മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.69.1
स विजित्य धनं चापि विराटो वाहिनीपतिः ।
प्राविशन्नगरं हृष्टश्चतुर्भिः सह पाण्डवैः ॥ ४.६९.१ ॥
വിജയവും ധനവും നേടിയ സേനാനായകനായ വിരാടൻ സന്തോഷത്തോടെ നാല് പാണ്ഡവരോടൊപ്പം നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
4.69.2
जित्वा त्रिगर्तान्संग्रामे गाश्चैवानाय्य केवलाः ।
अशोभत महाराजः सह पार्थैः श्रिया वृतः ॥ ४.६९.२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ത്രിഗർത്തരെ ജയിച്ച് എല്ലാ പശുക്കളെയും തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന ആ മഹാരാജാവ് പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ഐശ്വര്യത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ശോഭിച്ചു.
4.69.3
तमासनगत वीरं सुहृदां प्रीतिवर्धनम् ।
तपतस्थुः प्रकृतयः समन्ताद्ब्राह्मणैः सह ॥ ४.६९.३ ॥
ആസനത്തിലിരുന്ന ആ വീരനെ, സുഹൃത്തുക്കളുടെ സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്നവനെ, പ്രജകൾ ബ്രാഹ്മണരോടൊപ്പം എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ചുറ്റി സേവിച്ചു.
4.69.4
सभाजितः सभासद्भिः प्रतिनन्द्य स मत्स्यराट् ।
विसर्जयामास तदा द्विजांश्च प्रकृतीस्तथा ॥ ४.६९.४ ॥
സഭാംഗങ്ങളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട മത്സ്യരാജാവ് അവരെ തിരിച്ച് അഭിനന്ദിച്ചു; അപ്പോൾ ദ്വിജന്മാരെയും പ്രജകളെയും യാത്രയാക്കി.
4.69.5
ततः स राजा मात्स्यानां विराटो वाहिनीपतिः ।
प्रविश्यान्तःपुरं रम्यं स्त्रीशतैरुपशोभितम्।
उत्तरं तत्र नापश्यत्क्व यात इति चाब्रवीत् ॥ ४.६९.५ ॥
പിന്നെ മത്സ്യരുടെ രാജാവും സേനാനായകനുമായ വിരാടൻ, നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മനോഹരമായ അന്തഃപുരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, അവിടെ ഉത്തരനെ കാണാതെ, "അവൻ എവിടെ പോയി?" എന്ന് ചോദിച്ചു.
4.69.6
आचख्युस्तत्र संहृष्टाः स्त्रियः कन्याश्च वेश्मनि ।
अन्तःपुरचराश्चैव कुरुभिर्गोधनं हृतम् ॥ ४.६९.६ ॥
അവിടെ വീട്ടിൽ സന്തോഷത്തോടെ സ്ത്രീകളും കന്യകമാരും അന്തഃപുരത്തിലെ ദാസന്മാരും, കുരുക്കൾ ഗോധനം കവർന്നതായി പറഞ്ഞു.
4.69.7
ताञ्जेतुमभिसंरब्ध एक एवातिसाहसात् ।
बृहन्नलासहायश्च निर्यातः पृथिवींजयः ॥ ४.६९.७ ॥
അവരെ ജയിക്കാൻ രോഷാകുലനായി, ഒറ്റയ്ക്ക് അതിസാഹസത്തോടെ, ബൃഹന്നളയെ സാരഥിയാക്കി ഭൂമി ജയിക്കുന്നവൻ പുറപ്പെട്ടു.
4.69.8
उपयातानतिरथान्द्रोणं शान्तनवं कृपम् ।
कर्णं दुर्योधनं चैव द्रोणपुत्रं च षड्रथान् ॥ ४.६९.८ ॥
വന്നുചേർന്ന മഹാരഥന്മാരെ — ദ്രോണർ, ശന്തനുപുത്രൻ ഭീഷ്മർ, കൃപർ, കർണ്ണൻ, ദുര്യോധനൻ, ദ്രോണപുത്രൻ എന്നീ ആറു മഹാരഥന്മാരെ.
4.69.9
ततो विराटः परमाभितप्तः ।
पुत्रं निशम्यैकरथेन यातम्।
बृहन्नलासारथिमाजिमर्दनं ।
प्रोवाच सर्वानथ मन्त्रिमुख्यान् ॥ ४.६९.९ ॥
അപ്പോൾ വിരാടൻ അതിവ്യസനിതനായി. ഒറ്റ രഥത്തിൽ, ബൃഹന്നളയെ സാരഥിയാക്കി മകൻ പോയെന്നു കേട്ട് യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ തകർക്കുന്ന ആ മകനെക്കുറിച്ച് പ്രധാന മന്ത്രിമാരോടെല്ലാം അവൻ പറഞ്ഞു.
4.69.10
गवां शतसहस्राणि उभिभूय ममात्मजम् ।
कुस्वः कालयन्ति स्म सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ४.६९.१० ॥
ലക്ഷക്കണക്കിന് പശുക്കളെ ബലമായി പിടിച്ചെടുത്ത്, എന്റെ മകനെ — യുദ്ധനിപുണരായ കൗരവരെല്ലാം കൊണ്ടുപോകുകയായിരുന്നു.
4.69.11
तस्माद्गच्छतु मे योधा बलेन महता वृताः ।
उत्तरस्य परीप्सार्थं ये त्रिगर्तैरविक्षताः ॥ ४.६९.११ ॥
അതിനാൽ എന്റെ യോദ്ധാക്കൾ വലിയ സൈന്യത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഉത്തരനെ രക്ഷിക്കാൻ പോകട്ടെ — ത്രിഗർത്തരാൽ മുറിവേൽക്കാത്ത അവർ.
4.69.12
हयांश्च नागांश्च रथांश्च शीघ्रं ।
वादित्रसङ्घांश्च ततः प्रभूतान्।
प्रस्थापयामास सुतस्य हेतो-
र्विचित्रचित्राभरणोपपन्नान् ॥ ४.६९.१२ ॥
കുതിരകളെയും ആനകളെയും രഥങ്ങളെയും, ഏറെ വാദ്യസംഘങ്ങളെയും — വിചിത്രവും തിളങ്ങുന്നതുമായ ആഭരണങ്ങളണിഞ്ഞവയെ — മകനുവേണ്ടി ഉടനെ അയച്ചു.
4.69.13
एवं स राजा मात्स्यानां महानक्षोहिणीपतिः ।
व्यादिदेशाथ स क्षिप्रं वाहिनीं चतुरङ्गिणीम् ॥ ४.६९.१३ ॥
ഇങ്ങനെ മത്സ്യരാജാവായ ആ മഹാ അക്ഷൗഹിണീപതി ഉടൻ ചതുരംഗസേനയോട് ആജ്ഞാപിച്ചു.
4.69.14
कुमारमाशु जानीत यदि जीवति वा नवा ।
यस्य यन्ता गतः षण्डो मन्येऽहं स न जीवति ॥ ४.६९.१४ ॥
ആ കുമാരൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്ന് വേഗം അറിയുക. അവന്റെ സാരഥിയായി പോയവൻ ഷണ്ഡനാണ്; അവൻ ജീവനോടില്ല എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
4.69.15
तमब्रवीद्धर्मसुतो विराट-
मार्तं विदित्वा कुरुभिः प्रतप्तम्।
बृहन्नला सारथिश्चेन्नरेन्द्र ।
परे न नेष्यन्ति तवाद्य गाश्च ॥ ४.६९.१५ ॥
കൗരവരാൽ പീഡിതനും ദുഃഖിതനുമായ വിരാടനോട് ധർമ്മപുത്രൻ പറഞ്ഞു: 'നരേന്ദ്രാ, ബൃഹന്നള സാരഥിയാണെങ്കിൽ ഇന്ന് മറ്റുള്ളവർ നിന്റെ പശുക്കളെ കൊണ്ടുപോവുകയില്ല.'
4.69.16
सर्वान्महीपान्सहितान्कुरूंश्च ।
तथैव देवासुरनागयक्षान्।
अलं विजेतुं समरे सुतस्ते ।
अनुष्ठितः सारथिना हि तेन ॥ ४.६९.१६ ॥
എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും കൂടിച്ചേർന്ന കൗരവരെയും ദേവന്മാർ, അസുരർ, നാഗന്മാർ, യക്ഷന്മാർ എന്നിവരെയും യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിവുള്ള നിന്റെ പുത്രൻ ആ സാരഥിയോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
4.69.17
सर्वथा कुरवश्चापि ये चान्ये वसुधाधिपाः ।
त्रिगर्तान्निर्जिताञ्श्रुत्वा न स्थास्यन्ति कथंचन ॥ ४.६९.१७ ॥
കൗരവരും മറ്റ് ഭൂപതികളും ത്രിഗർത്തർ തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ടതായി കേട്ട് ഒരു വിധത്തിലും നിൽക്കില്ല.
4.69.18
अथोत्तरेण प्रहिता दूतास्ते शीघ्रगामिनः ।
विराटनगरं प्राप्य जयं प्रावेदयंस्तदा ॥ ४.६९.१८ ॥
അപ്പോൾ വടക്കുനിന്ന് അയക്കപ്പെട്ട വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന നിന്റെ ദൂതന്മാർ വിരാടനഗരത്തിലെത്തി അപ്പോൾ വിജയവാർത്ത അറിയിച്ചു.
4.69.19
राजानं वृतमाचख्युर्मन्त्रिभिर्जयमुत्तमम् ।
पराजयं कुरूणां च उपायान्तं तथोत्तरम् ॥ ४.६९.१९ ॥
മന്ത്രിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രാജാവിനോട് അവർ ഉത്തമമായ വിജയവും കുരുക്കളുടെ പരാജയവും ഉത്തരൻ മടങ്ങിയെത്തുന്നതും അറിയിച്ചു.
4.69.20
सर्वा विनिर्जिता गावः कुरवश्च पराजिताः ।
उत्तरः सह सूतेन कुशली च परंतपः ॥ ४.६९.२० ॥
എല്ലാ പശുക്കളെയും ജയിച്ചു; കുരുക്കൾ പരാജയപ്പെട്ടു; ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ഉത്തരൻ സാരഥിയോടൊപ്പം സുഖമായിരിക്കുന്നു.
4.69.21
दिष्ट्या ते निर्जिता गावः कुरवश्च पराजिताः ।
दिष्ट्या ते विजयी पुत्रः श्रूयते पार्थिवर्षभः ॥ ४.६९.२१ ॥
ഭാഗ്യവശാൽ നിങ്ങളുടെ പശുക്കൾ ജയിക്കപ്പെട്ടു, കുരുക്കൾ പരാജയപ്പെട്ടു; ഭാഗ്യവശാൽ നിങ്ങളുടെ വിജയിയായ പുത്രൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ കാളയായവൻ, കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.
4.69.22
नाद्भुतं त्विह मन्येऽहं यत्ते पुत्रोऽजयत्कुरून् ।
ध्रुव एव जयस्तस्य यस्य यन्ता बृहन्नला ॥ ४.६९.२२ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ കുരുക്കളെ ജയിച്ചത് ഇവിടെ അത്ഭുതമായി ഞാൻ കരുതുന്നില്ല; ബൃഹന്നള സാരഥിയായവന് വിജയം തീർച്ചയാണ്.
4.69.23
देवेन्द्रसारथिश्चैव मातलिः ख्यातविक्रमः ।
कृष्णस्य सारथिश्चैव न बृहन्नलया समौ ॥ ४.६९.२३ ॥
ദേവേന്ദ്രന്റെ സാരഥിയായ മാതലി തന്റെ വീര്യത്താൽ പ്രസിദ്ധൻ; കൃഷ്ണന്റെ സാരഥിയും ബൃഹന്നളയ്ക്ക് തുല്യനല്ല.
4.69.24
ततो विराटो नृपतिः संप्रहृष्टतनूरुह ।
श्रुत्वा तु विजयं तस्य कुमारस्यामितौजसः।
संतोषयित्वा दूतांस्तान्धनरत्नैश्च सर्वशः ॥ ४.६९.२४ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ വിരാടൻ, ആനന്ദത്താൽ രോമാഞ്ചമണിഞ്ഞവനായി, അമിതതേജസ്വിയായ കുമാരന്റെ വിജയം കേട്ട്, ആ ദൂതന്മാരെ ധനരത്നങ്ങളാൽ പൂർണ്ണമായി സന്തോഷിപ്പിച്ച്...
4.69.25
गते त्वनुजने तस्मिन्दूतवाक्यं निशम्य च ।
उत्तरस्य जयात्प्रीतो विराटः प्रत्यभाषत ॥ ४.६९.२५ ॥
ദൂതന്മാർ പോയശേഷം അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഉത്തരന്റെ വിജയത്തിൽ സന്തുഷ്ടനായ വിരാടൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
4.69.26
राजमार्गाः क्रियन्तां वै पताकाभिरलंकृताः ।
पुष्पोपहारैरर्च्यतां देवताश्चापि सर्वशः ॥ ४.६९.२६ ॥
രാജവീഥികൾ പതാകകളാൽ അലങ്കരിക്കട്ടെ; പുഷ്പോപഹാരങ്ങളാൽ എല്ലായിടത്തും ദേവതകളെ പൂജിക്കട്ടെ.
4.69.27
कुमारा योधमुख्याश्च गणिकाश्च स्वलंकृताः ।
वादित्राणि च सर्वाणि प्रत्युद्यान्तु सुतं मम ॥ ४.६९.२७ ॥
രാജകുമാരന്മാരും പ്രധാന യോദ്ധാക്കളും നന്നായി അലങ്കരിച്ച വേശ്യകളും എല്ലാ വാദ്യങ്ങളും എന്റെ പുത്രനെ എതിരേൽക്കട്ടെ.
4.69.28
भवन्तु ते लब्धजये सुते मे ।
पौराश्च मर्त्याश्च परे च नार्यः ।
ते शुक्लवस्त्राः प्रभवन्तु मार्गे ।
सुगन्धमाल्याभरणाश्च नार्यः ॥ ४.६९.२८ ॥
വിജയം നേടിയ എന്റെ പുത്രന്മാർക്കായി പൗരന്മാരും മനുഷ്യരും മറ്റു സ്ത്രീകളും വെള്ളവസ്ത്രം ധരിച്ച് വഴിയിൽ മുന്നോട്ടു പോകട്ടെ; സുഗന്ധമാലകളും ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ സ്ത്രീകളും.
4.69.29
भजन्तु सर्वा गणिकाः सुतं मे ।
नार्यश्च कन्याः सहसैनिकाश्च ।
स्वलंकृतास्ताः सुभगाः सुवेषाः ।
पुत्रस्य पन्थानमनुव्रजन्तु ॥ ४.६९.२९ ॥
എന്റെ പുത്രനെ എല്ലാ വേശ്യകളും സേവിക്കട്ടെ; സ്ത്രീകളും കന്യകമാരും സൈനികരോടൊപ്പം നന്നായി അലങ്കരിച്ച്, സുന്ദരികളായി, നല്ല വേഷത്തിൽ പുത്രന്റെ വഴി പിന്തുടരട്ടെ.
4.69.30
घण्टापणवकाः शीघ्रं मत्तमारुह्य कुञ्जरम् ।
शृङ्गाटकेषु सर्वेषु समाख्यान्तु जयं मम् ॥ ४.६९.३० ॥
മണിയും പണവവും മുഴക്കുന്നവർ വേഗം ആനപ്പുറത്ത് കയറി എല്ലാ കവലകളിലും എന്റെ വിജയം പ്രഖ്യാപിക്കട്ടെ.
4.69.31
उत्तरा च कुमारीभिर्बह्वाभरणभूषिता ।
सखीं विजितसंग्रामां प्रत्युद्यातु बृहन्नलाम् ॥ ४.६९.३१ ॥
അനേകം ആഭരണങ്ങളാൽ അലംകൃതയായ ഉത്തര കന്യകമാരോടൊപ്പം, യുദ്ധവിജയിനിയായ സഖി ബൃഹന്നളയെ എതിരേൽക്കാൻ പോകട്ടെ.
4.69.32
श्रुत्वा तु वचनं तस्य पार्थिवस्य महात्मन ।
तथैव चक्रुः संहृष्टाः पौराः स्वस्तिकपाणयः ॥ ४.६९.३२ ॥
ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ വാക്ക് കേട്ട്, സന്തോഷിച്ച പൗരന്മാർ കൈകളിൽ സ്വസ്തിക ചിഹ്നങ്ങളേന്തി അപ്രകാരം തന്നെ ചെയ്തു.
4.69.33
मूताश्च सर्वे सहमागधाश्च ।
हृष्टा विराटस्य पुरे जनौघाः ।
भेर्यश्च तूर्याणि च वारिजाश्च ।
वेपैः परार्ध्यैः प्रमदाजनाश्च ॥ ४.६९.३३ ॥
വിരാടന്റെ നഗരത്തിൽ സൂതന്മാരും മാഗധന്മാരും സന്തുഷ്ടരായ ജനക്കൂട്ടവും, ഭേരികളും തൂര്യങ്ങളും ശംഖുകളും, ഉത്തമ വേഷമണിഞ്ഞ സ്ത്രീകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
4.69.34
वन्दिप्रवादाः पणवादिकाश्च ।
तथैव वाद्यानि च वंशशब्दाः ।
कांस्यं सतालं मधुरं च गीत-
मादाय नार्यो नगरान्निरीयुः ॥ ४.६९.३४ ॥
വന്ദിമാരുടെ സ്തുതിവാക്കുകളും പണവം മുതലായ വാദ്യങ്ങളും, കുഴൽനാദവും, താളത്തോടു കൂടിയ കാംസ്യവും മധുരഗാനവുമെടുത്ത് സ്ത്രീകൾ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
4.69.35
प्रत्युद्ययुः पुत्रमनन्तवीर्यं ।
ते ब्राह्मणाः शान्तिपराः प्रधानाः ।
स्वाध्यायवेदाध्ययनक्रमज्ञाः ॥ ४.६९.३५ ॥
അനന്തവീര്യനായ പുത്രനെ എതിരേൽക്കാൻ ശാന്തിപരരായ പ്രധാന ബ്രാഹ്മണർ പോയി; സ്വാധ്യായം, വേദാധ്യയനക്രമം അറിയുന്നവരായിരുന്നു അവർ.
4.69.36
स्वस्तिक्रियागीतजपप्रधानाः ॥ ४.६९.३६ ॥
സ്വസ്തിക്രിയ, ഗീതം, ജപം എന്നിവയിൽ പ്രധാനികളായവർ.