Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.68

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.68.1

ततो विजित्य संग्रामे कुरुगोवृषभेक्षणः ।
समानयामास तदा विराटस्य धनं महत् ॥ ४.६८.१ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହୋଇ, କୁରୁମାନଙ୍କ ବୃଷଭନୟନ (ଅର୍ଜୁନ) ସେତେବେଳେ ବିରାଟଙ୍କ ମହାଧନ ଫେରାଇ ଆଣିଲେ।

4.68.2

मतषु च प्रभग्नेषु धार्तराष्ट्रेषु सर्वशः ।
वनान्निष्क्रम्य गहनाद्बहवः कुरुसैनिकाः ।
भयात्संत्रस्तमनसः समाजग्मुस्ततस्ततः ॥ ४.६८.२ ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାଜିତ ହେବାରୁ, ଘନ ଅରଣ୍ୟରୁ ବାହାରି ଆସି ଅନେକ କୁରୁ ସୈନିକ ଭୟରେ ତ୍ରସ୍ତମନା ହୋଇ ଏଣେତେଣେ ଏକତ୍ର ହେଲେ।

4.68.3

मुक्तकेशाः प्रदृश्यन्ते स्थिताः प्राञ्जलयस्तदा ।
क्षुत्पिणसापरिश्रान्ता विदेशस्था विचेतसः ।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे पार्थ किं करवामहे ॥ ४.६८.३ ॥

ଖୋଲା କେଶରେ ସେମାନେ ଯୋଡ଼ହାତରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖାଗଲେ। କ୍ଷୁଧା-ତୃଷ୍ଣାରେ କ୍ଳାନ୍ତ, ବିଦେଶରେ ଭ୍ରମିତ, ବିଚଳିତ ଚିତ୍ତ ସମସ୍ତେ ଯୋଡ଼ହାତରେ କହିଲେ, "ହେ ପାର୍ଥ, ଆମେ କ'ଣ କରିବୁ?"

4.68.4

प्राणानन्तर्मनोयातान्प्रयाचिष्यामहे वयम् ।
वयं चार्जुन ते दासा ह्यनुरक्ष्या ह्यनाथकाः ॥ ४.६८.४ ॥

ଭୟରେ ମନ ଭିତରକୁ ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇଯାଇଥିବା ଆମେ ଆମ ପ୍ରାଣ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଛୁ। ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଆମେ ତୁମର ଦାସ; ଅନାଥ ହୋଇଥିବାରୁ ଆମେ ରକ୍ଷଣୀୟ।

4.68.5

अनाथान्दुःखितान्दीनान्कृशान्वृद्धान्पराजितान् ।
न्यस्तशस्त्रान्निराशांश्च नाहं हन्मि कृताञ्जलीन् ॥ ४.६८.५ ॥

ଅନାଥ, ଦୁଃଖୀ, ଦୀନ, କୃଶ, ବୃଦ୍ଧ, ପରାଜିତ, ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଥିବା, ନିରାଶ ଓ ଯୋଡ଼ହାତ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମୁଁ ମାରେ ନାହିଁ।

4.68.6

भवन्तो यान्तु विस्रब्धा निर्भया अमृता यथा ।
मम पादरजोलक्ष्म्या जीवन्तु सुचिरं भुवि ॥ ४.६८.६ ॥

ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ନିର୍ଭୟ ଓ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ଅମର ପରି ଯାଆନ୍ତୁ। ମୋ ପାଦଧୂଳିର ତେଜରେ ଆପଣମାନେ ପୃଥିବୀରେ ବହୁକାଳ ବଞ୍ଚନ୍ତୁ।

4.68.7

तस्य तामभयां वाचं श्रुत्वा योधाः समागताः ।
आयुः कीर्तियशोभिस्ते तमाशीर्भिरवर्धयन् ॥ ४.६८.७ ॥

ତାଙ୍କର ସେହି ଅଭୟ ବାଣୀ ଶୁଣି ସମବେତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଆୟୁ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଯଶର ଆଶୀର୍ବାଦରେ ତାଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇଲେ।

4.68.8

ततो निवृत्ताः कुरवो यग्नाश्च दिवमास्थिताः ।
प्रयाताः सर्वतस्तत्र नमस्कृत्य धनञ्जयम् ॥ ४.६८.८ ॥

ତା'ପରେ କୌରବମାନେ ଫେରିଗଲେ; ଯଜ୍ଞକାରୀମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଠିଗଲେ। ସେଠାରୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସମସ୍ତେ ଚାଲିଗଲେ।

4.68.9

एवं दत्ताभयास्तेन ततो याताः कुरून्प्रति ॥ ४.६८.९ ॥

ଏହିପରି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭୟ ପାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ତା'ପରେ କୁରୁମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।

4.68.10

स कर्म कृत्वा परमार्यकर्मा निहत्य शत्रून्द्विषतां निहन्ता ।
यातो महामेघ इवातपान्ते विद्राव्य पार्थः कुरुसैन्यमेकः ॥ ४.६८.१० ॥

ସେ ପରମ ଆର୍ଯ୍ୟକର୍ମା, ଶତ୍ରୁସଂହାରକ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଏକାକୀ କୁରୁସେନାକୁ ପଳାଇ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଶେଷରେ ମହାମେଘ ପରି ଚାଲିଗଲେ।

4.68.11

तं मात्स्यपुत्रं द्विषतां निहन्ता वचोऽब्रवीत्संपरिगृह्य राजन् ॥ ४.६८.११ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଶତ୍ରୁସଂହାରକ ସେହି ମତ୍ସ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

4.68.12

पितुः सकाशे तव तात सर्वे वसन्ति पार्था विदितं त्वयेति ।
तान्मास्म शंसीर्नगरं प्रविश्य भीतः प्रणश्येत्स च मत्स्यराजः ॥ ४.६८.१२ ॥

ହେ ତାତ, ତୁମ ପିତାଙ୍କ ପାଖରେ ସମସ୍ତ ପାର୍ଥ ରହୁଛନ୍ତି ଏହା ତୁମେ ଜାଣ। ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେମାନଙ୍କ କଥା କହିବ ନାହିଁ; ଭୟରେ ସେହି ମତ୍ସ୍ୟରାଜ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତୁ।

4.68.13

मया जिता सा ध्वजिनी कुरूणां मया हि गावो विजिता द्विषद्भ्यः ।
एवं तु कामं नगरं प्रविश्य त्वमात्मना कर्म कृतं ब्रवीहि ॥ ४.६८.१३ ॥

କୌରବଙ୍କ ସେହି ସେନାକୁ ମୁଁ ହିଁ ଜିତିଛି; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ଗାଈମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଜିତିଛି। ଏବେ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ, ତୁମେ କରିଥିବା କର୍ମ ତୁମେ ନିଜେ କୁହ।

4.68.14

यत्ते कृतं कर्म न वारणीयं तत्कर्म कर्तुं मम नास्ति शक्तिः ।
न त्वां प्रवक्ष्यामि पितुः सकाशे यावन्न मां वक्ष्यसि सव्यसाचिन् ॥ ४.६८.१४ ॥

ତୁମେ କରିଥିବା କର୍ମକୁ ନିବାରଣ କରାଯାଇ ନ ପାରେ; ସେପରି କର୍ମ କରିବାର ଶକ୍ତି ମୋ ମଧ୍ୟରେ ନାହିଁ। ସବ୍ୟସାଚୀ, ତୁମେ ମୋତେ ନ କହିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଁ ତୁମ ବିଷୟରେ କହିବି ନାହିଁ।

4.68.15

स शत्रुसेनां तरसा विजित्य आच्छिद्य सर्वं तु धनं कुरूणाम् ।
श्मशानमागम्य पुनः शमीं तामभ्येत्य तस्थौ शरविक्षताङ्गः ॥ ४.६८.१५ ॥

ସେ ଶୀଘ୍ର ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ଜିଣି କୌରବଙ୍କ ସମସ୍ତ ଧନ ହରଣ କଲା। ତା'ପରେ ଶ୍ମଶାନକୁ ଆସି ସେହି ଶମୀ ବୃକ୍ଷ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି, ବାଣରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ଅଙ୍ଗ ନେଇ ଠିଆ ହେଲା।

4.68.16

ततः स वह्निप्रतिमो महाकपिः सहैव भूतैर्दिवमुत्पपात ।
तथा च माया विहिता बभूव सा ध्वजं च सिंहं युयुजे रथे पुनः ॥ ४.६८.१६ ॥

ତା'ପରେ ଅଗ୍ନିତୁଲ୍ୟ ସେହି ମହାକପି (ଧ୍ୱଜ) ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲା। ଏହିପରି ସେହି ମାୟା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା; ପୁନର୍ବାର ସେ ଧ୍ୱଜ ଓ ସିଂହକୁ ରଥରେ ଯୋଡ଼ିଲା।

4.68.17

निधाय तच्चायुधमाजिमर्दनः कुरूत्तमानामिषुधीन्ध्वजांस्तथा ।
प्रायात्स मात्स्यो नगरं प्रवेष्टुं किरीटिना सारथिना महात्मा ॥ ४.६८.१७ ॥

ସେହି ଅସ୍ତ୍ର ରଖି, ଯୁଦ୍ଧ ମର୍ଦ୍ଦନକାରୀ ସେ କୌରବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ତୂଣୀର ଓ ଧ୍ୱଜ ମଧ୍ୟ ରଖିଦେଲା। ତା'ପରେ ମତ୍ସ୍ୟରାଜକୁମାର ମହାତ୍ମା କିରୀଟୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଓ ସାରଥି ସହିତ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଗଲା।

4.68.18

पार्थश्च कृत्वा परमार्यकर्म निहत्य शत्रून्द्विषतां निहन्ता ।
विधाय भूयश्च तथैव वेषं जग्राह रश्मीन्पुनरुत्तरस्य।
बृहन्नलारूपमथो विधाय प्रायात्य मात्स्यो नगरं प्रवेष्टुम् ॥ ४.६८.१८ ॥

ପାର୍ଥ ପରମ ବୀରକର୍ମ କରି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି, ପୁନର୍ବାର ସେହି ବେଶ ଧାରଣ କରି, ଉତ୍ତରଙ୍କ ରଶ୍ମି ପୁଣି ଧରିଲେ। ତା'ପରେ ବୃହନ୍ନଳାର ରୂପ ଧରି ମତ୍ସ୍ୟନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଗଲେ।

4.68.19

ततो निवृत्ताः कुरवः प्रभग्नाः शममास्थिताः ।
परस्परमवेक्ष्यैव जग्मुस्ते हृतवाससः ॥ ४.६८.१९ ॥

ତା'ପରେ ପରାଜିତ କୌରବମାନେ ଫେରିଗଲେ, ଶାନ୍ତିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି। ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖି, ବସ୍ତ୍ର ହରଣ ହୋଇଥିବା ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ।

4.68.20

पन्थानमुपसंगम्य फल्गुनो वाक्यमब्रवीत् ।
राजपुत्र प्रपद्यस्व धनानीमानि सर्वशः।
गोकुलानि महाबाहो वीरगोपालकैः सह ॥ ४.६८.२० ॥

ପଥରେ ପହଞ୍ଚି ଫାଲଗୁନ କହିଲେ: "ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଏହି ସବୁ ଧନ, ବୀର ଗୋପାଳମାନଙ୍କ ସହିତ, ଗୋକୁଳ ସବୁକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ମହାବାହୁ।"

4.68.21

ततोऽपराह्णे यास्यामो विराटनगरं प्रति ।
आश्वास्य पाययित्वा च परिप्लाव्य च वाजिनः। ॥ ४.६८.२१ ॥

ତା'ପରେ ଅପରାହ୍ନରେ ଆମେ ବିରାଟ ନଗର ଅଭିମୁଖେ ଯିବା; ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇ, ପାଣି ପିଆଇ ଓ ସ୍ନାନ କରାଇ।

4.68.22

गच्छन्तु त्वरितं दूता गोपालाः प्रेषितास्त्वया ।
नगरे प्रियमाख्यातुं घोषयन्तु च ते जयम् ॥ ४.६८.२२ ॥

ତୁମେ ପଠାଇଥିବା ଦୂତ, ଗୋପାଳମାନେ, ଶୀଘ୍ର ଯାଆନ୍ତୁ; ନଗରରେ ଶୁଭବାର୍ତ୍ତା କହିବାକୁ ଓ ତୁମ ଜୟ ଘୋଷଣା କରିବାକୁ।

4.68.23

उत्तरस्त्वरमाणोऽथ दूतानाज्ञापयत्ततः ।
वचनादर्जुनस्यैव ह्याचक्षध्वं जयं मम ॥ ४.६८.२३ ॥

ତା'ପରେ ଉତ୍ତର ଶୀଘ୍ର ଦୂତମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ: "ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ହିଁ ମୋ ଜୟ ଘୋଷଣା କର।"

4.68.24

मया जिता सा ध्वजिनी कुरुणं ।
मया च गावो विजिता द्विषद्भ्यः।
एवं तु कामं नगरं प्रविश्य ।
मयाऽऽत्मना कर्म कृतं ब्रवीत ॥ ४.६८.२४ ॥

ମୁଁ କୌରବଙ୍କ ସେହି ସେନାକୁ ଜିତିଲି, ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଛଡ଼ାଇ ନେଲି। ଏହିପରି ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମୁଁ ନିଜେ ଏହି କର୍ମ କଲି, ଏହା ସେ କହିଲା।