Mahābhārata · Adhyāya 4.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.65.1
कर्णं पराजितं दृष्ट्वा पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
एतं मां प्रापयेदानीं रथवृन्दं प्रहारिणाम् ॥ ४.६५.१ ॥
Al ver a Karṇa derrotado, Pārtha dijo al hijo de Virāṭa: 'Llévame ahora hacia esa multitud de carros de los guerreros que golpean.'
4.65.2
यत्र शान्तनवो भीष्मः सर्वेषां नः पितामहः ।
सुयुद्धं काङ्क्षमाणो वै रथे तिष्ठति दंशितः ॥ ४.६५.२ ॥
Allí donde Bhīṣma, hijo de Śantanu, nuestro abuelo de todos nosotros, se yergue con armadura en su carro, deseando una batalla feroz.
4.65.3
तालो वै काञ्चनो यत्र वज्रवैडूर्यभूषितः ।
अतीव समरे भाति मातरिश्वप्रकम्पितः ॥ ४.६५.३ ॥
Allí está el estandarte de palmera dorada, adornado con diamantes y lapislázuli, que brilla extraordinariamente en la batalla, agitado por el viento.
4.65.4
दारुणं प्रहरिष्यामि रथबृन्दानि धन्विनाम् ।
आदास्याम्यहमेतेषां धनुर्ज्यावेष्टनानि च ॥ ४.६५.४ ॥
Atacaré ferozmente a las huestes de carros de esos arqueros y les quitaré incluso las ataduras de las cuerdas de sus arcos.
4.65.5
अस्यन्तं दिव्यमस्त्राणि चित्रमुत्तर पश्यसि ॥ ४.६५.५ ॥
Oh Uttara, ves mi forma prodigiosa disparando armas divinas.
4.65.6
शतह्रदां जृम्भमाणां मेघस्थां प्रावृषीव च ।
सुवर्णपृष्ठं गाण्डीवं पश्यन्तु कुरवो मम ॥ ४.६५.६ ॥
Como el relámpago que se alza en las nubes de la estación lluviosa, resonando con cien truenos, que los Kurus contemplen mi Gāṇḍīva de espalda dorada.
4.65.7
दक्षिणेनाथ वामेन कतमेन स्विदस्यति ।
इति मां शत्रवः सर्वे न विज्ञास्यन्ति सारथे ॥ ४.६५.७ ॥
Con la mano derecha o con la izquierda, con cuál de ellas dispara — así todos mis enemigos no podrán reconocerme, auriga.
4.65.8
अस्त्रोदकां हयावर्तां नागनक्रां रथह्रदाम् ।
नदीं प्रस्कन्दयिष्यामि परलोकापहारिणीम् ॥ ४.६५.८ ॥
Cuyas aguas son las armas, cuyos remolinos son los caballos, cuyos cocodrilos son los elefantes, cuyos estanques son los carros — ese río que arrastra al otro mundo, yo lo haré fluir.
4.65.9
पाणिपादशिरःपृष्ठबाहुशङ्खचराचरम् ।
वनं कुरूणां छेत्स्यामि भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ४.६५.९ ॥
Con manos, pies, cabezas, espaldas, brazos y conchas, lo móvil y lo inmóvil — el bosque de los Kurus lo talaré con flechas de punta ancha de articulaciones curvas.
4.65.10
तूणीशयाः सुपुङ्खाग्रा विशिखा दुन्दुभिस्वनाः ।
मया प्रमुक्ताः संग्रामे कुरून्धक्ष्यन्ति सायकाः ॥ ४.६५.१० ॥
Flechas que yacen en el carcaj, de puntas bien emplumadas, con sonido de tambores — lanzadas por mí en la batalla, esas saetas quemarán a los Kurus.
4.65.11
ध्वजवृक्षं शरतृणं नागाश्वश्वापदाकुलम् ।
रथसिंहगणैर्युक्तं धनुर्वल्लिसमाकुलम्।
वनमादीपयिष्यामि कुरूणामस्त्रतेजसा ॥ ४.६५.११ ॥
Ese bosque, con banderas por árboles y flechas por hierba, lleno de elefantes, caballos y fieras, dotado de tropas de leones de carro, espeso de lianas de arcos — lo incendiaré con el resplandor de mis armas contra los Kurus.
4.65.12
जयतो भारतीं सेनामेकस्य मम संयुगे ।
शतं मार्गा भविष्यन्ति पावकस्येव कानने ॥ ४.६५.१२ ॥
Mientras yo solo venzo al ejército de los Bhāratas en la batalla, se abrirán para mí cien caminos — como el fuego en el bosque tiene cien caminos.
4.65.13
मया चक्रमिवाविद्धं सैन्यं द्रक्ष्यसि केवलम् ।
तानहं रथनीडेभ्यः परलोकाय शात्रवान्।
एकः प्रद्रावयिष्यामि चक्रपाणिरिवासुरान् ॥ ४.६५.१३ ॥
Verás todo el ejército disperso, como si hubiera sido atravesado por mi disco. Desde los asientos de sus carros yo solo enviaré a aquellos enemigos al otro mundo, y los dispersaré como el portador del disco dispersa a los asuras.
4.65.14
असंभ्रान्तो रथे तिष्ठन्समेषु विषमेषु च ।
मार्गमावृत्य तिष्ठन्तमपि भेत्स्यामि पर्वतम् ॥ ४.६५.१४ ॥
De pie en mi carro, sin turbarme en terreno llano o escabroso, romperé incluso una montaña que se alza bloqueando el camino.
4.65.15
अहमिन्द्रस्य संग्रामे द्विषतो बलदर्पितान् ।
मातलिं सारथिं कृत्वा निवातकवचान्रणे ।
हतवान्सर्वतः सर्वान्धावतो युध्यतस्तदा ॥ ४.६५.१५ ॥
En la batalla de Indra, con Mātali como mi cochero, maté en combate a los hostiles Nivātakavacas, orgullosos de su fuerza; y entonces maté a todos desde todos los lados, mientras corrían y combatían.
4.65.16
निवातकवचान्हत्वा गाण्डीवास्त्रैः सहस्रशः ।
परं पारे समुद्रस्य हिरण्यपुरमारुजम् ॥ ४.६५.१६ ॥
Tras matar a miles de Nivātakavacas con las flechas del Gāṇḍīva, asalté Hiraṇyapura, la ciudad dorada más allá de la costa lejana del océano.
4.65.17
हत्वा षष्टिसहस्राणि रथानामुग्रधन्विनाम् ।
पौलोमान्कालकेयांश्च समरे भृशदारुणान् ।
असुरानहनं घोरान्रौद्रेणास्त्रेण सारथे ॥ ४.६५.१७ ॥
Tras matar a sesenta mil guerreros de carro, arqueros feroces, en la batalla maté a los terribles Pulomanes y Kālakeyas. Oh cochero, con el arma terrible abatí a los atroces asuras.
4.65.18
अहमिन्द्राद्दृढां मुष्टिं ब्रह्मणः क्षिप्रहस्तताम् ।
प्रगाढनिपुणं चित्रमतिवृद्धं प्रजापतेः ॥ ४.६५.१८ ॥
De Indra tengo un agarre firme, de Brahmā rapidez de manos, y de Prajāpati un dominio profundo, hábil y maravilloso.
4.65.19
रौद्रं रुद्रादहं वेद्मि वारुणं वरुणादपि ।
सौर्यं सूर्यादहं वेद्मि याम्यं दण्डधरादपि ॥ ४.६५.१९ ॥
De Rudra conozco el arma feroz, y de Varuṇa también el Vāruṇa; del sol conozco el Saurya, y de Yama, portador del bastón, también el Yāmya.
4.65.20
अस्त्रमाग्नेयमग्नेश्च वायव्यं मातरिश्वनः ।
अन्यैर्देवैरहं प्राप्तः को मां विषहते पुमान् ॥ ४.६५.२० ॥
De Agni obtuve el arma Āgneya, y de Mātariśvan (Vāyu) la Vāyavya; también de otros dioses las he obtenido. ¿Qué hombre puede resistirme?
4.65.21
अद्य गाण्डीवनिर्मुक्तैःशरौघै रोमहर्षणैः ।
कुरूणां पातयिष्यामि रथवृन्दानि धन्विनाम् ॥ ४.६५.२१ ॥
Hoy, con oleadas de flechas lanzadas desde el Gāṇḍīva, que erizan el cabello, derribaré las columnas de carros de los arqueros de los Kurus.
4.65.22
एवमाश्वासितस्तेन वैराटिः सव्यसाचिना ।
व्यगाहत रथानीकं भीमं भीष्मस्य वाजिभिः ॥ ४.६५.२२ ॥
Así animado por él, Savyasācin (Arjuna), el hijo de Virāṭa (Uttara), se lanzó con sus caballos a la temible hueste de carros de Bhīṣma.
4.65.23
रथिसिंहमनाधृष्यं जिगीषन्तं परान्रणे ।
अभ्यधावत्तदैवोग्रो ज्यां विकर्षन्धनञ्जयः ॥ ४.६५.२३ ॥
Entonces Dhanañjaya, feroz, tensando la cuerda de su arco, se lanzó contra el león de los aurigas, invencible, que deseaba vencer a sus enemigos en la batalla.
4.65.24
दुःशासनोऽभ्ययात्तूर्णमर्जुनं भरतर्षभः ॥ ४.६५.२४ ॥
Duḥśāsana, toro de los Bharatas, avanzó rápidamente contra Arjuna.
4.65.25
अन्येऽपि चित्राभरणा युवानो मृष्टकुण्डलाः ।
अभ्ययुर्भीमधन्वानो मौवी पर्यस्य बाहुभिः ॥ ४.६५.२५ ॥
Otros jóvenes, adornados con brillantes joyas y pulidos pendientes, también avanzaron como terribles arqueros, tensando con sus brazos la cuerda del arco.
4.65.26
दुःशासनो विकर्णश्च वृषसेनो विविशतिः ।
अभीता भीमधन्वानं पाण्डवं पर्यवारयन् ॥ ४.६५.२६ ॥
Duḥśāsana, Vikarṇa, Vṛṣasena y Vivitśati, sin temor, rodearon al pāṇḍava, el feroz arquero.
4.65.27
तस्य दुःशासनः षष्टिं वामपार्श्वे समार्पयत् ।
अस्यतः प्रतिसन्धाय कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ॥ ४.६५.२७ ॥
Mientras el sabio hijo de Kuntī tensaba y disparaba, Duḥśāsana lo hirió por el costado izquierdo con sesenta flechas.
4.65.28
पुनश्चैव स भल्लेन विद्ध्वा वैराटिमुत्तरम् ।
द्वितीयेनार्जुनं वीरं प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ४.६५.२८ ॥
Luego, habiendo herido a Uttara, hijo de Virāṭa, con un bhalla, golpeó al héroe Arjuna en medio del pecho con una segunda flecha.
4.65.29
तस्य जिष्णुरुदावृत्य क्षुरधारेण कार्मुकम् ।
प्राकृन्तद्गृध्रपत्रेण जातरूपपरिष्कृतम् ॥ ४.६५.२९ ॥
Volviéndose, el victorioso Arjuna cortó su arco, adornado de oro, con una flecha de filo de navaja emplumada con plumas de buitre.
4.65.30
अथैनं पञ्चभिर्बाणैः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
सोपयातो रथोपस्थात्पार्थबाणाभिपीडितः ॥ ४.६५.३० ॥
Entonces Arjuna lo atravesó con cinco flechas en el espacio entre los pechos, y acosado por las flechas de Pārtha, se adelantó desde el asiento del carro.
4.65.31
सर्वा दिशश्चाभ्यपतद्बीभत्सुरपाराजितः ।
तं विकर्णः शरैस्तीक्ष्णैर्गृध्रपक्षैः शिलाशितैः।
विव्याध परवीरध्नमर्जुनं धृतराष्ट्रजः ॥ ४.६५.३१ ॥
El invencible Bībhatsu (Arjuna) se lanzó en todas las direcciones. Entonces Vikarṇa, hijo de Dhṛtarāṣṭra, hirió a Arjuna, matador de héroes enemigos, con flechas agudas de plumas de buitre afiladas en piedra.
4.65.32
ततस्तमपि कौन्तेयः शरेण नतपर्वणा ।
ललाटेऽभ्यहनद्गाढं स विद्धः प्राद्रवद्भयात् ॥ ४.६५.३२ ॥
Entonces el hijo de Kuntī también lo golpeó con firmeza en la frente con una flecha de nudo doblado. Herido, huyó con temor.
4.65.33
ततः पार्थमुपाद्रुत्य दुस्सहः सविविंशतिः ।
अवाकिरच्छरैस्तीक्ष्णैः परीप्सन्भ्रातरं रणे ॥ ४.६५.३३ ॥
Entonces Duḥsaha, junto con Vivińśati, se lanzó contra Pārtha y lo cubrió con una lluvia de flechas afiladas, deseando proteger a su hermano en la batalla.
4.65.34
तावुभौ गृध्रपत्राभ्यां निशिताभ्यां धनञ्जयः ।
विव्याध युगपद्व्यग्रस्तयोर्वाहानसूदयत् ॥ ४.६५.३४ ॥
Dhanañjaya atravesó a los dos a la vez con dos flechas afiladas de plumas de buitre, y, sin inmutarse, mató sus caballos.
4.65.35
तौ हताश्वौ तु विद्धाङ्गौ धृतराष्ट्रात्मजावुभौ ।
अभिपत्य रथैरन्यैरपनीतौ पदानुगैः ॥ ४.६५.३५ ॥
Aquellos dos hijos de Dhṛtarāṣṭra, con sus caballos muertos y sus miembros heridos, fueron llevados fuera del campo por soldados de a pie, tras llegar a otros carros.
4.65.36
व्यद्रावयदशेषांश्च धृतराष्ट्रसुतांस्तदा ।
विद्राव्य च रणे पार्थो रणभूमिं व्यराजयत् ॥ ४.६५.३६ ॥
Entonces Pārtha puso en fuga a todos los hijos de Dhṛtarāṣṭra, y tras ponerlos en huida en la batalla, hizo resplandecer el campo de batalla.
4.65.37
किरीटमाली कौन्तेयो लब्धलक्षः प्रतापवान् ।
पातयन्नुत्तमाङ्गानि बाहूश्च परिघोपमान् ॥ ४.६५.३७ ॥
Kaunteya, portador de la guirnalda de diadema, que había hallado su blanco y era poderoso, derribaba cabezas y brazos semejantes a mazas.
4.65.38
अशेरत महावीराः शतशो रुक्ममालिनः ॥ ४.६५.३८ ॥
Cientos de grandes héroes, adornados con guirnaldas de oro, yacían allí.
4.65.39
कमलदिनकरेन्दुसन्निभैः सितदशनैः सुमुखाक्षिनासिकैः ।
रुचिरमकरकुण्डलैर्मही पुरुषशिरोभिरथास्तृता बभौ ॥ ४.६५.३९ ॥
La tierra, cubierta con cabezas de hombres semejantes a loto, sol y luna, de dientes blancos, bellos rostros, ojos y narices, y brillantes pendientes makara, resplandeció.
4.65.40
सुनसं चारुदीप्ताश्चं क्लृप्तश्मश्रु स्वलंकृतम् ।
अदृश्यत शिरश्छिन्नमनेकं हेमकुण्डलम् ॥ ४.६५.४० ॥
Se veían muchas cabezas cortadas, de narices finas, orejas brillantes y bellas, barbas bien recortadas, bien adornadas, con pendientes de oro.
4.65.41
एवं तत्प्रहतं सैन्यं समन्तात्प्रद्रुतं भयात् ॥ ४.६५.४१ ॥
Así, aquel ejército, golpeado, huyó en todas direcciones por temor.
4.65.42
अथ दुर्योधनः कर्णः सौबलः शकुनिस्तदा ।
द्रोणश्च द्रोणपुत्रश्च कृपश्चातिरथो रणे ॥ ४.६५.४२ ॥
Entonces Duryodhana, Karṇa, Śakuni hijo de Subala, Droṇa, el hijo de Droṇa y Kṛpa, gran auriga en la batalla.
4.65.43
सहिता विजयं तत्र योधयन्तो महारथाः ।
विष्फारयन्तश्चापानि बलवन्ति महाबलाः ॥ ४.६५.४३ ॥
Allí, los grandes aurigas, luchando juntos por la victoria, los poderosos guerreros tensando sus fuertes arcos.
4.65.44
ततः कीर्णपताकेन रथेनादित्यवर्चसा ।
पुनरावृत्य मार्गस्थं ददृशुर्वानरध्वजम् ॥ ४.६५.४४ ॥
Entonces, volviendo en su carro de esplendor solar con el estandarte desgarrado, vieron al de estandarte con mono de pie en el camino.
4.65.45
ते महास्त्रैर्महेष्वासाः परिवार्य धनञ्जयम् ।
अभ्यवर्षन्सुसंक्रुद्धा महामेघा इवाचलम् ॥ ४.६५.४५ ॥
Aquellos grandes arqueros, rodeando a Dhanañjaya con grandes armas, en gran furia llovieron sobre él como grandes nubes sobre una montaña.
4.65.46
शरौघान्सम्यगस्यन्तो जीमूता इव शारदाः ।
युद्धे तस्थुर्महावीर्याः प्रतपन्तः किरीटिनम् ॥ ४.६५.४६ ॥
Lanzando bien oleadas de flechas, como nubes otoñales, los de gran valor se mantuvieron en la batalla, abrasando al coronado.
4.65.47
इषुभिर्बहुभिस्तूर्णं निशितैर्लोमवापिभिः ।
अदूरात्प्रत्यवस्थाय पाण्डवं समयोधयन् ॥ ४.६५.४७ ॥
Con muchas flechas afiladas, que cortan el pelo, rápidamente, colocándose cerca frente a él, combatieron contra el Pāṇḍava.
4.65.48
ततः प्रहस्य बीभत्सुस्तमैन्द्रं पञ्चवार्षिकम् ।
अस्त्रमादित्यसंकाशं गाण्डीवे समयोजयत् ॥ ४.६५.४८ ॥
Entonces, riendo, Bībhatsu (Arjuna) colocó en el arco Gāṇḍīva el arma de Indra, de cinco años, semejante al sol.
4.65.49
नाक्षणां न च चक्राणां न रथानां न वाजिनाम् ।
अङ्गुलाद्दव्यङ्गुलाद्वापि विवृतं प्रत्यदृश्यत ॥ ४.६५.४९ ॥
Ni un eje, ni una rueda, ni un carro, ni un caballo, ni siquiera un dedo o medio dedo de ellos, se vio al descubierto.
4.65.50
यथा रश्मिभिरादित्यो वृणुते सर्वतो दिशम् ।
एवं किरीटिना मुक्तं सर्वं प्राच्छादयञ्जगत् ॥ ४.६५.५० ॥
Como el sol cubre con sus rayos todas las direcciones, así las flechas lanzadas por el portador de diadema (Arjuna) cubrieron todo el mundo.
4.65.51
यथा बलाहके विद्युत्पावको वा शिलोच्चये ।
तथा गाण्डीवमभवच्चक्राभुधमिवाततम् ॥ ४.६५.५१ ॥
Como el relámpago en una nube o el fuego en una cima rocosa, así el Gāṇḍīva tensado se volvió como el portador del disco (Viṣṇu).
4.65.52
यथा वर्षति पर्जन्यो विद्युत्पतति पर्वते ।
विस्फूर्जिता दिशः सर्वा ज्वलद्गाण्डीवमावृणोत् ॥ ४.६५.५२ ॥
Como llueve la nube y cae el rayo sobre la montaña, todas las direcciones retumbaron; el Gāṇḍīva ardiente lo envolvió todo.
4.65.53
त्रस्ताश्च रथिनःक सर्वे चैन्द्रमस्त्रं विकुर्वति ।
सर्वे शान्तिपरा योधाः स्वचित्तं नाभिजझिरे ।
सहिता द्रोणभीष्माभ्यां प्रमोहगतचेतनाः ॥ ४.६५.५३ ॥
Todos los aurigas quedaron aterrados; al manifestarse el arma de Indra, todos los guerreros buscaron la paz; no recobraron sus mentes: junto a Droṇa y Bhīṣma, quedaron con la conciencia aturdida.
4.65.54
तानि सर्वाणि सैन्यानि भग्नानि भरतर्षभ ।
प्राद्रवन्त दिशः सर्वा भयाद्वै सव्यसाचिनः ॥ ४.६५.५४ ॥
Oh toro de los Bharatas, todos aquellos ejércitos fueron quebrados, y por temor al arquero zurdo huyeron en todas direcciones.