Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.69

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.69.1

स विजित्य धनं चापि विराटो वाहिनीपतिः ।
प्राविशन्नगरं हृष्टश्चतुर्भिः सह पाण्डवैः ॥ ४.६९.१ ॥

ବିଜୟ ଓ ଧନ ଲାଭ କରି ସେନାପତି ବିରାଟ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଚାରି ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହିତ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

4.69.2

जित्वा त्रिगर्तान्संग्रामे गाश्चैवानाय्य केवलाः ।
अशोभत महाराजः सह पार्थैः श्रिया वृतः ॥ ४.६९.२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତଙ୍କୁ ଜିଣି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗାଈକୁ ଫେରାଇ ଆଣି, ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟରେ ଘେରା ହୋଇ ସେ ମହାରାଜ ଶୋଭିତ ହେଲେ।

4.69.3

तमासनगत वीरं सुहृदां प्रीतिवर्धनम् ।
तपतस्थुः प्रकृतयः समन्ताद्ब्राह्मणैः सह ॥ ४.६९.३ ॥

ଆସନରେ ବସିଥିବା ସେ ବୀରଙ୍କୁ, ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ, ପ୍ରଜାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ସେବା କଲେ।

4.69.4

सभाजितः सभासद्भिः प्रतिनन्द्य स मत्स्यराट् ।
विसर्जयामास तदा द्विजांश्च प्रकृतीस्तथा ॥ ४.६९.४ ॥

ସଭାସଦମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ମତ୍ସ୍ୟରାଜ ପ୍ରତିସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା କରି ତା'ପରେ ଦ୍ୱିଜ ଓ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ।

4.69.5

ततः स राजा मात्स्यानां विराटो वाहिनीपतिः ।
प्रविश्यान्तःपुरं रम्यं स्त्रीशतैरुपशोभितम्।
उत्तरं तत्र नापश्यत्क्व यात इति चाब्रवीत् ॥ ४.६९.५ ॥

ତା'ପରେ ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ରାଜା ସେନାପତି ବିରାଟ ଶହ ଶହ ନାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ସୁନ୍ଦର ଅନ୍ତଃପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେଠାରେ ଉତ୍ତରଙ୍କୁ ନ ଦେଖି କହିଲେ, "ସେ କେଉଁଠାକୁ ଗଲା?"

4.69.6

आचख्युस्तत्र संहृष्टाः स्त्रियः कन्याश्च वेश्मनि ।
अन्तःपुरचराश्चैव कुरुभिर्गोधनं हृतम् ॥ ४.६९.६ ॥

ସେଠାରେ ଗୃହରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ନାରୀ, କନ୍ୟା ଓ ଅନ୍ତଃପୁରର ସେବକମାନେ କହିଲେ ଯେ କୌରବମାନେ ଗୋଧନ ହରଣ କରିଛନ୍ତି।

4.69.7

ताञ्जेतुमभिसंरब्ध एक एवातिसाहसात् ।
बृहन्नलासहायश्च निर्यातः पृथिवींजयः ॥ ४.६९.७ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ଜିଣିବାକୁ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ଏକାକୀ ଅତି ସାହସରେ, ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କୁ ସାରଥି କରି ପୃଥିବୀଜୟୀ ବାହାରିଲେ।

4.69.8

उपयातानतिरथान्द्रोणं शान्तनवं कृपम् ।
कर्णं दुर्योधनं चैव द्रोणपुत्रं च षड्रथान् ॥ ४.६९.८ ॥

ଆସିଥିବା ଅତିରଥୀମାନଙ୍କୁ — ଦ୍ରୋଣ, ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, କୃପ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁର୍ଯୋଧନ ଓ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର — ଏହି ଛଅ ମହାରଥୀଙ୍କୁ।

4.69.9

ततो विराटः परमाभितप्तः ।
पुत्रं निशम्यैकरथेन यातम्।
बृहन्नलासारथिमाजिमर्दनं ।
प्रोवाच सर्वानथ मन्त्रिमुख्यान् ॥ ४.६९.९ ॥

ତା'ପରେ ବିରାଟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ। ପୁତ୍ର ଏକ ରଥରେ, ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କୁ ସାରଥି କରି ଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ମର୍ଦ୍ଦନକାରୀ ସେଇ ପୁତ୍ର ବିଷୟରେ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।

4.69.10

गवां शतसहस्राणि उभिभूय ममात्मजम् ।
कुस्वः कालयन्ति स्म सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ४.६९.१० ॥

ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ବଳପୂର୍ବକ ହରଣ କରି, ମୋ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ — ଯୁଦ୍ଧ-ବିଶାରଦ କୌରବମାନେ ସମସ୍ତେ ନେଇ ଯାଉଥିଲେ।

4.69.11

तस्माद्गच्छतु मे योधा बलेन महता वृताः ।
उत्तरस्य परीप्सार्थं ये त्रिगर्तैरविक्षताः ॥ ४.६९.११ ॥

ଅତଏବ ମୋ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବିଶାଳ ସେନାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ହୋଇ, ଉତ୍ତରଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ — ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇନାହାନ୍ତି।

4.69.12

हयांश्च नागांश्च रथांश्च शीघ्रं ।
वादित्रसङ्घांश्च ततः प्रभूतान्।
प्रस्थापयामास सुतस्य हेतो-
र्विचित्रचित्राभरणोपपन्नान् ॥ ४.६९.१२ ॥

ଅଶ୍ୱ, ହାତୀ ଓ ରଥ, ଏବଂ ଅନେକ ବାଦ୍ୟଦଳ — ବିଚିତ୍ର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ — ପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ପଠାଇଲେ।

4.69.13

एवं स राजा मात्स्यानां महानक्षोहिणीपतिः ।
व्यादिदेशाथ स क्षिप्रं वाहिनीं चतुरङ्गिणीम् ॥ ४.६९.१३ ॥

ଏହିପରି ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ସେ ରାଜା, ମହା ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାର ଅଧିପତି, ଶୀଘ୍ର ଚତୁରଙ୍ଗିଣୀ ସେନାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।

4.69.14

कुमारमाशु जानीत यदि जीवति वा नवा ।
यस्य यन्ता गतः षण्डो मन्येऽहं स न जीवति ॥ ४.६९.१४ ॥

ସେହି କୁମାର ଜୀବିତ କି ନାହିଁ ଶୀଘ୍ର ଜାଣ। ଯାହାର ସାରଥି ସେ ଷଣ୍ଢ ଗଲା, ମୁଁ ଭାବେ ସେ ଜୀବିତ ନାହିଁ।

4.69.15

तमब्रवीद्धर्मसुतो विराट-
मार्तं विदित्वा कुरुभिः प्रतप्तम्।
बृहन्नला सारथिश्चेन्नरेन्द्र ।
परे न नेष्यन्ति तवाद्य गाश्च ॥ ४.६९.१५ ॥

କୌରବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ଓ ଦୁଃଖିତ ବିରାଟଙ୍କୁ ଧର୍ମପୁତ୍ର କହିଲେ: 'ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ବୃହନ୍ନଳା ସାରଥି ହେଲେ ଆଜି ଅନ୍ୟମାନେ ତୁମ୍ଭ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ନେବେ ନାହିଁ।'

4.69.16

सर्वान्महीपान्सहितान्कुरूंश्च ।
तथैव देवासुरनागयक्षान्।
अलं विजेतुं समरे सुतस्ते ।
अनुष्ठितः सारथिना हि तेन ॥ ४.६९.१६ ॥

ସମସ୍ତ ରାଜା, ମିଳିତ କୌରବମାନେ ଏବଂ ଦେବ, ଅସୁର, ନାଗ ଓ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବାକୁ ସମର୍ଥ ତୁମର ପୁତ୍ର ସେହି ସାରଥି ସହିତ ଲାଗିଥିବା ।

4.69.17

सर्वथा कुरवश्चापि ये चान्ये वसुधाधिपाः ।
त्रिगर्तान्निर्जिताञ्श्रुत्वा न स्थास्यन्ति कथंचन ॥ ४.६९.१७ ॥

କୌରବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଭୂପତିମାନେ ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତମାନେ ପରାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଠିଆ ହେବେ ନାହିଁ।

4.69.18

अथोत्तरेण प्रहिता दूतास्ते शीघ्रगामिनः ।
विराटनगरं प्राप्य जयं प्रावेदयंस्तदा ॥ ४.६९.१८ ॥

ତା'ପରେ ଉତ୍ତରରୁ ପଠାଯାଇଥିବା ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ତୁମ୍ଭ ଦୂତମାନେ ବିରାଟ ନଗରରେ ପହଞ୍ଚି ସେତେବେଳେ ଜୟର ସମ୍ବାଦ ଜଣାଇଲେ।

4.69.19

राजानं वृतमाचख्युर्मन्त्रिभिर्जयमुत्तमम् ।
पराजयं कुरूणां च उपायान्तं तथोत्तरम् ॥ ४.६९.१९ ॥

ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ବିଜୟ, କୌରବଙ୍କ ପରାଜୟ ଏବଂ ଉତ୍ତରଙ୍କ ଫେରିବା ଖବର ଦେଲେ।

4.69.20

सर्वा विनिर्जिता गावः कुरवश्च पराजिताः ।
उत्तरः सह सूतेन कुशली च परंतपः ॥ ४.६९.२० ॥

ସମସ୍ତ ଗାଈ ଜିଣାଗଲା, କୌରବ ପରାଜିତ ହେଲେ; ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା ଉତ୍ତର ସାରଥି ସହିତ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି।

4.69.21

दिष्ट्या ते निर्जिता गावः कुरवश्च पराजिताः ।
दिष्ट्या ते विजयी पुत्रः श्रूयते पार्थिवर्षभः ॥ ४.६९.२१ ॥

ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣଙ୍କ ଗାଈ ଜିଣାଗଲା, କୌରବ ପରାଜିତ ହେଲେ; ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣଙ୍କ ବିଜୟୀ ପୁତ୍ର, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ, ଶୁଣାଯାଉଛନ୍ତି।

4.69.22

नाद्भुतं त्विह मन्येऽहं यत्ते पुत्रोऽजयत्कुरून् ।
ध्रुव एव जयस्तस्य यस्य यन्ता बृहन्नला ॥ ४.६९.२२ ॥

ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର କୌରବଙ୍କୁ ଜିତିଛନ୍ତି, ଏଥିରେ ମୁଁ ଅଦ୍ଭୁତ ମନେ କରୁନାହିଁ; ବୃହନ୍ନଳା ଯାହାର ସାରଥି, ତାହାର ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ।

4.69.23

देवेन्द्रसारथिश्चैव मातलिः ख्यातविक्रमः ।
कृष्णस्य सारथिश्चैव न बृहन्नलया समौ ॥ ४.६९.२३ ॥

ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାରଥି ମାତଲି, ନିଜ ପରାକ୍ରମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାରଥି ମଧ୍ୟ ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କ ସମାନ ନୁହନ୍ତି।

4.69.24

ततो विराटो नृपतिः संप्रहृष्टतनूरुह ।
श्रुत्वा तु विजयं तस्य कुमारस्यामितौजसः।
संतोषयित्वा दूतांस्तान्धनरत्नैश्च सर्वशः ॥ ४.६९.२४ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ବିରାଟ, ଆନନ୍ଦରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହୋଇ, ଅମିତତେଜସ୍ୱୀ କୁମାରଙ୍କ ବିଜୟ ଶୁଣି, ସେହି ଦୂତମାନଙ୍କୁ ଧନ ଓ ରତ୍ନ ଦେଇ ସର୍ବତୋଭାବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି...

4.69.25

गते त्वनुजने तस्मिन्दूतवाक्यं निशम्य च ।
उत्तरस्य जयात्प्रीतो विराटः प्रत्यभाषत ॥ ४.६९.२५ ॥

ଦୂତମାନେ ଚାଲିଗଲେ ପରେ, ସେମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଉତ୍ତରଙ୍କ ବିଜୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ବିରାଟ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

4.69.26

राजमार्गाः क्रियन्तां वै पताकाभिरलंकृताः ।
पुष्पोपहारैरर्च्यतां देवताश्चापि सर्वशः ॥ ४.६९.२६ ॥

ରାଜପଥ ଧ୍ୱଜାରେ ସଜାଯାଉ; ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣରେ ସର୍ବତ୍ର ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ହେଉ।

4.69.27

कुमारा योधमुख्याश्च गणिकाश्च स्वलंकृताः ।
वादित्राणि च सर्वाणि प्रत्युद्यान्तु सुतं मम ॥ ४.६९.२७ ॥

କୁମାରମାନେ, ପ୍ରଧାନ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ସୁସଜ୍ଜିତ ଗଣିକାମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବାଦ୍ୟ ମୋ ପୁତ୍ରକୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ସ୍ୱାଗତ କରନ୍ତୁ।

4.69.28

भवन्तु ते लब्धजये सुते मे ।
पौराश्च मर्त्याश्च परे च नार्यः ।
ते शुक्लवस्त्राः प्रभवन्तु मार्गे ।
सुगन्धमाल्याभरणाश्च नार्यः ॥ ४.६९.२८ ॥

ବିଜୟୀ ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନଗରବାସୀ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ନାରୀମାନେ ଶ୍ୱେତବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ପଥରେ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତୁ; ସୁଗନ୍ଧି ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ।

4.69.29

भजन्तु सर्वा गणिकाः सुतं मे ।
नार्यश्च कन्याः सहसैनिकाश्च ।
स्वलंकृतास्ताः सुभगाः सुवेषाः ।
पुत्रस्य पन्थानमनुव्रजन्तु ॥ ४.६९.२९ ॥

ମୋ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସେବା ସମସ୍ତ ଗଣିକା କରନ୍ତୁ; ନାରୀ, କନ୍ୟା ଓ ସୈନିକମାନେ ସୁସଜ୍ଜିତ, ସୁନ୍ଦର ଓ ସୁବେଶରେ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ।

4.69.30

घण्टापणवकाः शीघ्रं मत्तमारुह्य कुञ्जरम् ।
शृङ्गाटकेषु सर्वेषु समाख्यान्तु जयं मम् ॥ ४.६९.३० ॥

ଘଣ୍ଟା ଓ ପଣବ ବାଜାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ଶୀଘ୍ର ହାତୀ ଚଢ଼ି ସମସ୍ତ ଚଉରାସ୍ତାରେ ମୋ ବିଜୟ ଘୋଷଣା କରନ୍ତୁ।

4.69.31

उत्तरा च कुमारीभिर्बह्वाभरणभूषिता ।
सखीं विजितसंग्रामां प्रत्युद्यातु बृहन्नलाम् ॥ ४.६९.३१ ॥

ବହୁ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତା ଉତ୍ତରା କୁମାରୀମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧବିଜୟୀ ସଖୀ ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ସ୍ୱାଗତ କରୁ।

4.69.32

श्रुत्वा तु वचनं तस्य पार्थिवस्य महात्मन ।
तथैव चक्रुः संहृष्टाः पौराः स्वस्तिकपाणयः ॥ ४.६९.३२ ॥

ସେହି ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ହର୍ଷିତ ପୌରଜନମାନେ ହାତରେ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନ ଧରି ସେମିତି କଲେ।

4.69.33

मूताश्च सर्वे सहमागधाश्च ।
हृष्टा विराटस्य पुरे जनौघाः ।
भेर्यश्च तूर्याणि च वारिजाश्च ।
वेपैः परार्ध्यैः प्रमदाजनाश्च ॥ ४.६९.३३ ॥

ବିରାଟଙ୍କ ନଗରରେ ସୂତ, ମାଗଧ ଓ ହର୍ଷିତ ଜନସମୂହ, ଭେରୀ, ତୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶଙ୍ଖ, ଉତ୍ତମ ବେଶରେ ନାରୀମାନେ ଥିଲେ।

4.69.34

वन्दिप्रवादाः पणवादिकाश्च ।
तथैव वाद्यानि च वंशशब्दाः ।
कांस्यं सतालं मधुरं च गीत-
मादाय नार्यो नगरान्निरीयुः ॥ ४.६९.३४ ॥

ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା, ପଣବ ଆଦି ବାଦ୍ୟ, ବଂଶୀ ଶବ୍ଦ, ତାଳ ସହିତ କାଂସ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ଓ ମଧୁର ଗୀତ ନେଇ ନାରୀମାନେ ନଗରରୁ ବାହାରିଲେ।

4.69.35

प्रत्युद्ययुः पुत्रमनन्तवीर्यं ।
ते ब्राह्मणाः शान्तिपराः प्रधानाः ।
स्वाध्यायवेदाध्ययनक्रमज्ञाः ॥ ४.६९.३५ ॥

ଅନନ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବାକୁ ଶାନ୍ତିପରାୟଣ ପ୍ରଧାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗଲେ; ସେମାନେ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ବେଦାଧ୍ୟୟନର କ୍ରମ ଜାଣନ୍ତି।

4.69.36

स्वस्तिक्रियागीतजपप्रधानाः ॥ ४.६९.३६ ॥

ସ୍ୱସ୍ତିକ୍ରିୟା, ଗୀତ ଓ ଜପରେ ପ୍ରଧାନ।