મહાભારત · અધ્યાય 4.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.68.1
ततो विजित्य संग्रामे कुरुगोवृषभेक्षणः ।
समानयामास तदा विराटस्य धनं महत् ॥ ४.६८.१ ॥
પછી યુદ્ધમાં જીતીને, કુરુઓના વૃષભનેત્ર (અર્જુને) ત્યારે વિરાટનું મહાન ધન પાછું લાવ્યું.
4.68.2
मतषु च प्रभग्नेषु धार्तराष्ट्रेषु सर्वशः ।
वनान्निष्क्रम्य गहनाद्बहवः कुरुसैनिकाः ।
भयात्संत्रस्तमनसः समाजग्मुस्ततस्ततः ॥ ४.६८.२ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો સર્વથા પરાજિત થયા ત્યારે, ગાઢ જંગલમાંથી બહાર આવીને ઘણા કુરુ સૈનિકો ભયથી ત્રસ્ત મનથી અહીં-તહીંથી એકઠા થયા.
4.68.3
मुक्तकेशाः प्रदृश्यन्ते स्थिताः प्राञ्जलयस्तदा ।
क्षुत्पिणसापरिश्रान्ता विदेशस्था विचेतसः ।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे पार्थ किं करवामहे ॥ ४.६८.३ ॥
છૂટા વાળ સાથે તેઓ હાથ જોડીને ઊભેલા દેખાયા. ભૂખ-તરસથી થાકેલા, પરદેશમાં ભટકેલા, વિચલિત ચિત્તવાળા સૌએ હાથ જોડીને કહ્યું, "હે પાર્થ, અમે શું કરીએ?"
4.68.4
प्राणानन्तर्मनोयातान्प्रयाचिष्यामहे वयम् ।
वयं चार्जुन ते दासा ह्यनुरक्ष्या ह्यनाथकाः ॥ ४.६८.४ ॥
ભયથી મન અંદર સંકોચાયેલું છે એવા અમે અમારા પ્રાણની ભિક્ષા માગીએ છીએ. હે અર્જુન, અમે તારા દાસ છીએ; અનાથ હોવાથી અમે રક્ષણને યોગ્ય છીએ.
4.68.5
अनाथान्दुःखितान्दीनान्कृशान्वृद्धान्पराजितान् ।
न्यस्तशस्त्रान्निराशांश्च नाहं हन्मि कृताञ्जलीन् ॥ ४.६८.५ ॥
અનાથ, દુઃખી, દીન, કૃશ, વૃદ્ધ, પરાજિત, શસ્ત્ર મૂકી દીધેલા, નિરાશ અને હાથ જોડેલા લોકોને હું મારતો નથી.
4.68.6
भवन्तो यान्तु विस्रब्धा निर्भया अमृता यथा ।
मम पादरजोलक्ष्म्या जीवन्तु सुचिरं भुवि ॥ ४.६८.६ ॥
તમે સૌ નિર્ભય અને નિશ્ચિંત થઈને, અમરોની જેમ જાઓ. મારા પગની ધૂળના તેજથી તમે પૃથ્વી પર લાંબા સમય સુધી જીવો.
4.68.7
तस्य तामभयां वाचं श्रुत्वा योधाः समागताः ।
आयुः कीर्तियशोभिस्ते तमाशीर्भिरवर्धयन् ॥ ४.६८.७ ॥
તેનું તે અભયવચન સાંભળીને એકઠા થયેલા યોદ્ધાઓએ આયુષ્ય, કીર્તિ અને યશના આશીર્વાદોથી તેને વધાવ્યો.
4.68.8
ततो निवृत्ताः कुरवो यग्नाश्च दिवमास्थिताः ।
प्रयाताः सर्वतस्तत्र नमस्कृत्य धनञ्जयम् ॥ ४.६८.८ ॥
પછી કૌરવો પાછા ફર્યા; યજ્ઞ કરનારા સ્વર્ગે ચડ્યા. ત્યાંથી ચારે બાજુથી ધનંજયને નમસ્કાર કરીને સૌ ચાલ્યા ગયા.
4.68.9
एवं दत्ताभयास्तेन ततो याताः कुरून्प्रति ॥ ४.६८.९ ॥
આ રીતે તેના દ્વારા અભય પામેલા લોકો પછી કુરુઓ તરફ ચાલ્યા ગયા.
4.68.10
स कर्म कृत्वा परमार्यकर्मा निहत्य शत्रून्द्विषतां निहन्ता ।
यातो महामेघ इवातपान्ते विद्राव्य पार्थः कुरुसैन्यमेकः ॥ ४.६८.१० ॥
તે પરમ આર્યકર્મી, શત્રુઓનો સંહારક, શત્રુઓને હણીને એકલા કૌરવ સેનાને ભગાડી ઉનાળાના અંતે મહામેઘની જેમ ચાલ્યો ગયો.
4.68.11
तं मात्स्यपुत्रं द्विषतां निहन्ता वचोऽब्रवीत्संपरिगृह्य राजन् ॥ ४.६८.११ ॥
હે રાજન્, શત્રુઓનો સંહારક તે મત્સ્યપુત્રને આલિંગન આપીને આ વચન બોલ્યો.
4.68.12
पितुः सकाशे तव तात सर्वे वसन्ति पार्था विदितं त्वयेति ।
तान्मास्म शंसीर्नगरं प्रविश्य भीतः प्रणश्येत्स च मत्स्यराजः ॥ ४.६८.१२ ॥
હે તાત, તારા પિતા પાસે બધા પાર્થો રહે છે એ તું જાણે છે. નગરમાં પ્રવેશીને તેમની વાત કહેતો નહીં; ભયભીત થઈને તે મત્સ્યરાજ નાશ પામે.
4.68.13
मया जिता सा ध्वजिनी कुरूणां मया हि गावो विजिता द्विषद्भ्यः ।
एवं तु कामं नगरं प्रविश्य त्वमात्मना कर्म कृतं ब्रवीहि ॥ ४.६८.१३ ॥
કૌરવોની તે સેના મેં જ જીતી; શત્રુઓ પાસેથી ગાયો પણ મેં જ જીતી. હવે નગરમાં પ્રવેશીને, તને ગમે તેમ, તેં કરેલું કર્મ તું પોતે કહે.
4.68.14
यत्ते कृतं कर्म न वारणीयं तत्कर्म कर्तुं मम नास्ति शक्तिः ।
न त्वां प्रवक्ष्यामि पितुः सकाशे यावन्न मां वक्ष्यसि सव्यसाचिन् ॥ ४.६८.१४ ॥
તેં કરેલું કર્મ રોકી શકાય તેમ નથી; તેવું કર્મ કરવાની શક્તિ મારામાં નથી. સવ્યસાચી, તું મને કહે નહીં ત્યાં સુધી પિતાની સમક્ષ હું તારી વાત નહીં કરું.
4.68.15
स शत्रुसेनां तरसा विजित्य आच्छिद्य सर्वं तु धनं कुरूणाम् ।
श्मशानमागम्य पुनः शमीं तामभ्येत्य तस्थौ शरविक्षताङ्गः ॥ ४.६८.१५ ॥
તેણે ઝડપથી શત્રુ સેનાને જીતીને કૌરવોનું બધું ધન હરી લીધું. પછી સ્મશાનમાં આવીને તે શમી વૃક્ષ પાસે પહોંચ્યો અને બાણોથી ઘાયલ અંગો સાથે ઊભો રહ્યો.
4.68.16
ततः स वह्निप्रतिमो महाकपिः सहैव भूतैर्दिवमुत्पपात ।
तथा च माया विहिता बभूव सा ध्वजं च सिंहं युयुजे रथे पुनः ॥ ४.६८.१६ ॥
ત્યારે અગ્નિ સમાન તે મહાકપિ (ધ્વજ) પ્રાણીઓ સાથે આકાશ તરફ ઊડી ગયો. આ રીતે તે માયા રચાઈ; ફરી તેણે ધ્વજ અને સિંહને રથમાં જોડ્યા.
4.68.17
निधाय तच्चायुधमाजिमर्दनः कुरूत्तमानामिषुधीन्ध्वजांस्तथा ।
प्रायात्स मात्स्यो नगरं प्रवेष्टुं किरीटिना सारथिना महात्मा ॥ ४.६८.१७ ॥
તે શસ્ત્ર મૂકીને, યુદ્ધને મર્દન કરનાર તેણે કૌરવોમાં શ્રેષ્ઠ લોકોના ભાથાં અને ધ્વજ પણ મૂક્યા. પછી તે મત્સ્ય રાજકુમાર મહાત્મા કિરીટી (અર્જુન) અને સારથિ સાથે નગરમાં પ્રવેશવા ગયો.
4.68.18
पार्थश्च कृत्वा परमार्यकर्म निहत्य शत्रून्द्विषतां निहन्ता ।
विधाय भूयश्च तथैव वेषं जग्राह रश्मीन्पुनरुत्तरस्य।
बृहन्नलारूपमथो विधाय प्रायात्य मात्स्यो नगरं प्रवेष्टुम् ॥ ४.६८.१८ ॥
પાર્થે પરમ વીરકર્મ કરીને, શત્રુઓને હણીને, ફરીથી એ જ વેશ ધારણ કરીને ઉત્તરની લગામ ફરી પકડી. પછી બૃહન્નલાનું રૂપ ધારણ કરીને મત્સ્યનગરમાં પ્રવેશવા ગયા.
4.68.19
ततो निवृत्ताः कुरवः प्रभग्नाः शममास्थिताः ।
परस्परमवेक्ष्यैव जग्मुस्ते हृतवाससः ॥ ४.६८.१९ ॥
પછી પરાજિત કૌરવો પાછા ફર્યા, શાંતિનો આશ્રય લઈને. એકબીજા સામે જોઈને, વસ્ત્રો હરાઈ ગયેલા તેઓ ચાલ્યા ગયા.
4.68.20
पन्थानमुपसंगम्य फल्गुनो वाक्यमब्रवीत् ।
राजपुत्र प्रपद्यस्व धनानीमानि सर्वशः।
गोकुलानि महाबाहो वीरगोपालकैः सह ॥ ४.६८.२० ॥
માર્ગ પર પહોંચીને ફાલ્ગુને કહ્યું: "હે રાજપુત્ર, આ બધું ધન, વીર ગોપાલો સાથે, ગોકુળો સ્વીકારી લે, હે મહાબાહો."
4.68.21
ततोऽपराह्णे यास्यामो विराटनगरं प्रति ।
आश्वास्य पाययित्वा च परिप्लाव्य च वाजिनः। ॥ ४.६८.२१ ॥
પછી બપોરે આપણે વિરાટ નગર તરફ જઈશું; ઘોડાઓને આશ્વાસન આપીને, પાણી પીવડાવીને અને નવડાવીને.
4.68.22
गच्छन्तु त्वरितं दूता गोपालाः प्रेषितास्त्वया ।
नगरे प्रियमाख्यातुं घोषयन्तु च ते जयम् ॥ ४.६८.२२ ॥
તમે મોકલેલા દૂતો, ગોપાલો, ઝડપથી જાઓ; નગરમાં શુભ સમાચાર કહેવા અને તમારા વિજયની ઘોષણા કરવા.
4.68.23
उत्तरस्त्वरमाणोऽथ दूतानाज्ञापयत्ततः ।
वचनादर्जुनस्यैव ह्याचक्षध्वं जयं मम ॥ ४.६८.२३ ॥
પછી ઉત્તરે ઝડપથી દૂતોને આજ્ઞા આપી: "અર્જુનના વચનથી જ મારા વિજયની ઘોષણા કરો."
4.68.24
मया जिता सा ध्वजिनी कुरुणं ।
मया च गावो विजिता द्विषद्भ्यः।
एवं तु कामं नगरं प्रविश्य ।
मयाऽऽत्मना कर्म कृतं ब्रवीत ॥ ४.६८.२४ ॥
મેં કૌરવોની તે સેના જીતી, અને શત્રુઓ પાસેથી ગાયો પણ મેં જ છીનવી. આ રીતે ઇચ્છા મુજબ નગરમાં પ્રવેશીને આ કર્મ મેં જાતે કર્યું, એમ તેણે કહ્યું.