः ॥ ४.६२.११ ॥
അവരുടെ കൊടികൾ മുറിഞ്ഞു, വില്ലിന്റെ പിടി അറ്റുപോയി; പാർത്ഥന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായ അവരെല്ലാം യുദ്ധമധ്യത്തിൽനിന്ന് പിന്മാറി.
4.62.12
ततः प्रहस्य बीभत्सुर्वैराटिमिदमब्रवीत् ।
एतं मे प्रापयेदानीं तालं सौवर्णमुच्छ्रितम् ॥ ४.६२.१२ ॥
അപ്പോൾ ബീഭത്സു ചിരിച്ചുകൊണ്ട് വൈരാടിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ഇപ്പോൾ ആ ഉയർന്ന സ്വർണ്ണത്താളമരം എന്റെ അടുത്തെത്തിക്കൂ.'
4.62.13
मेघमध्ये यथा विद्युदुज्ज्वलन्ती पुनः पुनः ।
असौ शान्तनवो भीष्मस्तत्र याहि परंतप ॥ ४.६२.१३ ॥
മേഘമധ്യത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും തിളങ്ങുന്ന മിന്നൽപോലെ ഉള്ള ആ ശന്തനുപുത്രൻ ഭീഷ്മൻ; ശത്രുതാപകാ, അവിടേക്ക് പോകൂ.
4.62.14
अस्राणि तस्य दिव्यानि दर्शयिष्यामि संयुगे ।
घोररूपाणि चित्राणि लघूनि च गुरूणि च ॥ ४.६२.१४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അവനു ഞാൻ എന്റെ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ കാണിക്കും — ഭയങ്കര രൂപമുള്ളവ, വിചിത്രമായവ, ലഘുവും ഗുരുവുമായവ.
4.62.15
अस्माकं पोषको नित्यमाबाल्यान्मत्स्यभूमिप ।
श्रेयस्कामी सदाऽस्माकं योगक्षेमकरः सदा ॥ ४.६२.१५ ॥
മത്സ്യരാജ്യാധിപാ, ബാല്യം മുതൽ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും നമ്മുടെ പോഷകനാണ്; നമ്മുടെ ശ്രേയസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, എപ്പോഴും നമ്മുടെ യോഗക്ഷേമം നിർവഹിക്കുന്നവൻ.
4.62.16
तस्याङ्के विर्धितो बाल्ये तद्योत्स्येऽनेन सांप्रतम् ।
अस्माकं धार्तराष्ट्राणां शमकामो दिवानिशम् ॥ ४.६२.१६ ॥
ബാല്യത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മടിയിൽ വളർന്നവനാണ് ഞാൻ; അതിനാൽ ഇപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തോടുതന്നെ ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യും — നമ്മുടെയും ധാർതരാഷ്ട്രരുടെയും ഇടയിൽ രാവും പകലും സമാധാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനോടുതന്നെ.
4.62.17
वैशंपायन उवाच ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वैराटिः पार्थसारथिः।
वाहयच्चोदितस्तेन रथं भीष्मरथं प्रति ॥ ४.६२.१७ ॥
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു: അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പാർത്ഥന്റെ സാരഥിയായ വൈരാടി, അവനാൽ പ്രേരിതനായി, ഭീഷ്മന്റെ രഥത്തിന് നേരെ രഥം തെളിച്ചു.
4.62.18
तं रथं चोदितं दृष्ट्वा फल्गुनस्य रथोत्तमम् ।
वायुनेव महामेघं सहसाऽभिसमीरितम्।
तं प्रत्ययाच्च गाङ्गेयो रथेनादित्यवर्चसा ॥ ४.६२.१८ ॥
ഫൽഗുനന്റെ ആ ഉത്തമരഥം വേഗത്തിൽ തെളിക്കപ്പെടുന്നതു കണ്ട് — കാറ്റിനാൽ മഹാമേഘം പെട്ടെന്ന് മുന്നോട്ട് തള്ളപ്പെടുന്നതുപോലെ — ഗംഗാപുത്രൻ അവനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, സൂര്യതേജസ്സുള്ള രഥത്തിൽ അവന്റെ നേർക്ക് വന്നു.
4.62.19
आयान्तमर्जुनं दृष्ट्वा भीष्मः परपुंजयः ।
प्रत्युञ्जगाम युद्धार्थी महर्षभमिवर्षभः ॥ ४.६२.१९ ॥
അർജുനൻ വരുന്നത് കണ്ട്, ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ ജയിക്കുന്ന ഭീഷ്മർ യുദ്ധേച്ഛയോടെ, ഒരു വലിയ കാള മറ്റൊരു വലിയ കാളയെ നേരിടാൻ പോകുന്നതുപോലെ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ മുന്നേറി.
4.62.20
तथा हि गुप्त एतेषां दुराधर्षः पितामहः ।
हन्यमानेषु योघेषु धनंजयमुपाद्रवत् ॥ ४.६२.२० ॥
ഇവരുടെ സംരക്ഷകനായ, ജയിക്കാനാകാത്ത പിതാമഹൻ ഭീഷ്മർ, യോദ്ധാക്കൾ വധിക്കപ്പെടുമ്പോഴും ധനഞ്ജയന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
4.62.21
प्रगृह्य कार्मुकश्रेष्ठं जातरूपपरिष्कृतम् ।
शरानादाय तीक्ष्णाग्रान्मर्मदेहप्रमाथिनः ॥ ४.६२.२१ ॥
സ്വർണ്ണംകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ശ്രേഷ്ഠമായ വില്ലെടുത്ത്, ശരീരത്തിലെ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളെ തുളയ്ക്കുന്ന മൂർച്ചയുള്ള അഗ്രങ്ങളുള്ള അമ്പുകൾ എടുത്തു.
4.62.22
पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ।
शुशुभे स नरव्याघ्रो गिरिः सूर्योत्तरे यथा ॥ ४.६२.२२ ॥
തലയ്ക്കുമേൽ വെൺകുട പിടിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ആ നരശ്രേഷ്ഠൻ സൂര്യോദയമായ പർവതംപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
4.62.23
प्राध्माप्य शङ्खं गाङ्गेयो धार्तराष्ट्रान्प्रहर्षयन् ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य बीभत्सुं प्रत्यवारयत् ॥ ४.६२.२३ ॥
ശംഖൂതി, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ഗാംഗേയൻ പ്രദക്ഷിണം വച്ച് ബീഭത്സുവിനെ തടഞ്ഞു.
4.62.24
तमवेक्ष्य समायान्तं कौन्तेयः परवीरहा ।
प्रत्यगृह्णादमेयात्मा प्रियातिथिमिवागतम् ।
देवदत्तं महाशङ्खं प्रदध्मौ युधि वीर्यवान् ॥ ४.६२.२४ ॥
അവൻ വരുന്നത് കണ്ട്, ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്ന കൗന്തേയൻ, അളവറ്റ ആത്മാവുള്ളവൻ, പ്രിയ അതിഥി വന്നതുപോലെ അവനെ സ്വീകരിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ വീര്യവാനായ അവൻ ദേവദത്തം എന്ന മഹാശംഖം മുഴക്കി.
4.62.25
तौ शङ्खनादावत्यर्थं भीष्मपाण्डवयोस्तदा ।
नादयामासतुर्द्यां च खं च भूमिं च सर्वशः ॥ ४.६२.२५ ॥
അപ്പോൾ ഭീഷ്മന്റെയും പാണ്ഡവരുടെയും ആ രണ്ടു ശംഖനാദങ്ങളും അത്യന്തം ശക്തിയോടെ ആകാശത്തെയും അന്തരീക്ഷത്തെയും ഭൂമിയെയും എല്ലായിടത്തും മുഴക്കി.
4.62.26
अन्तरिक्षे च जल्पन्ति सर्वे देवाः सवासवाः ।
यदर्जुनः कुरून्सर्वान्प्राकृन्तच्छस्रतेजसा ॥ ४.६२.२६ ॥
ആകാശത്തിലുള്ള ദേവന്മാരെല്ലാം ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം, അർജുനൻ തന്റെ ബാണങ്ങളുടെ തേജസ്സുകൊണ്ട് എല്ലാ കുരുക്കളെയും വെട്ടിവീഴ്ത്തും എന്ന് സംസാരിച്ചു.
4.62.27
कुरुश्रेष्ठाविमौ वीरौ रणे भीष्मधनंजयौ ।
सर्वास्त्रकुशलौ वीरावप्रमत्तौ रणे सदा ॥ ४.६२.२७ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠരായ ഈ രണ്ടു വീരന്മാർ, ഭീഷ്മനും ധനഞ്ജയനും, യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ അസ്ത്രങ്ങളിലും സമർത്ഥരാണ്; യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും ജാഗരൂകരാണ്.
4.62.28
उभौ देवमनुष्येषु विश्रुतौ स्वपराक्रमैः ।
उभौ परमसंरब्धावुभौ दीप्तधनुर्धरौ ॥ ४.६२.२८ ॥
ഇരുവരും തങ്ങളുടെ പരാക്രമത്താൽ ദേവന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും പ്രസിദ്ധരാണ്; ഇരുവരും അത്യന്തം ക്രുദ്ധരാണ്; ഇരുവരും ജ്വലിക്കുന്ന വില്ല് ധരിച്ചവരാണ്.
4.62.29
समागतौ नरव्याघ्रौ व्याघ्राविव तरस्विनौ ।
उभौ सदृशकर्माणौ सूर्यस्याग्नेश्च भारत ॥ ४.६२.२९ ॥
ഭാരതാ, രണ്ടു നരവ്യാഘ്രന്മാരും, കടുവകളെപ്പോലെ വേഗവും ശക്തിയുമുള്ളവരും, ഒന്നിച്ചു കൂടിയിരിക്കുന്നു; ഇരുവരുടെയും കർമ്മങ്ങൾ സൂര്യനും അഗ്നിക്കും തുല്യമാണ്.
4.62.30
वासुदेवस्य सदृशौ कार्तवीर्यसमावुभौ ।
उभौ विश्रुतकर्माणावुभौ शूरौ महाबलौ ।
सर्वास्त्रविदुषां श्रेष्ठौ सर्वशस्त्रभृतां वरौ ॥ ४.६२.३० ॥
വാസുദേവന് തുല്യരും കാർത്തവീര്യന് തുല്യരുമായ ഇരുവരും പ്രസിദ്ധ കർമ്മങ്ങളുള്ളവരും ശൂരരും മഹാബലരുമാണ്; എല്ലാ അസ്ത്രജ്ഞരിലും എല്ലാ ആയുധധാരികളിലും ശ്രേഷ്ഠരാണ്.
4.62.31
अग्नेरिन्द्रस्य सोमस्य यमस्य वरुणस्य च ।
अनयोः सदृशं वीर्यं मित्रस्य वरुणस्य च ॥ ४.६२.३१ ॥
അഗ്നി, ഇന്ദ്രൻ, സോമൻ, യമൻ, വരുണൻ എന്നിവരുടെ വീര്യത്തിന് ഇവരുടെ വീര്യം തുല്യമാണ്; മിത്രന്റെയും വരുണന്റെയും വീര്യത്തിനും തുല്യം.
4.62.32
को वा कुन्तीसुतं युद्धे द्वैरथेनोपयास्यति ।
ऋते शान्तनवादन्यः क्षत्रियो भुवि विद्यते ॥ ४.६२.३२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കുന്തീപുത്രനെ ദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തിന് ആര് സമീപിക്കും? ഭൂമിയിൽ ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രനല്ലാതെ മറ്റേത് ക്ഷത്രിയനുണ്ട്?
4.62.33
इति संपूजयामासुर्भीष्मं दृष्ट्वाऽर्जुनं गतम् ।
तं रणे संप्रहृष्यन्तं दृष्ट्वा देवाः सवासवाः ॥ ४.६२.३३ ॥
ഇങ്ങനെ അർജുനൻ പോകുന്നത് കണ്ട് അവർ ഭീഷ്മരെ ബഹുമാനിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ അവൻ അതിയായി ആഹ്ലാദിക്കുന്നത് കണ്ട് ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവന്മാരും (അവനെ പ്രശംസിച്ചു).
4.62.34
अथ बहुविधतूर्यशङ्खयोषैर्विविधरवैः सह सिंहनादमिश्रैः ।
कुरुवृषभमपूजयत्कुरूणां बलममराधिपसैन्यसप्रभं तत् ॥ ४.६२.३४ ॥
അപ്പോൾ പലതരം വാദ്യങ്ങളും ശംഖനാദങ്ങളും വിവിധ ശബ്ദങ്ങളും സിംഹനാദവും ചേർന്ന ഘോഷത്തോടെ അവർ കുരുവൃഷഭനെ (ഭീഷ്മരെ) ആദരിച്ചു; ദേവേന്ദ്രസൈന്യംപോലെ തിളങ്ങുന്ന കുരുക്കളുടെ ആ സേന.