મહાભારત · અધ્યાય 4.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.67.1
आहूयमानस्तु स तेन सङ्ख्ये महात्मना वै धृ ।
निवर्तितश्चापि गिराङ्कुशेन गजो मदोन्मत्त इवाङ्कुशेन ॥ ४.६७.१ ॥
યુદ્ધમાં એ મહાત્માએ પડકારતાં તે, મદોન્મત્ત હાથી અંકુશથી વળે તેમ, વાણીરૂપી અંકુશથી પાછો વાળવામાં આવ્યો.
4.67.2
सोमृष्यमाणो वचसाऽभिमृष्टो महारथेनातिरथस्तरस्वी ।
ततः स पर्याववृते रथेन भोगी यथा पादतलाभिमृष्टः ॥ ४.६७.२ ॥
વચનોથી ઘાયલ થઈ સહન ન કરી શકતો, મહારથીથી સ્પર્શાયેલો તે અતિરથી વેગવાન, પછી પગના તળિયે કચડાયેલા સાપની જેમ રથ સહિત ફર્યો.
4.67.3
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो विक्षिपन्धनुरुत्तमम् ।
धृतिं कृत्वा सुविपुलां प्रत्युवाच पऩञ्जयम् ॥ ४.६७.३ ॥
ત્યારે ક્રોધિત દુર્યોધને ઉત્તમ ધનુષ્ય હલાવી, અત્યંત દૃઢતા ધારણ કરીને ધનંજયને ઉત્તર આપ્યો.
4.67.4
सोहमिन्द्रादभिक्रुद्धान्न बिभेमीह भारत ।
भुक्त्वा सुविपुलं राज्यं वित्तानि च सुखानि च।
किमर्थं युद्धसमये पलापिष्ये नरोत्तम ॥ ४.६७.४ ॥
ભારત, હું અહીં ઇન્દ્રથી કે અતિ ક્રોધિત વ્યક્તિથી પણ ડરતો નથી. અતિ વિપુલ રાજ્ય, ધન અને સુખો ભોગવીને, નરોત્તમ, યુદ્ધ સમયે હું શા માટે ભાગું?
4.67.5
एवमुक्त्वा महाराजः प्रत्ययुध्यत भारत ।
संन्यवर्तत शीघ्राश्वस्तोत्रार्दित इव द्विपः ॥ ४.६७.५ ॥
એમ કહીને મહારાજે, ભારત, સામે યુદ્ધ કર્યું. ઝડપી ઘોડાવાળો તે, અંકુશથી ઘોંચાયેલા હાથીની જેમ પાછો ફર્યો.
4.67.6
आक्रान्तभोगस्तेजस्वी धनुर्वक्र इवोरगः ।
रथं रथेन संगम्य योधयामास पाण्डवम् ॥ ४.६७.६ ॥
કુંડળી દબાયેલા તેજસ્વી સાપની જેમ, ધનુષ્ય જેવો વાંકો થઈને, રથ સાથે રથ ભેળવી તેણે પાંડવ સાથે યુદ્ધ કર્યું.
4.67.7
तं प्रेक्ष्य कर्णः परिवर्तमानं निवृत्य संस्तम्भितसर्वगात्रम् ।
दुर्योधनं दक्षिणतोऽन्वरक्षत्पार्थान्महाबाहुरधिज्यधन्वा ॥ ४.६७.७ ॥
ફરતા એવા તેને જોઈને, જેનાં સર્વ અંગો જકડાઈ ગયાં હતાં તે દુર્યોધનને, મહાબાહુ કર્ણે ધનુષ પર પણછ ચઢાવીને પાંડવોથી જમણી બાજુથી બચાવ્યો.
4.67.8
गान्धारराजः शकुनिर्निवृत्य द्रौणिश्च सर्वास्त्रविदां वरिष्ठः ।
ररक्षतुः कौरवमभ्युपेत्य पार्थान्नृवीरौ युधि सव्यतश्च ॥ ४.६७.८ ॥
ગાંધારરાજ શકુનિ અને સર્વ અસ્ત્રવિદોમાં શ્રેષ્ઠ દ્રૌણિ પાછા ફરીને, કૌરવ પાસે આવીને, યુદ્ધમાં પાંડવોથી ડાબી બાજુથી તે બે નરવીરોએ તેનું રક્ષણ કર્યું.
4.67.9
भीष्मस्ततः शान्तनवो विवृत्य हिरण्यकक्ष्यांस्त्वरया तुरंगान् ।
दुर्योधनं पश्चिमतो ररक्ष पार्थान्महाबाहुरधिज्यधन्वा ॥ ४.६७.९ ॥
પછી શાંતનુનો પુત્ર ભીષ્મ, સુવર્ણની કક્ષ્યાવાળા ઘોડાઓને ઝડપથી ફેરવીને, મહાબાહુ ધનુષ પર પણછ ચઢાવીને, પાંડવોથી પાછળની બાજુથી દુર્યોધનનું રક્ષણ કર્યું.
4.67.10
द्रोणः कृपश्चैव विविंशतिश्च दुःशासनश्चैव निवृत्य शीघ्रम् ।
सर्वे पुरस्तात्प्रणिधाय बाणान्दुर्योधनार्थं त्वरिताऽभ्युपेयुः ॥ ४.६७.१० ॥
દ્રોણ, કૃપ, વિવિંશતિ અને દુઃશાસન પણ ઝડપથી પાછા ફરીને, બધાએ આગળથી બાણો તાકીને, દુર્યોધન માટે ઉતાવળે પાસે આવ્યા.
4.67.11
सर्वाण्यनीकानि निवर्तितानि संप्रेक्ष्य पूर्णौघनिभानि पार्थः ।
हंसो महामेघमिवापतन्तं धनञ्जयः प्रत्यपतत्तरस्वी ॥ ४.६७.११ ॥
ભરેલા પૂરના જેવી બધી સેનાઓને પાછી વાળેલી જોઈને, પાર્થ, જેમ હંસ મહામેઘ પર ઝપટે, તેમ તેજસ્વી ધનંજય તેમના પર સામે ઝપટ્યો.
4.67.12
ते सर्वतः संपरिवार्य पार्थमस्त्राणि दिव्यानि समाददानाः ।
ववर्षुरभ्येत्य शरैः समग्रैर्मेघा यथा भूधरमम्बुवेगैः ॥ ४.६७.१२ ॥
તેમણે પાર્થને ચારે બાજુથી ઘેરીને, દિવ્ય અસ્ત્રો ગ્રહણ કરીને, નજીક આવીને સમગ્ર બાણોથી, મેઘો જળવેગથી પર્વત પર વરસે તેમ વર્ષા કરી.
4.67.13
ततोऽस्रमस्त्रेण निवार्य तेषां गाण्डीवधन्वा कुरुपुङ्गवानाम् ।
संमोहनं शत्रुसहोऽन्यदस्त्रं प्रादुश्चकारैन्द्रमवारणीयम् ॥ ४.६७.१३ ॥
પછી ગાંડીવધારીએ તેમના અસ્ત્રને અસ્ત્રથી નિવારીને, શત્રુઓને સહન કરનારું, ઇન્દ્રનું અનિવાર્ય બીજું અસ્ત્ર પ્રગટ કર્યું.
4.67.14
ततो दिशश्चानुदिशो निवार्य शरैः सुघोरैर्निशितैः सुपुङ्खैः ।
गाण्डीवशब्देन मनांसि तेषां महाबलं प्रवथयांचकार ॥ ४.६७.१४ ॥
પછી દિશાઓ અને ઉપદિશાઓને અત્યંત ભયંકર, તીક્ષ્ણ, સુંદર પાંખોવાળાં બાણોથી ઢાંકીને ગાંડીવના અવાજથી તેમનાં મન અને મહાબળને કંપાવ્યાં.
4.67.15
ततः पुनर्भीमरवं निगृह्य दोर्भ्यां महाशङ्खमुदारघोषम् ।
व्यनादयन्संप्रदिशो दिशः खं भुवं च पार्थो द्विषतां निहन्ता ॥ ४.६७.१५ ॥
પછી ફરી પાર્થે, શત્રુઓનો સંહારક, બે હાથે ભયંકર અવાજવાળો, ઉદાર ઘોષવાળો મહાશંખ પકડીને દિશાઓ, આકાશ અને પૃથ્વીને ગજાવી દીધાં.
4.67.16
संमोहनास्त्रप्रभवैः शरौघैर्विनष्टदेहाश्च निपत्य योधाः ।
निःसत्ववेगाः कुरुराजसैन्याः कुडयोपमास्तस्थुरनीहमानाः ॥ ४.६७.१६ ॥
સંમોહન અસ્ત્રથી ઉત્પન્ન બાણોના પ્રવાહથી દેહ નષ્ટ થઈને પડેલા યોદ્ધાઓ, અને શક્તિ-વેગ વિનાની કુરુરાજની સેનાઓ ભીંત સમાન નિશ્ચલ ઊભી રહી.
4.67.17
ते शङ्खनादेन कुरुप्रवीराः संमोहिताः पार्थसमीरितेन ।
उत्सृज्य चापानि दुरासदानि सर्वे तदा मोहपरा बभूवुः ॥ ४.६७.१७ ॥
પાર્થે વગાડેલા શંખનાદથી કુરુવીરો મોહિત થયા. ત્યારે તેમણે અજેય ધનુષ્યો છોડી દીધા અને સૌ મોહમાં ડૂબી ગયા.
4.67.18
ततो विसंज्ञानि परेषु पार्थः संस्मृत्य संदेशमथोत्तरायाः ।
निर्याहि वाहादिति मात्स्यपुत्रमुवाच यावत्कुरवो विसंज्ञाः ॥ ४.६७.१८ ॥
ત્યારે શત્રુઓને બેભાન જોઈને પાર્થે ઉત્તરાનો સંદેશ યાદ કરીને મત્સ્યરાજના પુત્રને કહ્યું, 'રથમાંથી ઉતરી જા' — કૌરવો બેભાન છે ત્યાં સુધી.
4.67.19
आचार्यशारद्वतयोः सुशुक्ले कर्णस्य पीतं रुचिरं च वस्त्रम् ।
द्रौणेश्च राज्ञश्च तथैव नीले वस्त्रे समादत्स्व नरप्रवीर ॥ ४.६७.१९ ॥
આચાર્ય (દ્રોણ) અને શારદ્વત (કૃપ)ના અતિ શ્વેત વસ્ત્રો, કર્ણનું સુંદર પીળું વસ્ત્ર, દ્રોણપુત્ર અને રાજાના નીલાં વસ્ત્રો — હે નરશ્રેષ્ઠ, આ લઈ લે.
4.67.20
भीष्मस्य संज्ञां तु तथैव मन्ये जानाति मेऽस्त्रप्रतिघातमेषः ।
एतस्य वाहान्कुरु सव्यतस्त्वमेवं प्रयातव्यममूढसंज्ञैः ॥ ४.६७.२० ॥
ભીષ્મનો સંકેત પણ એવો જ છે એમ મને લાગે છે; તે મારા અસ્ત્ર-પ્રતિઘાતને જાણે છે. આના ઘોડાઓને ડાબી બાજુ હાંક — આ રીતે અમૂઢ ચેતનાથી આગળ વધવું જોઈએ.
4.67.21
रश्मीन्समुत्सृज्य ततो महात्मा रथादवप्लुत्य विराटपुत्रः ।
वस्त्राण्युपादाय महारथानां नानाविधान्यद्भुतवर्णकानि ॥ ४.६७.२१ ॥
ત્યારે મહાત્મા વિરાટપુત્રે લગામ છોડી, રથમાંથી કૂદીને મહારથીઓનાં અનેક પ્રકારનાં, અદ્ભુત રંગોવાળાં વસ્ત્રો ઉપાડી લીધાં.
4.67.22
महान्ति चीनांशुदुकूलकानि पट्टांशुकानि विविधानि मनोज्ञकानि ।
हारांश्च राज्ञां मणिभूषणानि सुवर्णनिष्काभरणानि मारिष ॥ ४.६७.२२ ॥
રાજાઓનાં મોટાં ચીની રેશમી અને દુકૂલ વસ્ત્રો, વિવિધ મનોહર પટ્ટાંશુકો, હારો અને મણિભૂષણો, સોનાના નિષ્કો અને આભરણો, હે મારિષ.
4.67.23
माणिक्यबाह्वङ्गदकङ्कणानि अन्यानि राज्ञां मणिभूषणानि ।
वस्त्राण्युपादाय महारथानां तूर्णं पुनः खं रथमारुरोह ॥ ४.६७.२३ ॥
માણિક્ય, બાજુબંધ, અંગદ અને કંકણો, રાજાઓનાં અન્ય મણિભૂષણો અને મહારથીઓનાં વસ્ત્રો લઈને તેણે તરત ફરી રથ પર ચડ્યો.
4.67.24
राज्ञश्च सर्वान्कृतसंनिकाशान्संमोहनास्त्रेण विसंज्ञकल्पान् ।
नासाग्रविन्यस्तकराङ्गुलीकः पार्थो जहास स्मयमानचेताः ॥ ४.६७.२४ ॥
બધા રાજાઓ વ્યૂહમાં ઊભેલા જેવા હતા; સંમોહન અસ્ત્રથી તેઓ અચેત જેવા થઈ ગયા હતા. નાકના અગ્રભાગે આંગળીઓ મૂકેલો પાર્થ સ્મિતભર્યા મનથી હસ્યો.
4.67.25
ततोऽन्वशात्तांश्चतुरः सदश्वान्पुत्रो विराटस्य हिरण्यकक्ष्यान् ।
ते तद्व्यतीयुर्द्विषतामनीकं श्वेता वहन्तोऽर्जुनमाजिमध्यात् ॥ ४.६७.२५ ॥
પછી વિરાટનો પુત્ર સોનાની લગામવાળા તે ચાર ઉત્તમ ઘોડાઓને હાંકવા લાગ્યો. તે શ્વેત ઘોડા અર્જુનને વહન કરી યુદ્ધની મધ્યમાંથી શત્રુસેનાને પાર કરી ગયા.
4.67.26
तथा प्रयान्तं पुरुषप्रवीरं भीष्मः शरैरभ्यहनत्तरस्वी ।
स चापि भीष्मस्य हयान्निहत्य विव्याध भीष्मं दशभिः पृषत्कैः ॥ ४.६७.२६ ॥
એમ આગળ વધતા તે પુરુષશ્રેષ્ઠ પર તેજસ્વી ભીષ્મે બાણોથી પ્રહાર કર્યો. તેણે પણ ભીષ્મના ઘોડાઓને હણીને દસ પૃષત્ક બાણોથી ભીષ્મને વીંધ્યા.
4.67.27
ततोऽर्जुनो भीष्ममपास्य युद्धे विद्ध्वाऽस्य यन्तारमरिष्टधन्वा ।
तस्थौ विमुक्तो रथवृन्दमध्याद्राहुं विदार्येव सहस्ररश्मिः ॥ ४.६७.२७ ॥
પછી અર્જુને યુદ્ધમાં ભીષ્મને છોડીને તેમના સારથિને બાણોથી વીંધ્યો; રથસમૂહની વચ્ચેથી મુક્ત થઈને તે ઊભો રહ્યો, રાહુને ચીરીને બહાર આવતા સહસ્રરશ્મિની જેમ.
4.67.28
लब्ध्वा तु संज्ञां पुरुषप्रवीरः पार्थं निरीक्ष्याथ महेन्द्रकल्पम् ।
रणात्प्रमुक्तं पुरुषप्रवीरं स धार्तराष्ट्रस्त्वरितो बभाषे ॥ ४.६७.२८ ॥
ભાનમાં આવીને તે પુરુષશ્રેષ્ઠે ઇન્દ્ર સમાન પાર્થને જોયો; યુદ્ધમાંથી મુક્ત થયેલા તે વીરને જોઈને ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રે ઝડપથી કહ્યું.
4.67.29
अयं कथंचिद्भवतो विमुक्तस्तं वै प्रबध्नीत यथा न मुच्येत् ।
तमब्रवीच्छान्तनवः प्रहस्य क्व ते गता बुद्धिरभूत्क्क वीर्यम् ॥ ४.६७.२९ ॥
"આ કોઈ રીતે તારાથી છૂટી ગયો છે; એને એવી રીતે બાંધ કે ફરી છૂટે નહીં." ત્યારે શાંતનુના પુત્રે હસીને તેને કહ્યું, "તારી બુદ્ધિ ક્યાં ગઈ, અને તારું પરાક્રમ ક્યાં?"
4.67.30
शान्तिं परां प्राप्य यथा स्थितस्त्वमुत्सृज्य बाणांश्च धनुश्च चित्रम् ।
न त्वेव बीभत्सुरलं नृशंसं कर्तुं न पापेऽस्य मनो निविष्टम् ॥ ४.६७.३० ॥
પરમ શાંતિ પામેલાની જેમ, બાણો અને વિચિત્ર ધનુષ્ય છોડીને તું ઊભો છે—પણ બીભત્સુ (અર્જુન) ક્રૂર કર્મ કરવા સમર્થ નથી; તેનું મન પાપમાં લાગ્યું નથી.
4.67.31
जह्यान्न धर्मं त्रिदिवस्य हेतोः सर्वे तु तस्मान्न हता रणेऽस्मिन् ।
क्षिप्रं कुरून्याहि कुरुप्रवीर विजित्य गाश्च प्रतियातु पार्थः ॥ ४.६७.३१ ॥
સ્વર્ગ માટે પણ ધર્મ ત્યજવો ન જોઈએ; તેથી આ યુદ્ધમાં તેઓ બધા માર્યા ગયા નહોતા. હે કુરુશ્રેષ્ઠ, ઝડપથી કુરુઓ પાસે જાઓ; પાર્થ ગાયો જીતીને પાછો ફરે.
4.67.32
संमोहनास्त्रप्रतिमोहिताः स्थ यूयं न जानीथ धनापहारम् ।
पश्यामि वस्त्राभरणानि राजन्विराटपुत्रेण समाहृतानि ॥ ४.६७.३२ ॥
સંમોહન અસ્ત્રથી તમે બધા સંપૂર્ણપણે મોહિત થયા છો; ધનના અપહરણને તમે જાણતા નથી. હે રાજન, હું જોઉં છું કે વસ્ત્રો અને આભૂષણો વિરાટના પુત્ર દ્વારા એકઠાં કરાયાં છે.
4.67.33
नृपेषु सर्वेषु च मोहितेषु हन्तुं यदीच्छेत्स हनिष्यतीति ।
तदा तु धर्मात्मतया नृवीरो न चाहनद्वो बलभित्तनूजः ॥ ४.६७.३३ ॥
બધા રાજાઓ મોહિત થયા હોય ત્યારે, તે ઇચ્છે તો તેમને મારી શકે એમ વિચારીને. પરંતુ ધર્માત્મા હોવાને કારણે તે નરવીર, બલભિત્પુત્રે પ્રહાર ન કર્યો.
4.67.34
भाग्येन युष्मानवधीन्न पार्थः संधिं कुरूणामनुमन्यमानः ।
तद्यात यूयं सहसैनिकैस्तैर्हतावशिष्टैर्गजसाह्वयं पुरुम् ॥ ४.६७.३४ ॥
સદભાગ્યે પાર્થે તમને માર્યા નહીં; કૌરવો સાથે સંધિ સ્વીકારીને. તેથી તમે સૈનિકો અને બચેલા લોકો સાથે ગજસાહ્વય નગર તરફ જાઓ.
4.67.35
दुर्योधनस्तस्य निशम्य वाक्यं पितामहस्यात्महितं प्रशस्य ।
अतीतकामो युधि सोऽत्यमर्षी राजा विनिश्वस्य बभूव तूष्णीम् ॥ ४.६७.३५ ॥
દુર્યોધને પિતામહના તે વચનો સાંભળ્યા, તે પોતાના હિતકારી છે એમ વખાણીને — યુદ્ધમાં તેની ઇચ્છા અધૂરી રહેવાથી અત્યંત ક્રોધિત એ રાજા ઊંડો નિસાસો નાખીને મૌન થઈ ગયો.
4.67.36
तद्भीष्मवाक्यं हि निशम्य सर्वे धनञ्जयाग्निं च विवर्धमानम् ।
निवर्तनायैव मतिं निदध्युर्दुर्योधनं तं परिरक्षमाणाः ॥ ४.६७.३६ ॥
ભીષ્મનાં એ વચનો સાંભળીને અને ધનંજયના વધતા અગ્નિ જેવા પરાક્રમને જોઈને, સૌએ દુર્યોધનનું રક્ષણ કરતાં પાછા વળવાનો જ નિશ્ચય કર્યો.
4.67.37
तान्प्रस्थितान्प्रीतमनाः समर्थो धनञ्जयः सर्वकुरुप्रवीरः ।
आमन्त्र्य वीरोऽनुययौ मुहूर्तं गाण्डीवघोषेण विनद्य लोकम् ॥ ४.६७.३७ ॥
તેમને પ્રયાણ કરતા જોઈને પ્રસન્ન મનવાળો, સમર્થ, સર્વ કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ વીર ધનંજય તેમને બોલાવીને થોડી વાર તેમની પાછળ ચાલ્યો; ગાંડીવના નાદથી જગતને ગજાવી દીધું.
4.67.38
तेषामनीकानि निरीक्ष्य पार्थो विकीर्णयानध्वजकार्मुकाणि ।
गाण्डीवधन्वा प्रहसन्कुरूणां शङ्ख प्रदध्मौ बलवान्बलेन ॥ ४.६७.३८ ॥
તેમના સૈન્યને રથ, ધ્વજ અને ધનુષ્ય વિખરાયેલાં જોઈને, ગાંડીવધારી પાર્થે હસતાં, બળવાન થઈને બળપૂર્વક શંખ ફૂંક્યો.
4.67.39
ते शङ्खशब्दं तुमुलं निशम्य ध्वजस्य शब्दं च ततोऽन्तरिक्षे ।
गाण्डीवशब्देन मुहुर्मुहुस्ते भीता ययुः सर्वधनं विहाय ॥ ४.६७.३९ ॥
તેમણે શંખનો ભયંકર નાદ સાંભળ્યો, અને પછી આકાશમાં ધ્વજનો અવાજ તથા ગાંડીવનો ટંકાર વારંવાર સાંભળીને ભયભીત થઈ પોતાનું સર્વ ધન છોડીને ભાગી ગયા.
4.67.40
तानर्जुनो दूरतरं विभज्य धनं च सर्वं निखिलं निवर्त्य ।
आपृच्छ्य तान्दूरमनुप्रयात्वा धनञ्जयस्तत्र कुरून्महात्मा।
गुरूंश्च सर्वानभिवाद्य बाणैर्न्यवर्ततोदग्रमनाः शरैः सह ॥ ४.६७.४० ॥
અર્જુને તેમને ઘણે દૂર ભગાડ્યા, સર્વ ધન સંપૂર્ણ પાછું વાળ્યું, તેમની પાસેથી વિદાય લઈ દૂર સુધી પીછો કર્યો; પછી મહાત્મા ધનંજયે ત્યાં કુરુઓને અને બધા વડીલોને બાણોથી અભિવાદન કરી, ઉન્નત મનથી બાણો સાથે પાછા ફર્યા.
4.67.41
पितामहं शान्तनवं महात्मा द्वाभ्यां शराभ्यामभिवाद्य वीरः ।
द्रोणं कृपं चैव कुरूंश्च मान्याञ्शरैश्च सर्वानभिवाद्य सङ्ख्ये।
दुर्योधनस्योत्तमरत्नचित्रं चिच्छेद पार्थो मकुटं शरौघैः ॥ ४.६७.४१ ॥
મહાત્મા અને વીર પાર્થે પિતામહ શાંતનુપુત્ર ભીષ્મને બે બાણોથી અભિવાદન કર્યું, દ્રોણ, કૃપ અને માનનીય કુરુઓને પણ બાણોથી અભિવાદન કરી, યુદ્ધમાં સૌને પ્રણામ કરી, બાણોની ધારાથી દુર્યોધનનો ઉત્તમ રત્નજડિત મુકુટ છેદી નાખ્યો.
4.67.42
अराजवंशस्य किमर्थमेतन्नित्यं न धार्यं मकुटं त्वयेति ।
संपातितं भूमितले सरत्नं प्रीतस्तुतो मात्स्यसुतो बभूव ॥ ४.६७.४२ ॥
"રાજા વિનાના વંશના તું, આ મુકુટ કેમ હંમેશાં ધારણ ન કરવો જોઈએ?" એમ કહીને મત્સ્યપુત્રે રત્નસહિત મુકુટ ભૂમિ પર ફેંકી દીધો; તે પ્રસન્ન થયો અને તેની સ્તુતિ થઈ.
4.67.43
धनञ्जयं नागमिव प्रभिन्नं विजित्य शत्रून्परिवर्तमानम् ।
गास्ता विजित्याभिमुखं प्रयान्तं न शक्नुवन्तः कुरवः प्रयाताः ॥ ४.६७.४३ ॥
શત્રુઓને જીતીને, મદમસ્ત હાથીની જેમ ફરતા ધનંજયને, ગાયો જીતીને સામે આવતો જોઈને, રોકવા અસમર્થ કુરુઓ ચાલ્યા ગયા.
4.67.44
धनञ्जयं सिंहमिवात्तशस्त्रं गा वै विजित्याभिमुखं प्रयान्तम् ।
उदीक्षितुं पार्थिवास्ते न शेकुर्यथैव मध्याह्नगतं हि सूर्यम् ॥ ४.६७.४४ ॥
શસ્ત્ર ધારણ કરેલા સિંહ જેવા ધનંજયને ગાયો જીતીને આગળ વધતો જોઈને તે રાજાઓ તેની સામે જોઈ શક્યા નહીં, જેમ મધ્યાહ્નના સૂર્ય તરફ જોઈ શકાતું નથી.
4.67.45
रक्तानि वासांसि च तानि गृह्य रणोत्कटो नाग इव प्रभिन्नः ।
जित्वा च वैराटिमुवाच पार्थः प्रहृष्टरूपो रथिनां वरिष्ठः ॥ ४.६७.४५ ॥
તે લાલ વસ્ત્રો લઈને, યુદ્ધમાં ઉગ્ર અને મદોન્મત્ત હાથી જેવો, જીતીને પાર્થ (અર્જુન) વૈરાટીને (ઉત્તરને) બોલ્યો—પ્રસન્ન રૂપવાળો, રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ.
4.67.46
आवर्तयाश्वान्पशवो जितास्ते याताः परे प्रैहि पुरं प्रहृष्टः ।
उद्धुष्यतां ते विजयोऽद्य शीघ्रं गात्रं तु ते सेवतु माल्यगन्धः ।
माता तु ते नन्दतु बान्धवाश्च त्वामद्य दृष्ट्वा समुदीर्णहर्षम् ॥ ४.६७.४६ ॥
તારા ઘોડાઓને પાછા વાળ; તારાં ઢોર જીતાઈ ગયાં છે, શત્રુઓ ચાલ્યા ગયા છે. આનંદથી નગર તરફ જા. આજે જ તારો વિજય ઝડપથી જાહેર થાય; તારા શરીરે માળા અને સુગંધ લગાડવામાં આવે. આજે હર્ષથી ભરેલા તને જોઈને તારી માતા અને સ્વજનો આનંદ પામે.