มหาภารตะ · อัธยายะ 4.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.65.1
कर्णं पराजितं दृष्ट्वा पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
एतं मां प्रापयेदानीं रथवृन्दं प्रहारिणाम् ॥ ४.६५.१ ॥
เมื่อเห็นกรรณะพ่ายแพ้ ปารถะ (อรชุน) กล่าวแก่โอรสของวิราฏว่า บัดนี้จงนำข้าพเจ้าไปยังกองรถศึกของผู้ที่โจมตีเหล่านั้น
4.65.2
यत्र शान्तनवो भीष्मः सर्वेषां नः पितामहः ।
सुयुद्धं काङ्क्षमाणो वै रथे तिष्ठति दंशितः ॥ ४.६५.२ ॥
ที่ซึ่งภีษมะ โอรสของศานตนุ ผู้เป็นปู่ของพวกเราทั้งปวง ยืนอยู่บนรถศึกที่สวมเกราะ ปรารถนาการรบอันดุเดือด
4.65.3
तालो वै काञ्चनो यत्र वज्रवैडूर्यभूषितः ।
अतीव समरे भाति मातरिश्वप्रकम्पितः ॥ ४.६५.३ ॥
มีธงรูปต้นตาลทองซึ่งประดับด้วยเพชรและไพฑูรย์ ส่องแสงเจิดจ้ายิ่งนักในสงคราม และสั่นไหวไปด้วยลมพายุ
4.65.4
दारुणं प्रहरिष्यामि रथबृन्दानि धन्विनाम् ।
आदास्याम्यहमेतेषां धनुर्ज्यावेष्टनानि च ॥ ४.६५.४ ॥
ข้าพเจ้าจะโจมตีกองรถศึกของนักธนูเหล่านั้นอย่างดุดัน และข้าพเจ้าจะยึดแม้กระทั่งเชือกผูกสายธนูของพวกเขา
4.65.5
अस्यन्तं दिव्यमस्त्राणि चित्रमुत्तर पश्यसि ॥ ४.६५.५ ॥
อุตตระ ท่านเห็นรูปลักษณ์อันน่าอัศจรรย์ของข้าพเจ้าที่กำลังยิงอาวุธทิพย์
4.65.6
शतह्रदां जृम्भमाणां मेघस्थां प्रावृषीव च ।
सुवर्णपृष्ठं गाण्डीवं पश्यन्तु कुरवो मम ॥ ४.६५.६ ॥
ดั่งสายฟ้าที่ตั้งอยู่ในเมฆฤดูฝน คำรามด้วยเสียงฟ้าร้องนับร้อย ขอให้พวกกุรุจงเห็นคาณฑีวะของข้าพเจ้าที่มีหลังสีทอง
4.65.7
दक्षिणेनाथ वामेन कतमेन स्विदस्यति ।
इति मां शत्रवः सर्वे न विज्ञास्यन्ति सारथे ॥ ४.६५.७ ॥
ด้วยมือขวาหรือมือซ้าย เขายิงด้วยมือใดกันแน่ ศัตรูทั้งปวงของข้าพเจ้าจะไม่รู้เช่นนั้น สารถีเอ๋ย
4.65.8
अस्त्रोदकां हयावर्तां नागनक्रां रथह्रदाम् ।
नदीं प्रस्कन्दयिष्यामि परलोकापहारिणीम् ॥ ४.६५.८ ॥
แม่น้ำนั้นมีน้ำคืออาวุธ มีวังน้ำวนคือม้า มีจระเข้คือช้าง มีสระคือรถศึก เป็นแม่น้ำที่พัดพามนุษย์ไปสู่โลกหน้า ข้าพเจ้าจะให้มันไหลบ่าออกมา
4.65.9
पाणिपादशिरःपृष्ठबाहुशङ्खचराचरम् ।
वनं कुरूणां छेत्स्यामि भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ४.६५.९ ॥
ด้วยมือ เท้า ศีรษะ หลัง แขน และสังข์ สิ่งที่เคลื่อนไหวและสิ่งที่ไม่เคลื่อนไหว ป่าของพวกกุรุข้าพเจ้าจะโค่นลงด้วยลูกศรหัวกว้างที่มีข้อโค้ง
4.65.10
तूणीशयाः सुपुङ्खाग्रा विशिखा दुन्दुभिस्वनाः ।
मया प्रमुक्ताः संग्रामे कुरून्धक्ष्यन्ति सायकाः ॥ ४.६५.१० ॥
ลูกศรที่นอนอยู่ในแล่ง ปลายขนนกงดงาม มีเสียงดั่งกลอง เมื่อข้าพเจ้าปล่อยออกไปในสงคราม ลูกศรเหล่านั้นจะเผาพวกกุรุ
4.65.11
ध्वजवृक्षं शरतृणं नागाश्वश्वापदाकुलम् ।
रथसिंहगणैर्युक्तं धनुर्वल्लिसमाकुलम्।
वनमादीपयिष्यामि कुरूणामस्त्रतेजसा ॥ ४.६५.११ ॥
ป่านั้น มีธงเป็นต้นไม้ มีลูกศรเป็นหญ้า เต็มไปด้วยช้าง ม้า และสัตว์ป่า ประกอบด้วยกองทหารรถศึกดั่งราชสีห์ เต็มไปด้วยเถาคันธนู ข้าพเจ้าจะจุดไฟเผาป่านั้นด้วยรัศมีแห่งอาวุธของข้าพเจ้า ต่อสู้กับพวกกุรุ
4.65.12
जयतो भारतीं सेनामेकस्य मम संयुगे ।
शतं मार्गा भविष्यन्ति पावकस्येव कानने ॥ ४.६५.१२ ॥
เมื่อข้าพเจ้าผู้เดียวพิชิตกองทัพของพวกภรตะในการรบ จะมีหนทางนับร้อยเปิดออกแก่ข้าพเจ้า ดั่งไฟในป่าที่มีหนทางนับร้อย
4.65.13
मया चक्रमिवाविद्धं सैन्यं द्रक्ष्यसि केवलम् ।
तानहं रथनीडेभ्यः परलोकाय शात्रवान्।
एकः प्रद्रावयिष्यामि चक्रपाणिरिवासुरान् ॥ ४.६५.१३ ॥
ท่านจะเห็นกองทัพทั้งหมดแตกกระจาย ราวกับถูกจักรของข้าพเจ้าแทงทะลุ จากที่นั่งบนรถศึกของพวกเขา ข้าพเจ้าผู้เดียวจะส่งศัตรูเหล่านั้นไปยังโลกอื่น และขับไล่พวกเขาไป ดั่งผู้ถือจักรขับไล่อสูร
4.65.14
असंभ्रान्तो रथे तिष्ठन्समेषु विषमेषु च ।
मार्गमावृत्य तिष्ठन्तमपि भेत्स्यामि पर्वतम् ॥ ४.६५.१४ ॥
ข้าพเจ้ายืนอยู่บนรถศึกอย่างไม่หวั่นไหว ทั้งบนพื้นราบและพื้นขรุขระ ข้าพเจ้าจะฝ่าภูเขาแม้ลูกที่ยืนขวางทาง
4.65.15
अहमिन्द्रस्य संग्रामे द्विषतो बलदर्पितान् ।
मातलिं सारथिं कृत्वा निवातकवचान्रणे ।
हतवान्सर्वतः सर्वान्धावतो युध्यतस्तदा ॥ ४.६५.१५ ॥
ในการรบของพระอินทร์ โดยมีมาตลีเป็นสารถี ข้าพเจ้าได้สังหารนิวาตกวจะผู้เป็นศัตรูที่หยิ่งทะนงในกำลังของตนในการต่อสู้ แล้วข้าพเจ้าก็สังหารพวกเขาทั้งหมดจากทุกทิศ ขณะที่พวกเขาวิ่งหนีและสู้รบ
4.65.16
निवातकवचान्हत्वा गाण्डीवास्त्रैः सहस्रशः ।
परं पारे समुद्रस्य हिरण्यपुरमारुजम् ॥ ४.६५.१६ ॥
เมื่อสังหารนิวาตกวจะนับพันด้วยลูกศรแห่งคาณฑีวะ ข้าพเจ้าได้โจมตีหิรัณยปุระ นครทองที่อยู่ฟากไกลของมหาสมุทร
4.65.17
हत्वा षष्टिसहस्राणि रथानामुग्रधन्विनाम् ।
पौलोमान्कालकेयांश्च समरे भृशदारुणान् ।
असुरानहनं घोरान्रौद्रेणास्त्रेण सारथे ॥ ४.६५.१७ ॥
เมื่อสังหารรถศึกหกหมื่นคันของนักธนูผู้ดุร้าย ข้าพเจ้าได้สังหารเหล่าเปาโลมะและกาลเกยะที่น่าสะพรึงกลัวอย่างยิ่งในการรบ สารถีเอ๋ย ข้าพเจ้าได้สังหารอสูรที่น่าสะพรึงกลัวด้วยอาวุธอันดุร้าย
4.65.18
अहमिन्द्राद्दृढां मुष्टिं ब्रह्मणः क्षिप्रहस्तताम् ।
प्रगाढनिपुणं चित्रमतिवृद्धं प्रजापतेः ॥ ४.६५.१८ ॥
ข้าพเจ้าได้รับจากพระอินทร์ซึ่งเป็นกำปั้นที่มั่นคง จากพระพรหมได้ความว่องไวของมือ และจากพระประชาบดีได้ความชำนาญลึกซึ้งและน่าอัศจรรย์อย่างยิ่ง
4.65.19
रौद्रं रुद्रादहं वेद्मि वारुणं वरुणादपि ।
सौर्यं सूर्यादहं वेद्मि याम्यं दण्डधरादपि ॥ ४.६५.१९ ॥
จากพระรุทร ข้าพเจ้ารู้อาวุธอันดุร้าย และจากพระวรุณ ข้าพเจ้ารู้วารุณะ จากพระอาทิตย์ ข้าพเจ้ารู้เสารยะ และจากพระยมผู้ถือไม้เท้า ข้าพเจ้าก็รู้ยามยะ
4.65.20
अस्त्रमाग्नेयमग्नेश्च वायव्यं मातरिश्वनः ।
अन्यैर्देवैरहं प्राप्तः को मां विषहते पुमान् ॥ ४.६५.२० ॥
จากพระอัคนี ข้าพเจ้าได้อาวุธอาคเนยะ และจากมาตริศวัน (พระวายุ) ได้วายวยะ ข้าพเจ้าได้มาจากเทพเจ้าองค์อื่นด้วย ชายผู้ใดจะต้านทานข้าพเจ้าได้
4.65.21
अद्य गाण्डीवनिर्मुक्तैःशरौघै रोमहर्षणैः ।
कुरूणां पातयिष्यामि रथवृन्दानि धन्विनाम् ॥ ४.६५.२१ ॥
วันนี้ เราจะให้กองรถศึกของบรรดาพลธนูแห่งกุรุล้มลง ด้วยห่าธนูที่พุ่งจากคันคาณฑีวะ ทำให้ขนชูชันสยองพอง
4.65.22
एवमाश्वासितस्तेन वैराटिः सव्यसाचिना ।
व्यगाहत रथानीकं भीमं भीष्मस्य वाजिभिः ॥ ४.६५.२२ ॥
เมื่ออุตตรบุตรแห่งวิราฏได้รับกำลังใจจากท่านสัวยสาจิน จึงพุ่งม้าของตนเข้าสู่กองรถศึกอันน่าพรั่นพรึงของภีษมะ
4.65.23
रथिसिंहमनाधृष्यं जिगीषन्तं परान्रणे ।
अभ्यधावत्तदैवोग्रो ज्यां विकर्षन्धनञ्जयः ॥ ४.६५.२३ ॥
ในขณะนั้น ธนัญชัยผู้ดุดันดึงสายธนูตึง พุ่งเข้าใส่ราชสีห์แห่งรถศึกผู้ยากจะต้านทาน ผู้ปรารถนาจะชนะศัตรูในการรบ
4.65.24
दुःशासनोऽभ्ययात्तूर्णमर्जुनं भरतर्षभः ॥ ४.६५.२४ ॥
ทุศศาสนผู้เป็นวัวแห่งภรตะ รีบรุดเข้าหาอรชุน
4.65.25
अन्येऽपि चित्राभरणा युवानो मृष्टकुण्डलाः ।
अभ्ययुर्भीमधन्वानो मौवी पर्यस्य बाहुभिः ॥ ४.६५.२५ ॥
ยังมีนักรบหนุ่มคนอื่นๆ ประดับเครื่องอาภรณ์สดใสและสวมกุณฑลขัดเงา ก็รุดเข้ามาในฐานะพลธนูผู้น่าสะพรึง ดึงสายธนูด้วยแขนทั้งสอง
4.65.26
दुःशासनो विकर्णश्च वृषसेनो विविशतिः ।
अभीता भीमधन्वानं पाण्डवं पर्यवारयन् ॥ ४.६५.२६ ॥
ทุศศาสน วิกรรณ วฤษเสน และวิวิศติ ไม่หวาดหวั่น ได้ล้อมปาณฑพผู้เป็นพลธนูอันน่าเกรงขามไว้
4.65.27
तस्य दुःशासनः षष्टिं वामपार्श्वे समार्पयत् ।
अस्यतः प्रतिसन्धाय कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ॥ ४.६५.२७ ॥
ขณะที่บุตรแห่งกุนตีผู้ฉลาดกำลังดึงและยิง ทุศศาสนก็ยิงธนูหกสิบดอกเข้าที่ข้างซ้ายของท่าน
4.65.28
पुनश्चैव स भल्लेन विद्ध्वा वैराटिमुत्तरम् ।
द्वितीयेनार्जुनं वीरं प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ४.६५.२८ ॥
จากนั้น ทุศศาสนยิงอุตตรบุตรแห่งวิราฏด้วยลูกศรภัลละ แล้วยิงวีรบุรุษอรชุนที่กลางอกด้วยลูกศรที่สองอีกดอก
4.65.29
तस्य जिष्णुरुदावृत्य क्षुरधारेण कार्मुकम् ।
प्राकृन्तद्गृध्रपत्रेण जातरूपपरिष्कृतम् ॥ ४.६५.२९ ॥
ฝ่ายชิษณุหันกลับมา ตัดคันธนูประดับทองของทุศศาสนด้วยลูกศรคมดุจใบมีด ซึ่งมีขนปีกแร้ง
4.65.30
अथैनं पञ्चभिर्बाणैः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
सोपयातो रथोपस्थात्पार्थबाणाभिपीडितः ॥ ४.६५.३० ॥
แล้วอรชุนยิงทุศศาสนด้วยลูกศรห้าดอกที่กลางอก ทุศศาสนถูกลูกธนูของปารถะเบียดเบียน จึงก้าวออกมาจากที่นั่งบนรถ
4.65.31
सर्वा दिशश्चाभ्यपतद्बीभत्सुरपाराजितः ।
तं विकर्णः शरैस्तीक्ष्णैर्गृध्रपक्षैः शिलाशितैः।
विव्याध परवीरध्नमर्जुनं धृतराष्ट्रजः ॥ ४.६५.३१ ॥
พีภัตสุผู้ไม่เคยพ่ายแพ้ พุ่งไปยังทุกทิศ จากนั้นวิกรรณบุตรแห่งธฤตราษฎร์ได้ยิงอรชุนผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรูด้วยลูกศรคมกล้า มีขนปีกแร้ง และลับบนหิน
4.65.32
ततस्तमपि कौन्तेयः शरेण नतपर्वणा ।
ललाटेऽभ्यहनद्गाढं स विद्धः प्राद्रवद्भयात् ॥ ४.६५.३२ ॥
แล้วกุนเตยะก็ยิงวิกรรณอย่างหนักที่หน้าผากด้วยลูกศรที่ข้อโค้ง วิกรรณถูกยิงจึงหนีไปด้วยความกลัว
4.65.33
ततः पार्थमुपाद्रुत्य दुस्सहः सविविंशतिः ।
अवाकिरच्छरैस्तीक्ष्णैः परीप्सन्भ्रातरं रणे ॥ ४.६५.३३ ॥
จากนั้นทุสสหะพร้อมด้วยวิวินศติ รุดเข้าหาปารถะ และระดมยิงลูกศรคมกล้าใส่ท่าน ปรารถนาจะปกป้องพี่น้องของตนในสนามรบ
4.65.34
तावुभौ गृध्रपत्राभ्यां निशिताभ्यां धनञ्जयः ।
विव्याध युगपद्व्यग्रस्तयोर्वाहानसूदयत् ॥ ४.६५.३४ ॥
ธนัญชัยยิงคนทั้งสองพร้อมกันด้วยลูกศรคมสองดอกที่มีขนปีกแร้ง แล้วด้วยใจที่มั่นคง ท่านสังหารม้าของทั้งสองคน
4.65.35
तौ हताश्वौ तु विद्धाङ्गौ धृतराष्ट्रात्मजावुभौ ।
अभिपत्य रथैरन्यैरपनीतौ पदानुगैः ॥ ४.६५.३५ ॥
บุตรทั้งสองของธฤตราษฎร์ ม้าถูกฆ่า ร่างกายบาดเจ็บ ถูกทหารเดินเท้าที่ไปถึงรถศึกอื่นนำพาออกจากสนามรบ
4.65.36
व्यद्रावयदशेषांश्च धृतराष्ट्रसुतांस्तदा ।
विद्राव्य च रणे पार्थो रणभूमिं व्यराजयत् ॥ ४.६५.३६ ॥
แล้วปารถะก็ไล่บรรดาบุตรทั้งหมดของธฤตราษฎร์ให้หนีไปหมด และเมื่อตีแตกในการรบแล้ว ท่านก็ทำให้สนามรบเรืองรอง
4.65.37
किरीटमाली कौन्तेयो लब्धलक्षः प्रतापवान् ।
पातयन्नुत्तमाङ्गानि बाहूश्च परिघोपमान् ॥ ४.६५.३७ ॥
กุนเตยะผู้สวมพวงมาลัยมงกุฎ ผู้บรรลุเป้าหมายและมีอานุภาพยิ่งใหญ่ ได้ทำให้ศีรษะและแขนที่แข็งดุจกระบองเหล็กของศัตรูล้มลง
4.65.38
अशेरत महावीराः शतशो रुक्ममालिनः ॥ ४.६५.३८ ॥
วีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่นับร้อยผู้สวมพวงมาลัยทองคำ นอนอยู่ที่นั่น
4.65.39
कमलदिनकरेन्दुसन्निभैः सितदशनैः सुमुखाक्षिनासिकैः ।
रुचिरमकरकुण्डलैर्मही पुरुषशिरोभिरथास्तृता बभौ ॥ ४.६५.३९ ॥
แผ่นดินที่ถูกปกคลุมด้วยศีรษะของมนุษย์ ซึ่งงดงามดุจดอกบัว พระอาทิตย์ และพระจันทร์ มีฟันขาว หน้าตาสวยงาม ดวงตาและจมูกงาม และมีกุณฑลมกรส่องประกาย ก็เปล่งแสงเจิดจ้า
4.65.40
सुनसं चारुदीप्ताश्चं क्लृप्तश्मश्रु स्वलंकृतम् ।
अदृश्यत शिरश्छिन्नमनेकं हेमकुण्डलम् ॥ ४.६५.४० ॥
มีศีรษะที่ถูกตัดขาดนับไม่ถ้วนปรากฏให้เห็น มีจมูกงาม หูสว่างงดงาม มีเคราที่ตัดแต่งเรียบร้อย ประดับประดาอย่างดี และสวมกุณฑลทองคำ
4.65.41
एवं तत्प्रहतं सैन्यं समन्तात्प्रद्रुतं भयात् ॥ ४.६५.४१ ॥
กองทัพนั้นถูกตีแตกแล้ว จึงแตกกระจายไปทุกทิศด้วยความหวาดกลัว
4.65.42
अथ दुर्योधनः कर्णः सौबलः शकुनिस्तदा ।
द्रोणश्च द्रोणपुत्रश्च कृपश्चातिरथो रणे ॥ ४.६५.४२ ॥
ครั้งนั้น ทุรโยธน์ กรรณะ ศกุนิบุตรของสุพละ โทรณะ บุตรของโทรณะ และกฤปะผู้เป็นรถาธิรถในการรบ
4.65.43
सहिता विजयं तत्र योधयन्तो महारथाः ।
विष्फारयन्तश्चापानि बलवन्ति महाबलाः ॥ ४.६५.४३ ॥
ต่างร่วมกันสู้รบเพื่อชัยชนะ เหล่ามหารถผู้มีกำลังมหาศาลดึงคันธนูอันทรงพลังจนสุดแรง
4.65.44
ततः कीर्णपताकेन रथेनादित्यवर्चसा ।
पुनरावृत्य मार्गस्थं ददृशुर्वानरध्वजम् ॥ ४.६५.४४ ॥
แล้วจึงหันรถกลับมา รถที่มีธงขาดวิ่นและรุ่งโรจน์ดั่งดวงอาทิตย์ จากนั้นพวกเขาก็เห็นผู้มีธงเป็นรูปลิงยืนอยู่บนทาง
4.65.45
ते महास्त्रैर्महेष्वासाः परिवार्य धनञ्जयम् ।
अभ्यवर्षन्सुसंक्रुद्धा महामेघा इवाचलम् ॥ ४.६५.४५ ॥
เหล่านักธนูผู้ยิ่งใหญ่นั้นล้อมธนัญชัยไว้ด้วยอาวุธอันทรงพลัง ด้วยความโกรธจัดจึงถาโถมใส่เขาดั่งเมฆใหญ่ที่เทลงบนภูเขา
4.65.46
शरौघान्सम्यगस्यन्तो जीमूता इव शारदाः ।
युद्धे तस्थुर्महावीर्याः प्रतपन्तः किरीटिनम् ॥ ४.६५.४६ ॥
พวกเขาระดมยิงลูกศรเป็นสาย ดุจเมฆฤดูใบไม้ร่วง ผู้มีพลังมหาศาลยืนหยัดในการรบ แผดเผาผู้สวมมงกุฎ
4.65.47
इषुभिर्बहुभिस्तूर्णं निशितैर्लोमवापिभिः ।
अदूरात्प्रत्यवस्थाय पाण्डवं समयोधयन् ॥ ४.६५.४७ ॥
ด้วยลูกศรคมกริบจำนวนมากที่ตัดเส้นขน พวกเขายิงอย่างรวดเร็ว ยืนอยู่ใกล้ๆ เพื่อเผชิญหน้า แล้วต่อสู้กับปาณฑพ
4.65.48
ततः प्रहस्य बीभत्सुस्तमैन्द्रं पञ्चवार्षिकम् ।
अस्त्रमादित्यसंकाशं गाण्डीवे समयोजयत् ॥ ४.६५.४८ ॥
ครั้นแล้ว ภีภัตสุ (อรชุน) หัวเราะ จึงสอดอาวุธทิพย์แห่งพระอินทร์ ซึ่งมีอายุห้าปีและรุ่งโรจน์ดั่งดวงอาทิตย์ เข้ากับคันธนุคาณฑีวะ
4.65.49
नाक्षणां न च चक्राणां न रथानां न वाजिनाम् ।
अङ्गुलाद्दव्यङ्गुलाद्वापि विवृतं प्रत्यदृश्यत ॥ ४.६५.४९ ॥
ไม่มีเพลา ไม่มีล้อ ไม่มีรถ ไม่มีม้า แม้แต่เพียงนิ้วหรือครึ่งนิ้วก็ไม่ปรากฏให้เห็นว่าถูกเปิดเผย
4.65.50
यथा रश्मिभिरादित्यो वृणुते सर्वतो दिशम् ।
एवं किरीटिना मुक्तं सर्वं प्राच्छादयञ्जगत् ॥ ४.६५.५० ॥
ดุจดวงอาทิตย์ที่ส่องรัศมีคลุมทุกทิศ ลูกศรที่ปล่อยโดยผู้สวมมงกุฎ (อรชุน) ก็คลุมโลกทั้งใบไว้ทั้งหมด
4.65.51
यथा बलाहके विद्युत्पावको वा शिलोच्चये ।
तथा गाण्डीवमभवच्चक्राभुधमिवाततम् ॥ ४.६५.५१ ॥
ดุจสายฟ้าในก้อนเมฆ หรือไฟบนยอดหินผา คันธนุคาณฑีวะที่ง้างแล้วจึงกลายเป็นดั่งผู้ทรงจักร (วิษณุ)
4.65.52
यथा वर्षति पर्जन्यो विद्युत्पतति पर्वते ।
विस्फूर्जिता दिशः सर्वा ज्वलद्गाण्डीवमावृणोत् ॥ ४.६५.५२ ॥
ดุจฝนที่ตกลงมาและสายฟ้าที่ฟาดลงบนภูเขา ทุกทิศก็ดังก้องกึกก้อง คันธนุคาณฑีวะอันลุกโชนปกคลุมทุกสิ่ง
4.65.53
त्रस्ताश्च रथिनःक सर्वे चैन्द्रमस्त्रं विकुर्वति ।
सर्वे शान्तिपरा योधाः स्वचित्तं नाभिजझिरे ।
सहिता द्रोणभीष्माभ्यां प्रमोहगतचेतनाः ॥ ४.६५.५३ ॥
ผู้ขับรถศึกทั้งปวงต่างหวาดกลัว เมื่ออาวุธแห่งพระอินทร์ปรากฏ นักรบทั้งหมดต่างแสวงหาความสงบ แต่ไม่อาจรวบรวมจิตของตนได้ ร่วมกับโทรณะและภีษมะ พวกเขาก็หลงมึนงงจนสติสัมปชัญญะหายไป
4.65.54
तानि सर्वाणि सैन्यानि भग्नानि भरतर्षभ ।
प्राद्रवन्त दिशः सर्वा भयाद्वै सव्यसाचिनः ॥ ४.६५.५४ ॥
ข้าแต่ยอดแห่งพงศ์ภรต กองทัพทั้งหมดนั้นแตกพ่ายแล้ว ด้วยความหวาดกลัวต่อนักธนูมือซ้าย (อรชุน) พวกเขาจึงหนีไปทุกทิศทาง