ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.66.1
दक्षिणामेव तु दिशं हयानुत्तर वाहय ।
पुरा सार्थी भवत्येषामयं शब्दोऽत्र तिष्ठताम् ॥ ४.६६.१ ॥
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ହିଁ ଘୋଡାମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଆଡ଼କୁ ଚଳାଅ। ସାରଥି, ଏଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବାଙ୍କର ଏହି ଶବ୍ଦ ପୂର୍ବରୁ ଅଛି।
4.66.2
अश्चत्थाम्नः प्रतिरथं प्राचीमुद्याहि सारथे ।
अचिराद्द्रष्टुमिच्छामि गुरुपुत्रं यशस्विनम् ॥ ४.६६.२ ॥
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ସାରଥି, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ପ୍ରତିରଥ ଆଡ଼କୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଚଳାଅ। ଯଶସ୍ୱୀ ଗୁରୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
4.66.3
मोहयित्वा तु तान्सर्वान्धनुर्घोषेण पाण्डवः ।
प्रसव्यं चैवमावृत्य क्रोशार्धं प्राद्रवत्तदा ॥ ४.६६.३ ॥
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ: ପାଣ୍ଡବ ଧନୁର ଟଙ୍କାରରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି, ଡାହାଣ ଆଡ଼ୁ ଘୂରି, ସେତେବେଳେ ଅଧା କ୍ରୋଶ ପଳାଇଲେ।
4.66.4
यथा सततगो वायुः सुपर्णश्चापि शीघ्रगः ।
तथा पार्थरथः शीघ्रमाकाशे पर्यवर्तत ॥ ४.६६.४ ॥
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ: ସତତ ବହୁଥିବା ପବନ ଓ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଗରୁଡ଼ ପରି, ପାର୍ଥଙ୍କ ରଥ ଆକାଶରେ ଶୀଘ୍ର ଘୂରିଗଲା।
4.66.5
मुहूर्तोपरते शब्दे प्रतियाते धनञ्जये ।
हस्त्यश्वरथपादातं पुरस्कृत्य महारथाः ॥ ४.६६.५ ॥
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ: ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରେ ଶବ୍ଦ ଥମିଗଲା ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ଫେରିଲେ, ସେତେବେଳେ ମହାରଥୀମାନେ ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥ ଓ ପଦାତିକଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି।
4.66.6
द्रोणभीष्ममुखाः सर्वे सैन्यानां जघने ययुः ।
यत्ताः पार्थमपश्यन्तः सहिताः शरविक्षताः ॥ ४.६६.६ ॥
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ: ଦ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସମସ୍ତେ ସେନାଙ୍କ ପଛ ପାଖକୁ ଗଲେ; ସତର୍କ ହୋଇ, ପାର୍ଥଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ବାଣରେ ଆହତ ସେମାନେ ଏକାଠି ଗଲେ।
4.66.7
दिष्ट्या दुर्योधनो मुक्तः सैन्यं भूयिष्ठमागतम् ।
क्रोशमात्रमतिक्रम्य बलमन्वानयामहे।
यात यत्र वनं गुल्मं नदीमन्वश्मकां प्रति ॥ ४.६६.७ ॥
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମୁକ୍ତ ହେଲେ; ବହୁ ସୈନ୍ୟ ଫେରି ଆସିଛନ୍ତି। ଏକ କ୍ରୋଶ ଆଗକୁ ଯାଇ ସୈନ୍ୟ ଫେରାଇ ଆଣିବା। ବନ, ଝୋପ ଓ ଅଶ୍ମକା ନଦୀ ଆଡ଼କୁ ଯାଅ।
4.66.8
अथ दुर्योधनो दृष्ट्वा भग्नं स्वं बलमाहवे ।
अमृष्यमाणः क्रोधेन प्रतिमार्गन्धनञ्जयम् ॥ ४.६६.८ ॥
ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ସୈନ୍ୟ ଭଗ୍ନ ହେବା ଦେଖିଲେ; କ୍ରୋଧରେ ସହି ନ ପାରି ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ପୁଣି ଖୋଜିଲେ।
4.66.9
न्यवर्तत कुरुश्रेष्ठ स्वेनानीकेन संवृतः ।
वार्यमाणो दुराधर्षैर्भीष्मद्रोणकृपैर्भृशम् ॥ ४.६६.९ ॥
କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ ସୈନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ଫେରିଲେ; ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ କୃପ ତାଙ୍କୁ ଅତି ଅଧିକ ରୋକିଲେ।
4.66.10
ततोऽर्जुनश्चित्रमुदारवेगं समीक्ष्य गाण्डीवमुवाच वाक्यम् ।
भोगीन्द्रकल्पं भुवनेषु रूढमभेद्यमच्छेद्यमदाह्यमाजौ ॥ ४.६६.१० ॥
ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଉଦାର ବେଗବାନ ଗାଣ୍ଡୀବକୁ ଦେଖି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ଏହା ନାଗରାଜ ସଦୃଶ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଭେଦ୍ୟ, ଅଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଓ ଅଦାହ୍ୟ।
4.66.11
इदं त्विदानीमनयं कुरूणां शिवं धनुः शत्रुनिबर्हणं च ।
अत्याशुगं वेगवदाशुकर्तृ अवारणीयं महते रणाय ॥ ४.६६.११ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଧନୁ କୁରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ଓ ଶତ୍ରୁନାଶକ। ଅତି ବେଗରେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପକାରୀ, ବେଗବାନ, ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ, ଅବାରଣୀୟ; ମହାଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ।
4.66.12
प्रदारणं शत्रुवरूथिनीनामनीकजित्संयति वज्रकल्पम् ।
वैधव्यदं शत्रुनितम्बिनीनां मुखप्रदं कौरववंशजानाम् ॥ ४.६६.१२ ॥
ଏହା ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ବିଦାରଣ କରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେନାମାନଙ୍କୁ ଜିତେ, ବଜ୍ର ସଦୃଶ। ଏହା ଶତ୍ରୁ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ବିଧବା କରେ ଓ କୌରବ ବଂଶର ନାରୀମାନଙ୍କ ମୁଖରେ ଶୋକ ଆଣେ।
4.66.13
प्रयाहि यत्रैष सुयोधनो हि तं पातयिष्यामि शरैः सुतीक्ष्णैः ।
आचार्यपुत्रं च सुयोधनं च पितामहं सूतसुतं च सङ्ख्ये ।
द्रोणं कृपं चैव निवार्य सर्वाञ्शिरो हरिष्यामि सुयोधनस्य ॥ ४.६६.१३ ॥
ଯେଉଁଠି ଏହି ସୁଯୋଧନ ଅଛି ସେଠିକୁ ଚଳାଅ। ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମୁଁ ତାକୁ ପାତିବି। ଆଚାର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ସୁଯୋଧନ, ପିତାମହ, ସୂତପୁତ୍ର ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣ ଓ କୃପଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିବାରଣ କରି, ସୁଯୋଧନର ମସ୍ତକ ମୁଁ କାଟିବି।
4.66.14
तदुत्तरश्चित्रमुदारवेगं धनुश्च दृष्ट्वा निशिताञ्शरांश्च ।
भीतोऽब्रवीदर्जुनमाजिमध्ये नाहं तवाश्वान्विषहे नियन्तुम् ॥ ४.६६.१४ ॥
ତେବେ ଉତ୍ତର ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ, ବେଗବାନ ଧନୁ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲା, "ରଣମଧ୍ୟରେ ତୁମ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ।"
4.66.15
तमब्रवीन्मात्स्यसुतं प्रहस्य गाण्डीवधन्वा द्विषतां निहन्ता ।
मया सहायेन कुतो भयं ते प्रेह्युत्तराश्वानुपमन्त्रयस्व ॥ ४.६६.१५ ॥
ତେବେ ଗାଣ୍ଡୀବଧନୁ ଧାରୀ, ଶତ୍ରୁସଂହାରୀ ଅର୍ଜୁନ ହସି ମତ୍ସ୍ୟରାଜପୁତ୍ରକୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମର ସହାୟକ ଥିବାବେଳେ ତୁମର ଭୟ କାହିଁକି? ଆଗକୁ ବଢ଼, ଉତ୍ତର, ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କର।"
4.66.16
आश्वासितस्तेन धनञ्जयेन वैराटिरश्वानतुदञ्जवेन ।
विष्फारयंस्तद्धनुरुग्रवेगं युयुत्समानः पुनरेव जिष्णुः ॥ ४.६६.१६ ॥
ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଶ୍ୱାସିତ ହୋଇ ବିରାଟପୁତ୍ର ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚଳାଇଲା। ତା'ପରେ ବିଜୟୀ ଅର୍ଜୁନ ସେହି ଭୟଙ୍କର ବେଗବାନ ଧନୁକୁ ଟଙ୍କାର କରି, ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ପୁଣି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
4.66.17
गाण्डीवशब्देन तु तत्रतत्र भूमौ निषेदुर्बहवोऽतिवेलम् ।
शङ्खस्य शब्देन तु वानरस्य शब्देन ते योधवराः समन्तात् ॥ ४.६६.१७ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବର ଟଙ୍କାର, ଶଙ୍ଖର ଧ୍ୱନି ଏବଂ ବାନର ଧ୍ୱଜର ଶବ୍ଦରେ ସେଠାରେ ସେଠାରେ ବହୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଚାରିପାଖରେ ଭୂମିରେ ବସିପଡ଼ିଲେ।
4.66.18
एषोऽतिमानी धृतराष्ट्रपुत्रः सेनामुखे सर्वसमृद्धतेजाः ।
पराजयं नित्यममृष्यमाणो निवर्तते युद्धमनाः पुरस्तात् ॥ ४.६६.१८ ॥
ଏହି ଅତିମାନୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ସର୍ବସମୃଦ୍ଧ ତେଜରେ ଅଛି। ପରାଜୟ ସର୍ବଦା ସହିବାକୁ ନ ପାରି ଯୁଦ୍ଧ ମନରେ ସମ୍ମୁଖକୁ ଫେରୁଛି।
4.66.19
तमेव याहि प्रसमीक्ष्य युक्तः सुयोधनं तत्र सहानुजं च ॥ ४.६६.१९ ॥
ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଯାଅ; ଭଲ ଭାବେ ଦେଖି ସଜାଗ ହୋଇ, ସେଠାରେ ସୁଯୋଧନ ଏବଂ ତାଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ଆଡ଼କୁ।
4.66.20
तमापतन्तं प्रसमीक्ष्य सर्वे कुरुप्रवीराः सहसाऽभ्यगच्छन् ।
प्रहस्य वीरः स तु तानतीत्य दुर्योधने द्वौ निचखान बाणौ ॥ ४.६६.२० ॥
ତାଙ୍କୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି କୁରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ହଠାତ୍ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେହି ବୀର ହସି ହସି ସେମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଉପରେ ଦୁଇଟି ବାଣ ମାରିଲେ।
4.66.21
तेनार्दितो नाग इव प्रभिन्नः पार्थेन विद्धो धृतराष्ट्रपुत्रः ।
युयुत्समानोऽतिरथेन सङ्ख्ये स्वयं विगृह्यार्जुनमाससाद ॥ ४.६६.२१ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ନିଜେ ଅତିରଥୀ ଅର୍ଜୁନ ସହ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
4.66.22
स भीमधन्वानमुदग्रवेगो धनञ्जयं शत्रुशतैरजेयम् ।
आकर्णपूर्णायतचोदितेन भल्लेन विव्याध ललाटमध्ये ॥ ४.६६.२२ ॥
ସେହି ଉଗ୍ରବେଗୀ, ଭୀଷଣ ଧନୁଧାରୀ, ଶହ ଶହ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ, କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଟାଣି ଛାଡ଼ିଥିବା ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ କପାଳ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
4.66.23
स तेन बाणेन समर्पितेन जाम्बूनदाभेन सुसंहितेन ।
रराज पार्थो रुधिरं क्षरन्वै यथैकरश्मिर्भगवान्दिवार्कः ॥ ४.६६.२३ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର, ସୁନିର୍ମିତ ସେ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ପାର୍ଥ ରକ୍ତ ବହାଉ ବହାଉ ଆକାଶରେ ଏକ କିରଣ ଥିବା ତେଜସ୍ୱୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଶୋଭିଲେ।
4.66.24
अथास्य बाणेन विदारितस्य प्रादुर्वभूवास्रमजस्रमुष्णम् ।
सा तस्य जाम्बूनदपुष्पचित्रा मालेव धाराऽभिविराजते स्म ॥ ४.६६.२४ ॥
ତା'ପରେ ବାଣରେ ବିଦାରିତ ତାଙ୍କଠାରୁ ଅବିରତ ଉଷ୍ଣ ରକ୍ତ ବାହାରିଲା; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପୁଷ୍ପରେ ଚିତ୍ରିତ ମାଳା ପରି ସେ ଧାରା ଶୋଭିଲା।
4.66.25
स तेन बाणाभिहतस्तरस्वी दुयोधनेनोद्धतमन्युवेगः ।
शरानुपादाय विषाग्निकल्पान्विव्याध राजानमदीनसत्वः ॥ ४.६६.२५ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ସେ ବେଗବାନ୍ ବୀର, ଉଦ୍ଧତ କ୍ରୋଧର ବେଗରେ ବିଷ ଓ ଅଗ୍ନି ସମ ବାଣ ଧରି, ଅଦୀନ ପରାକ୍ରମରେ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
4.66.26
दुर्योधनश्चापि तमुग्रतेजाः पार्थश्च दुर्योधनमेकवीरः ।
अन्योन्यमाजौ पुरुषप्रवीरौ सम समाजघ्नतुराजमीढौ ॥ ४.६६.२६ ॥
ଉଗ୍ରତେଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ, ଏବଂ ଏକବୀର ପାର୍ଥ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ — ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ; ଅଜମୀଢ ବଂଶର ସେ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ।
4.66.27
ततः प्रभिन्नेन महागजेन महीधराभेन पुनर्विकर्णः ।
रथैश्चतुर्भिर्गजपादरक्षैः कुन्तीसुतं पाण्डवमभ्यधावत् ॥ ४.६६.२७ ॥
ତା'ପରେ ବିକର୍ଣ୍ଣ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ, ପର୍ବତ ସମାନ ମହାଗଜରେ ଚଢ଼ି, ଗଜପାଦ-ରକ୍ଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଚାରି ରଥ ସହିତ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
4.66.28
तमापतन्तं त्वरितं गजेन्द्रं धनञ्जयः कुम्भललाटमध्ये ।
आकर्णपूर्णेन दृढायसेन बाणेन विव्याध भृशं तु वीरः ॥ ४.६६.२८ ॥
ଶୀଘ୍ର ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ସେହି ଗଜରାଜର କୁମ୍ଭସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟଭାଗରେ, କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟଣା ଯାଇଥିବା ଦୃଢ଼ ଲୌହ ବାଣରେ ସେହି ବୀର ଧନଞ୍ଜୟ ପ୍ରବଳ ଭାବେ ବିନ୍ଧିଦେଲେ।
4.66.29
पार्थेन सृष्टः स तु गृध्रपत्रो ह्यापुङ्खदेशं प्रविवेश नागम् ।
विदार्य शैलप्रवरप्रकाशं यथाऽशनिः पर्वतमिन्द्रसृष्टः ॥ ४.६६.२९ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସେହି ଗଧିଆ ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ବାଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ପରି ଚମକୁଥିବା ସେହି ହସ୍ତୀକୁ ବିଦାରଣ କରି ତାର ପକ୍ଷଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବଜ୍ର ପର୍ବତକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ।
4.66.30
शरप्रतप्तः स तु नागराजः प्रवेपिताङ्गो व्यथितान्तरात्मा ।
संसीदमानो निपपात भूमौ वज्राहतं शृङ्गमिवाचलस्य ॥ ४.६६.३० ॥
ବାଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦଗ୍ଧ ସେହି ଗଜରାଜ, କମ୍ପିତ ଅଙ୍ଗ ଓ ବ୍ୟଥିତ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ସହିତ, ବଜ୍ରାହତ ପର୍ବତଶିଖର ପରି ଢଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
4.66.31
निपातिते दन्तिवरे पृथिव्यां त्रासाद्विकर्णः सहसाऽवतीर्य ।
तूर्णं पदान्यष्टशतानि गत्वा विविंशतेः स्यन्दनमारुरोह ॥ ४.६६.३१ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବାରୁ ଭୟରେ ବିକର୍ଣ୍ଣ ହଠାତ୍ ଓହ୍ଲାଇ, ଶୀଘ୍ର ଆଠଶହ ପାଦ ଚାଲି ବିବିଂଶତିଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ିଗଲା।
4.66.32
निहत्य नागं तु शरेण तेन वज्रोपमेनाद्रिवरप्रकाशम् ।
तथाविधेनैव शरेण पार्थो दुर्योधनं वक्षसि निर्बिभेद ॥ ४.६६.३२ ॥
ବଜ୍ରତୁଲ୍ୟ ସେହି ବାଣରେ, ପର୍ବତଶିଖର ପରି ଚମକୁଥିବା ସେହି ହସ୍ତୀକୁ ବଧ କରି, ପାର୍ଥ ସେହିପରି ଆଉ ଏକ ବାଣରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବକ୍ଷ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
4.66.33
हते गजे राजनि चैव भिन्ने भग्ने विकर्णे च सपादरक्षे ।
गाण्डीवमुक्तैर्विशिखैः प्रभिन्नास्ते योधमुख्याः सहसा प्रजग्मुः ॥ ४.६६.३३ ॥
ରାଜାଙ୍କ ହାତୀ ମରିଗଲା, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଆହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ ଏବଂ ପାଦରକ୍ଷକମାନେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଲେ, ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ସେହି ପ୍ରମୁଖ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ହଠାତ୍ ପଳାଇଗଲେ।
4.66.34
दृष्ट्वैव बाणेन हतं च नागं योधांश्च सर्वान्नृपतिर्निरीक्ष्य ।
रथं समावृत्य कुरग्नवीरो रणात्प्रदुद्राव यतो न पार्थः ॥ ४.६६.३४ ॥
ବାଣରେ ହତ ହାତୀ ଓ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜା ରଥ ଫେରାଇଲେ; କୁରୁବୀରମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀ ସେ ପାର୍ଥ ନଥିବା ଦିଗକୁ ରଣରୁ ପଳାଇଗଲେ।
4.66.35
तं भीतरूपं त्वरितं व्रजन्तं दुर्योधनं शत्रुगणावमर्दी ।
अन्वाह्वयद्योद्धुमनाः किरीटी बाणाभिविद्धं रुधिरं वमन्तम् ॥ ४.६६.३५ ॥
ଭୀତ ରୂପରେ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଥିବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ, ଶତ୍ରୁସମୂହ ମର୍ଦ୍ଦନକାରୀ କିରୀଟୀ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ଆହ୍ୱାନ କଲେ; ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ।
4.66.36
तस्मिन्महेष्वासवरेऽतिविद्धे धनञ्जयेनाप्रतिमेन युद्धे ।
सर्वाणि सैन्यानि भयार्दितानि त्रासं ययुः पार्थमुदीक्ष्य तानि ॥ ४.६६.३६ ॥
ସେହି ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁତର ଭାବେ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ, ଅତୁଳନୀୟ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଭୟପୀଡ଼ିତ ସମସ୍ତ ସେନା ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖି ତ୍ରାସ ପାଇଲେ।
4.66.37
ततस्तु ते शान्तिपराश्च सर्वे दृष्ट्वाऽर्जुनं नागमिव प्रभिन्नम् ।
उच्चैर्नदन्तं बलमत्तमाजौ मध्ये स्थितं सिंहमिवर्षभाणाम् ॥ ४.६६.३७ ॥
ତା'ପରେ ଶାନ୍ତିକାମୀ ସମସ୍ତେ ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ମତ୍ତ ସେନା ମଧ୍ୟରେ, ଷଣ୍ଢମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସିଂହ ପରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ।
4.66.38
गाण्डीवशब्देन तु पाण्डवस्य योधा निपेतुः सहसा रथेभ्यः ।
भयार्दिताः पार्थशराभितप्ताः सिंहाभिपन्ना इव वारणेन्द्राः ॥ ४.६६.३८ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବର ଶବ୍ଦରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ପାର୍ଥଙ୍କ ଶରରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ସିଂହ ଆକ୍ରମିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ ପରି ହଠାତ୍ ରଥରୁ ପଡ଼ିଗଲେ।
4.66.39
संरक्तनेत्रः पुनरिन्द्रकर्मा वैकर्तनं द्वादशभिः पृषत्कैः ।
वित्रास्य तेषां द्रवतां समैक्षद्दुःशासनं चैकरथेन पार्थः ॥ ४.६६.३९ ॥
ରକ୍ତ ନୟନ, ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ କର୍ମା ପାର୍ଥ ପୁଣି ବାରଟି ଶରରେ ବୈକର୍ତନଙ୍କୁ (କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ) ଭୟଭୀତ କରି, ପଳାୟମାନ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ ଏକାକୀ ରଥରେ ଦେଖିଲେ।
4.66.40
कर्णोऽब्रवीत्पार्थशराभितप्तो दुर्योधनं दुष्प्रसहं च दृष्ट्वा ।
दृष्टोऽर्जुनोऽयं प्रतियाम शीघ्रं श्रेयो विधास्याम इतो गतेन ॥ ४.६६.४० ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ଶରରେ ତପ୍ତ କର୍ଣ୍ଣ ଦୁଷ୍ପ୍ରସହ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, "ଏହି ଅର୍ଜୁନ ଦେଖାଯାଇଛନ୍ତି; ଶୀଘ୍ର ଫେରିଯିବା। ଏଠାରୁ ଯିବା ଆମ ପାଇଁ ଶ୍ରେୟସ୍କର।"
4.66.41
मन्ये त्वया तात कृतं च कार्यं यदर्जुनोऽस्माभिरिहाद्य दृष्टः ।
भूयो वनं गच्छतु सव्यसाची पश्यामि पूर्णं समयं न तेषाम् ॥ ४.६६.४१ ॥
ହେ ତାତ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ତୁମେ ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସାରିଛ, କାରଣ ଆଜି ଏଠାରେ ଆମେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖିଛୁ। ସବ୍ୟସାଚୀ ପୁଣି ବନକୁ ଯାଆନ୍ତୁ; ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୟ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।
4.66.42
शरार्दितास्ते युधि पाण्डवेन प्रससुरन्योन्यमथाह्वयन्तः ।
कर्णोऽब्रवीदापतत्येष जिष्णुर्दुर्योधनं संपरिवार्य यामः ॥ ४.६६.४२ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଶରରେ ପୀଡ଼ିତ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପରକୁ ଡାକି ପଳାଇଲେ। ତେବେ କର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ, "ଏହି ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଧାଇଁ ଆସୁଛନ୍ତି; ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଘେରି ଚାଲ।"
4.66.43
सर्वास्त्रविद्वारणयूथपाभः काले प्रहर्ता युधि शात्रवाणाम् ।
अयं च पार्थः पुनरागतो नो मूलं च रक्ष्यं भरतर्षभाणाम् ॥ ४.६६.४३ ॥
ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା, ହାତୀ ଯୂଥର ଅଧିପତି ପରି, ଯଥା ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରୁଥିବା, ଏହି ପାର୍ଥ ପୁଣି ଆମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ମୂଳକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ହେବ।
4.66.44
समीक्ष्य पार्थं तरसाऽऽपतन्तं दुर्योधनः कालमिवात्तशस्त्रम् ।
भयार्तरूपः शरणं प्रपेदे द्रोणं च कर्णं च कृपं च भीष्मम् ॥ ४.६६.४४ ॥
ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା କାଳ ପରି ବେଗରେ ଝାସି ଆସୁଥିବା ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟରେ ବିବର୍ଣ୍ଣ ମୁଖ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, କୃପ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ଶରଣ ନେଲେ।
4.66.45
तं भीतरूपं शरणं व्रजन्तं दुर्योधनं शत्रुसहो निषङ्गी ।
इत्यब्रवीत्प्रीतमनाः किरीटी बाणाभितप्तं रुधिरं वमन्तम् ॥ ४.६६.४५ ॥
ଭୟଭୀତ ରୂପରେ ଶରଣ ଯାଉଥିବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ, ଶତ୍ରୁ ସହିଷ୍ଣୁ, ତୂଣୀରଧାରୀ କିରୀଟୀ ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ, ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ରକ୍ତ ବମନ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
4.66.46
विहाय कीर्तिं च यशश्च लोके युद्धात्परावृत्य पलायसे किम् ।
न नन्दयिष्यन्ति तवाहतानि तूर्याणि युद्धादवरोपितस्य ॥ ४.६६.४६ ॥
ଜଗତରେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଯଶ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଛକୁ ଫେରି କାହିଁକି ପଳାଉଛ? ଯୁଦ୍ଧରୁ ଓହ୍ଲାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ତୁମ ପାଇଁ ବଜାଯାଉଥିବା ବାଦ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଦେବ ନାହିଁ।
4.66.47
न भोक्ष्यसे सोऽद्य महीं समग्रां यानानि वस्त्राण्यथ भोजनानि ।
कल्याणगन्धीनि च चन्दनानि युद्धात्परावृत्य तु भोक्ष्यसे किम् ।
सुवर्णमाल्यानि च कुण्डलानि हारांश्च वैडूर्यकृतोपधानान् ॥ ४.६६.४७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରୁ ମୁହଁ ଫେରାଇ ପଳାଇଥିବା ତୁମେ ଆଜି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବ ନାହିଁ; ତେବେ ଯାନ, ବସ୍ତ୍ର, ଭୋଜନ, ଶୁଭଗନ୍ଧ ଚନ୍ଦନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା, କୁଣ୍ଡଳ, ହାର ଓ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ତକିଆ କିପରି ଭୋଗ କରିବ?
4.66.48
च्युतरा युद्धान्न तु शङ्खशब्दास्तथा भविष्यन्ति तवाद्य पाप ।
न भोगहेतोर्वरचन्दनं च स्त्रियश्च मुख्या मधुरप्रलापाः ।
युद्धात्प्रयातस्य नरेन्द्रसूनो परे च लोके फलिता न चेह ॥ ४.६६.४८ ॥
ହେ ପାପୀ, ଯୁଦ୍ଧରୁ ଫେରିଥିବା ତୁମ ପାଇଁ ଆଜି ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ହେବ ନାହିଁ; ଭୋଗ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଚନ୍ଦନ, ପ୍ରଧାନ ସ୍ତ୍ରୀଗଣ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧୁର କଥା ମଧ୍ୟ ରହିବ ନାହିଁ। ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରୁ ଚାଲିଯାଇଥିବା ତୁମ ପାଇଁ ଏଠାରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ଫଳ ନାହିଁ।
4.66.49
युधिष्ठिरस्यास्मि निदेशकारी पार्थस्तृतीयो युधि च स्थिरोस्मि ।
तदर्थमावृत्य मुखं प्रयच्छनरेन्द्रवृत्तं स्मर धार्तराष्ट्रः ॥ ४.६६.४९ ॥
ମୁଁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାପାଳକ; ତୃତୀୟ ପାର୍ଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଥିର ଅଛି। ତେଣୁ ମୁହଁ ଢାଙ୍କି ପଛକୁ ନ ଫେରି ରାଜୋଚିତ ଆଚରଣ ସ୍ମରଣ କର, ହେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର।
4.66.50
मोघं तवैतद्भुवि नामधेयं दुर्योधनेतीह कृतं पुरस्तात् ।
दुर्योधनस्त्वं प्रथितोसि नाम्ना सुयोधनः सन्निकृतिप्रधानः । ॥ ४.६६.५० ॥
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ପୂର୍ବରୁ ତୁମକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା 'ଦୁର୍ଯୋଧନ' ନାମ ବ୍ୟର୍ଥ; ନାମରେ ତୁମେ 'ସୁଯୋଧନ' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରବଞ୍ଚନାରେ ତୁମେ ପ୍ରଧାନ।
4.66.51
न ते पुरस्तादथ पृष्ठतो वा पश्यामि दुर्योधन रक्षितारम् ।
परीप्स युद्धेन कुरुप्रवीर प्राणान्मया बाणबलाभितप्तान् ॥ ४.६६.५१ ॥
ହେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ତୁମ ଆଗରେ ବା ପଛରେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା କାହାକୁ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ। ହେ କୁରୁବୀର, ମୋ ବାଣବଳରେ ପୀଡ଼ିତ ତୁମ ପ୍ରାଣକୁ ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।