Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.65

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

4.65.1

कर्णं पराजितं दृष्ट्वा पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
एतं मां प्रापयेदानीं रथवृन्दं प्रहारिणाम् ॥ ४.६५.१ ॥

ਕਰਨ ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਵੈਰਾਟੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਹਾਰੀਆਂ ਦੇ ਰਥ-ਸਮੂਹ ਕੋਲ ਲੈ ਚੱਲ।'

4.65.2

यत्र शान्तनवो भीष्मः सर्वेषां नः पितामहः ।
सुयुद्धं काङ्क्षमाणो वै रथे तिष्ठति दंशितः ॥ ४.६५.२ ॥

ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ, ਸਾਡੇ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਦਾਦਾ, ਚੰਗੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਵਚ ਪਾ ਕੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।

4.65.3

तालो वै काञ्चनो यत्र वज्रवैडूर्यभूषितः ।
अतीव समरे भाति मातरिश्वप्रकम्पितः ॥ ४.६५.३ ॥

ਹੀਰੇ ਅਤੇ ਵੈਡੂਰਜ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਾਲ-ਧੁਜ ਉੱਥੇ ਹੈ; ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿੱਲਦਾ ਉਹ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

4.65.4

दारुणं प्रहरिष्यामि रथबृन्दानि धन्विनाम् ।
आदास्याम्यहमेतेषां धनुर्ज्यावेष्टनानि च ॥ ४.६५.४ ॥

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਨੁਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਰਥ-ਸਮੂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵਾਰ ਕਰਾਂਗਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧਨੁਸ਼-ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵੀ ਖੋਹ ਲਵਾਂਗਾ।

4.65.5

अस्यन्तं दिव्यमस्त्राणि चित्रमुत्तर पश्यसि ॥ ४.६५.५ ॥

ਹੇ ਉੱਤਰ, ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ ਮੇਰਾ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।

4.65.6

शतह्रदां जृम्भमाणां मेघस्थां प्रावृषीव च ।
सुवर्णपृष्ठं गाण्डीवं पश्यन्तु कुरवो मम ॥ ४.६५.६ ॥

ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੀ, ਸੌ ਗਰਜਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲਾ ਮੇਰਾ ਗਾਂਡੀਵ ਕੌਰਵ ਵੇਖਣ।

4.65.7

दक्षिणेनाथ वामेन कतमेन स्विदस्यति ।
इति मां शत्रवः सर्वे न विज्ञास्यन्ति सारथे ॥ ४.६५.७ ॥

ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਜਾਂ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਕਿਹੜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣ ਸਕਣਗੇ, ਹੇ ਸਾਰਥੀ।

4.65.8

अस्त्रोदकां हयावर्तां नागनक्रां रथह्रदाम् ।
नदीं प्रस्कन्दयिष्यामि परलोकापहारिणीम् ॥ ४.६५.८ ॥

ਹਥਿਆਰ ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਹਨ, ਘੋੜੇ ਜਿਸਦੇ ਭੌਰ, ਹਾਥੀ ਜਿਸਦੇ ਮਗਰਮੱਛ, ਰਥ ਜਿਸਦੇ ਛੱਪੜ — ਪਰਲੋਕ ਤੱਕ ਰੋੜ੍ਹ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਹਾਵਾਂਗਾ।

4.65.9

पाणिपादशिरःपृष्ठबाहुशङ्खचराचरम् ।
वनं कुरूणां छेत्स्यामि भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ४.६५.९ ॥

ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਸਿਰ, ਪਿੱਠਾਂ, ਬਾਹਾਂ ਤੇ ਸੰਖ — ਚਲਦਾ ਅਤੇ ਅਚੱਲ ਸਭ ਕੁਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਉਹ ਬਣ ਮੈਂ ਝੁਕੇ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵੱਢ ਦਿਆਂਗਾ।

4.65.10

तूणीशयाः सुपुङ्खाग्रा विशिखा दुन्दुभिस्वनाः ।
मया प्रमुक्ताः संग्रामे कुरून्धक्ष्यन्ति सायकाः ॥ ४.६५.१० ॥

ਤਰਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਏ, ਸੁੰਦਰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਦੁੰਦਭੀ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੀਰ — ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਛੱਡੇ ਗਏ ਉਹ ਸਾਇਕ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣਗੇ।

4.65.11

ध्वजवृक्षं शरतृणं नागाश्वश्वापदाकुलम् ।
रथसिंहगणैर्युक्तं धनुर्वल्लिसमाकुलम्।
वनमादीपयिष्यामि कुरूणामस्त्रतेजसा ॥ ४.६५.११ ॥

ਝੰਡਿਆਂ ਰੂਪੀ ਰੁੱਖ, ਤੀਰਾਂ ਰੂਪੀ ਘਾਹ, ਹਾਥੀਆਂ-ਘੋੜਿਆਂ-ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਰਥ-ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਧਨੁਸ਼ ਰੂਪੀ ਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਣਾ ਉਹ ਵਣ ਮੈਂ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰ-ਤੇਜ ਨਾਲ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿਆਂਗਾ।

4.65.12

जयतो भारतीं सेनामेकस्य मम संयुगे ।
शतं मार्गा भविष्यन्ति पावकस्येव कानने ॥ ४.६५.१२ ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਮੈਂ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਿਆਂ — ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇ ਜਿਵੇਂ ਸੌ ਰਾਹ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਸੌ ਰਾਹ ਹੋਣਗੇ।

4.65.13

मया चक्रमिवाविद्धं सैन्यं द्रक्ष्यसि केवलम् ।
तानहं रथनीडेभ्यः परलोकाय शात्रवान्।
एकः प्रद्रावयिष्यामि चक्रपाणिरिवासुरान् ॥ ४.६५.१३ ॥

ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੀ ਗਈ ਵਾਂਗ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਖਿੰਡ ਜਾਵੇਗੀ। ਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਪਰਲੋਕ ਭੇਜਾਂਗਾ; ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਵਾਂਗ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾਵਾਂਗਾ।

4.65.14

असंभ्रान्तो रथे तिष्ठन्समेषु विषमेषु च ।
मार्गमावृत्य तिष्ठन्तमपि भेत्स्यामि पर्वतम् ॥ ४.६५.१४ ॥

ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਮਤਲ ਜਾਂ ਉੱਚੀ-ਨੀਵੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਬੇਖ਼ੌਫ਼ ਰਹਿ ਕੇ, ਰਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਚੀਰ ਦਿਆਂਗਾ।

4.65.15

अहमिन्द्रस्य संग्रामे द्विषतो बलदर्पितान् ।
मातलिं सारथिं कृत्वा निवातकवचान्रणे ।
हतवान्सर्वतः सर्वान्धावतो युध्यतस्तदा ॥ ४.६५.१५ ॥

ਇੰਦਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਮਾਤਲੀ ਨੂੰ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਵੈਰੀ ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੌੜਦੇ ਅਤੇ ਲੜਦੇ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਮਾਰਿਆ।

4.65.16

निवातकवचान्हत्वा गाण्डीवास्त्रैः सहस्रशः ।
परं पारे समुद्रस्य हिरण्यपुरमारुजम् ॥ ४.६५.१६ ॥

ਗਾਂਡੀਵ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਵਾਲੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹਿਰਣਯਪੁਰ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।

4.65.17

हत्वा षष्टिसहस्राणि रथानामुग्रधन्विनाम् ।
पौलोमान्कालकेयांश्च समरे भृशदारुणान् ।
असुरानहनं घोरान्रौद्रेणास्त्रेण सारथे ॥ ४.६५.१७ ॥

ਭਿਆਨਕ ਧਨੁੱਖਧਾਰੀ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਪੌਲੋਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਕੇਯਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ। ਹੇ ਸਾਰਥੀ, ਰੌਦ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਘੋਰ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ।

4.65.18

अहमिन्द्राद्दृढां मुष्टिं ब्रह्मणः क्षिप्रहस्तताम् ।
प्रगाढनिपुणं चित्रमतिवृद्धं प्रजापतेः ॥ ४.६५.१८ ॥

ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਦ੍ਰਿੜ ਮੁੱਠੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀ, ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

4.65.19

रौद्रं रुद्रादहं वेद्मि वारुणं वरुणादपि ।
सौर्यं सूर्यादहं वेद्मि याम्यं दण्डधरादपि ॥ ४.६५.१९ ॥

ਰੁਦਰ ਤੋਂ ਰੌਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਵਾਰੁਣ ਅਸਤ੍ਰ ਵੀ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸੌਰਯ ਅਤੇ ਦੰਡਧਾਰੀ ਯਮ ਤੋਂ ਯਾਮ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਵੀ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।

4.65.20

अस्त्रमाग्नेयमग्नेश्च वायव्यं मातरिश्वनः ।
अन्यैर्देवैरहं प्राप्तः को मां विषहते पुमान् ॥ ४.६५.२० ॥

ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਆਗਨੇਯ ਅਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾ ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਵਾਯਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੈਂ (ਅਸਤ੍ਰ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ; ਮੇਰਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਿਹੜਾ ਪੁਰਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?

4.65.21

अद्य गाण्डीवनिर्मुक्तैःशरौघै रोमहर्षणैः ।
कुरूणां पातयिष्यामि रथवृन्दानि धन्विनाम् ॥ ४.६५.२१ ॥

ਅੱਜ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੱਖੜਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਰਥ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿਆਂਗਾ।

4.65.22

एवमाश्वासितस्तेन वैराटिः सव्यसाचिना ।
व्यगाहत रथानीकं भीमं भीष्मस्य वाजिभिः ॥ ४.६५.२२ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲੋਂ ਢਾਰਸ ਬੰਨ੍ਹਾਏ ਗਏ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਉੱਤਰ) ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵੜ ਗਿਆ।

4.65.23

रथिसिंहमनाधृष्यं जिगीषन्तं परान्रणे ।
अभ्यधावत्तदैवोग्रो ज्यां विकर्षन्धनञ्जयः ॥ ४.६५.२३ ॥

ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਅਜੇਤੂ ਰਥ-ਸਿੰਘ (ਭੀਸ਼ਮ) ਵੱਲ ਉਦੋਂ ਉਗਰ ਧਨੰਜੈ ਨੇ ਪ੍ਰਤੰਚਾ ਖਿੱਚਦਿਆਂ ਦੌੜ ਲਗਾਈ।

4.65.24

दुःशासनोऽभ्ययात्तूर्णमर्जुनं भरतर्षभः ॥ ४.६५.२४ ॥

ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਤੁਰੰਤ ਅਰਜੁਨ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।

4.65.25

अन्येऽपि चित्राभरणा युवानो मृष्टकुण्डलाः ।
अभ्ययुर्भीमधन्वानो मौवी पर्यस्य बाहुभिः ॥ ४.६५.२५ ॥

ਵਿਚਿੱਤਰ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਡੋਰੀ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗੇ।

4.65.26

दुःशासनो विकर्णश्च वृषसेनो विविशतिः ।
अभीता भीमधन्वानं पाण्डवं पर्यवारयन् ॥ ४.६५.२६ ॥

ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ, ਵਿਕਰਣ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਅਤੇ ਵਿਵਿੰਸ਼ਤੀ ਬੇਖੌਫ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਲੱਗੇ।

4.65.27

तस्य दुःशासनः षष्टिं वामपार्श्वे समार्पयत् ।
अस्यतः प्रतिसन्धाय कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ॥ ४.६५.२७ ॥

ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਜਦੋਂ ਬਾਣ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਉਸਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸੱਠ ਬਾਣ ਮਾਰੇ।

4.65.28

पुनश्चैव स भल्लेन विद्ध्वा वैराटिमुत्तरम् ।
द्वितीयेनार्जुनं वीरं प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ४.६५.२८ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਭੱਲ ਨਾਲ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਦੂਜੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵੀਰ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।

4.65.29

तस्य जिष्णुरुदावृत्य क्षुरधारेण कार्मुकम् ।
प्राकृन्तद्गृध्रपत्रेण जातरूपपरिष्कृतम् ॥ ४.६५.२९ ॥

ਜੇਤੂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਮੁੜ ਕੇ ਖੁਰਪੇ ਵਰਗੀ ਧਾਰ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਗਿਰਝ-ਖੰਭੀ ਬਾਣ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।

4.65.30

अथैनं पञ्चभिर्बाणैः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
सोपयातो रथोपस्थात्पार्थबाणाभिपीडितः ॥ ४.६५.३० ॥

ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਰਥ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਰੱਥ ਦੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਆਇਆ।

4.65.31

सर्वा दिशश्चाभ्यपतद्बीभत्सुरपाराजितः ।
तं विकर्णः शरैस्तीक्ष्णैर्गृध्रपक्षैः शिलाशितैः।
विव्याध परवीरध्नमर्जुनं धृतराष्ट्रजः ॥ ४.६५.३१ ॥

ਅਜਿੱਤ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ। ਤਦ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਕਰਣ ਨੇ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਗਿੱਧ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।

4.65.32

ततस्तमपि कौन्तेयः शरेण नतपर्वणा ।
ललाटेऽभ्यहनद्गाढं स विद्धः प्राद्रवद्भयात् ॥ ४.६५.३२ ॥

ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਗੰਢ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ।

4.65.33

ततः पार्थमुपाद्रुत्य दुस्सहः सविविंशतिः ।
अवाकिरच्छरैस्तीक्ष्णैः परीप्सन्भ्रातरं रणे ॥ ४.६५.३३ ॥

ਤਦ ਦੁੱਸਹ ਅਤੇ ਵਿਵਿੰਸ਼ਤੀ ਨੇ ਪਾਰਥ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।

4.65.34

तावुभौ गृध्रपत्राभ्यां निशिताभ्यां धनञ्जयः ।
विव्याध युगपद्व्यग्रस्तयोर्वाहानसूदयत् ॥ ४.६५.३४ ॥

ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਗਿੱਧ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਬਿਨਾਂ ਘਬਰਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।

4.65.35

तौ हताश्वौ तु विद्धाङ्गौ धृतराष्ट्रात्मजावुभौ ।
अभिपत्य रथैरन्यैरपनीतौ पदानुगैः ॥ ४.६५.३५ ॥

ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਅੰਗ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਉਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਰ ਰੱਥਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ; ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਲੈ ਗਏ।

4.65.36

व्यद्रावयदशेषांश्च धृतराष्ट्रसुतांस्तदा ।
विद्राव्य च रणे पार्थो रणभूमिं व्यराजयत् ॥ ४.६५.३६ ॥

ਤਦ ਪਾਰਥ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਦੇੜ ਕੇ ਰਣਭੂਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

4.65.37

किरीटमाली कौन्तेयो लब्धलक्षः प्रतापवान् ।
पातयन्नुत्तमाङ्गानि बाहूश्च परिघोपमान् ॥ ४.६५.३७ ॥

ਕਿਰੀਟਮਾਲੀ, ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧਣ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ (ਅਰਜੁਨ) ਸਿਰ ਅਤੇ ਪਰਿਘ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਡੇਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।

4.65.38

अशेरत महावीराः शतशो रुक्ममालिनः ॥ ४.६५.३८ ॥

ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਂ ਪਹਿਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮਹਾਂਵੀਰ ਉੱਥੇ ਪਏ ਸਨ।

4.65.39

कमलदिनकरेन्दुसन्निभैः सितदशनैः सुमुखाक्षिनासिकैः ।
रुचिरमकरकुण्डलैर्मही पुरुषशिरोभिरथास्तृता बभौ ॥ ४.६५.३९ ॥

ਕਮਲ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ, ਚਿੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਮੂੰਹ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਨੱਕ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦੇ ਮਕਰ-ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਧਰਤੀ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਈ।

4.65.40

सुनसं चारुदीप्ताश्चं क्लृप्तश्मश्रु स्वलंकृतम् ।
अदृश्यत शिरश्छिन्नमनेकं हेमकुण्डलम् ॥ ४.६५.४० ॥

ਸੁੰਦਰ ਨੱਕ, ਚਮਕਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਨ, ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ ਕੱਟੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕੱਟੇ ਸਿਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।

4.65.41

एवं तत्प्रहतं सैन्यं समन्तात्प्रद्रुतं भयात् ॥ ४.६५.४१ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰੀ ਗਈ ਉਹ ਫ਼ੌਜ ਡਰ ਕਾਰਨ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਈ।

4.65.42

अथ दुर्योधनः कर्णः सौबलः शकुनिस्तदा ।
द्रोणश्च द्रोणपुत्रश्च कृपश्चातिरथो रणे ॥ ४.६५.४२ ॥

ਤਦ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਰਨ, ਸੌਬਲ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਦ੍ਰੋਣ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਤਿਰਥੀ ਕ੍ਰਿਪ।

4.65.43

सहिता विजयं तत्र योधयन्तो महारथाः ।
विष्फारयन्तश्चापानि बलवन्ति महाबलाः ॥ ४.६५.४३ ॥

ਉੱਥੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਲੜਦੇ ਮਹਾਰਥੀ, ਬਲਵਾਨ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੇ ਮਹਾਬਲੀ।

4.65.44

ततः कीर्णपताकेन रथेनादित्यवर्चसा ।
पुनरावृत्य मार्गस्थं ददृशुर्वानरध्वजम् ॥ ४.६५.४४ ॥

ਫਿਰ ਖਿੱਲਰੀ ਧੁਜਾ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵਾਨਰਧਵਜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

4.65.45

ते महास्त्रैर्महेष्वासाः परिवार्य धनञ्जयम् ।
अभ्यवर्षन्सुसंक्रुद्धा महामेघा इवाचलम् ॥ ४.६५.४५ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਹਾਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਮਹਾਮੇਘ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਵਾਂਗ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।

4.65.46

शरौघान्सम्यगस्यन्तो जीमूता इव शारदाः ।
युद्धे तस्थुर्महावीर्याः प्रतपन्तः किरीटिनम् ॥ ४.६५.४६ ॥

ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਪਰਾਕਰਮੀ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ, ਕਿਰੀਟੀ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।

4.65.47

इषुभिर्बहुभिस्तूर्णं निशितैर्लोमवापिभिः ।
अदूरात्प्रत्यवस्थाय पाण्डवं समयोधयन् ॥ ४.६५.४७ ॥

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਿੱਖੇ, ਵਾਲ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ, ਨੇੜਿਓਂ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।

4.65.48

ततः प्रहस्य बीभत्सुस्तमैन्द्रं पञ्चवार्षिकम् ।
अस्त्रमादित्यसंकाशं गाण्डीवे समयोजयत् ॥ ४.६५.४८ ॥

ਫਿਰ ਹੱਸ ਕੇ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਅਸਤਰ ਗਾਂਡੀਵ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।

4.65.49

नाक्षणां न च चक्राणां न रथानां न वाजिनाम् ।
अङ्गुलाद्दव्यङ्गुलाद्वापि विवृतं प्रत्यदृश्यत ॥ ४.६५.४९ ॥

ਧੁਰੇ, ਪਹੀਏ, ਰਥ ਜਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਉਂਗਲ ਜਾਂ ਅੱਧੀ ਉਂਗਲ ਜਿੰਨਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਇਆ।

4.65.50

यथा रश्मिभिरादित्यो वृणुते सर्वतो दिशम् ।
एवं किरीटिना मुक्तं सर्वं प्राच्छादयञ्जगत् ॥ ४.६५.५० ॥

ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਢਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕਿਰੀਟੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।

4.65.51

यथा बलाहके विद्युत्पावको वा शिलोच्चये ।
तथा गाण्डीवमभवच्चक्राभुधमिवाततम् ॥ ४.६५.५१ ॥

ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਅੱਗ, ਤਿਵੇਂ ਤਣਿਆ ਹੋਇਆ ਗਾਂਡੀਵ ਚੱਕਰਧਾਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਵਰਗਾ ਚਮਕਿਆ।

4.65.52

यथा वर्षति पर्जन्यो विद्युत्पतति पर्वते ।
विस्फूर्जिता दिशः सर्वा ज्वलद्गाण्डीवमावृणोत् ॥ ४.६५.५२ ॥

ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਵਰ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗਰਜਨ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ; ਬਲਦੇ ਗਾਂਡੀਵ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਢਕ ਲਿਆ।

4.65.53

त्रस्ताश्च रथिनःक सर्वे चैन्द्रमस्त्रं विकुर्वति ।
सर्वे शान्तिपरा योधाः स्वचित्तं नाभिजझिरे ।
सहिता द्रोणभीष्माभ्यां प्रमोहगतचेतनाः ॥ ४.६५.५३ ॥

ਸਾਰੇ ਰਥੀ ਡਰ ਗਏ; ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਏ; ਉਹ ਆਪਣਾ ਹੋਸ਼ ਮੁੜ ਨਾ ਲੈ ਸਕੇ — ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਚੇਤਨਾ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।

4.65.54

तानि सर्वाणि सैन्यानि भग्नानि भरतर्षभ ।
प्राद्रवन्त दिशः सर्वा भयाद्वै सव्यसाचिनः ॥ ४.६५.५४ ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਭੰਗ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਡਰੋਂ ਉਹ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਈਆਂ।