മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.67.1
आहूयमानस्तु स तेन सङ्ख्ये महात्मना वै धृ ।
निवर्तितश्चापि गिराङ्कुशेन गजो मदोन्मत्त इवाङ्कुशेन ॥ ४.६७.१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ആ മഹാത്മാവിനാൽ വെല്ലുവിളിക്കപ്പെട്ട അവൻ, മദയാനയെ അങ്കുശം കൊണ്ടെന്നപോലെ വാക്കാകുന്ന അങ്കുശത്താൽ തിരിച്ചുവിടപ്പെട്ടു.
4.67.2
सोमृष्यमाणो वचसाऽभिमृष्टो महारथेनातिरथस्तरस्वी ।
ततः स पर्याववृते रथेन भोगी यथा पादतलाभिमृष्टः ॥ ४.६७.२ ॥
വാക്കുകളാൽ മുറിവേറ്റ് സഹിക്കാനാകാതെ, മഹാരഥനാൽ തട്ടപ്പെട്ട ആ അതിരഥൻ, വേഗമുള്ളവനായി, പിന്നെ കാലടിയാൽ ചവിട്ടപ്പെട്ട പാമ്പെന്നപോലെ രഥത്തോടെ തിരിഞ്ഞു.
4.67.3
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो विक्षिपन्धनुरुत्तमम् ।
धृतिं कृत्वा सुविपुलां प्रत्युवाच पऩञ्जयम् ॥ ४.६७.३ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച ദുര്യോധനൻ, ഉത്തമമായ വില്ല് വീശി, വളരെ ദൃഢത സ്വീകരിച്ച്, ധനഞ്ജയനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
4.67.4
सोहमिन्द्रादभिक्रुद्धान्न बिभेमीह भारत ।
भुक्त्वा सुविपुलं राज्यं वित्तानि च सुखानि च।
किमर्थं युद्धसमये पलापिष्ये नरोत्तम ॥ ४.६७.४ ॥
ഭാരതാ, ഞാൻ ഇവിടെ ഇന്ദ്രനിൽ നിന്നോ അത്യന്തം കുപിതനായവനിൽ നിന്നോ ഭയപ്പെടുന്നില്ല. വിപുലമായ രാജ്യവും സമ്പത്തും സുഖങ്ങളും അനുഭവിച്ച ഞാൻ, നരോത്തമാ, യുദ്ധസമയത്ത് എന്തിന് ഓടിപ്പോകണം?
4.67.5
एवमुक्त्वा महाराजः प्रत्ययुध्यत भारत ।
संन्यवर्तत शीघ्राश्वस्तोत्रार्दित इव द्विपः ॥ ४.६७.५ ॥
ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞ് മഹാരാജാവ്, ഭാരതാ, എതിർത്ത് യുദ്ധം ചെയ്തു. വേഗമുള്ള കുതിരകളുള്ളവൻ, അങ്കുശത്താൽ കുത്തപ്പെട്ട ആനയെപ്പോലെ തിരിഞ്ഞു.
4.67.6
आक्रान्तभोगस्तेजस्वी धनुर्वक्र इवोरगः ।
रथं रथेन संगम्य योधयामास पाण्डवम् ॥ ४.६७.६ ॥
ചുരുൾ അമർത്തപ്പെട്ട തേജസ്വിയായ സർപ്പത്തെപ്പോലെ, വില്ലുപോലെ വളഞ്ഞവനായി, രഥത്തോട് രഥം ചേർത്ത് പാണ്ഡവനോട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
4.67.7
तं प्रेक्ष्य कर्णः परिवर्तमानं निवृत्य संस्तम्भितसर्वगात्रम् ।
दुर्योधनं दक्षिणतोऽन्वरक्षत्पार्थान्महाबाहुरधिज्यधन्वा ॥ ४.६७.७ ॥
ചുറ്റിത്തിരിയുന്ന അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ശരീരമാകെ മരവിച്ചുപോയ ദുര്യോധനനെ, മഹാബാഹുവായ കർണൻ, വില്ലിൽ ഞാൺ കയറ്റി, പാണ്ഡവരിൽ നിന്ന് വലതുഭാഗത്തുനിന്ന് രക്ഷിച്ചു.
4.67.8
गान्धारराजः शकुनिर्निवृत्य द्रौणिश्च सर्वास्त्रविदां वरिष्ठः ।
ररक्षतुः कौरवमभ्युपेत्य पार्थान्नृवीरौ युधि सव्यतश्च ॥ ४.६७.८ ॥
ഗാന്ധാരരാജാവായ ശകുനിയും, എല്ലാ അസ്ത്രജ്ഞന്മാരിലും ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണപുത്രനും തിരിച്ചുവന്ന്, കൗരവനെ സമീപിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവരിൽ നിന്ന് ഇടതുഭാഗത്തുനിന്ന് ആ രണ്ടു നരവീരന്മാരും അവനെ രക്ഷിച്ചു.
4.67.9
भीष्मस्ततः शान्तनवो विवृत्य हिरण्यकक्ष्यांस्त्वरया तुरंगान् ।
दुर्योधनं पश्चिमतो ररक्ष पार्थान्महाबाहुरधिज्यधन्वा ॥ ४.६७.९ ॥
പിന്നെ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മൻ, സ്വർണ്ണക്കവചമുള്ള കുതിരകളെ വേഗത്തിൽ തിരിച്ച്, മഹാബാഹുവായ അവൻ, വില്ലിൽ ഞാൺ കയറ്റി, പാണ്ഡവരിൽ നിന്ന് പിന്നിൽ നിന്ന് ദുര്യോധനനെ രക്ഷിച്ചു.
4.67.10
द्रोणः कृपश्चैव विविंशतिश्च दुःशासनश्चैव निवृत्य शीघ्रम् ।
सर्वे पुरस्तात्प्रणिधाय बाणान्दुर्योधनार्थं त्वरिताऽभ्युपेयुः ॥ ४.६७.१० ॥
ദ്രോണനും കൃപനും വിവിംശതിയും ദുഃശാസനനും ഉടൻ തിരിഞ്ഞ്, എല്ലാവരും മുന്നിൽ നിന്ന് അമ്പുകൾ തൊടുത്ത്, ദുര്യോധനനുവേണ്ടി ത്വരയോടെ അടുത്തെത്തി.
4.67.11
सर्वाण्यनीकानि निवर्तितानि संप्रेक्ष्य पूर्णौघनिभानि पार्थः ।
हंसो महामेघमिवापतन्तं धनञ्जयः प्रत्यपतत्तरस्वी ॥ ४.६७.११ ॥
നിറഞ്ഞൊഴുകുന്ന പ്രവാഹങ്ങൾ പോലെയുള്ള സകല സേനകളും തിരിച്ചുവിടപ്പെട്ടതു കണ്ട്, പാർത്ഥൻ, ഹംസം മഹാമേഘത്തിൽ പതിക്കുന്നതുപോലെ, വേഗവാനായ ധനഞ്ജയൻ അവരെ നേരിട്ടു പാഞ്ഞടുത്തു.
4.67.12
ते सर्वतः संपरिवार्य पार्थमस्त्राणि दिव्यानि समाददानाः ।
ववर्षुरभ्येत्य शरैः समग्रैर्मेघा यथा भूधरमम्बुवेगैः ॥ ४.६७.१२ ॥
അവർ പാർത്ഥനെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും വളഞ്ഞ്, ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളെടുത്ത്, അടുത്തുചെന്ന് സമഗ്രമായ ശരങ്ങളാൽ, മേഘങ്ങൾ ജലവേഗത്തോടെ പർവതത്തിൽ പെയ്യുന്നതുപോലെ വർഷിച്ചു.
4.67.13
ततोऽस्रमस्त्रेण निवार्य तेषां गाण्डीवधन्वा कुरुपुङ्गवानाम् ।
संमोहनं शत्रुसहोऽन्यदस्त्रं प्रादुश्चकारैन्द्रमवारणीयम् ॥ ४.६७.१३ ॥
അപ്പോൾ ഗാണ്ഡീവധാരി അവരുടെ അസ്ത്രത്തെ അസ്ത്രംകൊണ്ട് തടുത്ത്, ശത്രുക്കളെ സഹിക്കുന്ന, ഇന്ദ്രസംബന്ധമായ, തടുക്കാനാവാത്ത മറ്റൊരസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
4.67.14
ततो दिशश्चानुदिशो निवार्य शरैः सुघोरैर्निशितैः सुपुङ्खैः ।
गाण्डीवशब्देन मनांसि तेषां महाबलं प्रवथयांचकार ॥ ४.६७.१४ ॥
പിന്നെ ദിക്കുകളെയും ഉപദിക്കുകളെയും അതിഭയങ്കരവും മൂർച്ചയുള്ളതും നല്ല പിഞ്ഛങ്ങളുള്ളതുമായ ശരങ്ങളാൽ മറച്ച്, ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെ ശബ്ദത്താൽ അവരുടെ മനസ്സുകളെയും മഹാബലത്തെയും വിറപ്പിച്ചു.
4.67.15
ततः पुनर्भीमरवं निगृह्य दोर्भ्यां महाशङ्खमुदारघोषम् ।
व्यनादयन्संप्रदिशो दिशः खं भुवं च पार्थो द्विषतां निहन्ता ॥ ४.६७.१५ ॥
പിന്നെ വീണ്ടും പാർത്ഥൻ, ശത്രുക്കളെ കൊല്ലുന്നവൻ, ഇരുകൈകളാലും ഭയങ്കരനാദമുള്ള, ഉദാത്തഘോഷമുള്ള മഹാശംഖം പിടിച്ച്, ദിക്കുകളെയും ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും മുഴക്കി.
4.67.16
संमोहनास्त्रप्रभवैः शरौघैर्विनष्टदेहाश्च निपत्य योधाः ।
निःसत्ववेगाः कुरुराजसैन्याः कुडयोपमास्तस्थुरनीहमानाः ॥ ४.६७.१६ ॥
സമ്മോഹനാസ്ത്രത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ശരപ്രവാഹത്താൽ ദേഹം നശിച്ച് വീണ യോദ്ധാക്കളും, വീര്യവും വേഗവും നഷ്ടപ്പെട്ട കുരുരാജന്റെ സൈന്യങ്ങളും മതിൽപോലെ ചലനമറ്റു നിന്നു.
4.67.17
ते शङ्खनादेन कुरुप्रवीराः संमोहिताः पार्थसमीरितेन ।
उत्सृज्य चापानि दुरासदानि सर्वे तदा मोहपरा बभूवुः ॥ ४.६७.१७ ॥
പാർഥൻ മുഴക്കിയ ശംഖനാദത്താൽ കുരുവീരന്മാർ മോഹിതരായി. അപ്പോൾ അവർ ചെറുക്കാനാകാത്ത വില്ലുകൾ ഉപേക്ഷിച്ച് എല്ലാവരും മോഹത്തിൽ മുഴുകി.
4.67.18
ततो विसंज्ञानि परेषु पार्थः संस्मृत्य संदेशमथोत्तरायाः ।
निर्याहि वाहादिति मात्स्यपुत्रमुवाच यावत्कुरवो विसंज्ञाः ॥ ४.६७.१८ ॥
അപ്പോൾ ശത്രുക്കൾ അബോധാവസ്ഥയിലായത് കണ്ട് പാർഥൻ ഉത്തരയുടെ സന്ദേശം ഓർത്ത്, മത്സ്യരാജപുത്രനോട് 'രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങുക' എന്ന് പറഞ്ഞു — കൗരവർ ബോധരഹിതരായിരിക്കുന്ന കാലത്തോളം.
4.67.19
आचार्यशारद्वतयोः सुशुक्ले कर्णस्य पीतं रुचिरं च वस्त्रम् ।
द्रौणेश्च राज्ञश्च तथैव नीले वस्त्रे समादत्स्व नरप्रवीर ॥ ४.६७.१९ ॥
ആചാര്യന്റെയും (ദ്രോണന്റെയും) ശാരദ്വതന്റെയും (കൃപന്റെയും) അതിശുഭ്ര വസ്ത്രങ്ങൾ, കർണന്റെ മനോഹരമായ മഞ്ഞവസ്ത്രം, ദ്രോണപുത്രന്റെയും രാജാവിന്റെയും നീലവസ്ത്രങ്ങൾ — ഓ നരശ്രേഷ്ഠാ, ഇവ എടുക്കുക.
4.67.20
भीष्मस्य संज्ञां तु तथैव मन्ये जानाति मेऽस्त्रप्रतिघातमेषः ।
एतस्य वाहान्कुरु सव्यतस्त्वमेवं प्रयातव्यममूढसंज्ञैः ॥ ४.६७.२० ॥
ഭീഷ്മരുടെ സൂചനയും അതുപോലെതന്നെയെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; അദ്ദേഹം എന്റെ അസ്ത്രപ്രതിരോധം അറിയുന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കുതിരകളെ ഇടത്തോട്ട് തെളിക്കുക — ഇങ്ങനെ മോഹമില്ലാത്ത ബോധത്തോടെ പോകണം.
4.67.21
रश्मीन्समुत्सृज्य ततो महात्मा रथादवप्लुत्य विराटपुत्रः ।
वस्त्राण्युपादाय महारथानां नानाविधान्यद्भुतवर्णकानि ॥ ४.६७.२१ ॥
അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ വിരാടപുത്രൻ കടിഞ്ഞാൺ ഉപേക്ഷിച്ച് രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി, മഹാരഥന്മാരുടെ പലതരത്തിലുള്ള, അദ്ഭുതകരമായ വർണങ്ങളുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ എടുത്തു.
4.67.22
महान्ति चीनांशुदुकूलकानि पट्टांशुकानि विविधानि मनोज्ञकानि ।
हारांश्च राज्ञां मणिभूषणानि सुवर्णनिष्काभरणानि मारिष ॥ ४.६७.२२ ॥
രാജാക്കന്മാരുടെ വലിയ ചീനപ്പട്ടും ദുകൂലവസ്ത്രങ്ങളും, വിവിധതരം മനോഹരമായ പട്ടുവസ്ത്രങ്ങളും, ഹാരങ്ങളും, മണിഭൂഷണങ്ങളും, സ്വർണ്ണനിഷ്കങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും, ഹേ മാരിഷ.
4.67.23
माणिक्यबाह्वङ्गदकङ्कणानि अन्यानि राज्ञां मणिभूषणानि ।
वस्त्राण्युपादाय महारथानां तूर्णं पुनः खं रथमारुरोह ॥ ४.६७.२३ ॥
മാണിക്യങ്ങളും ബാഹുവളകളും അംഗദങ്ങളും കങ്കണങ്ങളും, രാജാക്കന്മാരുടെ മറ്റ് മണിഭൂഷണങ്ങളും, മഹാരഥന്മാരുടെ വസ്ത്രങ്ങളും എടുത്ത് ഉടനെ വീണ്ടും രഥത്തിൽ കയറി.
4.67.24
राज्ञश्च सर्वान्कृतसंनिकाशान्संमोहनास्त्रेण विसंज्ञकल्पान् ।
नासाग्रविन्यस्तकराङ्गुलीकः पार्थो जहास स्मयमानचेताः ॥ ४.६७.२४ ॥
രാജാക്കന്മാരെല്ലാം അണിനിരന്നവരെപ്പോലെ നിന്നു; സമ്മോഹനാസ്ത്രത്താൽ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടവരെപ്പോലെയുമായി. മൂക്കിൻതുമ്പിൽ വിരലുകൾ വച്ച പാർത്ഥൻ പുഞ്ചിരിക്കുന്ന മനസ്സോടെ ചിരിച്ചു.
4.67.25
ततोऽन्वशात्तांश्चतुरः सदश्वान्पुत्रो विराटस्य हिरण्यकक्ष्यान् ।
ते तद्व्यतीयुर्द्विषतामनीकं श्वेता वहन्तोऽर्जुनमाजिमध्यात् ॥ ४.६७.२५ ॥
അപ്പോൾ വിരാടപുത്രൻ സ്വർണ്ണക്കടിഞ്ഞാണുള്ള ആ നാലു മികച്ച കുതിരകളെ തെളിച്ചു. വെളുത്ത ആ കുതിരകൾ അർജ്ജുനനെ വഹിച്ച് യുദ്ധമധ്യത്തിൽനിന്ന് ശത്രുസൈന്യത്തെ കടന്നുപോയി.
4.67.26
तथा प्रयान्तं पुरुषप्रवीरं भीष्मः शरैरभ्यहनत्तरस्वी ।
स चापि भीष्मस्य हयान्निहत्य विव्याध भीष्मं दशभिः पृषत्कैः ॥ ४.६७.२६ ॥
അങ്ങനെ മുന്നോട്ടുപോയ ആ പുരുഷപ്രവീരനെ വേഗവാനായ ഭീഷ്മർ അമ്പുകളാൽ അടിച്ചു. അവനും ഭീഷ്മരുടെ കുതിരകളെ കൊന്ന് പത്ത് പൃഷത്കങ്ങളാൽ ഭീഷ്മരെ തുളച്ചു.
4.67.27
ततोऽर्जुनो भीष्ममपास्य युद्धे विद्ध्वाऽस्य यन्तारमरिष्टधन्वा ।
तस्थौ विमुक्तो रथवृन्दमध्याद्राहुं विदार्येव सहस्ररश्मिः ॥ ४.६७.२७ ॥
അപ്പോൾ അർജ്ജുനൻ യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനെ വിട്ട് അവന്റെ സാരഥിയെ അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു; രഥസമൂഹത്തിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന് മോചിതനായി അവൻ നിന്നു, രാഹുവിനെ പിളർന്ന് പുറത്തുവരുന്ന സഹസ്രരശ്മിയെപ്പോലെ.
4.67.28
लब्ध्वा तु संज्ञां पुरुषप्रवीरः पार्थं निरीक्ष्याथ महेन्द्रकल्पम् ।
रणात्प्रमुक्तं पुरुषप्रवीरं स धार्तराष्ट्रस्त्वरितो बभाषे ॥ ४.६७.२८ ॥
ബോധം വീണ്ടെടുത്ത ആ പുരുഷപ്രവീരൻ ഇന്ദ്രതുല്യനായ പാർത്ഥനെ കണ്ടു; യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായ ആ വീരനെ കണ്ട് ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ വേഗത്തിൽ സംസാരിച്ചു.
4.67.29
अयं कथंचिद्भवतो विमुक्तस्तं वै प्रबध्नीत यथा न मुच्येत् ।
तमब्रवीच्छान्तनवः प्रहस्य क्व ते गता बुद्धिरभूत्क्क वीर्यम् ॥ ४.६७.२९ ॥
"ഇവൻ എങ്ങനെയോ നിന്നിൽ നിന്ന് മോചിതനായി; ഇവനെ വീണ്ടും രക്ഷപ്പെടാത്ത വിധം ബന്ധിക്കൂ." അപ്പോൾ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവനോടു പറഞ്ഞു: "നിന്റെ ബുദ്ധി എവിടെപ്പോയി, നിന്റെ വീര്യം എവിടെ?"
4.67.30
शान्तिं परां प्राप्य यथा स्थितस्त्वमुत्सृज्य बाणांश्च धनुश्च चित्रम् ।
न त्वेव बीभत्सुरलं नृशंसं कर्तुं न पापेऽस्य मनो निविष्टम् ॥ ४.६७.३० ॥
പരമശാന്തി നേടിയവനെപ്പോലെ, അമ്പുകളും വിചിത്രമായ വില്ലും ഉപേക്ഷിച്ച് നീ നിൽക്കുന്നു—എന്നാൽ ബീഭത്സു (അർജ്ജുനൻ) ക്രൂരകർമ്മം ചെയ്യാൻ പ്രാപ്തനല്ല; അവന്റെ മനസ്സ് പാപത്തിൽ ഉറച്ചിട്ടില്ല.
4.67.31
जह्यान्न धर्मं त्रिदिवस्य हेतोः सर्वे तु तस्मान्न हता रणेऽस्मिन् ।
क्षिप्रं कुरून्याहि कुरुप्रवीर विजित्य गाश्च प्रतियातु पार्थः ॥ ४.६७.३१ ॥
സ്വർഗ്ഗത്തിനു വേണ്ടിയായാലും ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കരുത്; അതിനാൽ ഈ യുദ്ധത്തിൽ അവരെല്ലാം കൊല്ലപ്പെട്ടില്ല. കുരുശ്രേഷ്ഠാ, വേഗം കുരുക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് പോകൂ; പാർത്ഥൻ പശുക്കളെ ജയിച്ച് മടങ്ങട്ടെ.
4.67.32
संमोहनास्त्रप्रतिमोहिताः स्थ यूयं न जानीथ धनापहारम् ।
पश्यामि वस्त्राभरणानि राजन्विराटपुत्रेण समाहृतानि ॥ ४.६७.३२ ॥
സമ്മോഹനാസ്ത്രത്താൽ നിങ്ങളെല്ലാവരും പൂർണ്ണമായി മോഹിതരായിരിക്കുന്നു; ധനാപഹരണം നിങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല. രാജാവേ, വിരാടപുത്രൻ വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ശേഖരിച്ചതായി ഞാൻ കാണുന്നു.
4.67.33
नृपेषु सर्वेषु च मोहितेषु हन्तुं यदीच्छेत्स हनिष्यतीति ।
तदा तु धर्मात्मतया नृवीरो न चाहनद्वो बलभित्तनूजः ॥ ४.६७.३३ ॥
എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും മോഹിതരായിരിക്കുമ്പോൾ അവൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ അവരെ കൊല്ലാമെന്ന് കരുതി. എന്നാൽ ധർമ്മാത്മാവായതിനാൽ ആ നരവീരൻ, ബലഭിത്തിന്റെ പുത്രൻ കൊന്നില്ല.
4.67.34
भाग्येन युष्मानवधीन्न पार्थः संधिं कुरूणामनुमन्यमानः ।
तद्यात यूयं सहसैनिकैस्तैर्हतावशिष्टैर्गजसाह्वयं पुरुम् ॥ ४.६७.३४ ॥
ഭാഗ്യവശാൽ പാർത്ഥൻ നിങ്ങളെ കൊന്നില്ല; കുരുക്കളുമായുള്ള സന്ധി അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട്. അതിനാൽ നിങ്ങൾ സൈനികരോടും ശേഷിച്ചവരോടുമൊപ്പം ഗജസാഹ്വയ നഗരത്തിലേക്ക് പോകൂ.
4.67.35
दुर्योधनस्तस्य निशम्य वाक्यं पितामहस्यात्महितं प्रशस्य ।
अतीतकामो युधि सोऽत्यमर्षी राजा विनिश्वस्य बभूव तूष्णीम् ॥ ४.६७.३५ ॥
ദുര്യോധനൻ പിതാമഹന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ടു; അത് തനിക്ക് ഹിതമെന്ന് പ്രശംസിച്ചു — യുദ്ധത്തിൽ തന്റെ ആഗ്രഹം സാധിക്കാതെ അത്യന്തം കോപിച്ച ആ രാജാവ് ദീർഘനിശ്വാസമെടുത്ത് മൗനിയായി.
4.67.36
तद्भीष्मवाक्यं हि निशम्य सर्वे धनञ्जयाग्निं च विवर्धमानम् ।
निवर्तनायैव मतिं निदध्युर्दुर्योधनं तं परिरक्षमाणाः ॥ ४.६७.३६ ॥
ഭീഷ്മരുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടും ധനഞ്ജയന്റെ വളർന്നുവരുന്ന അഗ്നിതുല്യമായ തേജസ്സ് കണ്ടും എല്ലാവരും ദുര്യോധനനെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് മടങ്ങുവാൻ തന്നെ തീരുമാനിച്ചു.
4.67.37
तान्प्रस्थितान्प्रीतमनाः समर्थो धनञ्जयः सर्वकुरुप्रवीरः ।
आमन्त्र्य वीरोऽनुययौ मुहूर्तं गाण्डीवघोषेण विनद्य लोकम् ॥ ४.६७.३७ ॥
അവർ പുറപ്പെടുന്നത് കണ്ട് സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ, സമർത്ഥനും കുരുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠവീരനുമായ ധനഞ്ജയൻ അവരെ വിളിച്ചു, കുറച്ചുനേരം പിന്തുടർന്നു; ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെ ഘോഷംകൊണ്ട് ലോകത്തെ മുഴക്കി.
4.67.38
तेषामनीकानि निरीक्ष्य पार्थो विकीर्णयानध्वजकार्मुकाणि ।
गाण्डीवधन्वा प्रहसन्कुरूणां शङ्ख प्रदध्मौ बलवान्बलेन ॥ ४.६७.३८ ॥
അവരുടെ സേനകൾ രഥങ്ങളും ധ്വജങ്ങളും വില്ലുകളും ചിതറിക്കിടക്കുന്നത് കണ്ട്, ഗാണ്ഡീവധന്വാവായ പാർഥൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, ബലവാനായി, ശക്തിയോടെ ശംഖ് മുഴക്കി.
4.67.39
ते शङ्खशब्दं तुमुलं निशम्य ध्वजस्य शब्दं च ततोऽन्तरिक्षे ।
गाण्डीवशब्देन मुहुर्मुहुस्ते भीता ययुः सर्वधनं विहाय ॥ ४.६७.३९ ॥
അവർ ശംഖത്തിന്റെ ഘോരമായ ശബ്ദം കേട്ടും പിന്നെ ആകാശത്ത് കൊടിയുടെ ശബ്ദവും ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെ ശബ്ദവും ആവർത്തിച്ചു കേട്ടും ഭയന്ന്, തങ്ങളുടെ സർവ്വധനവും ഉപേക്ഷിച്ച് ഓടിപ്പോയി.
4.67.40
तानर्जुनो दूरतरं विभज्य धनं च सर्वं निखिलं निवर्त्य ।
आपृच्छ्य तान्दूरमनुप्रयात्वा धनञ्जयस्तत्र कुरून्महात्मा।
गुरूंश्च सर्वानभिवाद्य बाणैर्न्यवर्ततोदग्रमनाः शरैः सह ॥ ४.६७.४० ॥
അർജുനൻ അവരെ ഏറെ ദൂരം ഓടിച്ചു, എല്ലാ സമ്പത്തും പൂർണ്ണമായി തിരിച്ചുനൽകി, അവരോട് യാത്രചോദിച്ച് ദൂരം വരെ പിന്തുടർന്നു; പിന്നെ മഹാത്മാവായ ധനഞ്ജയൻ അവിടെ കുരുക്കളെയും എല്ലാ മുതിർന്നവരെയും അമ്പുകളാൽ വന്ദിച്ച്, ഉന്നതമനസ്സോടെ അമ്പുകളോടെ മടങ്ങി.
4.67.41
पितामहं शान्तनवं महात्मा द्वाभ्यां शराभ्यामभिवाद्य वीरः ।
द्रोणं कृपं चैव कुरूंश्च मान्याञ्शरैश्च सर्वानभिवाद्य सङ्ख्ये।
दुर्योधनस्योत्तमरत्नचित्रं चिच्छेद पार्थो मकुटं शरौघैः ॥ ४.६७.४१ ॥
മഹാത്മാവും വീരനുമായ പാർത്ഥൻ മുത്തച്ഛനായ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ ഭീഷ്മരെ രണ്ട് അമ്പുകളാൽ വന്ദിച്ചു; ദ്രോണരെയും കൃപരെയും മാന്യരായ കുരുക്കളെയും അമ്പുകളാൽ വന്ദിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാവരെയും വന്ദിച്ച ശേഷം, ദുര്യോധനന്റെ ഉത്തമരത്നങ്ങളാൽ ചിത്രിതമായ കിരീടം അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹത്താൽ മുറിച്ചു.
4.67.42
अराजवंशस्य किमर्थमेतन्नित्यं न धार्यं मकुटं त्वयेति ।
संपातितं भूमितले सरत्नं प्रीतस्तुतो मात्स्यसुतो बभूव ॥ ४.६७.४२ ॥
"രാജാവില്ലാത്ത വംശത്തിലെ നീ ഈ കിരീടം എന്തിന് എപ്പോഴും ധരിക്കരുത്?" എന്നു പറഞ്ഞ്, മത്സ്യരാജപുത്രൻ രത്നസഹിതമായ കിരീടം നിലത്ത് വീഴ്ത്തി; അവൻ സന്തുഷ്ടനായി സ്തുതിക്കപ്പെട്ടു.
4.67.43
धनञ्जयं नागमिव प्रभिन्नं विजित्य शत्रून्परिवर्तमानम् ।
गास्ता विजित्याभिमुखं प्रयान्तं न शक्नुवन्तः कुरवः प्रयाताः ॥ ४.६७.४३ ॥
മദം പൊട്ടിയ ആനയെപ്പോലെ ചുറ്റിത്തിരിയുന്ന ധനഞ്ജയനെ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച്, പശുക്കളെ ജയിച്ച് എതിരെ വരുന്നതായി കണ്ട കുരുക്കൾക്ക് തടുക്കാനായില്ല; അവർ പോയി.
4.67.44
धनञ्जयं सिंहमिवात्तशस्त्रं गा वै विजित्याभिमुखं प्रयान्तम् ।
उदीक्षितुं पार्थिवास्ते न शेकुर्यथैव मध्याह्नगतं हि सूर्यम् ॥ ४.६७.४४ ॥
ആയുധം ധരിച്ച സിംഹം പോലെയുള്ള ധനഞ്ജയൻ പശുക്കളെ ജയിച്ച് മുന്നോട്ടു പോകുന്നത് കണ്ട് ആ രാജാക്കന്മാർക്ക് മധ്യാഹ്നത്തിലെ സൂര്യനെ നോക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ അവനെ നോക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
4.67.45
रक्तानि वासांसि च तानि गृह्य रणोत्कटो नाग इव प्रभिन्नः ।
जित्वा च वैराटिमुवाच पार्थः प्रहृष्टरूपो रथिनां वरिष्ठः ॥ ४.६७.४५ ॥
ആ ചുവന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ എടുത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ ഉഗ്രനായ മദിച്ച ആനപോലെ, ജയിച്ച പാർത്ഥൻ വൈരാടിയോട് (ഉത്തരനോട്) പറഞ്ഞു—സന്തോഷമുഖനായി, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ.
4.67.46
आवर्तयाश्वान्पशवो जितास्ते याताः परे प्रैहि पुरं प्रहृष्टः ।
उद्धुष्यतां ते विजयोऽद्य शीघ्रं गात्रं तु ते सेवतु माल्यगन्धः ।
माता तु ते नन्दतु बान्धवाश्च त्वामद्य दृष्ट्वा समुदीर्णहर्षम् ॥ ४.६७.४६ ॥
നിന്റെ കുതിരകളെ തിരിച്ചുവിടൂ; നിന്റെ പശുക്കളെ ജയിച്ചു, ശത്രുക്കൾ പോയി. സന്തോഷത്തോടെ നഗരത്തിലേക്ക് പോകൂ. ഇന്നുതന്നെ നിന്റെ വിജയം വേഗത്തിൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടട്ടെ; നിന്റെ ശരീരത്തിൽ മാലയും സുഗന്ധവും പൂശപ്പെടട്ടെ. ഇന്ന് ആനന്ദം നിറഞ്ഞ നിന്നെ കണ്ട് നിന്റെ അമ്മയും ബന്ധുക്കളും സന്തോഷിക്കട്ടെ.