マハーバーラタ · 章 4.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.66.1
दक्षिणामेव तु दिशं हयानुत्तर वाहय ।
पुरा सार्थी भवत्येषामयं शब्दोऽत्र तिष्ठताम् ॥ ४.६६.१ ॥
アルジュナは言った。南の方角へ馬を北へ走らせよ。御者よ、ここに立つ者たちのこの音は、以前からあるものだ。
4.66.2
अश्चत्थाम्नः प्रतिरथं प्राचीमुद्याहि सारथे ।
अचिराद्द्रष्टुमिच्छामि गुरुपुत्रं यशस्विनम् ॥ ४.६६.२ ॥
アルジュナは言った。御者よ、東へ、アシュヴァッターマンの対抗する戦車へ向かえ。私は早く、あの名高い師の息子に会いたい。
4.66.3
मोहयित्वा तु तान्सर्वान्धनुर्घोषेण पाण्डवः ।
प्रसव्यं चैवमावृत्य क्रोशार्धं प्राद्रवत्तदा ॥ ४.६६.३ ॥
ヴァイシャンパーヤナは言った。パーンダヴァは弓の弦の音で彼ら全員を惑わせ、右回りに囲んでから、そのとき半クローシャを駆けて逃げた。
4.66.4
यथा सततगो वायुः सुपर्णश्चापि शीघ्रगः ।
तथा पार्थरथः शीघ्रमाकाशे पर्यवर्तत ॥ ४.६६.४ ॥
ヴァイシャンパーヤナは言った。絶えず吹く風や速く飛ぶ鷲のように、パールタの戦車は空中を素早く旋回した。
4.66.5
मुहूर्तोपरते शब्दे प्रतियाते धनञ्जये ।
हस्त्यश्वरथपादातं पुरस्कृत्य महारथाः ॥ ४.६६.५ ॥
ヴァイシャンパーヤナは言った。しばらくして音がやみ、ダナンジャヤが戻ると、大戦士たちは象、馬、戦車、歩兵を前に立てて、
4.66.6
द्रोणभीष्ममुखाः सर्वे सैन्यानां जघने ययुः ।
यत्ताः पार्थमपश्यन्तः सहिताः शरविक्षताः ॥ ४.६६.६ ॥
ヴァイシャンパーヤナは言った。ドローナとビーシュマを先頭に、全員が軍の後方へ向かった。警戒し、パールタの姿を見ず、矢傷を負いながら共に進んだ。
4.66.7
दिष्ट्या दुर्योधनो मुक्तः सैन्यं भूयिष्ठमागतम् ।
क्रोशमात्रमतिक्रम्य बलमन्वानयामहे।
यात यत्र वनं गुल्मं नदीमन्वश्मकां प्रति ॥ ४.६६.७ ॥
幸いにもドゥルヨーダナは解放され、大軍は戻ってきた。一クローシャ先へ進み、軍を連れ戻そう。森と茂みとアシュマカー川のあたりへ行け。
4.66.8
अथ दुर्योधनो दृष्ट्वा भग्नं स्वं बलमाहवे ।
अमृष्यमाणः क्रोधेन प्रतिमार्गन्धनञ्जयम् ॥ ४.६६.८ ॥
そのときドゥルヨーダナは戦いで自軍が打ち砕かれたのを見て、怒りに耐えられず、再びダナンジャヤを探した。
4.66.9
न्यवर्तत कुरुश्रेष्ठ स्वेनानीकेन संवृतः ।
वार्यमाणो दुराधर्षैर्भीष्मद्रोणकृपैर्भृशम् ॥ ४.६६.९ ॥
クルの最良者は自軍に囲まれて引き返した。不屈のビーシュマ、ドローナ、クリパは彼を大いに引き止めた。
4.66.10
ततोऽर्जुनश्चित्रमुदारवेगं समीक्ष्य गाण्डीवमुवाच वाक्यम् ।
भोगीन्द्रकल्पं भुवनेषु रूढमभेद्यमच्छेद्यमदाह्यमाजौ ॥ ४.६६.१० ॥
そのときアルジュナは、見事で高貴な速さを持つガーンディーヴァを見て、このように言った。それは蛇王のようで、世界に名高く、戦いで貫けず、断てず、焼けないものである。
4.66.11
इदं त्विदानीमनयं कुरूणां शिवं धनुः शत्रुनिबर्हणं च ।
अत्याशुगं वेगवदाशुकर्तृ अवारणीयं महते रणाय ॥ ४.६६.११ ॥
今、この弓はクルの人々にとって吉祥で敵を滅ぼすもの。非常に速く矢を放ち、迅速に働き、防ぎがたい。大いなる戦いのためのものである。
4.66.12
प्रदारणं शत्रुवरूथिनीनामनीकजित्संयति वज्रकल्पम् ।
वैधव्यदं शत्रुनितम्बिनीनां मुखप्रदं कौरववंशजानाम् ॥ ४.६६.१२ ॥
それは敵の軍勢を貫き、戦いで軍を征服し、雷霆のようである。敵の女たちを寡婦にし、クル族の女たちの顔に悲しみをもたらす。
4.66.13
प्रयाहि यत्रैष सुयोधनो हि तं पातयिष्यामि शरैः सुतीक्ष्णैः ।
आचार्यपुत्रं च सुयोधनं च पितामहं सूतसुतं च सङ्ख्ये ।
द्रोणं कृपं चैव निवार्य सर्वाञ्शिरो हरिष्यामि सुयोधनस्य ॥ ४.६६.१३ ॥
スヨーダナがいるところへ進め。鋭利な矢で彼を射倒そう。師の子、スヨーダナ、祖父、御者の子、そして戦場でドローナとクリパをも退けて、スヨーダナの首を奪おう。
4.66.14
तदुत्तरश्चित्रमुदारवेगं धनुश्च दृष्ट्वा निशिताञ्शरांश्च ।
भीतोऽब्रवीदर्जुनमाजिमध्ये नाहं तवाश्वान्विषहे नियन्तुम् ॥ ४.६६.१४ ॥
するとウッタラは、その驚くべき勢いの強い弓と鋭い矢を見て怖れ、アルジュナに言った。「戦いのただ中で、私にはあなたの馬を御することができません。」
4.66.15
तमब्रवीन्मात्स्यसुतं प्रहस्य गाण्डीवधन्वा द्विषतां निहन्ता ।
मया सहायेन कुतो भयं ते प्रेह्युत्तराश्वानुपमन्त्रयस्व ॥ ४.६६.१५ ॥
するとガーンディーヴァ弓を持ち、敵を滅ぼすアルジュナは笑って、マツヤ王の子に言った。「私があなたの助けとなるのに、どうして恐れることがあろうか。進め、ウッタラ、馬を励ませ。」
4.66.16
आश्वासितस्तेन धनञ्जयेन वैराटिरश्वानतुदञ्जवेन ।
विष्फारयंस्तद्धनुरुग्रवेगं युयुत्समानः पुनरेव जिष्णुः ॥ ४.६६.१६ ॥
ダナンジャヤに励まされ、ヴィラータの子は速やかに馬を駆った。そこで勝利者アルジュナは、激しい勢いの弓を鳴らし、戦いを望んでふたたび進んだ。
4.66.17
गाण्डीवशब्देन तु तत्रतत्र भूमौ निषेदुर्बहवोऽतिवेलम् ।
शङ्खस्य शब्देन तु वानरस्य शब्देन ते योधवराः समन्तात् ॥ ४.६६.१७ ॥
ガーンディーヴァ弓の弦音と法螺貝、そして猿旗の音によって、各所で多くの勇士たちがひどく動揺し、四方の地面に座り込んだ。
4.66.18
एषोऽतिमानी धृतराष्ट्रपुत्रः सेनामुखे सर्वसमृद्धतेजाः ।
पराजयं नित्यममृष्यमाणो निवर्तते युद्धमनाः पुरस्तात् ॥ ४.६६.१८ ॥
この極めて傲慢なドリタラーシュトラの息子は、軍勢の先頭に満ちた輝きを放って立っている。敗北を決して耐えられず、戦いの心を抱いて再び前へ戻ってくる。
4.66.19
तमेव याहि प्रसमीक्ष्य युक्तः सुयोधनं तत्र सहानुजं च ॥ ४.६६.१९ ॥
よく見定め、心を固めて、まっすぐ彼のもとへ行け。そこにいる蘇耶陀那とその弟のもとへ。
4.66.20
तमापतन्तं प्रसमीक्ष्य सर्वे कुरुप्रवीराः सहसाऽभ्यगच्छन् ।
प्रहस्य वीरः स तु तानतीत्य दुर्योधने द्वौ निचखान बाणौ ॥ ४.६६.२० ॥
彼が突進してくるのを見て、クルの勇士たちは一斉に進み出た。しかしその英雄は笑いながら彼らを越え、ドゥルヨーダナに二本の矢を突き立てた。
4.66.21
तेनार्दितो नाग इव प्रभिन्नः पार्थेन विद्धो धृतराष्ट्रपुत्रः ।
युयुत्समानोऽतिरथेन सङ्ख्ये स्वयं विगृह्यार्जुनमाससाद ॥ ४.६६.२१ ॥
彼に射られたドリタラーシュトラの息子は、狂った象のように苦しみ、戦いを望んで自ら大戦車兵アルジュナに立ち向かい、その傍らへ近づいた。
4.66.22
स भीमधन्वानमुदग्रवेगो धनञ्जयं शत्रुशतैरजेयम् ।
आकर्णपूर्णायतचोदितेन भल्लेन विव्याध ललाटमध्ये ॥ ४.६६.२२ ॥
激しい勢いの彼は、数百の敵にも征服されない恐ろしい弓の使い手ダナンジャヤの額の中央を、耳まで引き絞った弓から放った投げ槍状のバッラ矢で射抜いた。
4.66.23
स तेन बाणेन समर्पितेन जाम्बूनदाभेन सुसंहितेन ।
रराज पार्थो रुधिरं क्षरन्वै यथैकरश्मिर्भगवान्दिवार्कः ॥ ४.६६.२३ ॥
その金色に輝く見事に作られた矢に射抜かれ、パールタは血を流しながら、空に一条の光を放つ輝かしい太陽のように輝いた。
4.66.24
अथास्य बाणेन विदारितस्य प्रादुर्वभूवास्रमजस्रमुष्णम् ।
सा तस्य जाम्बूनदपुष्पचित्रा मालेव धाराऽभिविराजते स्म ॥ ४.६६.२४ ॥
すると矢に貫かれた彼の体から、絶え間なく温かい血が流れ出た。その流れは金色の花で彩られた花輪のように輝いた。
4.66.25
स तेन बाणाभिहतस्तरस्वी दुयोधनेनोद्धतमन्युवेगः ।
शरानुपादाय विषाग्निकल्पान्विव्याध राजानमदीनसत्वः ॥ ४.६६.२५ ॥
ドゥルヨーダナの矢に射られた俊敏な彼は、燃え上がる怒りの勢いで、毒と火のような矢を取り、不屈の勇気で王を射抜いた。
4.66.26
दुर्योधनश्चापि तमुग्रतेजाः पार्थश्च दुर्योधनमेकवीरः ।
अन्योन्यमाजौ पुरुषप्रवीरौ सम समाजघ्नतुराजमीढौ ॥ ४.६६.२६ ॥
激しい威光を持つドゥルヨーダナも彼を、唯一の英雄パールタもドゥルヨーダナを射た。戦場で、アジャミーダの末裔である二人の卓越した男たちは互いに打ち合った。
4.66.27
ततः प्रभिन्नेन महागजेन महीधराभेन पुनर्विकर्णः ।
रथैश्चतुर्भिर्गजपादरक्षैः कुन्तीसुतं पाण्डवमभ्यधावत् ॥ ४.६६.२७ ॥
するとヴィカルナは、発情した山のような大象に乗り、象の足の護衛に守られた四台の戦車を従えて、クンティーの子パーンダヴァに突進した。
4.66.28
तमापतन्तं त्वरितं गजेन्द्रं धनञ्जयः कुम्भललाटमध्ये ।
आकर्णपूर्णेन दृढायसेन बाणेन विव्याध भृशं तु वीरः ॥ ४.६६.२८ ॥
勇士ダナンジャヤは、こちらへ素早く突進してくる象の王の、額の隆起の中央を、耳まで引き絞った堅い鉄の矢で激しく射抜いた。
4.66.29
पार्थेन सृष्टः स तु गृध्रपत्रो ह्यापुङ्खदेशं प्रविवेश नागम् ।
विदार्य शैलप्रवरप्रकाशं यथाऽशनिः पर्वतमिन्द्रसृष्टः ॥ ४.६६.२९ ॥
プリター の子が放った禿鷹の羽の矢は、大山のように輝くその象を切り裂き、羽の末端まで突き刺さった。インドラが投げた雷霆が山を裂くように。
4.66.30
शरप्रतप्तः स तु नागराजः प्रवेपिताङ्गो व्यथितान्तरात्मा ।
संसीदमानो निपपात भूमौ वज्राहतं शृङ्गमिवाचलस्य ॥ ४.६६.३० ॥
矢に焼かれたその象王は、四肢を震わせ、内心を乱されて崩れ落ち、雷に打たれた山の頂のように大地に倒れた。
4.66.31
निपातिते दन्तिवरे पृथिव्यां त्रासाद्विकर्णः सहसाऽवतीर्य ।
तूर्णं पदान्यष्टशतानि गत्वा विविंशतेः स्यन्दनमारुरोह ॥ ४.६६.३१ ॥
その象の王が地に倒れると、ヴィカルナは恐怖から突然降り、急いで八百歩歩いて、ヴィヴィンシャティの戦車に乗った。
4.66.32
निहत्य नागं तु शरेण तेन वज्रोपमेनाद्रिवरप्रकाशम् ।
तथाविधेनैव शरेण पार्थो दुर्योधनं वक्षसि निर्बिभेद ॥ ४.६६.३२ ॥
山頂のように輝き金剛のような、その矢で象を倒すと、プリターの子は同じような別の矢でドゥルヨーダナの胸を貫いた。
4.66.33
हते गजे राजनि चैव भिन्ने भग्ने विकर्णे च सपादरक्षे ।
गाण्डीवमुक्तैर्विशिखैः प्रभिन्नास्ते योधमुख्याः सहसा प्रजग्मुः ॥ ४.६६.३३ ॥
王の象が殺され、ヴィカルナが射抜かれて倒れ、足の護衛が砕けたとき、ガーンディーヴァから放たれた矢に貫かれた主だった戦士たちは、たちまち逃げ去った。
4.66.34
दृष्ट्वैव बाणेन हतं च नागं योधांश्च सर्वान्नृपतिर्निरीक्ष्य ।
रथं समावृत्य कुरग्नवीरो रणात्प्रदुद्राव यतो न पार्थः ॥ ४.६६.३४ ॥
矢に射られた象と全ての戦士を見て、王は戦車を回した。クルの第一の英雄は、プリタの子がいない方へ戦場から逃げ去った。
4.66.35
तं भीतरूपं त्वरितं व्रजन्तं दुर्योधनं शत्रुगणावमर्दी ।
अन्वाह्वयद्योद्धुमनाः किरीटी बाणाभिविद्धं रुधिरं वमन्तम् ॥ ४.६६.३५ ॥
恐怖の様相で急ぎ去るドゥルヨーダナに、敵軍を砕くキリーティーは戦いを欲して呼びかけた。矢に射られた彼は血を吐いていた。
4.66.36
तस्मिन्महेष्वासवरेऽतिविद्धे धनञ्जयेनाप्रतिमेन युद्धे ।
सर्वाणि सैन्यानि भयार्दितानि त्रासं ययुः पार्थमुदीक्ष्य तानि ॥ ४.६६.३६ ॥
その大弓手の中の最上の者が、比類なきダナンジャヤに戦いで激しく射抜かれたとき、恐怖に苦しむ全軍はパールタを見て、戦慄に襲われた。
4.66.37
ततस्तु ते शान्तिपराश्च सर्वे दृष्ट्वाऽर्जुनं नागमिव प्रभिन्नम् ।
उच्चैर्नदन्तं बलमत्तमाजौ मध्ये स्थितं सिंहमिवर्षभाणाम् ॥ ४.६६.३७ ॥
すると、和平を求めていた者たちは、発情した象のように大声で吠え、戦場の狂奔する軍勢の只中に、牛群の中の獅子のように立つアルジュナを見て、恐怖に打たれた。
4.66.38
गाण्डीवशब्देन तु पाण्डवस्य योधा निपेतुः सहसा रथेभ्यः ।
भयार्दिताः पार्थशराभितप्ताः सिंहाभिपन्ना इव वारणेन्द्राः ॥ ४.६६.३८ ॥
ガーンディーヴァの弦音に、パーンドゥの戦士たちは恐怖に苛まれ、パールタの矢に焼かれて、獅子に襲われた象王のように、突然戦車から倒れ落ちた。
4.66.39
संरक्तनेत्रः पुनरिन्द्रकर्मा वैकर्तनं द्वादशभिः पृषत्कैः ।
वित्रास्य तेषां द्रवतां समैक्षद्दुःशासनं चैकरथेन पार्थः ॥ ४.६६.३९ ॥
赤く血走った目のパールタは、インドラに等しい行いで、再び十二本の矢でヴァイカルタナ（カルナ）を怯えさせ、逃げる者たちの中に一台の戦車に独り乗るドゥッシャーサナを見た。
4.66.40
कर्णोऽब्रवीत्पार्थशराभितप्तो दुर्योधनं दुष्प्रसहं च दृष्ट्वा ।
दृष्टोऽर्जुनोऽयं प्रतियाम शीघ्रं श्रेयो विधास्याम इतो गतेन ॥ ४.६६.४० ॥
パールタの矢に焼かれたカルナは、抗しがたいドゥリヨーダナを見て言った。「アルジュナが見えた。急いで引き返そう。ここから去ることこそ我らの益となる。」
4.66.41
मन्ये त्वया तात कृतं च कार्यं यदर्जुनोऽस्माभिरिहाद्य दृष्टः ।
भूयो वनं गच्छतु सव्यसाची पश्यामि पूर्णं समयं न तेषाम् ॥ ४.६६.४१ ॥
愛しき者よ、今日ここでアルジュナを見たのだから、お前は為すべきことを成し遂げたと思う。サヴィヤサーチンは再び森へ帰らせよ。彼らの期限が満ちたとは私は見ない。
4.66.42
शरार्दितास्ते युधि पाण्डवेन प्रससुरन्योन्यमथाह्वयन्तः ।
कर्णोऽब्रवीदापतत्येष जिष्णुर्दुर्योधनं संपरिवार्य यामः ॥ ४.६६.४२ ॥
パーンドゥの子の矢に苦しめられた彼らは、戦いの中で互いに呼び合いながら逃げ去った。そこでカルナは言った。「ジシュヌ（アルジュナ）が駆けて来る。ドゥリヨーダナを取り囲んで行こう。」
4.66.43
सर्वास्त्रविद्वारणयूथपाभः काले प्रहर्ता युधि शात्रवाणाम् ।
अयं च पार्थः पुनरागतो नो मूलं च रक्ष्यं भरतर्षभाणाम् ॥ ४.६६.४३ ॥
すべての武器に通じ、象の群れの王のようで、戦いにおいて好機に敵を打つ者、このパールタ（アルジュナ）が再び我らのもとに来た。バラタ族の牡牛たちの根を守らねばならない。
4.66.44
समीक्ष्य पार्थं तरसाऽऽपतन्तं दुर्योधनः कालमिवात्तशस्त्रम् ।
भयार्तरूपः शरणं प्रपेदे द्रोणं च कर्णं च कृपं च भीष्मम् ॥ ४.६६.४४ ॥
武器を振りかざした死神のように勢いよく襲いかかるパールタを見て、恐怖に顔を歪めたドゥルヨーダナは、ドローナ、カルナ、クリパ、ビーシュマに庇護を求めた。
4.66.45
तं भीतरूपं शरणं व्रजन्तं दुर्योधनं शत्रुसहो निषङ्गी ।
इत्यब्रवीत्प्रीतमनाः किरीटी बाणाभितप्तं रुधिरं वमन्तम् ॥ ४.६६.४५ ॥
怯えた様子で庇護を求めて行くドゥルヨーダナに、敵を耐え忍ぶ箙持ちの冠者（アルジュナ）は心喜び、矢に射抜かれ血を吐く彼に次のように言った。
4.66.46
विहाय कीर्तिं च यशश्च लोके युद्धात्परावृत्य पलायसे किम् ।
न नन्दयिष्यन्ति तवाहतानि तूर्याणि युद्धादवरोपितस्य ॥ ४.६६.४६ ॥
世における名声と栄誉を捨て、戦いから背を向けて、なぜ逃げるのか。戦いから引き下ろされたお前のために打ち鳴らされる楽器も、お前を喜ばせはしない。
4.66.47
न भोक्ष्यसे सोऽद्य महीं समग्रां यानानि वस्त्राण्यथ भोजनानि ।
कल्याणगन्धीनि च चन्दनानि युद्धात्परावृत्य तु भोक्ष्यसे किम् ।
सुवर्णमाल्यानि च कुण्डलानि हारांश्च वैडूर्यकृतोपधानान् ॥ ४.६६.४७ ॥
戦いから背を向けて逃げた者よ、お前は今日、大地全体を享受することはないだろう。ならば乗物、衣服、食物、良い香りの白檀、金の花飾り、耳飾り、首飾り、ラピスラズリの枕をどうして享受するのか。
4.66.48
च्युतरा युद्धान्न तु शङ्खशब्दास्तथा भविष्यन्ति तवाद्य पाप ।
न भोगहेतोर्वरचन्दनं च स्त्रियश्च मुख्या मधुरप्रलापाः ।
युद्धात्प्रयातस्य नरेन्द्रसूनो परे च लोके फलिता न चेह ॥ ४.६६.४८ ॥
罪人よ、戦いから退いたお前には、今日、法螺貝の音もなく、享楽のための上等の白檀もなく、主だった女たちとその甘いささやきもないだろう。王子よ、戦場を去ったお前には、此の世にも来世にも果報はない。
4.66.49
युधिष्ठिरस्यास्मि निदेशकारी पार्थस्तृतीयो युधि च स्थिरोस्मि ।
तदर्थमावृत्य मुखं प्रयच्छनरेन्द्रवृत्तं स्मर धार्तराष्ट्रः ॥ ४.६६.४९ ॥
私はユディシュティラの命に従う者であり、第三のパールタ（アルジュナ）は戦いで揺るがない。だから顔を覆って背を向けるな、王にふさわしい振る舞いを思い出せ、ドリタラーシュトラの子よ。
4.66.50
मोघं तवैतद्भुवि नामधेयं दुर्योधनेतीह कृतं पुरस्तात् ।
दुर्योधनस्त्वं प्रथितोसि नाम्ना सुयोधनः सन्निकृतिप्रधानः । ॥ ४.६६.५० ॥
お前の名「ドゥルヨーダナ（克服しがたい者）」は、かつてこの地上で与えられたものだが、虚しい。名はスヨーダナ（よく戦う者）として知られているが、お前は欺瞞において第一人者だ。
4.66.51
न ते पुरस्तादथ पृष्ठतो वा पश्यामि दुर्योधन रक्षितारम् ।
परीप्स युद्धेन कुरुप्रवीर प्राणान्मया बाणबलाभितप्तान् ॥ ४.६६.५१ ॥
ドゥリヨーダナよ、お前の前にも後ろにも、お前を守る者は見えない。クルの英雄よ、我が矢の力に苦しめられるお前の命を、戦いによって守ろうとせよ。