మహాభారతం · అధ్యాయం 4.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.67.1
आहूयमानस्तु स तेन सङ्ख्ये महात्मना वै धृ ।
निवर्तितश्चापि गिराङ्कुशेन गजो मदोन्मत्त इवाङ्कुशेन ॥ ४.६७.१ ॥
యుద్ధంలో ఆ మహాత్ముడి చేత సవాలు చేయబడిన అతడు, మదించిన ఏనుగు అంకుశంతో ఆపబడినట్లు, మాటనే అంకుశంతో వెనక్కి మళ్లింపబడ్డాడు.
4.67.2
सोमृष्यमाणो वचसाऽभिमृष्टो महारथेनातिरथस्तरस्वी ।
ततः स पर्याववृते रथेन भोगी यथा पादतलाभिमृष्टः ॥ ४.६७.२ ॥
మాటలతో గాయపడి సహించలేక, మహారథుడి చేత తాకబడిన ఆ అతిరథుడు, వేగవంతుడై, అప్పుడు పాదతలంతో తొక్కబడిన పాములా తన రథంతో తిరిగాడు.
4.67.3
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो विक्षिपन्धनुरुत्तमम् ।
धृतिं कृत्वा सुविपुलां प्रत्युवाच पऩञ्जयम् ॥ ४.६७.३ ॥
అప్పుడు కోపించిన దుర్యోధనుడు, ఉత్తమ ధనుస్సును ఊపుతూ, గొప్ప ధైర్యాన్ని ధరించి, ధనంజయునితో అన్నాడు.
4.67.4
सोहमिन्द्रादभिक्रुद्धान्न बिभेमीह भारत ।
भुक्त्वा सुविपुलं राज्यं वित्तानि च सुखानि च।
किमर्थं युद्धसमये पलापिष्ये नरोत्तम ॥ ४.६७.४ ॥
భారతా, నేను ఇక్కడ ఇంద్రుని నుండి, అత్యంత కోపించిన వాడి నుండి కూడా భయపడను. అపారమైన రాజ్యాన్ని, ధనాన్ని, సుఖాలను అనుభవించి, నరోత్తమా, యుద్ధ సమయంలో ఎందుకు పారిపోతాను?
4.67.5
एवमुक्त्वा महाराजः प्रत्ययुध्यत भारत ।
संन्यवर्तत शीघ्राश्वस्तोत्रार्दित इव द्विपः ॥ ४.६७.५ ॥
ఇలా చెప్పి మహారాజు, భారతా, ఎదురుదాడి చేశాడు. వేగమైన గుర్రాలు కలవాడు, అంకుశంతో బాధింపబడిన ఏనుగులా తిరిగి వెనుదిరిగాడు.
4.67.6
आक्रान्तभोगस्तेजस्वी धनुर्वक्र इवोरगः ।
रथं रथेन संगम्य योधयामास पाण्डवम् ॥ ४.६७.६ ॥
చుట్టలు నొక్కబడిన తేజోవంతమైన పాములా, ధనుస్సులా వంగి, రథాన్ని రథంతో కలిపి పాండవునితో యుద్ధం చేశాడు.
4.67.7
तं प्रेक्ष्य कर्णः परिवर्तमानं निवृत्य संस्तम्भितसर्वगात्रम् ।
दुर्योधनं दक्षिणतोऽन्वरक्षत्पार्थान्महाबाहुरधिज्यधन्वा ॥ ४.६७.७ ॥
తిరుగుతూ ఉన్న అతడిని చూసి, శరీరమంతా బిగుసుకుపోయిన దుర్యోధనుడిని, మహాబాహువైన కర్ణుడు, అల్లెత్రాడు ఎక్కించిన విల్లుతో, పాండవుల నుండి కుడివైపు నుండి రక్షించాడు.
4.67.8
गान्धारराजः शकुनिर्निवृत्य द्रौणिश्च सर्वास्त्रविदां वरिष्ठः ।
ररक्षतुः कौरवमभ्युपेत्य पार्थान्नृवीरौ युधि सव्यतश्च ॥ ४.६७.८ ॥
గాంధార రాజు శకుని, సర్వాస్త్రవిదులలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణపుత్రుడు తిరిగివచ్చి, కౌరవుని సమీపించి, యుద్ధంలో పాండవుల నుండి ఎడమవైపు నుండి, ఆ ఇద్దరు నరవీరులు అతడిని రక్షించారు.
4.67.9
भीष्मस्ततः शान्तनवो विवृत्य हिरण्यकक्ष्यांस्त्वरया तुरंगान् ।
दुर्योधनं पश्चिमतो ररक्ष पार्थान्महाबाहुरधिज्यधन्वा ॥ ४.६७.९ ॥
తర్వాత శంతనుని కుమారుడు భీష్ముడు, బంగారు కవచం ఉన్న గుర్రాలను త్వరగా తిప్పి, మహాబాహువై, అల్లెత్రాడు ఎక్కించిన విల్లుతో, పాండవుల నుండి వెనుకవైపు నుండి దుర్యోధనుని రక్షించాడు.
4.67.10
द्रोणः कृपश्चैव विविंशतिश्च दुःशासनश्चैव निवृत्य शीघ्रम् ।
सर्वे पुरस्तात्प्रणिधाय बाणान्दुर्योधनार्थं त्वरिताऽभ्युपेयुः ॥ ४.६७.१० ॥
ద్రోణుడు, కృపుడు, వివింశతి, దుఃశాసనుడు కూడా వెంటనే తిరిగి, అందరూ ముందు నుండి బాణాలు సంధించి, దుర్యోధనుని కోసం త్వరగా సమీపించారు.
4.67.11
सर्वाण्यनीकानि निवर्तितानि संप्रेक्ष्य पूर्णौघनिभानि पार्थः ।
हंसो महामेघमिवापतन्तं धनञ्जयः प्रत्यपतत्तरस्वी ॥ ४.६७.११ ॥
నిండిన ప్రవాహాల వంటి సైన్యాలన్నీ వెనుకకు మళ్ళించబడడం చూసి, పార్థుడు, హంస మహామేఘంపై దూకినట్లు, వేగవంతుడైన ధనంజయుడు వారిపై ఎదురుగా దూకాడు.
4.67.12
ते सर्वतः संपरिवार्य पार्थमस्त्राणि दिव्यानि समाददानाः ।
ववर्षुरभ्येत्य शरैः समग्रैर्मेघा यथा भूधरमम्बुवेगैः ॥ ४.६७.१२ ॥
వారు పార్థుని అన్నివైపులా చుట్టుముట్టి, దివ్యాస్త్రాలను చేపట్టి, సమీపించి సమస్త బాణాలతో మేఘాలు నీటి వేగంతో పర్వతంపై కురిసినట్లు వర్షించారు.
4.67.13
ततोऽस्रमस्त्रेण निवार्य तेषां गाण्डीवधन्वा कुरुपुङ्गवानाम् ।
संमोहनं शत्रुसहोऽन्यदस्त्रं प्रादुश्चकारैन्द्रमवारणीयम् ॥ ४.६७.१३ ॥
అప్పుడు గాండీవధారి వారి అస్త్రాన్ని అస్త్రంతో నివారించి, శత్రువులను సహించే, ఇంద్రసంబంధమైన, ఎదిరింపరాని మరొక అస్త్రాన్ని ప్రకటించాడు.
4.67.14
ततो दिशश्चानुदिशो निवार्य शरैः सुघोरैर्निशितैः सुपुङ्खैः ।
गाण्डीवशब्देन मनांसि तेषां महाबलं प्रवथयांचकार ॥ ४.६७.१४ ॥
అప్పుడు దిశలను, ఉపదిశలను అతి భయంకరమైన, పదునైన, చక్కని రెక్కలున్న బాణాలతో కప్పి, గాండీవ ధ్వనితో వారి మనసులను, మహాబలాన్ని కంపింపజేశాడు.
4.67.15
ततः पुनर्भीमरवं निगृह्य दोर्भ्यां महाशङ्खमुदारघोषम् ।
व्यनादयन्संप्रदिशो दिशः खं भुवं च पार्थो द्विषतां निहन्ता ॥ ४.६७.१५ ॥
అప్పుడు మళ్లీ పార్థుడు, శత్రువులను సంహరించువాడు, రెండు చేతులతో భయంకర ధ్వని గల, ఉదాత్త ఘోషము గల మహాశంఖాన్ని పట్టి, దిశలను, ఆకాశాన్ని, భూమిని మ్రోగించాడు.
4.67.16
संमोहनास्त्रप्रभवैः शरौघैर्विनष्टदेहाश्च निपत्य योधाः ।
निःसत्ववेगाः कुरुराजसैन्याः कुडयोपमास्तस्थुरनीहमानाः ॥ ४.६७.१६ ॥
సమ్మోహనాస్త్రం వల్ల పుట్టిన బాణాల ప్రవాహంతో శరీరాలు నాశనమైన యోధులు పడిపోయారు; శక్తి, వేగం లేని కురురాజు సైన్యాలు గోడల్లా చలనరహితంగా నిలిచాయి.
4.67.17
ते शङ्खनादेन कुरुप्रवीराः संमोहिताः पार्थसमीरितेन ।
उत्सृज्य चापानि दुरासदानि सर्वे तदा मोहपरा बभूवुः ॥ ४.६७.१७ ॥
పార్థుడు ఊదిన శంఖనాదంతో కురు వీరులు మోహితులయ్యారు. అప్పుడు వారు ఎదిరించరాని విల్లులను విడిచి, అందరూ మోహంలో మునిగిపోయారు.
4.67.18
ततो विसंज्ञानि परेषु पार्थः संस्मृत्य संदेशमथोत्तरायाः ।
निर्याहि वाहादिति मात्स्यपुत्रमुवाच यावत्कुरवो विसंज्ञाः ॥ ४.६७.१८ ॥
అప్పుడు శత్రువులు స్పృహ కోల్పోవడం చూసి, పార్థుడు ఉత్తరా సందేశాన్ని గుర్తు చేసుకుని మత్స్యరాజ కుమారునితో, 'రథం దిగిపో' అని అన్నాడు — కౌరవులు స్పృహ తప్పి ఉన్నంతవరకు.
4.67.19
आचार्यशारद्वतयोः सुशुक्ले कर्णस्य पीतं रुचिरं च वस्त्रम् ।
द्रौणेश्च राज्ञश्च तथैव नीले वस्त्रे समादत्स्व नरप्रवीर ॥ ४.६७.१९ ॥
ఆచార్యుడు (ద్రోణుడు), శారద్వతుడు (కృపుడు) ల అత్యంత తెల్లని వస్త్రాలు, కర్ణుని అందమైన పసుపు వస్త్రం, ద్రోణపుత్రుడు మరియు రాజు నీలి వస్త్రాలు — ఓ నరశ్రేష్ఠుడా, వీటిని తీసుకో.
4.67.20
भीष्मस्य संज्ञां तु तथैव मन्ये जानाति मेऽस्त्रप्रतिघातमेषः ।
एतस्य वाहान्कुरु सव्यतस्त्वमेवं प्रयातव्यममूढसंज्ञैः ॥ ४.६७.२० ॥
భీష్ముని సంకేతమూ అలాగే ఉంటుందని నేను భావిస్తున్నాను; అతడు నా అస్త్ర ప్రతిఘటనను ఎరుగును. వీని గుర్రాలను ఎడమవైపుకు తోలు — ఈ విధంగా మోహరహిత చైతన్యంతో ముందుకు సాగాలి.
4.67.21
रश्मीन्समुत्सृज्य ततो महात्मा रथादवप्लुत्य विराटपुत्रः ।
वस्त्राण्युपादाय महारथानां नानाविधान्यद्भुतवर्णकानि ॥ ४.६७.२१ ॥
అప్పుడు మహాత్ముడైన విరాట కుమారుడు కళ్లాలు వదిలి, రథం నుండి దూకి, మహారథుల అనేక రకాల, అద్భుత వర్ణాల వస్త్రాలను తీసుకున్నాడు.
4.67.22
महान्ति चीनांशुदुकूलकानि पट्टांशुकानि विविधानि मनोज्ञकानि ।
हारांश्च राज्ञां मणिभूषणानि सुवर्णनिष्काभरणानि मारिष ॥ ४.६७.२२ ॥
రాజుల గొప్ప చీనీ పట్టు, దుకూల వస్త్రాలు, వివిధ మనోహర పట్టువస్త్రాలు, హారాలు, మణి ఆభరణాలు, బంగారు నిష్కాలు మరియు అలంకారాలు, ఓ మారిష.
4.67.23
माणिक्यबाह्वङ्गदकङ्कणानि अन्यानि राज्ञां मणिभूषणानि ।
वस्त्राण्युपादाय महारथानां तूर्णं पुनः खं रथमारुरोह ॥ ४.६७.२३ ॥
మాణిక్యాలు, భుజకీర్తులు, అంగదాలు, కంకణాలు, రాజుల ఇతర మణి ఆభరణాలు, మహారథుల వస్త్రాలు తీసుకుని వెంటనే మళ్ళీ రథం ఎక్కాడు.
4.67.24
राज्ञश्च सर्वान्कृतसंनिकाशान्संमोहनास्त्रेण विसंज्ञकल्पान् ।
नासाग्रविन्यस्तकराङ्गुलीकः पार्थो जहास स्मयमानचेताः ॥ ४.६७.२४ ॥
రాజులందరూ వ్యూహంలో నిలిచినవారిలా ఉన్నారు; సమ్మోహనాస్త్రంతో అచేతనులైనట్లు ఉన్నారు. ముక్కు చివర వేళ్లు ఉంచిన పార్థుడు నవ్వుతున్న మనసుతో నవ్వాడు.
4.67.25
ततोऽन्वशात्तांश्चतुरः सदश्वान्पुत्रो विराटस्य हिरण्यकक्ष्यान् ।
ते तद्व्यतीयुर्द्विषतामनीकं श्वेता वहन्तोऽर्जुनमाजिमध्यात् ॥ ४.६७.२५ ॥
అప్పుడు విరాటుని కుమారుడు బంగారు కళ్ళెంతో కూడిన ఆ నాలుగు మంచి గుర్రాలను నడిపాడు. తెల్లని ఆ గుర్రాలు అర్జునుని మోసుకుంటూ యుద్ధ మధ్యం నుండి శత్రుసేనను దాటిపోయాయి.
4.67.26
तथा प्रयान्तं पुरुषप्रवीरं भीष्मः शरैरभ्यहनत्तरस्वी ।
स चापि भीष्मस्य हयान्निहत्य विव्याध भीष्मं दशभिः पृषत्कैः ॥ ४.६७.२६ ॥
అలా ముందుకు సాగుతున్న ఆ పురుషవీరుని వేగవంతుడైన భీష్ముడు బాణాలతో కొట్టాడు. అతడు కూడా భీష్ముని గుర్రాలను చంపి, పది పృషత్క బాణాలతో భీష్ముని గాయపరిచాడు.
4.67.27
ततोऽर्जुनो भीष्ममपास्य युद्धे विद्ध्वाऽस्य यन्तारमरिष्टधन्वा ।
तस्थौ विमुक्तो रथवृन्दमध्याद्राहुं विदार्येव सहस्ररश्मिः ॥ ४.६७.२७ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు యుద్ధంలో భీష్ముని వదిలి, ఆయన సారథిని బాణాలతో గుచ్చి, రథసమూహం మధ్య నుండి విముక్తుడై నిలిచాడు—రాహువును చీల్చి బయటపడిన సహస్రరశ్మి వలె.
4.67.28
लब्ध्वा तु संज्ञां पुरुषप्रवीरः पार्थं निरीक्ष्याथ महेन्द्रकल्पम् ।
रणात्प्रमुक्तं पुरुषप्रवीरं स धार्तराष्ट्रस्त्वरितो बभाषे ॥ ४.६७.२८ ॥
స్పృహ తిరిగి పొందిన ఆ పురుషోత్తముడు ఇంద్రునితో సమానుడైన పార్థుని చూసి; యుద్ధం నుండి విడివడిన ఆ వీరుని చూసి, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు త్వరగా మాట్లాడాడు.
4.67.29
अयं कथंचिद्भवतो विमुक्तस्तं वै प्रबध्नीत यथा न मुच्येत् ।
तमब्रवीच्छान्तनवः प्रहस्य क्व ते गता बुद्धिरभूत्क्क वीर्यम् ॥ ४.६७.२९ ॥
"ఇతడు ఎలాగో నీ నుండి విడివడ్డాడు; ఇతడు మళ్లీ తప్పించుకోకుండా బంధించు." అప్పుడు శంతనుని కుమారుడు నవ్వుతూ అతనితో అన్నాడు: "నీ బుద్ధి ఎక్కడికి పోయింది, నీ పరాక్రమం ఎక్కడ?"
4.67.30
शान्तिं परां प्राप्य यथा स्थितस्त्वमुत्सृज्य बाणांश्च धनुश्च चित्रम् ।
न त्वेव बीभत्सुरलं नृशंसं कर्तुं न पापेऽस्य मनो निविष्टम् ॥ ४.६७.३० ॥
పరమ శాంతిని పొందిన వాడిలా, బాణాలను విచిత్రమైన విల్లును విడిచి నీవు నిలిచి ఉన్నావు—కాని బీభత్సుడు (అర్జునుడు) క్రూరమైన కర్మ చేయగలవాడు కాదు; అతని మనసు పాపంలో నిలవలేదు.
4.67.31
जह्यान्न धर्मं त्रिदिवस्य हेतोः सर्वे तु तस्मान्न हता रणेऽस्मिन् ।
क्षिप्रं कुरून्याहि कुरुप्रवीर विजित्य गाश्च प्रतियातु पार्थः ॥ ४.६७.३१ ॥
స్వర్గం కోసమైనా ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టకూడదు; అందువల్ల ఈ యుద్ధంలో వారందరూ చంపబడలేదు. కురుశ్రేష్ఠుడా, త్వరగా కురువుల వద్దకు వెళ్ళు; పార్థుడు గోవులను జయించి తిరిగి వెళ్ళుగాక.
4.67.32
संमोहनास्त्रप्रतिमोहिताः स्थ यूयं न जानीथ धनापहारम् ।
पश्यामि वस्त्राभरणानि राजन्विराटपुत्रेण समाहृतानि ॥ ४.६७.३२ ॥
సమ్మోహన అస్త్రంతో మీరంతా పూర్తిగా మోహితులయ్యారు; ధనాపహరణాన్ని మీరు తెలుసుకోలేదు. రాజా, విరాటుని కుమారుని చేత వస్త్రాభరణాలు సమకూర్చబడినట్లు నేను చూస్తున్నాను.
4.67.33
नृपेषु सर्वेषु च मोहितेषु हन्तुं यदीच्छेत्स हनिष्यतीति ।
तदा तु धर्मात्मतया नृवीरो न चाहनद्वो बलभित्तनूजः ॥ ४.६७.३३ ॥
రాజులందరూ మోహితులై ఉన్నప్పుడు, అతడు కోరితే వారిని చంపగలడని — అని తలచి. కానీ ధర్మాత్ముడగుటచే, ఆ నరవీరుడు, బలభిత్తు కుమారుడు చంపలేదు.
4.67.34
भाग्येन युष्मानवधीन्न पार्थः संधिं कुरूणामनुमन्यमानः ।
तद्यात यूयं सहसैनिकैस्तैर्हतावशिष्टैर्गजसाह्वयं पुरुम् ॥ ४.६७.३४ ॥
అదృష్టవశాత్తు పార్థుడు మిమ్మల్ని చంపలేదు; కురువులతో సంధిని అంగీకరిస్తూ. కాబట్టి మీరు మీ సైనికులతో, మిగిలిన వారితో గజసాహ్వయ పురానికి వెళ్ళండి.
4.67.35
दुर्योधनस्तस्य निशम्य वाक्यं पितामहस्यात्महितं प्रशस्य ।
अतीतकामो युधि सोऽत्यमर्षी राजा विनिश्वस्य बभूव तूष्णीम् ॥ ४.६७.३५ ॥
దుర్యోధనుడు పితామహుని మాటలు విని, అవి తనకు మేలు చేసేవని పొగిడి — యుద్ధంలో తన కోరిక నెరవేరక మిక్కిలి కోపంతో ఆ రాజు నిట్టూర్చి మౌనంగా ఉండిపోయాడు.
4.67.36
तद्भीष्मवाक्यं हि निशम्य सर्वे धनञ्जयाग्निं च विवर्धमानम् ।
निवर्तनायैव मतिं निदध्युर्दुर्योधनं तं परिरक्षमाणाः ॥ ४.६७.३६ ॥
భీష్ముని ఆ మాటలు విని, ధనంజయుని పెరుగుతున్న అగ్నితేజస్సును చూసి, అందరూ దుర్యోధనుని రక్షిస్తూ వెనక్కి మరలాలనే సంకల్పించారు.
4.67.37
तान्प्रस्थितान्प्रीतमनाः समर्थो धनञ्जयः सर्वकुरुप्रवीरः ।
आमन्त्र्य वीरोऽनुययौ मुहूर्तं गाण्डीवघोषेण विनद्य लोकम् ॥ ४.६७.३७ ॥
వారు వెళ్లుతుండగా సంతోషమనస్కుడైన ధనంజయుడు, కురువీరులలో అగ్రగణ్యుడు, సమర్థుడైన ఆ వీరుడు వారిని పిలిచి కొంతసేపు వారి వెంట నడిచాడు; గాండీవ ధ్వనితో లోకాన్ని మార్మోగించాడు.
4.67.38
तेषामनीकानि निरीक्ष्य पार्थो विकीर्णयानध्वजकार्मुकाणि ।
गाण्डीवधन्वा प्रहसन्कुरूणां शङ्ख प्रदध्मौ बलवान्बलेन ॥ ४.६७.३८ ॥
వారి సైన్యాలు రథాలు, ధ్వజాలు, విల్లులు చెల్లాచెదురై పడి ఉండటం చూసి, గాండీవధన్వి పార్థుడు నవ్వుతూ, బలవంతుడై, బలంతో శంఖాన్ని ఊదాడు.
4.67.39
ते शङ्खशब्दं तुमुलं निशम्य ध्वजस्य शब्दं च ततोऽन्तरिक्षे ।
गाण्डीवशब्देन मुहुर्मुहुस्ते भीता ययुः सर्वधनं विहाय ॥ ४.६७.३९ ॥
వారు శంఖధ్వని యొక్క తుముల ధ్వనిని విని, ఆకాశంలో ధ్వజధ్వని, గాండీవ ధ్వని మళ్లీ మళ్లీ విని భయపడి, తమ సర్వధనాన్ని విడిచి పారిపోయారు.
4.67.40
तानर्जुनो दूरतरं विभज्य धनं च सर्वं निखिलं निवर्त्य ।
आपृच्छ्य तान्दूरमनुप्रयात्वा धनञ्जयस्तत्र कुरून्महात्मा।
गुरूंश्च सर्वानभिवाद्य बाणैर्न्यवर्ततोदग्रमनाः शरैः सह ॥ ४.६७.४० ॥
అర్జునుడు వారిని చాలా దూరం తరిమి, సమస్త ధనాన్ని పూర్తిగా తిరిగి తీసుకొని, వారికి వీడ్కోలు చెప్పి దూరం వరకు వెంబడించాడు; అక్కడ మహాత్ముడైన ధనంజయుడు కురువులకు, పెద్దలందరికీ బాణాలతో నమస్కరించి, ఉన్నతమైన మనస్సుతో బాణాలతో కలిసి తిరిగి వచ్చాడు.
4.67.41
पितामहं शान्तनवं महात्मा द्वाभ्यां शराभ्यामभिवाद्य वीरः ।
द्रोणं कृपं चैव कुरूंश्च मान्याञ्शरैश्च सर्वानभिवाद्य सङ्ख्ये।
दुर्योधनस्योत्तमरत्नचित्रं चिच्छेद पार्थो मकुटं शरौघैः ॥ ४.६७.४१ ॥
మహాత్ముడు, వీరుడు అయిన పార్థుడు తాతగారైన శంతనుని కుమారుడు భీష్ముడికి రెండు బాణాలతో నమస్కరించి, ద్రోణుడు, కృపుడు, గౌరవనీయులైన కురువులకు కూడా బాణాలతో నమస్కరించి, యుద్ధంలో అందరికీ వందనం చేసి, దుర్యోధనుని ఉత్తమ రత్నాలతో చిత్రితమైన కిరీటాన్ని బాణాల వర్షంతో ఛేదించాడు.
4.67.42
अराजवंशस्य किमर्थमेतन्नित्यं न धार्यं मकुटं त्वयेति ।
संपातितं भूमितले सरत्नं प्रीतस्तुतो मात्स्यसुतो बभूव ॥ ४.६७.४२ ॥
"రాజ్యం లేని వంశం వాడా, ఈ కిరీటాన్ని నువ్వు ఎందుకు ఎప్పుడూ ధరించకూడదు?" అని చెప్పి, మత్స్యరాజ కుమారుడు రత్నాలతో కూడిన కిరీటాన్ని నేలపై పడవేసి సంతోషించి ప్రశంసించబడ్డాడు.
4.67.43
धनञ्जयं नागमिव प्रभिन्नं विजित्य शत्रून्परिवर्तमानम् ।
गास्ता विजित्याभिमुखं प्रयान्तं न शक्नुवन्तः कुरवः प्रयाताः ॥ ४.६७.४३ ॥
శత్రువులను జయించి, మదించిన ఏనుగులా తిరుగుతున్న ధనంజయుడిని, గోవులను జయించి, ఎదురుగా వస్తుండగా చూసి, అడ్డుకోలేకపోయిన కురువులు వెళ్లిపోయారు.
4.67.44
धनञ्जयं सिंहमिवात्तशस्त्रं गा वै विजित्याभिमुखं प्रयान्तम् ।
उदीक्षितुं पार्थिवास्ते न शेकुर्यथैव मध्याह्नगतं हि सूर्यम् ॥ ४.६७.४४ ॥
ఆయుధం పట్టిన సింహంలా ధనంజయుడు ఆవులను జయించి ముందుకు సాగిపోవడాన్ని చూచి ఆ రాజులు, మధ్యాహ్నం నడినెత్తిన ఉన్న సూర్యుడిని చూడలేనట్లుగా, చూడలేకపోయారు.
4.67.45
रक्तानि वासांसि च तानि गृह्य रणोत्कटो नाग इव प्रभिन्नः ।
जित्वा च वैराटिमुवाच पार्थः प्रहृष्टरूपो रथिनां वरिष्ठः ॥ ४.६७.४५ ॥
ఆ ఎర్రని వస్త్రాలను తీసుకుని, యుద్ధంలో ఉగ్రుడైన మదపుటేనుగులా, విజయం పొంది పార్థుడు వైరాటి (ఉత్తరుడు)తో ఇలా అన్నాడు—సంతోషంగా ఉన్న ముఖంతో, రథికులలో శ్రేష్ఠుడు.
4.67.46
आवर्तयाश्वान्पशवो जितास्ते याताः परे प्रैहि पुरं प्रहृष्टः ।
उद्धुष्यतां ते विजयोऽद्य शीघ्रं गात्रं तु ते सेवतु माल्यगन्धः ।
माता तु ते नन्दतु बान्धवाश्च त्वामद्य दृष्ट्वा समुदीर्णहर्षम् ॥ ४.६७.४६ ॥
నీ గుర్రాలను వెనక్కి తిప్పు; నీ పశువులు జయించబడ్డాయి, శత్రువులు వెళ్లిపోయారు. సంతోషంగా నగరానికి వెళ్ళు. ఈ రోజే నీ విజయం త్వరగా ప్రకటించబడాలి; నీ శరీరానికి మాలలు, సుగంధం అలంకరించబడాలి. ఈ రోజు సంతోషంతో ఉప్పొంగుతున్న నిన్ను చూసి నీ తల్లి, బంధువులు ఆనందించాలి.