Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 4.7

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

4.7.1

स राजधानीं संप्राप्य पार्थिवोऽर्जुनमब्रवीत् ।
इमानि पुरुषव्याघ्र आयुधानि परंतप।
कस्मिन्न्यासयितव्यानि गुप्तिश्चैषां कथं भवेत् ॥ ४.७.१ ॥

રાજધાની પહોંચીને રાજાએ અર્જુનને કહ્યું — હે પુરુષવ્યાઘ્ર, હે શત્રુઓને તપાવનાર, આ શસ્ત્રો ક્યાં મૂકવાં, અને તેમનું રક્ષણ કેવી રીતે થાય?

4.7.2

सायुधा हि वयं तात प्रवेक्ष्यामः पुरं यदि ।
समुद्वेगं जनस्यास्य करिष्यामो न संशयः ॥ ४.७.२ ॥

હે તાત, શસ્ત્રસહિત આપણે નગરમાં પ્રવેશીશું તો આ લોકોમાં ભય ઉત્પન્ન થશે, એમાં શંકા નથી.

4.7.3

गाण्डीवं हि नरव्याघ्र त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
कथं नाविष्कृताः स्यामो धार्तराष्ट्रस्य मारिष ॥ ४.७.३ ॥

હે નરવ્યાઘ્ર, ગાંડીવ ત્રણે લોકમાં વિખ્યાત છે; હે મારિષ, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રથી આપણે કેવી રીતે અજાણ્યા રહી શકીએ?

4.7.4

यदीद धनुरादाय चरेम सजने पुरे ।
क्षिप्र नः प्रतिजानीयुर्मनुष्या नात्र संशयः ॥ ४.७.४ ॥

આ ધનુષ્ય ધારણ કરીને જો આપણે ભરચક નગરમાં ફરીશું, તો લોકો તરત આપણને ઓળખી લેશે, એમાં શંકા નથી.

4.7.5

एकस्मिन्नपि विज्ञाते समयं नो व्यतीत्य च ।
भूयो द्वादशवर्षाणि प्रविशेम वनं वयम् ॥ ४.७.५ ॥

આપણામાંથી એક પણ ઓળખાઈ જાય, તો નક્કી કરેલો સમય પૂરો થયા પછી પણ ફરી બાર વર્ષ વનમાં પ્રવેશીશું.

4.7.6

तस्मात्सर्वाणि शस्त्राणि प्रच्छाद्यान्यत्र यत्र वा ।
प्रविशेम पुरश्रेष्ठं तथा सम्यक्कृतं भवेत् ॥ ४.७.६ ॥

તેથી બધાં શસ્ત્રો બીજે ક્યાંક છુપાવીને આપણે શ્રેષ્ઠ નગરમાં પ્રવેશીએ; એથી કાર્ય સારી રીતે થશે.

4.7.7

अजातशत्रोर्वचनं श्रुत्वा चैव महायशाः ।
उवाच धर्मपुत्रं तमर्जुनः परवीरहा ॥ ४.७.७ ॥

અજાતશત્રુનાં વચનો સાંભળીને મહાયશસ્વી અને શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર અર્જુને તે ધર્મપુત્રને કહ્યું.

4.7.8

इयं वने मनुष्येन्द्र महती दृश्यते शमी ।
भीमशाखा दुरारोहा श्मशानस्य समीपतः ॥ ४.७.८ ॥

હે મનુષ્યેન્દ્ર, વનમાં આ વિશાળ શમી વૃક્ષ દેખાય છે; તેની ભયંકર ડાળીઓ છે, ચઢવું કઠિન છે, સ્મશાન પાસે.

4.7.9

उत्पथे चापि जातेयं मनुष्यैर्न निषेव्यते ।
विपुलाऽऽकीर्णशाखा च वायसैरुपसेविता ॥ ४.७.९ ॥

આ વૃક્ષ માર્ગથી દૂર ઉગ્યું છે, માણસો તેની પાસે જતા નથી; તેની વિશાળ ઘટ્ટ ડાળીઓ પર કાગડા વસે છે.

4.7.10

स्नेहानुबद्धां पश्यामि दुरारोहामिमां शमीम् ॥ ४.७.१० ॥

આ દુરારોહ શમી વૃક્ષને હું સ્નેહથી બંધાયેલું જોઉં છું.

4.7.11

समीपे च श्मशानस्य गृहं नास्य विशेषतः ।
समासज्यायुधान्यस्यां गच्छामो नगरं नृप ॥ ४.७.११ ॥

સ્મશાન પાસે હોવાથી અને ખાસ કરીને તેની પાસે ઘર ન હોવાથી, હે નૃપ, તેના પર શસ્ત્રો લટકાવીને આપણે નગર તરફ જઈએ.

4.7.12

न चास्यां चारयिष्यन्ति मनुष्याः पार्थ केचन ॥ ४.७.१२ ॥

અને હે પાર્થ, માણસોમાંથી કોઈ પણ તેની પાસે ફરશે નહીં.

4.7.13

धनुर्भिः पुरुषं कृत्वा चर्मकेशास्थिसंवृतम् ।
उद्बन्धमिव कृत्वा च धनुर्ज्यापाशसंवृतम् ।
अस्यामायुधमासज्य गच्छाम नगरं वयम् ॥ ४.७.१३ ॥

ધનુષ્યોથી ચામડી, વાળ અને હાડકાંથી ઢંકાયેલો એક માણસ બનાવીને, ફાંસી ખાધેલા જેવો ધનુષ્યની દોરીના ફંદામાં વીંટાળીને, આના પર શસ્ત્રો લટકાવીને આપણે નગર તરફ જઈએ.

4.7.14

एवं परिहरिष्यन्ति मनुष्या वनचारिणः ।
अत्रैवं नावबुध्यन्ते मनुष्याः केचिदायुधम् ॥ ४.७.१४ ॥

આ રીતે વનમાં ફરનારા માણસો એનાથી દૂર રહેશે; અહીં કેટલાક માણસો આ શસ્ત્રને ઓળખશે નહીં.

4.7.15

एवमुक्त्वा स राजानं धर्मात्मानं धनञ्जयः ।
प्रचक्रमे निधानाय शश्त्राणां भरतर्षभ ॥ ४.७.१५ ॥

ધર્માત્મા રાજાને આમ કહીને ધનંજયે શસ્ત્રો મૂકવાનું કાર્ય શરૂ કર્યું, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.

4.7.16

तानि सर्वाणि संनह्य पञ्च पञ्चाचलोपमाः ।
आयुधानि कलापांश्च निस्त्रिंशानतुलप्रभान् ॥ ४.७.१६ ॥

તે બધાં બાંધીને, પર્વતો જેવાં પાંચ-પાંચ શસ્ત્રો, ભાથાં અને અતુલ તેજવાળી તલવારો (બાંધી).

4.7.17

ततो युधिष्ठिरो राजा सहदेवमुवाच ह ।
आरुह्येमां शमीं वीर निधत्स्वेहायुधानि नः ॥ ४.७.१७ ॥

ત્યારે રાજા યુધિષ્ઠિરે સહદેવને કહ્યું, 'હે વીર, આ શમી વૃક્ષ પર ચઢીને અહીં અમારાં શસ્ત્રો મૂક.'

4.7.18

इति संदिश्य तं पार्थः पुनरेव धनञ्जयम् ।
अब्रवीदायुधानीह निधातुं भरतर्षभः ॥ ४.७.१८ ॥

આમ તેને આદેશ આપીને પાર્થ (યુધિષ્ઠિર) ફરી ધનંજયને બોલ્યા, અહીં શસ્ત્રો મૂકવા માટે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.

4.7.19

येन देवान्मनुष्यांश्च पिशाचोरगराक्षसान् ।
निवातकवचांश्चापि पौलोमांश्च परंतपः ।
कालकेयांश्च दुर्धाषान्सर्वांश्चैकरथोऽजयत् ॥ ४.७.१९ ॥

જેના વડે પરંતપે એકલા રથ પર ઊભા રહીને દેવો, મનુષ્યો, પિશાચો, નાગો, રાક્ષસો, નિવાતકવચો, પૌલોમો અને દુર્ધર્ષ કાલકેયો સૌને જીત્યા.

4.7.20

स्फीताञ्जनपदांश्चान्यानजयत्कुरुनन्दनः ।
तदुदग्रं महाघोरं सपत्नगणमूदनम्।
अपज्यमकरोत्पार्थो गाण्डीवं च भयंकरम् ॥ ४.७.२० ॥

કુરુનંદને સમૃદ્ધ જનપદો અને બીજા દેશો જીત્યા. તે ઉગ્ર, અતિ ભયંકર, શત્રુસમૂહનો નાશ કરનારું ધનુષ્ય પાર્થે પ્રત્યંચા વિનાનું કર્યું; ભયંકર ગાંડીવ પણ.

4.7.21

येन वीरः कुरुक्षेत्रमभ्यरक्षत्परंतपः ।
जृम्भिते च धनुःश्रेष्ठे न्यासार्थं नृपसत्तमः ॥ ४.७.२१ ॥

જેના વડે વીર પરંતપે કુરુક્ષેત્રનું રક્ષણ કર્યું; શ્રેષ્ઠ ધનુષ્યની પ્રત્યંચા ચડાવાઈ ત્યારે નૃપશ્રેષ્ઠે તેને ન્યાસ માટે રાખ્યું.

4.7.22

धर्मपुत्रो महातेजाः सर्वलोकवशंकरम् ।
भुजङ्गभोगसदृशं मणिकाञ्चनभूषितम् ॥ ४.७.२२ ॥

મહાતેજસ્વી ધર્મપુત્રે સર્વ લોકોને વશ કરનારું, સર્પની કુંડળી જેવું, મણિ અને સુવર્ણથી શણગારેલું તે ધનુષ્ય રાખ્યું.

4.7.23

वित्रासनं दानवानां राक्षसानां च नित्यशः ।
धनूरत्नं महातेजा जृम्भयामास पाण्डवः ॥ ४.७.२३ ॥

દાનવો અને રાક્ષસોને સતત ત્રાસ આપનારા તે ધનુરત્નની પ્રત્યંચા મહાતેજસ્વી પાંડવે ચડાવી.

4.7.24

पाञ्चालान्येन संग्रामे भीमसेनोऽजयत्पुरा ।
प्रत्यषेधद्बहूनेकः सपत्नांश्चापि दिग्जये ॥ ४.७.२४ ॥

જેના વડે ભીમસેને પૂર્વે યુદ્ધમાં પાંચાલોને જીત્યા; દિગ્વિજયમાં એકલા જ ઘણા શત્રુઓને પાછા હઠાવ્યા.

4.7.25

निशम्य यस्य विष्कारं विद्रवन्ति रणे परे ।
पर्वतस्येव दीर्णस्य विस्फोटमशनेरिव ॥ ४.७.२५ ॥

યુદ્ધમાં જેના ધનુષ્યનો ટંકાર સાંભળીને શત્રુઓ ભાગી જાય છે, જાણે તૂટેલા પર્વત કે વજ્રના પ્રહારનો વિસ્ફોટ.

4.7.26

सैन्धवं येन राजानं जित्वा क्रुद्धः परामृशत् ।
येन क्रोधवशाञ्जघ्ने पर्वते गन्धमादने ॥ ४.७.२६ ॥

સિંધુરાજને જીતીને ક્રોધથી જેણે તેને પકડ્યો; ક્રોધવશ થઈને ગંધમાદન પર્વત પર તેને હણ્યો.

4.7.27

दिव्यं सौगन्धिकं पुष्पं येनाजैषीत्स पाण्डवः। ॥ ४.७.२७ ॥

દિવ્ય સૌગંધિક પુષ્પ જીતનાર તે પાંડવ.

4.7.28

इन्द्राशनिसमस्पर्शं वज्रहाटकभूषितम् ।
ज्यापाशं धनुषस्तस्य भीमसेनोऽवतारयत् ॥ ४.७.२८ ॥

ઇન્દ્રના વજ્ર જેવો સ્પર્શ ધરાવતા અને હીરા-સોનાથી શોભિત તેના ધનુષ્યની દોરી ભીમસેને ઉતારી.

4.7.29

नकुलं पुनराहूय धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उवाच येन संग्रामे सर्वशत्रूञ्जिघांससि ॥ ४.७.२९ ॥

ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે નકુલને ફરી બોલાવીને કહ્યું: "યુદ્ધમાં સર્વ શત્રુઓને હણવાની તારી ઇચ્છા છે."

4.7.30

सुराष्ट्राञ्जितवान्येन शार्ङ्गगाण्डीवसन्निभम् ।
सुवर्णविकृतं सारमिन्द्रायुधनिभं वरम् ॥ ४.७.३० ॥

શાર્ઙ્ગ અને ગાંડીવ સમાન, સોનાથી ઘડાયેલ, ઇન્દ્રધનુષ જેવા શ્રેષ્ઠ ધનુષ્યથી સુરાષ્ટ્ર જીતનાર.

4.7.31

तवानुरूपं सुकृतं चापमेतदलङ्कृतम् ।
तद्व्यंसयित्वा ज्यापाशं निधातुं धनुराहर ॥ ४.७.३१ ॥

આ તમને અનુરૂપ, સુંદર રીતે બનાવેલું, શણગારેલું ધનુષ્ય છે. તેની પ્રત્યંચાનો ફાંસો ઢીલો કરીને ધનુષ્ય મૂકવા માટે લઈ આવ.

4.7.32

अजयत्पश्चिमामाशां धनुषा येन पाण्डवः ।
माद्रीपुत्रो महाबाहुस्ताम्रास्यो मितभाषिता ॥ ४.७.३२ ॥

જે ધનુષ્યથી પાંડવે પશ્ચિમ દિશા જીતી, તે માદ્રીના પુત્ર, મહાબાહુ, તામ્રમુખ, મિતભાષી (નકુલનું) હતું.

4.7.33

कुले नास्ति समो रूपे यस्येति नकुलः स्मृतः ॥ ४.७.३३ ॥

કુળમાં અને રૂપમાં જેના સમાન કોઈ નથી, તેથી તે નકુલ તરીકે ઓળખાય છે.

4.7.34

सहदेवं च संप्रेक्ष्य पुनर्धर्मसुतोऽब्रवीत् ।
कलिङ्गान्द्राक्षिणात्यांश्च मागधांश्चाजिशोभनः ॥ ४.७.३४ ॥

સહદેવને જોઈને ધર્મપુત્ર ફરી બોલ્યા — યુદ્ધમાં શોભતા તેમણે કલિંગો, દક્ષિણના લોકો અને માગધો વિશે કહ્યું.

4.7.35

येनैव शत्रून्समरे अधाक्षीररिमर्दन ।
तत्स्रंसयित्वा ज्यापाशं निधातुं धनुराहर ॥ ४.७.३५ ॥

હે શત્રુમર્દન, જે ધનુષ્યથી તેં યુદ્ધમાં શત્રુઓને બાળ્યા હતા, તેની પ્રત્યંચાનો ફાંસો ઢીલો કરીને ધનુષ્ય મૂકવા માટે લઈ આવ.

4.7.36

दक्षिणां दक्षिणाचारो दिशं येनाजयत्प्रभुः ।
अपज्यमकरोद्वीरः सहदेवस्तदायुधम् ॥ ४.७.३६ ॥

દક્ષિણ દિશા જે ધનુષ્યથી સદાચારી પ્રભુએ જીતી, તે શસ્ત્રની પ્રત્યંચા વીર સહદેવે ઉતારી.

4.7.37

दीप्तान्खण्डांश्च सुदृढान्सुतीक्ष्णान्कनकत्सरून् ।
विविधान्क्षुरनाराचान्निस्त्रिंशांश्च शरानपि ।
आयुधानि कलापांश्च गदाश्च निदधुः सह ॥ ४.७.३७ ॥

ચમકતાં, અતિ મજબૂત, અતિ તીક્ષ્ણ તલવારો, સોનાની મૂઠવાળાં શસ્ત્રો, વિવિધ ક્ષુર-નારાચ બાણો, ખડ્ગો, બાણો, શસ્ત્રો, ભાથાં અને ગદા — બધું સાથે મૂક્યું.

4.7.38

अथाब्रवीद्धर्मराजः सहदेवं परन्तपः ।
आरुह्येमां शमीं वीर निधत्स्वेहायुधानि नः ॥ ४.७.३८ ॥

પછી શત્રુઓને તપાવનાર ધર્મરાજે સહદેવને કહ્યું — હે વીર, આ શમી વૃક્ષ પર ચડીને અહીં આપણાં શસ્ત્રો મૂકી દે.

4.7.39

इदं गोमृगमभ्याशे गतसत्वमचेतनम् ।
एतदुत्कृत्य वै वीर धनूंपि परिवेष्टय ॥ ४.७.३९ ॥

નજીકમાં આ ગાય-મૃગનું શબ પડ્યું છે, પ્રાણરહિત અને અચેતન. હે વીર, તેને કાપીને ધનુષ્યો વીંટાળ.

4.7.40

एवमुक्तो महाबाहुः सहदेवो यथोक्तवत् ।
शमीमारुह्य त्वरितो धनूंपि परिवेष्टयत् ॥ ४.७.४० ॥

આમ કહેવાયેલા મહાબાહુ સહદેવે, કહ્યા પ્રમાણે જ શમી પર ઝડપથી ચડીને ધનુષ્યો વીંટાળ્યાં.

4.7.41

शीतवातातपभयाद्वर्पत्राणाय दुर्जयः ।
तानि वीरो यथा जानन्निरावाधानि सर्वशः ।
पुनः पुनः सुसंवेष्ट्य कृत्वा सुकृतमावरम् ॥ ४.७.४१ ॥

ઠંડી, પવન અને તડકાના ભયથી, વરસાદથી બચાવ માટે — અજેય વીરે તેમને બરાબર જાણીને, સર્વત્ર અવિકૃત રહે તેમ, વારંવાર સારી રીતે વીંટાળીને ઉત્તમ આવરણ બનાવ્યું.

4.7.42

यत्र चापश्यत स वै तिरोवर्पाणि वर्पति ।
तत्र तानि दृढैः पाशैः सुगाढं पर्यवन्धत ॥ ४.७.४२ ॥

જ્યાં તેણે વરસાદ છૂપી રીતે પડતો જોયો, ત્યાં તેણે તેમને મજબૂત પાશોથી ખૂબ ચુસ્ત રીતે બાંધી દીધાં.

4.7.43

ततः परमदूरस्थमुञ्छवृत्तिकलेवरम् ।
प्रायोपवेशनाच्छुष्कं स्नायुचर्मास्थिसंयुतम् ॥ ४.७.४३ ॥

પછી દૂર પડેલું તે શરીર — ઉञ્છવૃત્તિથી જીવેલું, પ્રાયોપવેશનથી સુકાયેલું, સ્નાયુ, ચામડી અને હાડકાં સાથેનું.

4.7.44

तच्चानीय धनुर्मध्ये निबबन्धु पाण्डवाः ।
उपायकुशलाः सर्वे प्रणदन्तः समब्रुवन् ॥ ४.७.४४ ॥

તે લાવીને પાંડવોએ ધનુષ્યની મધ્યમાં બાંધ્યું. ઉપાયકુશળ બધા હસતાં હસતાં બોલ્યા.

4.7.45

अस्य बद्धस्य दौर्गन्ध्यान्मनुष्या वनचारिणः ।
दूरात्परिहरिष्यन्ति सशवेयं शमी इति ॥ ४.७.४५ ॥

આ બાંધેલા શબની દુર્ગંધને કારણે વનચારી લોકો આ શમી વૃક્ષને દૂરથી જ ત્યજી દેશે.

4.7.46

अथाब्रवीन्महाराजो धर्मात्मा स युधिष्ठिरः ।
रञ्जुभिः सुकृतं प्राज्ञ विनिर्वध्नीहि पाण्डव ॥ ४.७.४६ ॥

ત્યારે ધર્માત્મા મહારાજ યુધિષ્ઠિરે કહ્યું — હે પ્રાજ્ઞ, હે પાંડવ, દોરડાંથી આ સારી રીતે બાંધ.

4.7.47

यानि चात्र विशालानि रूढमूलानि मन्यसे ।
तेपामुपरि बध्नीहि इदं विप्रकलवरम् ॥ ४.७.४७ ॥

અહીં જે મોટાં અને મૂળ જમાવેલાં વૃક્ષો તું માને છે, તેમના ઉપર આ બ્રાહ્મણના શબને બાંધ.

4.7.48

तच्छ्रुत्वा सहदेवस्तु पर्यबध्नत तच्छवम् ॥ ४.७.४८ ॥

તે સાંભળીને સહદેવે તે શબને ચારેય બાજુથી બાંધ્યું.

4.7.49

युधिष्ठिरः शुचिर्भूत्वा मनसाऽभिप्रणम्य च ।
ब्रह्माणामिन्द्रं वरदं कुबेरं वरुणानिलौ ॥ ४.७.४९ ॥

યુધિષ્ઠિરે શુચિ થઈને મનથી પ્રણામ કરી બ્રહ્મા, વરદ ઇન્દ્ર, કુબેર, વરુણ અને વાયુને (વંદન કર્યાં).

4.7.50

रुद्रं यमं च विष्णुं च सोमार्कौ धर्ममेव च ।
पृथिवीमन्तरिक्षं च दिशश्चोपदिशस्तथा ।
वसूश्चं मरुतश्चैव ज्वलनं चातितेजसम् ॥ ४.७.५० ॥

રુદ્ર, યમ, વિષ્ણુ, સોમ અને સૂર્ય, ધર્મ, પૃથ્વી, અંતરિક્ષ, દિશાઓ અને ઉપદિશાઓ, વસુઓ, મરુતો અને અતિ તેજસ્વી અગ્નિ (ને વંદન કર્યાં).

4.7.51

दिवाचरा रात्रिचराणि वाऽपि यानीह भूतान्यनुकीर्तितानि ।
तेभ्यो नमस्कृत्य च सुव्रतेभ्यः प्रणम्य तेपां शरणं गतोऽहम् ॥ ४.७.५१ ॥

અહીં કહેલા દિવસે વિચરનારા અને રાત્રે વિચરનારા જીવોને નમસ્કાર કરીને, એ સુવ્રતી દેવોને પ્રણામ કરીને હું તેમના શરણમાં ગયો છું.

4.7.52

सर्वायुधानीह महाबलानि न्यासं महादेवसमीपतो वै ।
न्यस्याम्यहं वायुसमीपतश्च वनस्पतीनां च सपर्वतानाम् ॥ ४.७.५२ ॥

અહીંના સર્વ મહાબળવાન શસ્ત્રોને હું મહાદેવની સમીપે, વાયુની સમીપે, તથા વૃક્ષો અને પર્વતોની સમીપે ન્યાસ તરીકે મૂકીશ.

4.7.53

एष न्यासो मया दत्तः सोममूर्यानिलान्तिके ।
मम पार्थस्य वा देयं पूर्णे वर्षे त्रयोदशे ॥ ४.७.५३ ॥

આ ન્યાસ મેં સોમ, સૂર્ય અને વાયુની સમક્ષ આપ્યો છે. તેરમું વર્ષ પૂર્ણ થયે તે મને અથવા પાર્થને પાછો આપવો.

4.7.54

नेदं भीमे प्रदातव्यमयं क्रुद्धो वृकोदरः ।
आमर्षान्नित्यसंक्रुद्धो धृतराष्ट्रसुतान्प्रति।
अपूर्णकाले प्रहरेत्क्रोधसंजातमत्सरः ॥ ४.७.५४ ॥

આ ભીમને ન આપવું; આ વૃકોદર ક્રોધિત છે. અમર્ષથી તે સદા ગુસ્સામાં રહે છે અને સમય પૂર્ણ થયા પહેલાં ક્રોધ અને ઈર્ષ્યાથી ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો પર પ્રહાર કરી શકે છે.

4.7.55

पुनः प्रवेशो नः स्यात्तु वनवासाय सर्वदा ।
समये परिपूर्णे तु धार्तराष्ट्रान्निहन्महे ॥ ४.७.५५ ॥

વનવાસ માટે અમારે ફરી પ્રવેશ કરવો પડશે; પરંતુ સમય પૂર્ણ થશે ત્યારે અમે ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોનો વધ કરીશું.

4.7.56

एष चार्थश्च धर्मश्च कामः कीर्तिरलं यशः ।
मदायत्तमिदं सर्वं जीवितं च न संशयः ॥ ४.७.५६ ॥

આ અર્થ, ધર્મ, કામ, કીર્તિ અને યશ—બધું મારા પર આધારિત છે, જીવન પણ; એમાં કોઈ સંશય નથી.

4.7.57

वैशंपायन उवाच ।
दैवतेभ्यो नमस्कृत्य शमीं कृत्वा प्रदक्षिणम्।
नगरं गन्तुमायाताः सर्वे ते भ्रातरः सह ॥ ४.७.५७ ॥

વૈશંપાયન બોલ્યા: દેવતાઓને નમસ્કાર કરીને, શમીની પ્રદક્ષિણા કરીને, તે બધા ભાઈઓ સાથે નગર તરફ જવા આવ્યા.

4.7.58

आगोपालाविपालेभ्यः कर्षकेभ्यः परंतप ।
आजग्मुर्नगराभ्याशं दर्शयन्तः पुनः पुनः ॥ ४.७.५८ ॥

હે પરંતપ, ગોપાળો, ઘેટાં-પાળકો અને ખેડૂતોને વારંવાર દર્શન આપતાં તેઓ નગરની સમીપ આવ્યા.

4.7.59

अशीतिशतवर्पेयं माताऽस्माकमिहान्तिके ।
बहुकालपरीणामा मृत्योस्तु वशमेयुपी ।
न चाग्निसंस्कारमियं प्रापिता कुलधर्मतः ॥ ४.७.५९ ॥

આપણી માતા અહીં નજીક છે; એકસો એંસી વર્ષની, લાંબા સમયથી ક્ષીણ થઈને મૃત્યુને વશ થયેલી; પણ કુળધર્મ પ્રમાણે તેમનો અગ્નિસંસ્કાર થયો નથી.

4.7.60

यः समासाद्यते कश्चित्तस्मिन्देशे यदृच्छया ।
तमेवमृचुर्धर्मज्ञाः कुलधर्मो न ईदृशः ॥ ४.७.६० ॥

તે સ્થળે યદૃચ્છાએ કોઈ મળી જાય તો ધર્મજ્ઞો તેને આમ કહેતા: અમારો કુળધર્મ આવો નથી.

4.7.61

विश्रावयन्तस्ते हृष्टा दिशः सर्वा व्यनादयन् ।
स्वर्गतेयमिहास्माकं जननी शोकविह्वला ॥ ४.७.६१ ॥

તેઓ હર્ષપૂર્વક જોરથી જાહેર કરતા સર્વ દિશાઓ ગજાવી ઊઠ્યા: શોકથી વિહ્વળ થયેલી અમારી આ માતા અહીં સ્વર્ગગત થઈ છે.

4.7.62

वने विचरमाणानां लुब्धानां वनचारिणाम् ।
कुलधर्मोऽयमस्माकं पूर्वैराचरितः पुरा ॥ ४.७.६२ ॥

વનમાં વિચરતા, શિકાર કરતા અમારા વનચારીઓનો આ કુળધર્મ છે, જે પૂર્વજોએ પહેલાં આચર્યો હતો.

4.7.63

एवं ते सुकृतं कृत्वा समन्तादवघुष्य च ।
भीमसेनोऽर्जुनश्चैव माद्रीपुत्रावुभावपि ॥ ४.७.६३ ॥

આ રીતે શુભ કાર્ય કરીને તથા ચોમેર જાહેરાત કરીને, ભીમસેન, અર્જુન અને માદ્રીના બંને પુત્રો પણ (ત્યાંથી ચાલ્યા).

4.7.64

युधिष्ठिरश्च कृष्णा च राजपत्नी सुमध्यमा ।
ततो यथासमाज्ञप्तं नगरं प्राविशंस्तदा ॥ ४.७.६४ ॥

યુધિષ્ઠિર અને કૃષ્ણા તથા સુંદર કટિવાળી રાજપત્ની પછી આજ્ઞા મુજબ ત્યારે નગરમાં પ્રવેશ્યાં.

4.7.65

मत्स्यराज्ञो विराटस्य समीपं वस्तुमञ्जसा ।
अज्ञातचर्यां चरितुं वर्षं राष्ट्रे त्रयोदशम् ॥ ४.७.६५ ॥

મત્સ્યરાજ વિરાટની સમીપ સીધા વસવા અને રાજ્યમાં તેરમા વર્ષે અજ્ઞાતવાસ કરવા.

4.7.66

अतश्छन्नानि नामानि चकारैषां युधिष्ठिरः ।
जयो जयेशो विजयो जयत्सेनो जयद्बलः। ॥ ४.७.६६ ॥

તેથી યુધિષ્ઠિરે તેમને ગુપ્ત નામો આપ્યાં: જય, જયેશ, વિજય, જયત્સેન અને જયદ્બલ.

4.7.67

आपत्सु नामभिस्त्वेतैः समाह्वामः परस्परम् ।
ततो यथाप्रतिज्ञाभिः प्राविशन्नगरं महत्। ॥ ४.७.६७ ॥

આપત્તિમાં આ નામોથી જ આપણે એકબીજાને બોલાવીશું. પછી પ્રતિજ્ઞા પ્રમાણે તેઓ તે મહાન નગરમાં પ્રવેશ્યા.

4.7.68

अज्ञातचर्यां वत्स्यन्तो राष्ट्रे वर्षं त्रयोदशम् ॥ ४.७.६८ ॥

રાજ્યમાં તેરમા વર્ષે અજ્ઞાતપણે રહેનારા.