ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.7.1
स राजधानीं संप्राप्य पार्थिवोऽर्जुनमब्रवीत् ।
इमानि पुरुषव्याघ्र आयुधानि परंतप।
कस्मिन्न्यासयितव्यानि गुप्तिश्चैषां कथं भवेत् ॥ ४.७.१ ॥
ରାଜଧାନୀରେ ପହଞ୍ଚି ରାଜା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ — ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଠି ରଖାଯିବ ଏବଂ ଏଗୁଡ଼ିକର ରକ୍ଷା କିପରି ହେବ?
4.7.2
सायुधा हि वयं तात प्रवेक्ष्यामः पुरं यदि ।
समुद्वेगं जनस्यास्य करिष्यामो न संशयः ॥ ४.७.२ ॥
ହେ ତାତ, ଅସ୍ତ୍ରସହିତ ଆମେ ଯଦି ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା, ତେବେ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
4.7.3
गाण्डीवं हि नरव्याघ्र त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
कथं नाविष्कृताः स्यामो धार्तराष्ट्रस्य मारिष ॥ ४.७.३ ॥
ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଗାଣ୍ଡୀବ ତ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ହେ ମାରିଷ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଆମେ କିପରି ଲୁଚି ରହିବା?
4.7.4
यदीद धनुरादाय चरेम सजने पुरे ।
क्षिप्र नः प्रतिजानीयुर्मनुष्या नात्र संशयः ॥ ४.७.४ ॥
ଏହି ଧନୁ ଧରି ଯଦି ଆମେ ଜନାକୀର୍ଣ୍ଣ ନଗରରେ ବୁଲିବା, ତେବେ ଲୋକମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆମକୁ ଚିହ୍ନିବେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
4.7.5
एकस्मिन्नपि विज्ञाते समयं नो व्यतीत्य च ।
भूयो द्वादशवर्षाणि प्रविशेम वनं वयम् ॥ ४.७.५ ॥
ଆମ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନାଗଲେ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଶେଷ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ବାର ବର୍ଷ ବନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବୁ।
4.7.6
तस्मात्सर्वाणि शस्त्राणि प्रच्छाद्यान्यत्र यत्र वा ।
प्रविशेम पुरश्रेष्ठं तथा सम्यक्कृतं भवेत् ॥ ४.७.६ ॥
ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଅନ୍ୟତ୍ର ଲୁଚାଇ ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା; ଏହିପରି କଲେ କାର୍ଯ୍ୟ ଭଲରେ ହେବ।
4.7.7
अजातशत्रोर्वचनं श्रुत्वा चैव महायशाः ।
उवाच धर्मपुत्रं तमर्जुनः परवीरहा ॥ ४.७.७ ॥
ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଓ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ଅର୍ଜୁନ ସେହି ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
4.7.8
इयं वने मनुष्येन्द्र महती दृश्यते शमी ।
भीमशाखा दुरारोहा श्मशानस्य समीपतः ॥ ४.७.८ ॥
ହେ ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ଅରଣ୍ୟରେ ଏହି ବିଶାଳ ଶମୀ ବୃକ୍ଷ ଦେଖାଯାଉଛି; ଏହାର ଭୟଙ୍କର ଶାଖା, ଆରୋହଣ କଷ୍ଟକର, ଶ୍ମଶାନ ନିକଟରେ।
4.7.9
उत्पथे चापि जातेयं मनुष्यैर्न निषेव्यते ।
विपुलाऽऽकीर्णशाखा च वायसैरुपसेविता ॥ ४.७.९ ॥
ଏହି ବୃକ୍ଷ ପଥରୁ ଦୂରରେ ଜନ୍ମିଛି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହାର ବିଶାଳ ଓ ଘନ ଶାଖାରେ କାଉମାନେ ବାସ କରନ୍ତି।
4.7.10
स्नेहानुबद्धां पश्यामि दुरारोहामिमां शमीम् ॥ ४.७.१० ॥
ଏହି ଦୁରାରୋହ ଶମୀ ବୃକ୍ଷକୁ ମୁଁ ସ୍ନେହରେ ବନ୍ଧା ଦେଖୁଛି।
4.7.11
समीपे च श्मशानस्य गृहं नास्य विशेषतः ।
समासज्यायुधान्यस्यां गच्छामो नगरं नृप ॥ ४.७.११ ॥
ଶ୍ମଶାନ ନିକଟରେ ଥିବାରୁ ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଏହାର ନିକଟରେ ଘର ନ ଥିବାରୁ, ହେ ନୃପ, ଏଥିରେ ଅସ୍ତ୍ର ଝୁଲାଇ ଆମେ ନଗରକୁ ଯିବା।
4.7.12
न चास्यां चारयिष्यन्ति मनुष्याः पार्थ केचन ॥ ४.७.१२ ॥
ଏବଂ ହେ ପାର୍ଥ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଏହାର ନିକଟରେ ବୁଲିବେ ନାହିଁ।
4.7.13
धनुर्भिः पुरुषं कृत्वा चर्मकेशास्थिसंवृतम् ।
उद्बन्धमिव कृत्वा च धनुर्ज्यापाशसंवृतम् ।
अस्यामायुधमासज्य गच्छाम नगरं वयम् ॥ ४.७.१३ ॥
ଧନୁ ଦ୍ୱାରା ଚର୍ମ, କେଶ ଓ ଅସ୍ଥିରେ ଆବୃତ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରି, ଫାଶୀରେ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତି ପରି ଧନୁ-ଦଉଡ଼ିର ଫାଶରେ ବାନ୍ଧି, ଏଥିରେ ଅସ୍ତ୍ର ଝୁଲାଇ ଆମେ ନଗରକୁ ଯିବା।
4.7.14
एवं परिहरिष्यन्ति मनुष्या वनचारिणः ।
अत्रैवं नावबुध्यन्ते मनुष्याः केचिदायुधम् ॥ ४.७.१४ ॥
ଏହିପରି ବନଚାରୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏଥିଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିବେ; ଏଠାରେ କେତେକ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ।
4.7.15
एवमुक्त्वा स राजानं धर्मात्मानं धनञ्जयः ।
प्रचक्रमे निधानाय शश्त्राणां भरतर्षभ ॥ ४.७.१५ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କୁ ଏହିପରି କହି ଧନଞ୍ଜୟ ଅସ୍ତ୍ର ରଖିବାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲା, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
4.7.16
तानि सर्वाणि संनह्य पञ्च पञ्चाचलोपमाः ।
आयुधानि कलापांश्च निस्त्रिंशानतुलप्रभान् ॥ ४.७.१६ ॥
ସେସବୁ ବାନ୍ଧି, ପର୍ବତ ପରି ପାଞ୍ଚ-ପାଞ୍ଚଟି ଅସ୍ତ୍ର, ତୂଣୀର ଏବଂ ଅତୁଳ ତେଜର ଖଡ୍ଗ (ବାନ୍ଧିଲେ)।
4.7.17
ततो युधिष्ठिरो राजा सहदेवमुवाच ह ।
आरुह्येमां शमीं वीर निधत्स्वेहायुधानि नः ॥ ४.७.१७ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସହଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ବୀର, ଏହି ଶମୀ ବୃକ୍ଷ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଏଠାରେ ଆମର ଅସ୍ତ୍ର ରଖ।'
4.7.18
इति संदिश्य तं पार्थः पुनरेव धनञ्जयम् ।
अब्रवीदायुधानीह निधातुं भरतर्षभः ॥ ४.७.१८ ॥
ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ ପାର୍ଥ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ପୁଣି ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏଠାରେ ଅସ୍ତ୍ର ରଖିବା ପାଇଁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
4.7.19
येन देवान्मनुष्यांश्च पिशाचोरगराक्षसान् ।
निवातकवचांश्चापि पौलोमांश्च परंतपः ।
कालकेयांश्च दुर्धाषान्सर्वांश्चैकरथोऽजयत् ॥ ४.७.१९ ॥
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପରନ୍ତପ ଏକ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇ ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ, ପିଶାଚ, ଉରଗ, ରାକ୍ଷସ, ନିବାତକବଚ, ପୌଲୋମ ଏବଂ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ କାଳକେୟମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥିଲେ।
4.7.20
स्फीताञ्जनपदांश्चान्यानजयत्कुरुनन्दनः ।
तदुदग्रं महाघोरं सपत्नगणमूदनम्।
अपज्यमकरोत्पार्थो गाण्डीवं च भयंकरम् ॥ ४.७.२० ॥
କୁରୁନନ୍ଦନ ସମୃଦ୍ଧ ଜନପଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନ ଜୟ କଲେ। ସେହି ଉଗ୍ର, ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଶତ୍ରୁସେନା ବିନାଶକାରୀ ଧନୁକୁ ପାର୍ଥ ଗୁଣହୀନ କଲେ; ଭୟଙ୍କର ଗାଣ୍ଡୀବକୁ ମଧ୍ୟ।
4.7.21
येन वीरः कुरुक्षेत्रमभ्यरक्षत्परंतपः ।
जृम्भिते च धनुःश्रेष्ठे न्यासार्थं नृपसत्तमः ॥ ४.७.२१ ॥
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବୀର ପରନ୍ତପ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁରେ ଗୁଣ ଚଢ଼ାଯିବା ବେଳେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାହାକୁ ନ୍ୟାସ ପାଇଁ ରଖିଲେ।
4.7.22
धर्मपुत्रो महातेजाः सर्वलोकवशंकरम् ।
भुजङ्गभोगसदृशं मणिकाञ्चनभूषितम् ॥ ४.७.२२ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଧର୍ମପୁତ୍ର ସର୍ବଲୋକ ବଶକାରୀ, ସର୍ପଦେହ ସଦୃଶ, ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଭୂଷିତ ସେହି ଧନୁକୁ ରଖିଲେ।
4.7.23
वित्रासनं दानवानां राक्षसानां च नित्यशः ।
धनूरत्नं महातेजा जृम्भयामास पाण्डवः ॥ ४.७.२३ ॥
ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଭୟ ଦେଉଥିବା ସେହି ଧନୁରତ୍ନରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପାଣ୍ଡବ ଗୁଣ ଚଢ଼ାଇଲେ।
4.7.24
पाञ्चालान्येन संग्रामे भीमसेनोऽजयत्पुरा ।
प्रत्यषेधद्बहूनेकः सपत्नांश्चापि दिग्जये ॥ ४.७.२४ ॥
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଭୀମସେନ ପୂର୍ବରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥିଲେ; ଦିଗ୍ବିଜୟରେ ଏକାକୀ ଅନେକ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିଥିଲେ।
4.7.25
निशम्य यस्य विष्कारं विद्रवन्ति रणे परे ।
पर्वतस्येव दीर्णस्य विस्फोटमशनेरिव ॥ ४.७.२५ ॥
ଯାହାର ଧନୁ-ଟଙ୍କାର ଶୁଣି ରଣରେ ଶତ୍ରୁ ପଳାନ୍ତି, ଯେପରି ଭଗ୍ନ ପର୍ବତ କିମ୍ବା ବଜ୍ରର ବିସ୍ଫୋଟ।
4.7.26
सैन्धवं येन राजानं जित्वा क्रुद्धः परामृशत् ।
येन क्रोधवशाञ्जघ्ने पर्वते गन्धमादने ॥ ४.७.२६ ॥
ସିନ୍ଧୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତି କ୍ରୋଧରେ ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଧରିଥିଲେ; କ୍ରୋଧବଶରେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।
4.7.27
दिव्यं सौगन्धिकं पुष्पं येनाजैषीत्स पाण्डवः। ॥ ४.७.२७ ॥
ଦିବ୍ୟ ସୌଗନ୍ଧିକ ପୁଷ୍ପ ଜିତିଥିବା ସେହି ପାଣ୍ଡବ।
4.7.28
इन्द्राशनिसमस्पर्शं वज्रहाटकभूषितम् ।
ज्यापाशं धनुषस्तस्य भीमसेनोऽवतारयत् ॥ ४.७.२८ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ସ୍ପର୍ଶ ଥିବା, ହୀରା ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ତାଙ୍କ ଧନୁର ଦଉଡ଼ି ଭୀମସେନ ଖୋଲିଦେଲେ।
4.7.29
नकुलं पुनराहूय धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उवाच येन संग्रामे सर्वशत्रूञ्जिघांससि ॥ ४.७.२९ ॥
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନକୁଳଙ୍କୁ ପୁଣି ଡାକି କହିଲେ: "ରଣରେ ସବୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ।"
4.7.30
सुराष्ट्राञ्जितवान्येन शार्ङ्गगाण्डीवसन्निभम् ।
सुवर्णविकृतं सारमिन्द्रायुधनिभं वरम् ॥ ४.७.३० ॥
ଶାର୍ଙ୍ଗ ଓ ଗାଣ୍ଡୀବ ସମାନ, ସୁନାରେ ଗଢ଼ା, ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ନେଇ ଯିଏ ସୁରାଷ୍ଟ୍ର ଜିତିଥିଲେ।
4.7.31
तवानुरूपं सुकृतं चापमेतदलङ्कृतम् ।
तद्व्यंसयित्वा ज्यापाशं निधातुं धनुराहर ॥ ४.७.३१ ॥
ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ସୁନିର୍ମିତ, ଅଳଙ୍କୃତ ଧନୁ। ଏହାର ଦଉଡ଼ିର ଫାଶ ଢିଲା କରି ଧନୁ ରଖିବା ପାଇଁ ଆଣ।
4.7.32
अजयत्पश्चिमामाशां धनुषा येन पाण्डवः ।
माद्रीपुत्रो महाबाहुस्ताम्रास्यो मितभाषिता ॥ ४.७.३२ ॥
ଯେଉଁ ଧନୁ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ ଜୟ କଲେ, ତାହା ମାଦ୍ରୀ ପୁତ୍ର, ମହାବାହୁ, ତାମ୍ରମୁଖ, ମିତଭାଷୀ (ନକୁଳଙ୍କର) ଥିଲା।
4.7.33
कुले नास्ति समो रूपे यस्येति नकुलः स्मृतः ॥ ४.७.३३ ॥
କୁଳରେ ଓ ରୂପରେ ଯାହାର ସମାନ କେହି ନାହିଁ, ସେଥିପାଇଁ ସେ ନକୁଳ ବୋଲି ସ୍ମୃତ ଅଛି।
4.7.34
सहदेवं च संप्रेक्ष्य पुनर्धर्मसुतोऽब्रवीत् ।
कलिङ्गान्द्राक्षिणात्यांश्च मागधांश्चाजिशोभनः ॥ ४.७.३४ ॥
ସହଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି ଧର୍ମପୁତ୍ର ପୁଣି କହିଲେ — ରଣରେ ଶୋଭାମୟ ସେ କଳିଙ୍ଗ, ଦକ୍ଷିଣବାସୀ ଓ ମାଗଧମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
4.7.35
येनैव शत्रून्समरे अधाक्षीररिमर्दन ।
तत्स्रंसयित्वा ज्यापाशं निधातुं धनुराहर ॥ ४.७.३५ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ, ଯେଉଁ ଧନୁ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ରଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିଥିଲ, ତାହାର ଦଉଡ଼ିର ଫାଶ ଢିଲା କରି ଧନୁ ରଖିବା ପାଇଁ ଆଣ।
4.7.36
दक्षिणां दक्षिणाचारो दिशं येनाजयत्प्रभुः ।
अपज्यमकरोद्वीरः सहदेवस्तदायुधम् ॥ ४.७.३६ ॥
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଯେଉଁ ଧନୁ ଦ୍ୱାରା ସଦାଚାରୀ ପ୍ରଭୁ ଜୟ କରିଥିଲେ, ସେହି ଆୟୁଧର ଦଉଡ଼ି ବୀର ସହଦେବ ଖୋଲିଦେଲେ।
4.7.37
दीप्तान्खण्डांश्च सुदृढान्सुतीक्ष्णान्कनकत्सरून् ।
विविधान्क्षुरनाराचान्निस्त्रिंशांश्च शरानपि ।
आयुधानि कलापांश्च गदाश्च निदधुः सह ॥ ४.७.३७ ॥
ଝଲମଲ, ଅତି ଦୃଢ଼, ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖଡ୍ଗ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଠିଯୁକ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର, ବିବିଧ କ୍ଷୁର ଓ ନାରାଚ ବାଣ, ତରବାରି, ବାଣ, ଅସ୍ତ୍ର, ତୂଣୀର ଏବଂ ଗଦା — ସବୁ ଏକତ୍ର ରଖିଲେ।
4.7.38
अथाब्रवीद्धर्मराजः सहदेवं परन्तपः ।
आरुह्येमां शमीं वीर निधत्स्वेहायुधानि नः ॥ ४.७.३८ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁତାପକ ଧର୍ମରାଜ ସହଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ — ହେ ବୀର, ଏହି ଶମୀ ବୃକ୍ଷରେ ଚଢ଼ି ଏଠାରେ ଆମ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ରଖ।
4.7.39
इदं गोमृगमभ्याशे गतसत्वमचेतनम् ।
एतदुत्कृत्य वै वीर धनूंपि परिवेष्टय ॥ ४.७.३९ ॥
ନିକଟରେ ଏହି ଗୋମୃଗର ଶବ ପଡ଼ିଛି, ପ୍ରାଣହୀନ ଓ ଅଚେତନ। ହେ ବୀର, ଏହାକୁ କାଟି ତା'ର ଚମଡ଼ାରେ ଧନୁ ଗୁଡ଼ାଅ।
4.7.40
एवमुक्तो महाबाहुः सहदेवो यथोक्तवत् ।
शमीमारुह्य त्वरितो धनूंपि परिवेष्टयत् ॥ ४.७.४० ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ମହାବାହୁ ସହଦେବ, କହିବା ଅନୁସାରେ ଶମୀ ବୃକ୍ଷରେ ଶୀଘ୍ର ଚଢ଼ି ଧନୁ ଗୁଡ଼ାଇଲେ।
4.7.41
शीतवातातपभयाद्वर्पत्राणाय दुर्जयः ।
तानि वीरो यथा जानन्निरावाधानि सर्वशः ।
पुनः पुनः सुसंवेष्ट्य कृत्वा सुकृतमावरम् ॥ ४.७.४१ ॥
ଶୀତ, ବାତ୍ୟା ଓ ଖରାର ଭୟରେ, ବର୍ଷାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ — ଅଜେୟ ବୀର ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବେ ଜାଣି, ସବୁଆଡ଼ୁ ଅକ୍ଷତ ରଖି, ବାରମ୍ବାର ଭଲ ଭାବେ ଗୁଡ଼ାଇ ଉତ୍ତମ ଆବରଣ କଲେ।
4.7.42
यत्र चापश्यत स वै तिरोवर्पाणि वर्पति ।
तत्र तानि दृढैः पाशैः सुगाढं पर्यवन्धत ॥ ४.७.४२ ॥
ଯେଉଁଠି ସେ ବର୍ଷା ଲୁଚି ପଡ଼ିବାର ଦେଖିଲେ, ସେଠାରେ ଦୃଢ଼ ପାଶରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅତି ଜୋରରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।
4.7.43
ततः परमदूरस्थमुञ्छवृत्तिकलेवरम् ।
प्रायोपवेशनाच्छुष्कं स्नायुचर्मास्थिसंयुतम् ॥ ४.७.४३ ॥
ତା'ପରେ ଦୂରରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେ ଶରୀର — ଉଞ୍ଛବୃତ୍ତିରେ ବଞ୍ଚିଥିବା, ପ୍ରାୟୋପବେଶନରେ ଶୁଖିଥିବା, ସ୍ନାୟୁ, ଚର୍ମ ଓ ଅସ୍ଥିଯୁକ୍ତ।
4.7.44
तच्चानीय धनुर्मध्ये निबबन्धु पाण्डवाः ।
उपायकुशलाः सर्वे प्रणदन्तः समब्रुवन् ॥ ४.७.४४ ॥
ତାହାକୁ ଆଣି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଧନୁ ମଧ୍ୟରେ ବାନ୍ଧିଲେ। ଉପାୟକୁଶଳ ସମସ୍ତେ ହସି ହସି କହିଲେ।
4.7.45
अस्य बद्धस्य दौर्गन्ध्यान्मनुष्या वनचारिणः ।
दूरात्परिहरिष्यन्ति सशवेयं शमी इति ॥ ४.७.४५ ॥
ଏହି ବନ୍ଧା ଶବର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଯୋଗୁ ବନଚାରୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହି ଶମୀ ବୃକ୍ଷକୁ ଦୂରରୁ ହିଁ ତ୍ୟାଗ କରିବେ।
4.7.46
अथाब्रवीन्महाराजो धर्मात्मा स युधिष्ठिरः ।
रञ्जुभिः सुकृतं प्राज्ञ विनिर्वध्नीहि पाण्डव ॥ ४.७.४६ ॥
ତେବେ ଧର୍ମାତ୍ମା ମହାରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ — ହେ ପ୍ରାଜ୍ଞ, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଦଉଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବାନ୍ଧ।
4.7.47
यानि चात्र विशालानि रूढमूलानि मन्यसे ।
तेपामुपरि बध्नीहि इदं विप्रकलवरम् ॥ ४.७.४७ ॥
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ବଡ଼ ଓ ମୂଳ ଜମାଇଥିବା ଗଛଗୁଡ଼ିକ ତୁମେ ଭାବୁଛ, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶବକୁ ବାନ୍ଧ।
4.7.48
तच्छ्रुत्वा सहदेवस्तु पर्यबध्नत तच्छवम् ॥ ४.७.४८ ॥
ତାହା ଶୁଣି ସହଦେବ ସେ ଶବକୁ ଚାରିପଟେ ବାନ୍ଧିଲେ।
4.7.49
युधिष्ठिरः शुचिर्भूत्वा मनसाऽभिप्रणम्य च ।
ब्रह्माणामिन्द्रं वरदं कुबेरं वरुणानिलौ ॥ ४.७.४९ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶୁଚି ହୋଇ ମନରେ ପ୍ରଣାମ କରି ବ୍ରହ୍ମା, ବରଦାତା ଇନ୍ଦ୍ର, କୁବେର, ବରୁଣ ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ (ପ୍ରଣାମ କଲେ)।
4.7.50
रुद्रं यमं च विष्णुं च सोमार्कौ धर्ममेव च ।
पृथिवीमन्तरिक्षं च दिशश्चोपदिशस्तथा ।
वसूश्चं मरुतश्चैव ज्वलनं चातितेजसम् ॥ ४.७.५० ॥
ରୁଦ୍ର, ଯମ, ବିଷ୍ଣୁ, ସୋମ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଧର୍ମ, ପୃଥିବୀ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ, ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ, ବସୁ, ମରୁତ ଏବଂ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ (ପ୍ରଣାମ କଲେ)।
4.7.51
दिवाचरा रात्रिचराणि वाऽपि यानीह भूतान्यनुकीर्तितानि ।
तेभ्यो नमस्कृत्य च सुव्रतेभ्यः प्रणम्य तेपां शरणं गतोऽहम् ॥ ४.७.५१ ॥
ଏଠାରେ କୁହାଯାଇଥିବା ଦିନରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଓ ରାତ୍ରିରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସେହି ସୁବ୍ରତୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛି।
4.7.52
सर्वायुधानीह महाबलानि न्यासं महादेवसमीपतो वै ।
न्यस्याम्यहं वायुसमीपतश्च वनस्पतीनां च सपर्वतानाम् ॥ ४.७.५२ ॥
ଏଠାର ସମସ୍ତ ମହାବଳଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ମୁଁ ମହାଦେବଙ୍କ ନିକଟରେ, ବାୟୁଙ୍କ ନିକଟରେ ଏବଂ ବୃକ୍ଷ ଓ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ନ୍ୟାସ ରୂପେ ରଖିବି।
4.7.53
एष न्यासो मया दत्तः सोममूर्यानिलान्तिके ।
मम पार्थस्य वा देयं पूर्णे वर्षे त्रयोदशे ॥ ४.७.५३ ॥
ଏହି ନ୍ୟାସ ମୁଁ ସୋମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବାୟୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେଇଛି। ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଏହା ମୋତେ କିମ୍ବା ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
4.7.54
नेदं भीमे प्रदातव्यमयं क्रुद्धो वृकोदरः ।
आमर्षान्नित्यसंक्रुद्धो धृतराष्ट्रसुतान्प्रति।
अपूर्णकाले प्रहरेत्क्रोधसंजातमत्सरः ॥ ४.७.५४ ॥
ଏହା ଭୀମଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହି ବୃକୋଦର କ୍ରୁଦ୍ଧ। ଅମର୍ଷରୁ ସେ ସର୍ବଦା କ୍ରୋଧିତ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପୂର୍ବରୁ କ୍ରୋଧ ଓ ଈର୍ଷାରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିପାରନ୍ତି।
4.7.55
पुनः प्रवेशो नः स्यात्तु वनवासाय सर्वदा ।
समये परिपूर्णे तु धार्तराष्ट्रान्निहन्महे ॥ ४.७.५५ ॥
ବନବାସ ପାଇଁ ଆମକୁ ପୁଣି ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ; କିନ୍ତୁ ସମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଆମେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବୁ।
4.7.56
एष चार्थश्च धर्मश्च कामः कीर्तिरलं यशः ।
मदायत्तमिदं सर्वं जीवितं च न संशयः ॥ ४.७.५६ ॥
ଏହି ଅର୍ଥ, ଧର୍ମ, କାମ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଯଶ—ସବୁ ମୋ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଜୀବନ ମଧ୍ୟ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
4.7.57
वैशंपायन उवाच ।
दैवतेभ्यो नमस्कृत्य शमीं कृत्वा प्रदक्षिणम्।
नगरं गन्तुमायाताः सर्वे ते भ्रातरः सह ॥ ४.७.५७ ॥
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ: ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶମୀ ବୃକ୍ଷକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ସେହି ଭାଇମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ନଗରକୁ ଯିବାକୁ ଆସିଲେ।
4.7.58
आगोपालाविपालेभ्यः कर्षकेभ्यः परंतप ।
आजग्मुर्नगराभ्याशं दर्शयन्तः पुनः पुनः ॥ ४.७.५८ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ, ଗୋପାଳ, ମେଷପାଳକ ଓ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଦର୍ଶନ ଦେଇ ସେମାନେ ନଗରର ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
4.7.59
अशीतिशतवर्पेयं माताऽस्माकमिहान्तिके ।
बहुकालपरीणामा मृत्योस्तु वशमेयुपी ।
न चाग्निसंस्कारमियं प्रापिता कुलधर्मतः ॥ ४.७.५९ ॥
ଆମ ମାତା ଏଠାରେ ନିକଟରେ ଅଛନ୍ତି; ଏକଶତ ଅଶୀ ବର୍ଷର, ଦୀର୍ଘକାଳରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁର ବଶରେ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ କୁଳଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନି ସଂସ୍କାର ହୋଇନାହିଁ।
4.7.60
यः समासाद्यते कश्चित्तस्मिन्देशे यदृच्छया ।
तमेवमृचुर्धर्मज्ञाः कुलधर्मो न ईदृशः ॥ ४.७.६० ॥
ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଯଦୃଚ୍ଛାରେ କେହି ମିଳିଗଲେ, ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ତାକୁ ଏପରି କହିଥିଲେ: ଆମର କୁଳଧର୍ମ ଏମିତି ନୁହେଁ।
4.7.61
विश्रावयन्तस्ते हृष्टा दिशः सर्वा व्यनादयन् ।
स्वर्गतेयमिहास्माकं जननी शोकविह्वला ॥ ४.७.६१ ॥
ସେମାନେ ହର୍ଷରେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଘୋଷଣା କରି ସମସ୍ତ ଦିଗ ପ୍ରତିଧ୍ବନିତ କଲେ: ଶୋକବିହ୍ୱଳା ଆମ ମାତା ଏଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗଗତା ହୋଇଛନ୍ତି।
4.7.62
वने विचरमाणानां लुब्धानां वनचारिणाम् ।
कुलधर्मोऽयमस्माकं पूर्वैराचरितः पुरा ॥ ४.७.६२ ॥
ବନରେ ବୁଲୁଥିବା, ଶିକାରୀ ବନଚାରୀ ଆମର ଏହି କୁଳଧର୍ମ, ଯାହା ପୂର୍ବରେ ପୂର୍ବପୁରୁଷେ ଆଚରଣ କରିଥିଲେ।
4.7.63
एवं ते सुकृतं कृत्वा समन्तादवघुष्य च ।
भीमसेनोऽर्जुनश्चैव माद्रीपुत्रावुभावपि ॥ ४.७.६३ ॥
ଏପରି ଶୁଭକର୍ମ କରି ଚାରିଆଡ଼େ ଘୋଷଣା କରି, ଭୀମସେନ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ (ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ)।
4.7.64
युधिष्ठिरश्च कृष्णा च राजपत्नी सुमध्यमा ।
ततो यथासमाज्ञप्तं नगरं प्राविशंस्तदा ॥ ४.७.६४ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ କୃଷ୍ଣା ଏବଂ ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା ରାଜପତ୍ନୀ, ତା'ପରେ ଯେପରି ଆଜ୍ଞା ହୋଇଥିଲା ସେପରି ସେତେବେଳେ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
4.7.65
मत्स्यराज्ञो विराटस्य समीपं वस्तुमञ्जसा ।
अज्ञातचर्यां चरितुं वर्षं राष्ट्रे त्रयोदशम् ॥ ४.७.६५ ॥
ମତ୍ସ୍ୟରାଜ ବିରାଟଙ୍କ ନିକଟରେ ସିଧାସଳଖ ବାସ କରିବାକୁ ଏବଂ ରାଜ୍ୟରେ ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷ ଅଜ୍ଞାତବାସ କରିବାକୁ।
4.7.66
अतश्छन्नानि नामानि चकारैषां युधिष्ठिरः ।
जयो जयेशो विजयो जयत्सेनो जयद्बलः। ॥ ४.७.६६ ॥
ତେଣୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେମାନଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ନାମ ଦେଲେ: ଜୟ, ଜୟେଶ, ବିଜୟ, ଜୟତ୍ସେନ ଓ ଜୟଦ୍ବଳ।
4.7.67
आपत्सु नामभिस्त्वेतैः समाह्वामः परस्परम् ।
ततो यथाप्रतिज्ञाभिः प्राविशन्नगरं महत्। ॥ ४.७.६७ ॥
ବିପଦରେ ଏହି ନାମରେ ଆମେ ପରସ୍ପରକୁ ଡାକିବା। ତାପରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ସେମାନେ ସେହି ମହାନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
4.7.68
अज्ञातचर्यां वत्स्यन्तो राष्ट्रे वर्षं त्रयोदशम् ॥ ४.७.६८ ॥
ରାଜ୍ୟରେ ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷ ଅଜ୍ଞାତରେ ରହୁଥିବା ସେମାନେ।