Mahābhārata · Adhyāya 4.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.67.1
आहूयमानस्तु स तेन सङ्ख्ये महात्मना वै धृ ।
निवर्तितश्चापि गिराङ्कुशेन गजो मदोन्मत्त इवाङ्कुशेन ॥ ४.६७.१ ॥
Desafiado en la batalla por aquel magnánimo, fue hecho retroceder con palabras, como un elefante enloquecido por el celo es detenido por el aguijón.
4.67.2
सोमृष्यमाणो वचसाऽभिमृष्टो महारथेनातिरथस्तरस्वी ।
ततः स पर्याववृते रथेन भोगी यथा पादतलाभिमृष्टः ॥ ४.६७.२ ॥
Incapaz de soportar las palabras, herido por el gran carrero, aquel atirathin veloz dio vuelta con su carro, como una serpiente pisada en la planta del pie.
4.67.3
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो विक्षिपन्धनुरुत्तमम् ।
धृतिं कृत्वा सुविपुलां प्रत्युवाच पऩञ्जयम् ॥ ४.६७.३ ॥
Entonces Duryodhana, enfurecido, blandiendo su excelente arco y adoptando gran firmeza, respondió a Dhanañjaya.
4.67.4
सोहमिन्द्रादभिक्रुद्धान्न बिभेमीह भारत ।
भुक्त्वा सुविपुलं राज्यं वित्तानि च सुखानि च।
किमर्थं युद्धसमये पलापिष्ये नरोत्तम ॥ ४.६७.४ ॥
Bhārata, aquí no temo ni a Indra ni a quien esté muy airado. Habiendo disfrutado de un vasto reino, riquezas y placeres, ¿por qué, oh mejor de los hombres, huiría en el momento de la batalla?
4.67.5
एवमुक्त्वा महाराजः प्रत्ययुध्यत भारत ।
संन्यवर्तत शीघ्राश्वस्तोत्रार्दित इव द्विपः ॥ ४.६७.५ ॥
Habiendo hablado así, el gran rey contraatacó, oh Bhārata; él, de veloces corceles, se volvió como un elefante pinchado con el aguijón.
4.67.6
आक्रान्तभोगस्तेजस्वी धनुर्वक्र इवोरगः ।
रथं रथेन संगम्य योधयामास पाण्डवम् ॥ ४.६७.६ ॥
Como una serpiente ardiente con sus anillos apretados, doblado como un arco, habiendo enfrentado carro contra carro, combatió al Pāṇḍava.
4.67.7
तं प्रेक्ष्य कर्णः परिवर्तमानं निवृत्य संस्तम्भितसर्वगात्रम् ।
दुर्योधनं दक्षिणतोऽन्वरक्षत्पार्थान्महाबाहुरधिज्यधन्वा ॥ ४.६७.७ ॥
Al verlo dar vueltas, con todos sus miembros paralizados, Karṇa, el de grandes brazos y con el arco tensado, volvió y protegió a Duryodhana por el lado derecho de los Pārthas.
4.67.8
गान्धारराजः शकुनिर्निवृत्य द्रौणिश्च सर्वास्त्रविदां वरिष्ठः ।
ररक्षतुः कौरवमभ्युपेत्य पार्थान्नृवीरौ युधि सव्यतश्च ॥ ४.६७.८ ॥
El rey de Gandhāra Śakuni y el hijo de Droṇa, el primero de los que conocen todas las armas, volvieron, se acercaron al Kaurava y en la batalla lo protegieron por la izquierda de los Pārthas, aquellos dos héroes entre los hombres.
4.67.9
भीष्मस्ततः शान्तनवो विवृत्य हिरण्यकक्ष्यांस्त्वरया तुरंगान् ।
दुर्योधनं पश्चिमतो ररक्ष पार्थान्महाबाहुरधिज्यधन्वा ॥ ४.६७.९ ॥
Entonces Bhīṣma, hijo de Śantanu, volviendo rápidamente sus caballos de arneses dorados, el de grandes brazos con el arco tensado, protegió a Duryodhana por detrás de los Pārthas.
4.67.10
द्रोणः कृपश्चैव विविंशतिश्च दुःशासनश्चैव निवृत्य शीघ्रम् ।
सर्वे पुरस्तात्प्रणिधाय बाणान्दुर्योधनार्थं त्वरिताऽभ्युपेयुः ॥ ४.६७.१० ॥
Droṇa, Kṛpa, Vivinśati y también Duḥśāsana, volviendo rápidamente, todos apuntando flechas al frente, se acercaron con prisa por Duryodhana.
4.67.11
सर्वाण्यनीकानि निवर्तितानि संप्रेक्ष्य पूर्णौघनिभानि पार्थः ।
हंसो महामेघमिवापतन्तं धनञ्जयः प्रत्यपतत्तरस्वी ॥ ४.६७.११ ॥
Al ver que todos los ejércitos, como crecidas llenas, habían sido rechazados, Pārtha, el veloz Dhanañjaya, se lanzó contra ellos como un cisne se arroja sobre una gran nube que desciende.
4.67.12
ते सर्वतः संपरिवार्य पार्थमस्त्राणि दिव्यानि समाददानाः ।
ववर्षुरभ्येत्य शरैः समग्रैर्मेघा यथा भूधरमम्बुवेगैः ॥ ४.६७.१२ ॥
Rodeando a Pārtha por todos lados y empuñando armas divinas, se acercaron y llovieron sobre él con flechas completas, como las nubes descargan sobre una montaña con la fuerza del agua.
4.67.13
ततोऽस्रमस्त्रेण निवार्य तेषां गाण्डीवधन्वा कुरुपुङ्गवानाम् ।
संमोहनं शत्रुसहोऽन्यदस्त्रं प्रादुश्चकारैन्द्रमवारणीयम् ॥ ४.६७.१३ ॥
Entonces el portador del arco Gāṇḍīva, rechazando su arma con otra arma, hizo surgir otra arma de Indra, que soporta a los enemigos e irresistible.
4.67.14
ततो दिशश्चानुदिशो निवार्य शरैः सुघोरैर्निशितैः सुपुङ्खैः ।
गाण्डीवशब्देन मनांसि तेषां महाबलं प्रवथयांचकार ॥ ४.६७.१४ ॥
Entonces, cubriendo las direcciones y las direcciones intermedias con flechas terribles, afiladas y bien emplumadas, hizo temblar sus mentes y su gran fuerza con el sonido del Gāṇḍīva.
4.67.15
ततः पुनर्भीमरवं निगृह्य दोर्भ्यां महाशङ्खमुदारघोषम् ।
व्यनादयन्संप्रदिशो दिशः खं भुवं च पार्थो द्विषतां निहन्ता ॥ ४.६७.१५ ॥
Entonces de nuevo Pārtha, matador de enemigos, empuñando con ambos brazos el gran caracol de terrible sonido y noble resonancia, hizo resonar las direcciones, el cielo y la tierra.
4.67.16
संमोहनास्त्रप्रभवैः शरौघैर्विनष्टदेहाश्च निपत्य योधाः ।
निःसत्ववेगाः कुरुराजसैन्याः कुडयोपमास्तस्थुरनीहमानाः ॥ ४.६७.१६ ॥
Los guerreros cayeron con los cuerpos destruidos por los torrentes de flechas nacidas del arma de confusión, y los ejércitos del rey de los Kuru, sin ánimo ni impulso, se quedaron inmóviles como muros.
4.67.17
ते शङ्खनादेन कुरुप्रवीराः संमोहिताः पार्थसमीरितेन ।
उत्सृज्य चापानि दुरासदानि सर्वे तदा मोहपरा बभूवुः ॥ ४.६७.१७ ॥
Aturdidos por el sonido del caracol soplado por Pārtha, los mejores héroes de los Kurus arrojaron sus arcos invencibles y quedaron sumidos en la confusión.
4.67.18
ततो विसंज्ञानि परेषु पार्थः संस्मृत्य संदेशमथोत्तरायाः ।
निर्याहि वाहादिति मात्स्यपुत्रमुवाच यावत्कुरवो विसंज्ञाः ॥ ४.६७.१८ ॥
Entonces, viendo a los enemigos aturdidos, Pārtha recordó el mensaje de Uttarā y dijo al hijo del rey de los Matsya: 'Baja del carro', mientras los Kuru permanecían sin sentido.
4.67.19
आचार्यशारद्वतयोः सुशुक्ले कर्णस्य पीतं रुचिरं च वस्त्रम् ।
द्रौणेश्च राज्ञश्च तथैव नीले वस्त्रे समादत्स्व नरप्रवीर ॥ ४.६७.१९ ॥
Las vestiduras muy blancas del maestro y de Śāradvata, la hermosa vestidura amarilla de Karṇa, y las vestiduras azules del hijo de Droṇa y del rey — tómalas, mejor de los hombres.
4.67.20
भीष्मस्य संज्ञां तु तथैव मन्ये जानाति मेऽस्त्रप्रतिघातमेषः ।
एतस्य वाहान्कुरु सव्यतस्त्वमेवं प्रयातव्यममूढसंज्ञैः ॥ ४.६७.२० ॥
Creo que la señal de Bhīṣma es la misma, pues él conoce mi contraataque a sus armas. Conduce sus caballos hacia la izquierda; así hay que avanzar con los sentidos sin confusión.
4.67.21
रश्मीन्समुत्सृज्य ततो महात्मा रथादवप्लुत्य विराटपुत्रः ।
वस्त्राण्युपादाय महारथानां नानाविधान्यद्भुतवर्णकानि ॥ ४.६७.२१ ॥
Entonces el hijo de Virāṭa, de alma grande, soltó las riendas, saltó del carro y tomó las vestiduras de los grandes guerreros, de muchas clases y colores maravillosos.
4.67.22
महान्ति चीनांशुदुकूलकानि पट्टांशुकानि विविधानि मनोज्ञकानि ।
हारांश्च राज्ञां मणिभूषणानि सुवर्णनिष्काभरणानि मारिष ॥ ४.६७.२२ ॥
Grandes prendas de seda china y de lino fino, diversas y encantadoras telas de seda, collares y adornos engastados en gemas de los reyes, y monedas de oro y adornos dorados, oh señor.
4.67.23
माणिक्यबाह्वङ्गदकङ्कणानि अन्यानि राज्ञां मणिभूषणानि ।
वस्त्राण्युपादाय महारथानां तूर्णं पुनः खं रथमारुरोह ॥ ४.६७.२३ ॥
Tomando rubíes, brazaletes, ajorcas para los brazos y pulseras, otros adornos de gemas de los reyes y las vestiduras de los grandes guerreros de carro, de nuevo subió rápidamente a su carro.
4.67.24
राज्ञश्च सर्वान्कृतसंनिकाशान्संमोहनास्त्रेण विसंज्ञकल्पान् ।
नासाग्रविन्यस्तकराङ्गुलीकः पार्थो जहास स्मयमानचेताः ॥ ४.६७.२४ ॥
Todos los reyes, como si estuvieran dispuestos para la batalla pero aturdidos por el arma de la confusión, y Pārtha, con las puntas de los dedos colocadas en la punta de la nariz, rió con la mente sonriente.
4.67.25
ततोऽन्वशात्तांश्चतुरः सदश्वान्पुत्रो विराटस्य हिरण्यकक्ष्यान् ।
ते तद्व्यतीयुर्द्विषतामनीकं श्वेता वहन्तोऽर्जुनमाजिमध्यात् ॥ ४.६७.२५ ॥
Entonces el hijo de Virāṭa azuzó aquellos cuatro excelentes caballos con cinchas doradas. Los caballos blancos, llevando a Arjuna, atravesaron el ejército enemigo desde el centro de la batalla.
4.67.26
तथा प्रयान्तं पुरुषप्रवीरं भीष्मः शरैरभ्यहनत्तरस्वी ।
स चापि भीष्मस्य हयान्निहत्य विव्याध भीष्मं दशभिः पृषत्कैः ॥ ४.६७.२६ ॥
Mientras avanzaba así, el veloz Bhīṣma golpeó con flechas al primero de los hombres. Él también, tras matar los caballos de Bhīṣma, hirió a Bhīṣma con diez flechas pṛṣatka.
4.67.27
ततोऽर्जुनो भीष्ममपास्य युद्धे विद्ध्वाऽस्य यन्तारमरिष्टधन्वा ।
तस्थौ विमुक्तो रथवृन्दमध्याद्राहुं विदार्येव सहस्ररश्मिः ॥ ४.६७.२७ ॥
Entonces Arjuna, abandonando a Bhīṣma en la batalla, atravesó a su auriga; liberado del centro de la multitud de carros, el arquero infalible se erguió, como el sol de mil rayos que rasga a Rāhu y emerge.
4.67.28
लब्ध्वा तु संज्ञां पुरुषप्रवीरः पार्थं निरीक्ष्याथ महेन्द्रकल्पम् ।
रणात्प्रमुक्तं पुरुषप्रवीरं स धार्तराष्ट्रस्त्वरितो बभाषे ॥ ४.६७.२८ ॥
Recobrando el sentido, el más excelso de los hombres miró a Pārtha, semejante a Indra, liberado de la batalla; y viendo a aquel héroe libre del combate, el hijo de Dhṛtarāṣṭra habló apresuradamente.
4.67.29
अयं कथंचिद्भवतो विमुक्तस्तं वै प्रबध्नीत यथा न मुच्येत् ।
तमब्रवीच्छान्तनवः प्रहस्य क्व ते गता बुद्धिरभूत्क्क वीर्यम् ॥ ४.६७.२९ ॥
"Este se ha soltado de ti de alguna manera; átalo para que no pueda escapar." Entonces el hijo de Śāntanu, riendo, le dijo: "¿Adónde se fue tu resolución, y dónde está tu valor?"
4.67.30
शान्तिं परां प्राप्य यथा स्थितस्त्वमुत्सृज्य बाणांश्च धनुश्च चित्रम् ।
न त्वेव बीभत्सुरलं नृशंसं कर्तुं न पापेऽस्य मनो निविष्टम् ॥ ४.६७.३० ॥
Tú te quedas como quien ha alcanzado la paz suprema, habiendo arrojado tus flechas y tu admirable arco; pero Bībhatsu (Arjuna) no es capaz de cometer un acto cruel; su mente no está puesta en el mal.
4.67.31
जह्यान्न धर्मं त्रिदिवस्य हेतोः सर्वे तु तस्मान्न हता रणेऽस्मिन् ।
क्षिप्रं कुरून्याहि कुरुप्रवीर विजित्य गाश्च प्रतियातु पार्थः ॥ ४.६७.३१ ॥
Ni siquiera por el cielo se debe abandonar el dharma; por eso no fueron todos muertos en esta batalla. Mejor de los Kurus, ve pronto con los Kurus; que Pārtha, habiendo conquistado el ganado, regrese.
4.67.32
संमोहनास्त्रप्रतिमोहिताः स्थ यूयं न जानीथ धनापहारम् ।
पश्यामि वस्त्राभरणानि राजन्विराटपुत्रेण समाहृतानि ॥ ४.६७.३२ ॥
Todos ustedes están completamente confundidos por el arma de la confusión, y no saben del robo de riquezas. Oh rey, veo ropas y adornos reunidos por el hijo de Virāṭa.
4.67.33
नृपेषु सर्वेषु च मोहितेषु हन्तुं यदीच्छेत्स हनिष्यतीति ।
तदा तु धर्मात्मतया नृवीरो न चाहनद्वो बलभित्तनूजः ॥ ४.६७.३३ ॥
Aunque todos los reyes estaban confundidos, y él podría haberlos matado si lo hubiera deseado, por su naturaleza justa aquel héroe entre los hombres, el hijo del matador de Bala, no los golpeó.
4.67.34
भाग्येन युष्मानवधीन्न पार्थः संधिं कुरूणामनुमन्यमानः ।
तद्यात यूयं सहसैनिकैस्तैर्हतावशिष्टैर्गजसाह्वयं पुरुम् ॥ ४.६७.३४ ॥
Por buena fortuna, Pārtha no os mató, aceptando la tregua con los Kurus. Por tanto, id vosotros, con vuestros soldados y los supervivientes, a la ciudad llamada Gajasāhvaya.
4.67.35
दुर्योधनस्तस्य निशम्य वाक्यं पितामहस्यात्महितं प्रशस्य ।
अतीतकामो युधि सोऽत्यमर्षी राजा विनिश्वस्य बभूव तूष्णीम् ॥ ४.६७.३५ ॥
Duryodhana, habiendo oído aquellas palabras del abuelo, y habiéndolas alabado como beneficiosas para sí mismo, frustrado en su deseo de batalla y muy airado, aquel rey suspiró profundamente y guardó silencio.
4.67.36
तद्भीष्मवाक्यं हि निशम्य सर्वे धनञ्जयाग्निं च विवर्धमानम् ।
निवर्तनायैव मतिं निदध्युर्दुर्योधनं तं परिरक्षमाणाः ॥ ४.६७.३६ ॥
Habiendo oído las palabras de Bhīṣma y viendo el fuego de Dhanañjaya crecer cada vez más, todos resolvieron solamente regresar, protegiendo a Duryodhana.
4.67.37
तान्प्रस्थितान्प्रीतमनाः समर्थो धनञ्जयः सर्वकुरुप्रवीरः ।
आमन्त्र्य वीरोऽनुययौ मुहूर्तं गाण्डीवघोषेण विनद्य लोकम् ॥ ४.६७.३७ ॥
Al ver que partían, Dhanañjaya, de ánimo complacido, capaz, el más valiente de todos los kurus, los llamó y los siguió un momento, resonando por el mundo con el estruendo del arco Gāṇḍīva.
4.67.38
तेषामनीकानि निरीक्ष्य पार्थो विकीर्णयानध्वजकार्मुकाणि ।
गाण्डीवधन्वा प्रहसन्कुरूणां शङ्ख प्रदध्मौ बलवान्बलेन ॥ ४.६७.३८ ॥
Habiendo contemplado sus ejércitos, con carros, estandartes y arcos dispersos, Pārtha, el portador del Gāṇḍīva, riendo, poderoso en su fuerza, sopló con vigor su caracola contra los kurus.
4.67.39
ते शङ्खशब्दं तुमुलं निशम्य ध्वजस्य शब्दं च ततोऽन्तरिक्षे ।
गाण्डीवशब्देन मुहुर्मुहुस्ते भीता ययुः सर्वधनं विहाय ॥ ४.६७.३९ ॥
Al oír el estruendo de la caracola, y luego una y otra vez el sonido del estandarte en el cielo y el estruendo del Gāṇḍīva, se aterraron y huyeron, abandonando toda su riqueza.
4.67.40
तानर्जुनो दूरतरं विभज्य धनं च सर्वं निखिलं निवर्त्य ।
आपृच्छ्य तान्दूरमनुप्रयात्वा धनञ्जयस्तत्र कुरून्महात्मा।
गुरूंश्च सर्वानभिवाद्य बाणैर्न्यवर्ततोदग्रमनाः शरैः सह ॥ ४.६७.४० ॥
Arjuna los expulsó muy lejos, recuperó por completo todo el ganado, se despidió de ellos y los siguió una buena distancia; luego el magnánimo Dhanañjaya saludó con sus flechas a los Kurus y a todos los ancianos, y regresó con el ánimo exaltado, junto con sus flechas.
4.67.41
पितामहं शान्तनवं महात्मा द्वाभ्यां शराभ्यामभिवाद्य वीरः ।
द्रोणं कृपं चैव कुरूंश्च मान्याञ्शरैश्च सर्वानभिवाद्य सङ्ख्ये।
दुर्योधनस्योत्तमरत्नचित्रं चिच्छेद पार्थो मकुटं शरौघैः ॥ ४.६७.४१ ॥
El magnánimo y heroico Pārtha saludó con dos flechas al abuelo Bhīṣma, hijo de Śantanu; saludando también con flechas a Droṇa, Kṛpa y los Kurus honorables, habiendo saludado a todos en la batalla, cortó con una lluvia de flechas la diadema de Duryodhana, admirablemente adornada con gemas.
4.67.42
अराजवंशस्य किमर्थमेतन्नित्यं न धार्यं मकुटं त्वयेति ।
संपातितं भूमितले सरत्नं प्रीतस्तुतो मात्स्यसुतो बभूव ॥ ४.६७.४२ ॥
"¿Por qué, tú de linaje sin rey, no debería este diadema ser llevada siempre por ti?" Diciendo esto, el hijo de Matsya arrojó al suelo la diadema, con sus joyas; y, complacido, fue alabado.
4.67.43
धनञ्जयं नागमिव प्रभिन्नं विजित्य शत्रून्परिवर्तमानम् ।
गास्ता विजित्याभिमुखं प्रयान्तं न शक्नुवन्तः कुरवः प्रयाताः ॥ ४.६७.४३ ॥
Dhanañjaya, habiendo vencido a sus enemigos y girando como un elefante en celo, avanzaba de frente habiendo también conquistado el ganado; los Kurus, incapaces de detenerlo, se marcharon.
4.67.44
धनञ्जयं सिंहमिवात्तशस्त्रं गा वै विजित्याभिमुखं प्रयान्तम् ।
उदीक्षितुं पार्थिवास्ते न शेकुर्यथैव मध्याह्नगतं हि सूर्यम् ॥ ४.६७.४४ ॥
Al ver a Dhanañjaya, como un león con las armas en alto, avanzar de frente tras conquistar las vacas, los reyes no pudieron mirarlo, como no se puede contemplar el sol al mediodía.
4.67.45
रक्तानि वासांसि च तानि गृह्य रणोत्कटो नाग इव प्रभिन्नः ।
जित्वा च वैराटिमुवाच पार्थः प्रहृष्टरूपो रथिनां वरिष्ठः ॥ ४.६७.४५ ॥
Tomando aquellas vestiduras rojas, feroz en la batalla como un elefante en celo, Pārtha, vencedor, habló a Uttara, hijo de Virāṭa, de semblante alegre, el primero de los aurigas.
4.67.46
आवर्तयाश्वान्पशवो जितास्ते याताः परे प्रैहि पुरं प्रहृष्टः ।
उद्धुष्यतां ते विजयोऽद्य शीघ्रं गात्रं तु ते सेवतु माल्यगन्धः ।
माता तु ते नन्दतु बान्धवाश्च त्वामद्य दृष्ट्वा समुदीर्णहर्षम् ॥ ४.६७.४६ ॥
Vuelve tus caballos; tu ganado ha sido conquistado, los enemigos se han ido. Ve con alegría a la ciudad. Que tu victoria sea proclamada pronto hoy; que guirnaldas y perfumes sean aplicados a tu cuerpo. Que tu madre y tus parientes se alegren al verte hoy lleno de alegría.