มหาภารตะ · อัธยายะ 4.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.7.1
स राजधानीं संप्राप्य पार्थिवोऽर्जुनमब्रवीत् ।
इमानि पुरुषव्याघ्र आयुधानि परंतप।
कस्मिन्न्यासयितव्यानि गुप्तिश्चैषां कथं भवेत् ॥ ४.७.१ ॥
ครั้นถึงราชธานีแล้ว พระราชาตรัสกับอรชุนว่า ดูก่อนปุรุษวยาฆระ ผู้ทำลายศัตรู อาวุธเหล่านี้ควรเก็บไว้ที่ใด และจะรักษาไว้อย่างไร
4.7.2
सायुधा हि वयं तात प्रवेक्ष्यामः पुरं यदि ।
समुद्वेगं जनस्यास्य करिष्यामो न संशयः ॥ ४.७.२ ॥
ดูก่อนลูกรัก หากเราเข้าเมืองพร้อมอาวุธ เราจะก่อความหวาดหวั่นแก่ประชาชนเหล่านี้เป็นแน่ ไม่ต้องสงสัย
4.7.3
गाण्डीवं हि नरव्याघ्र त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
कथं नाविष्कृताः स्यामो धार्तराष्ट्रस्य मारिष ॥ ४.७.३ ॥
ดูก่อนปุรุษวยาฆระ คันธนูคาณฑีวะเลื่องชื่อไปทั่วสามโลกแล้ว ดูก่อนท่าน เราจะซ่อนตัวไม่ให้บุตรของธฤตราษฎร์จำได้ได้อย่างไร
4.7.4
यदीद धनुरादाय चरेम सजने पुरे ।
क्षिप्र नः प्रतिजानीयुर्मनुष्या नात्र संशयः ॥ ४.७.४ ॥
หากเราถือคันธนูนี้เดินเที่ยวในเมืองที่แออัดผู้คน ผู้คนจะจำเราได้โดยเร็ว ไม่ต้องสงสัยเลย
4.7.5
एकस्मिन्नपि विज्ञाते समयं नो व्यतीत्य च ।
भूयो द्वादशवर्षाणि प्रविशेम वनं वयम् ॥ ४.७.५ ॥
แม้เพียงคนหนึ่งในพวกเราถูกจำได้ เมื่อครบกำหนดที่ตกลงกันไว้แล้ว เราทั้งหลายก็จะต้องกลับเข้าป่าอีกสิบสองปี
4.7.6
तस्मात्सर्वाणि शस्त्राणि प्रच्छाद्यान्यत्र यत्र वा ।
प्रविशेम पुरश्रेष्ठं तथा सम्यक्कृतं भवेत् ॥ ४.७.६ ॥
เพราะฉะนั้น ให้เราซ่อนอาวุธทั้งหมดไว้ที่อื่นเสียก่อน แล้วจึงเข้าสู่เมืองอันประเสริฐนั้น ทำได้เช่นนี้เรื่องก็จะสำเร็จเรียบร้อย
4.7.7
अजातशत्रोर्वचनं श्रुत्वा चैव महायशाः ।
उवाच धर्मपुत्रं तमर्जुनः परवीरहा ॥ ४.७.७ ॥
เมื่ออรชุนผู้มีชื่อเสียงยิ่งใหญ่ ผู้สังหารวีรบุรุษของข้าศึก ได้ฟังคำของอชาตศัตรูแล้ว จึงกล่าวกับพระโอรสของธรรมะองค์นั้นว่า
4.7.8
इयं वने मनुष्येन्द्र महती दृश्यते शमी ।
भीमशाखा दुरारोहा श्मशानस्य समीपतः ॥ ४.७.८ ॥
ดูก่อนจอมปุรุษ ในป่านี้เห็นต้นศมีใหญ่ต้นนี้ กิ่งก้านน่ากลัว ปีนขึ้นได้ยาก อยู่ใกล้ที่เผาศพ
4.7.9
उत्पथे चापि जातेयं मनुष्यैर्न निषेव्यते ।
विपुलाऽऽकीर्णशाखा च वायसैरुपसेविता ॥ ४.७.९ ॥
ต้นนี้ขึ้นอยู่นอกทาง ผู้คนไม่เข้าใกล้ กิ่งกว้างและแน่นทึบ มีอีกาจับอยู่มากมาย
4.7.10
स्नेहानुबद्धां पश्यामि दुरारोहामिमां शमीम् ॥ ४.७.१० ॥
ข้าพเจ้าเห็นต้นศมีนี้ ปีนขึ้นได้ยาก ราวกับถูกผูกพันด้วยความรัก
4.7.11
समीपे च श्मशानस्य गृहं नास्य विशेषतः ।
समासज्यायुधान्यस्यां गच्छामो नगरं नृप ॥ ४.७.११ ॥
เพราะอยู่ใกล้ที่เผาศพ และโดยเฉพาะไม่มีบ้านเรือนอยู่ใกล้ ดูก่อนพระราชา ให้เราแขวนอาวุธไว้บนต้นนี้ แล้วจึงไปยังเมือง
4.7.12
न चास्यां चारयिष्यन्ति मनुष्याः पार्थ केचन ॥ ४.७.१२ ॥
ดูก่อนพระโอรสของปฤถา ไม่มีมนุษย์คนใดจะเที่ยวเดินไปแถวนี้เลย
4.7.13
धनुर्भिः पुरुषं कृत्वा चर्मकेशास्थिसंवृतम् ।
उद्बन्धमिव कृत्वा च धनुर्ज्यापाशसंवृतम् ।
अस्यामायुधमासज्य गच्छाम नगरं वयम् ॥ ४.७.१३ ॥
ให้เราทำรูปคนด้วยคันธนู หุ้มด้วยหนัง ผม และกระดูก และทำให้เหมือนคนที่ผูกคอตาย พันด้วยสายคันธนูเหมือนบ่วงบาศ แล้วแขวนอาวุธของเราไว้บนต้นนี้ แล้วจึงไปยังเมือง
4.7.14
एवं परिहरिष्यन्ति मनुष्या वनचारिणः ।
अत्रैवं नावबुध्यन्ते मनुष्याः केचिदायुधम् ॥ ४.७.१४ ॥
ผู้คนที่เที่ยวอยู่ในป่าจะเว้นห่างจากต้นนี้เช่นนี้ และที่นี่บางคนจะไม่รู้ว่าเป็นอาวุธ
4.7.15
एवमुक्त्वा स राजानं धर्मात्मानं धनञ्जयः ।
प्रचक्रमे निधानाय शश्त्राणां भरतर्षभ ॥ ४.७.१५ ॥
ดูก่อนพระศรีพระภรตผู้เป็นเลิศ เมื่อธนัญชัยกล่าวกับพระราชาผู้มีจิตใจชอบธรรมเช่นนั้นแล้ว ก็เริ่มเก็บซ่อนอาวุธทั้งหลาย
4.7.16
तानि सर्वाणि संनह्य पञ्च पञ्चाचलोपमाः ।
आयुधानि कलापांश्च निस्त्रिंशानतुलप्रभान् ॥ ४.७.१६ ॥
ท่านมัดอาวุธทั้งหมดรวมกัน ห้าชิ้นต่อหนึ่งมัด เปรียบดังภูเขา พร้อมทั้งแล่งศรและดาบที่เปล่งแสงไม่มีที่เทียบ
4.7.17
ततो युधिष्ठिरो राजा सहदेवमुवाच ह ।
आरुह्येमां शमीं वीर निधत्स्वेहायुधानि नः ॥ ४.७.१७ ॥
จากนั้น พระเจ้ายุธิษฐิระตรัสกับสหเทพว่า ดูก่อนวีรบุรุษ จงปีนขึ้นต้นศมีนี้ แล้ววางอาวุธของเราไว้ที่นี่
4.7.18
इति संदिश्य तं पार्थः पुनरेव धनञ्जयम् ।
अब्रवीदायुधानीह निधातुं भरतर्षभः ॥ ४.७.१८ ॥
เมื่อสั่งเช่นนั้นแล้ว พระโอรสของปฤถา (ยุธิษฐิระ) จึงกล่าวกับธนัญชัยอีกครั้ง ให้วางอาวุธไว้ที่นี่ ดูก่อนพระศรีพระภรตผู้เป็นเลิศ
4.7.19
येन देवान्मनुष्यांश्च पिशाचोरगराक्षसान् ।
निवातकवचांश्चापि पौलोमांश्च परंतपः ।
कालकेयांश्च दुर्धाषान्सर्वांश्चैकरथोऽजयत् ॥ ४.७.१९ ॥
ดูก่อนผู้ทำลายศัตรู ด้วยผู้เดียวบนรถศึกคันเดียว ท่านได้ชนะเทวดา มนุษย์ ปิศาจ นาค และรากษส ทั้งนิวาตกวจะ เปาโลมะ และกาลเกยะผู้ยากจะต้านทาน ท่านชนะหมดทุกพวก
4.7.20
स्फीताञ्जनपदांश्चान्यानजयत्कुरुनन्दनः ।
तदुदग्रं महाघोरं सपत्नगणमूदनम्।
अपज्यमकरोत्पार्थो गाण्डीवं च भयंकरम् ॥ ४.७.२० ॥
พระโอรสของกุรุได้พิชิตแคว้นที่รุ่งเรืองและแคว้นอื่น ๆ อีกมาก ปารถะได้ทำให้คันธนูอันน่ากลัวยิ่งที่ทำลายกองทัพข้าศึกนั้น และคาณฑีวะอันน่าสะพรึงกลัว ไม่มีสาย
4.7.21
येन वीरः कुरुक्षेत्रमभ्यरक्षत्परंतपः ।
जृम्भिते च धनुःश्रेष्ठे न्यासार्थं नृपसत्तमः ॥ ४.७.२१ ॥
ด้วยธนูนั้น วีรบุรุษผู้ทำลายข้าศึกได้ปกปักรักษากุรุเกษตร และเมื่อธนูอันเป็นเลิศถูกง้างขึ้น กษัตริย์ผู้ประเสริฐที่สุดก็วางมันลงเพื่อเก็บรักษา
4.7.22
धर्मपुत्रो महातेजाः सर्वलोकवशंकरम् ।
भुजङ्गभोगसदृशं मणिकाञ्चनभूषितम् ॥ ४.७.२२ ॥
พระโอรสของพระธรรม ผู้มีเดชรุ่งเรืองยิ่ง วางธนูนั้นลง ธนูที่ปราบโลกทั้งสิ้น เหมือนขดของงูใหญ่ ประดับด้วยอัญมณีและทองคำ
4.7.23
वित्रासनं दानवानां राक्षसानां च नित्यशः ।
धनूरत्नं महातेजा जृम्भयामास पाण्डवः ॥ ४.७.२३ ॥
ปาณฑพผู้มีเดชรุ่งเรืองยิ่ง ได้ง้างธนูอันล้ำค่านั้นขึ้น ธนูที่ทำให้พวกทานพและรากษสหวาดหวั่นอยู่เสมอ
4.7.24
पाञ्चालान्येन संग्रामे भीमसेनोऽजयत्पुरा ।
प्रत्यषेधद्बहूनेकः सपत्नांश्चापि दिग्जये ॥ ४.७.२४ ॥
ด้วยธนูนั้น ภีมเสนได้เคยพิชิตพวกปัญจาละในการสงครามมาแต่ก่อน และในการพิชิตทิศทั้งหลาย ผู้เดียวก็ได้ต้านทานศัตรูไว้เป็นอันมาก
4.7.25
निशम्य यस्य विष्कारं विद्रवन्ति रणे परे ।
पर्वतस्येव दीर्णस्य विस्फोटमशनेरिव ॥ ४.७.२५ ॥
เมื่อได้ยินเสียงสายธนูของผู้ใดดังขึ้นในสนามรบ ข้าศึกก็พากันหนีกระเจิดกระเจิง เหมือนเสียงภูเขาที่แตกทลาย หรือเสียงสายฟ้าฟาด
4.7.26
सैन्धवं येन राजानं जित्वा क्रुद्धः परामृशत् ।
येन क्रोधवशाञ्जघ्ने पर्वते गन्धमादने ॥ ४.७.२६ ॥
ผู้นั้นได้พิชิตกษัตริย์แห่งสินธุ แล้วด้วยความโกรธจึงจับกุมตัวไว้ และด้วยอำนาจแห่งความโกรธ ได้สังหารเขาบนภูเขาคันธมาทนะ
4.7.27
दिव्यं सौगन्धिकं पुष्पं येनाजैषीत्स पाण्डवः। ॥ ४.७.२७ ॥
ปาณฑพผู้นั้นเป็นผู้ที่ได้ดอกไม้สวรรค์ สเราคันธิกะมาครอบครอง
4.7.28
इन्द्राशनिसमस्पर्शं वज्रहाटकभूषितम् ।
ज्यापाशं धनुषस्तस्य भीमसेनोऽवतारयत् ॥ ४.७.२८ ॥
ภีมเสนได้ปลดสายธนูของธนูนั้นออก ธนูที่สัมผัสเหมือนสายฟ้าของพระอินทร์ และประดับด้วยเพชรกับทองคำ
4.7.29
नकुलं पुनराहूय धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उवाच येन संग्रामे सर्वशत्रूञ्जिघांससि ॥ ४.७.२९ ॥
ท้าวยุธิษฐิระ พระเจ้าแห่งธรรม เรียกนกุลมาอีกครั้งแล้วตรัสว่า "เจ้าปรารถนาจะฆ่าศัตรูทั้งปวงในการสงคราม"
4.7.30
सुराष्ट्राञ्जितवान्येन शार्ङ्गगाण्डीवसन्निभम् ।
सुवर्णविकृतं सारमिन्द्रायुधनिभं वरम् ॥ ४.७.३० ॥
ผู้ที่พิชิตสุราษฎร์ด้วยอาวุธอันเป็นเลิศ เทียบเท่าศารงคะและคาณฑีวะ ทำด้วยทองคำ ประเสริฐเหมือนธนูของพระอินทร์
4.7.31
तवानुरूपं सुकृतं चापमेतदलङ्कृतम् ।
तद्व्यंसयित्वा ज्यापाशं निधातुं धनुराहर ॥ ४.७.३१ ॥
ธนูนี้ทำมาอย่างดีและประดับไว้งดงาม เหมาะสมกับเจ้า จงคลายเชือกสายธนูออกแล้วนำธนูมาเก็บไว้
4.7.32
अजयत्पश्चिमामाशां धनुषा येन पाण्डवः ।
माद्रीपुत्रो महाबाहुस्ताम्रास्यो मितभाषिता ॥ ४.७.३२ ॥
ธนูที่ปาณฑพพิชิตทิศตะวันตกได้นั้น เป็นของโอรสของมาทรี ผู้มีแขนทรงพลัง มีใบหน้าสีทองแดง และพูดน้อยด้วยความระมัดระวัง
4.7.33
कुले नास्ति समो रूपे यस्येति नकुलः स्मृतः ॥ ४.७.३३ ॥
เพราะไม่มีผู้ใดในวงศ์ตระกูลหรือในความงามเทียบเท่าเขาได้ เขาจึงได้รับการจดจำว่า นกุล
4.7.34
सहदेवं च संप्रेक्ष्य पुनर्धर्मसुतोऽब्रवीत् ।
कलिङ्गान्द्राक्षिणात्यांश्च मागधांश्चाजिशोभनः ॥ ४.७.३४ ॥
ธรรมบุตรมองสหเทวะอีกครั้งแล้วจึงกล่าวถึงพวกกลิงคะ ชาวทักษิณ และชาวมคธ ผู้งามสง่าในการรบนั้น
4.7.35
येनैव शत्रून्समरे अधाक्षीररिमर्दन ।
तत्स्रंसयित्वा ज्यापाशं निधातुं धनुराहर ॥ ४.७.३५ ॥
ผู้ทำลายศัตรู ท่านจงนำธนูที่ท่านใช้เผาข้าศึกทั้งหลายในสนามรบมา คลายเชือกสายธนูออกแล้วนำมาเก็บไว้
4.7.36
दक्षिणां दक्षिणाचारो दिशं येनाजयत्प्रभुः ।
अपज्यमकरोद्वीरः सहदेवस्तदायुधम् ॥ ४.७.३६ ॥
ด้วยธนูที่เจ้าแห่งการประพฤติชอบพิชิตทิศใต้ได้ วีรบุรุษสหเทวะได้ปลดสายธนูอาวุธนั้นออก
4.7.37
दीप्तान्खण्डांश्च सुदृढान्सुतीक्ष्णान्कनकत्सरून् ।
विविधान्क्षुरनाराचान्निस्त्रिंशांश्च शरानपि ।
आयुधानि कलापांश्च गदाश्च निदधुः सह ॥ ४.७.३७ ॥
พวกเขาวางอาวุธทั้งหลายไว้ด้วยกัน ได้แก่ ดาบคมกล้าแวววาวที่แข็งแกร่งมาก ลูกศรที่มีด้ามทองคำ ลูกศรหัวโกนและลูกศรเหล็กหลายชนิด ดาบโค้ง ลูกศร เครื่องรบ ฝักลูกธนู และกระบอง
4.7.38
अथाब्रवीद्धर्मराजः सहदेवं परन्तपः ।
आरुह्येमां शमीं वीर निधत्स्वेहायुधानि नः ॥ ४.७.३८ ॥
แล้วท้าวธรรมราชผู้ทำลายศัตรูจึงตรัสกับสหเทวะว่า "วีรบุรุษ จงปีนขึ้นต้นศมีนี้ แล้ววางอาวุธของพวกเราไว้ที่นี่"
4.7.39
इदं गोमृगमभ्याशे गतसत्वमचेतनम् ।
एतदुत्कृत्य वै वीर धनूंपि परिवेष्टय ॥ ४.७.३९ ॥
ใกล้ ๆ นี้มีซากกวางโคที่ไร้ชีวิต ไม่มีความรู้สึก วีรบุรุษ จงผ่าซากนี้ออกแล้วห่อธนูเอาไว้ด้วย
4.7.40
एवमुक्तो महाबाहुः सहदेवो यथोक्तवत् ।
शमीमारुह्य त्वरितो धनूंपि परिवेष्टयत् ॥ ४.७.४० ॥
เมื่อได้รับคำสั่งเช่นนั้น สหเทวะผู้มีแขนทรงพลังก็ทำตามที่ได้รับสั่งทุกประการ เขารีบปีนขึ้นต้นศมีแล้วห่อธนูไว้
4.7.41
शीतवातातपभयाद्वर्पत्राणाय दुर्जयः ।
तानि वीरो यथा जानन्निरावाधानि सर्वशः ।
पुनः पुनः सुसंवेष्ट्य कृत्वा सुकृतमावरम् ॥ ४.७.४१ ॥
เพื่อป้องกันความหนาวเย็น ลม และแดด และเพื่อปกป้องพวกมันจากฝน วีรบุรุษผู้ไม่อาจพ่ายแพ้ รู้ดีถึงสิ่งเหล่านั้น จึงห่อพวกมันซ้ำแล้วซ้ำอีก ทำเครื่องคลุมที่ดี จนพวกมันปลอดภัยรอบด้าน
4.7.42
यत्र चापश्यत स वै तिरोवर्पाणि वर्पति ।
तत्र तानि दृढैः पाशैः सुगाढं पर्यवन्धत ॥ ४.७.४२ ॥
ตรงที่เขาเห็นฝนตกซ่อนอยู่ ณ ที่นั้น เขาพันพวกมันทั้งหมดรอบด้านด้วยเชือกที่เหนียวแน่นอย่างแน่นหนา
4.7.43
ततः परमदूरस्थमुञ्छवृत्तिकलेवरम् ।
प्रायोपवेशनाच्छुष्कं स्नायुचर्मास्थिसंयुतम् ॥ ४.७.४३ ॥
จากนั้น ร่างที่อยู่ไกลออกไป ผู้ดำรงชีวิตด้วยการเก็บเศษข้าว แห้งเหือดเพราะอดอาหารจนตาย เหลือแต่เอ็น หนัง และกระดูกเท่านั้น
4.7.44
तच्चानीय धनुर्मध्ये निबबन्धु पाण्डवाः ।
उपायकुशलाः सर्वे प्रणदन्तः समब्रुवन् ॥ ४.७.४४ ॥
ปาณฑพนำซากนั้นมาแล้วผูกไว้กลางคันธนู ทุกคนผู้ชำนาญในอุบาย หัวเราะและพูดกันขึ้น
4.7.45
अस्य बद्धस्य दौर्गन्ध्यान्मनुष्या वनचारिणः ।
दूरात्परिहरिष्यन्ति सशवेयं शमी इति ॥ ४.७.४५ ॥
เพราะกลิ่นเหม็นของซากศพที่ถูกผูกนี้ ผู้คนที่อาศัยอยู่ในป่าจะหลีกเลี่ยงต้นศมีนี้แต่ไกล โดยกล่าวว่า ศพอยู่ที่ต้นศมีนี้
4.7.46
अथाब्रवीन्महाराजो धर्मात्मा स युधिष्ठिरः ।
रञ्जुभिः सुकृतं प्राज्ञ विनिर्वध्नीहि पाण्डव ॥ ४.७.४६ ॥
ครั้งนั้น พระเจ้าแผ่นดินผู้ยิ่งใหญ่ ยุธิษฐิระ ผู้มีจิตใจในธรรม ตรัสว่า ดูก่อนผู้มีปัญญา ปาณฑพเอ๋ย จงใช้เชือกผูกสิ่งที่ห่อนี้ให้แน่นเถิด
4.7.47
यानि चात्र विशालानि रूढमूलानि मन्यसे ।
तेपामुपरि बध्नीहि इदं विप्रकलवरम् ॥ ४.७.४७ ॥
บนต้นไม้ใหญ่ที่หยั่งรากมั่นคงแห่งใดแห่งหนึ่งที่ท่านเห็นสมควร ณ ที่นี้ จงผูกซากศพของพราหมณ์นี้ไว้เถิด
4.7.48
तच्छ्रुत्वा सहदेवस्तु पर्यबध्नत तच्छवम् ॥ ४.७.४८ ॥
เมื่อได้ฟังดังนั้น สหเทพก็ผูกซากศพนั้นรอบด้าน
4.7.49
युधिष्ठिरः शुचिर्भूत्वा मनसाऽभिप्रणम्य च ।
ब्रह्माणामिन्द्रं वरदं कुबेरं वरुणानिलौ ॥ ४.७.४९ ॥
ยุธิษฐิระชำระตนให้บริสุทธิ์ แล้วก้มไหว้ในใจต่อพระพรหม พระอินทร์ผู้ประทานพร กุเวร พระวรุณ และพระวายุ
4.7.50
रुद्रं यमं च विष्णुं च सोमार्कौ धर्ममेव च ।
पृथिवीमन्तरिक्षं च दिशश्चोपदिशस्तथा ।
वसूश्चं मरुतश्चैव ज्वलनं चातितेजसम् ॥ ४.७.५० ॥
พระรุทร พระยม พระวิษณุ พระโสมและพระอาทิตย์ พระธรรมเอง แผ่นดิน อากาศ ทิศทั้งหลายและทิศรองทั้งหลาย พระวสุ พระมรุต และพระอัคนีผู้มีเดชยิ่งใหญ่
4.7.51
दिवाचरा रात्रिचराणि वाऽपि यानीह भूतान्यनुकीर्तितानि ।
तेभ्यो नमस्कृत्य च सुव्रतेभ्यः प्रणम्य तेपां शरणं गतोऽहम् ॥ ४.७.५१ ॥
สัตว์ทั้งหลายที่เที่ยวกลางวันและที่เที่ยวกลางคืนซึ่งถูกกล่าวถึงในที่นี้ ข้าพเจ้าไหว้สัตว์เหล่านั้น และก้มกราบต่อผู้ที่ตั้งมั่นในวัตรปฏิบัติ ข้าพเจ้าจึงขอพึ่งพาคุ้มครองของท่านทั้งหลาย
4.7.52
सर्वायुधानीह महाबलानि न्यासं महादेवसमीपतो वै ।
न्यस्याम्यहं वायुसमीपतश्च वनस्पतीनां च सपर्वतानाम् ॥ ४.७.५२ ॥
อาวุธทั้งหลายอันทรงพลังที่อยู่ ณ ที่นี้ ข้าพเจ้าจะฝากไว้ใกล้พระมหาเทพ ใกล้พระวายุ และใกล้ต้นไม้และภูเขาทั้งหลาย
4.7.53
एष न्यासो मया दत्तः सोममूर्यानिलान्तिके ।
मम पार्थस्य वा देयं पूर्णे वर्षे त्रयोदशे ॥ ४.७.५३ ॥
ข้าพเจ้าได้มอบการฝากนี้ในที่เฉพาะพระโสม พระอาทิตย์ และพระวายุ เมื่อครบสิบสามปี ต้องส่งคืนให้แก่ข้าพเจ้าหรืออรชุน
4.7.54
नेदं भीमे प्रदातव्यमयं क्रुद्धो वृकोदरः ।
आमर्षान्नित्यसंक्रुद्धो धृतराष्ट्रसुतान्प्रति।
अपूर्णकाले प्रहरेत्क्रोधसंजातमत्सरः ॥ ४.७.५४ ॥
สิ่งนี้ไม่ควรมอบให้ภีมะ เพราะวฤโกทรผู้นี้โกรธเคือง เขาโกรธอยู่เป็นนิตย์ด้วยความขุ่นเคือง และด้วยความริษยาที่เกิดจากความโกรธ เขาอาจโจมตีบุตรของธฤตราษฎร์ก่อนที่กำหนดจะครบ
4.7.55
पुनः प्रवेशो नः स्यात्तु वनवासाय सर्वदा ।
समये परिपूर्णे तु धार्तराष्ट्रान्निहन्महे ॥ ४.७.५५ ॥
การกลับเข้าสู่ป่าเพื่อลี้ภัยจะเกิดขึ้นแก่พวกเราเสมอ แต่เมื่อกาลครบบริบูรณ์ พวกเราจะสังหารบุตรของธฤตราษฎร์
4.7.56
एष चार्थश्च धर्मश्च कामः कीर्तिरलं यशः ।
मदायत्तमिदं सर्वं जीवितं च न संशयः ॥ ४.७.५६ ॥
ทรัพย์ ธรรม ความปรารถนา เกียรติ และชื่อเสียงอันยิ่งใหญ่ ทั้งหมดนี้ขึ้นอยู่กับข้าพเจ้า และชีวิตก็เช่นกัน ไม่มีข้อสงสัยเลย
4.7.57
वैशंपायन उवाच ।
दैवतेभ्यो नमस्कृत्य शमीं कृत्वा प्रदक्षिणम्।
नगरं गन्तुमायाताः सर्वे ते भ्रातरः सह ॥ ४.७.५७ ॥
ไวศัมปายนกล่าวว่า เมื่อไหว้เทพทั้งหลายและเวียนรอบต้นศมีแล้ว พี่น้องทั้งหมดนั้นก็ออกเดินทางไปด้วยกันเพื่อไปยังนครนั้น
4.7.58
आगोपालाविपालेभ्यः कर्षकेभ्यः परंतप ।
आजग्मुर्नगराभ्याशं दर्शयन्तः पुनः पुनः ॥ ४.७.५८ ॥
ดูก่อนผู้ทำลายศัตรู พวกเขาเดินทางมาใกล้นคร โดยแสดงตนให้คนเลี้ยงวัว คนเลี้ยงแกะ และชาวนาเห็นซ้ำแล้วซ้ำอีก
4.7.59
अशीतिशतवर्पेयं माताऽस्माकमिहान्तिके ।
बहुकालपरीणामा मृत्योस्तु वशमेयुपी ।
न चाग्निसंस्कारमियं प्रापिता कुलधर्मतः ॥ ४.७.५९ ॥
มารดาของพวกเราผู้อยู่ใกล้ที่นี้มีอายุหนึ่งร้อยแปดสิบปี ทรุดโทรมไปตามกาลเวลาอันยาวนาน และตกอยู่ในอำนาจแห่งความตาย แต่นางยังมิได้รับพิธีเผาศพตามธรรมเนียมของตระกูล
4.7.60
यः समासाद्यते कश्चित्तस्मिन्देशे यदृच्छया ।
तमेवमृचुर्धर्मज्ञाः कुलधर्मो न ईदृशः ॥ ४.७.६० ॥
ผู้ใดก็ตามที่บังเอิญได้พบพวกเขาในที่นั้น ผู้รู้ธรรมจะกล่าวแก่เขาว่า ธรรมเนียมของตระกูลเราไม่เป็นเช่นนี้
4.7.61
विश्रावयन्तस्ते हृष्टा दिशः सर्वा व्यनादयन् ।
स्वर्गतेयमिहास्माकं जननी शोकविह्वला ॥ ४.७.६१ ॥
พวกเขายินดีจึงประกาศให้ดังไปทั่ว ทำให้ทุกทิศก้องกึกว่า มารดาของพวกเราผู้เศร้าโศกจนแทบสิ้นสติได้เสด็จสู่สวรรค์ ณ ที่นี้แล้ว
4.7.62
वने विचरमाणानां लुब्धानां वनचारिणाम् ।
कुलधर्मोऽयमस्माकं पूर्वैराचरितः पुरा ॥ ४.७.६२ ॥
นี่เป็นจารีตประจำตระกูลของพวกเราผู้เที่ยวเร่ร่อนในป่า เป็นนายพรานที่ท่องไปในดงไม้ ซึ่งบรรพบุรุษของพวกเราได้ปฏิบัติมาแต่กาลก่อน
4.7.63
एवं ते सुकृतं कृत्वा समन्तादवघुष्य च ।
भीमसेनोऽर्जुनश्चैव माद्रीपुत्रावुभावपि ॥ ४.७.६३ ॥
เมื่อได้ทำพิธีอันเป็นบุญกุศลเช่นนั้นและประกาศไปโดยรอบแล้ว ภีมเสนและอรชุน กับโอรสทั้งสองของพระนางมาทรี ก็ได้ออกไปจากที่นั้น
4.7.64
युधिष्ठिरश्च कृष्णा च राजपत्नी सुमध्यमा ।
ततो यथासमाज्ञप्तं नगरं प्राविशंस्तदा ॥ ४.७.६४ ॥
จากนั้น ยุธิษฐิระกับพระนางกฤษณาผู้มีเอวบางร่างงาม ซึ่งเป็นมเหสีของกษัตริย์ ก็เข้าสู่นครในเวลานั้นตามที่ได้นัดหมายกันไว้
4.7.65
मत्स्यराज्ञो विराटस्य समीपं वस्तुमञ्जसा ।
अज्ञातचर्यां चरितुं वर्षं राष्ट्रे त्रयोदशम् ॥ ४.७.६५ ॥
เพื่ออยู่ใกล้ท้าววิราฏแห่งมัตสยะโดยตรง และดำรงชีวิตอย่างปกปิดในแคว้นนั้นเป็นเวลาหนึ่งปีที่สิบสาม
4.7.66
अतश्छन्नानि नामानि चकारैषां युधिष्ठिरः ।
जयो जयेशो विजयो जयत्सेनो जयद्बलः। ॥ ४.७.६६ ॥
เพราะเหตุนั้น ยุธิษฐิระจึงตั้งชื่อลับให้แก่พวกเขาเหล่านี้ คือ ชัย ไชเยศ วิชัย ชยัตเสนะ และชยัทพละ
4.7.67
आपत्सु नामभिस्त्वेतैः समाह्वामः परस्परम् ।
ततो यथाप्रतिज्ञाभिः प्राविशन्नगरं महत्। ॥ ४.७.६७ ॥
ยามมีภัยอันตราย พวกเราจะเรียกขานกันด้วยชื่อเหล่านี้ จากนั้น ตามคำปฏิญาณของแต่ละคน พวกเขาก็เข้าสู่นครอันยิ่งใหญ่
4.7.68
अज्ञातचर्यां वत्स्यन्तो राष्ट्रे वर्षं त्रयोदशम् ॥ ४.७.६८ ॥
อยู่ในแคว้นโดยไม่มีใครจำได้ตลอดปีที่สิบสาม