Mahābhārata · Adhyāya 4.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.70.1
प्रस्थाप्य सेनां कन्याश्च गणिकाश्च स्वलंकृताः ।
मत्स्यराजो महाराजः प्रहृष्ट इदमब्रवीत् ॥ ४.७०.१ ॥
Habiendo enviado el ejército y a las doncellas y cortesanas ricamente adornadas, el gran rey, el rey de los Matsya, lleno de alegría, dijo esto.
4.70.2
व्रिगर्ताः कुरवः सर्वे संग्रामे निर्जिता मया ।
प्रविश्यान्तःपुरं हृष्टा द्यूतं दीव्याम ब्राह्मण ॥ ४.७०.२ ॥
Los Trigarta y todos los Kuru han sido vencidos en batalla por mí. Habiendo entrado en el palacio interior con alegría, oh brahmán, juguemos a los dados.
4.70.3
अक्षानाहर सैरन्ध्रि आसनं चोपकल्पय ।
आदाय व्यजनं त्वं च पार्श्वतोऽनन्तरा भव ॥ ४.७०.३ ॥
Trae los dados, oh Sairandhrī, y prepara un asiento; toma un abanico y permanece cerca de mi lado.
4.70.4
तं तथावादिनं दृष्ट्वा पाण्डवः प्रत्यभापत ।
न देवितव्यं हृष्टेन कितवेनेति नः श्रुतम् ॥ ४.७०.४ ॥
Viéndole hablar así, el Pāṇḍava le respondió: 'Hemos oído que no se debe jugar a los dados con un jugador que esté alegre.'
4.70.5
न त्वामद्य मुदा युक्तमहं देवितुमुत्सहे ।
प्रियं तु ते चिकीर्पामि वर्ततां यदि रोचते।
द्यूतं कर्तुं न वाञ्छामि नरेन्द्र जनसंसदि ॥ ४.७०.५ ॥
Hoy no estoy dispuesto a jugar a los dados contigo, estando tú embargado por la alegría; sin embargo, deseo hacer lo que te agrada, así sea si te place. Oh señor de los hombres, no deseo jugar a los dados en la asamblea del pueblo.
4.70.6
स्त्रियो गावो हिरण्यं च यच्चान्यद्वसु किंचन ।
न मे किंचित्त्वया कार्यमन्तरेणापि देवितम् ॥ ४.७०.६ ॥
Mujeres, vacas, oro y cualquier otra riqueza que haya — no necesito nada de ti, aun sin que juegues a los dados.
4.70.7
किं ते द्यूतेन राजेन्द्र बहुदोषेण मानद ।
देवने बहवो दोषास्तस्मात्तत्परिवर्जयेत् ॥ ४.७०.७ ॥
Oh señor de reyes, dador de honor, ¿qué te aporta el juego de dados, con sus muchas faltas? El juego tiene muchas faltas; por eso hay que evitarlo.
4.70.8
श्रुतो वा यदि वा दृष्टो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
स राज्यं धनमक्षय्यं पणमेकममन्यत ॥ ४.७०.८ ॥
Ya sea oído o visto, el rey de la justicia Yudhiṣṭhira consideró una sola apuesta como un reino y una riqueza inagotables.
4.70.9
कृष्णां च भार्यां दयितां भ्रातॄंश्च त्रिदशोपमान् ।
निःसंशयं स कितवः पश्चात्तप्यति पाण्डवः ॥ ४.७०.९ ॥
Por su amada esposa Kṛṣṇā y sus hermanos, iguales a los dioses, aquel jugador pāṇḍava sin duda se lamentará más tarde.
4.70.10
विविधानां च रत्नानां धनानां च पराजये ।
अभीप्सितविनाशश्च वाक्पारुष्यमनन्तरम् ॥ ४.७०.१० ॥
Al perder diversas joyas y riquezas se produce la destrucción de lo deseado, y después palabras duras.
4.70.11
अविश्वास्यं बुधैर्नित्यमेकाह्ना द्रव्यनाशनम् ।
द्यूते हारितवान्सर्वं तस्माद्द्यूतं न रोचये ॥ ४.७०.११ ॥
Para los sabios, la pérdida de riquezas en un solo día es siempre algo que no debe confiarse. En el juego lo perdió todo; por eso no me gusta el juego de dados.
4.70.12
अथवा मन्यसे राजन्दीव्याव यदि रोचते ।
एवमाभाष्य वाक्यैस्तु क्रीडतस्तौ नरोत्तमौ ॥ ४.७०.१२ ॥
O bien, oh rey, si te place, juguemos. Habiéndose dirigido así con palabras, aquellos dos mejores de los hombres se pusieron a jugar.
4.70.13
प्रवर्तमाने द्यूते तु मात्स्यः पाण्डवमब्रवीत् ॥ ४.७०.१३ ॥
Mientras continuaba el juego de dados, el rey de los Matsya habló al Pāṇḍava.
4.70.14
पश्य पुत्रेण मे युद्धे तादृशाः कुरवो जिताः ।
कुरवोऽतिरथाः सर्वे देवैरपि सुदुर्जयाः ॥ ४.७०.१४ ॥
Mira, por mi hijo fueron vencidos en batalla unos kurus así. Todos los kurus son grandes guerreros de carro, muy difíciles de vencer incluso para los dioses.
4.70.15
ततोऽब्रवीद्धर्मराजो द्यूते मात्स्यं युधिष्ठिरः ।
दिष्ट्या ते विजिता गावः कुरवश्च पराजिताः ॥ ४.७०.१५ ॥
Entonces Yudhiṣṭhira, el rey del dharma, dijo al rey de los Matsya en el juego de dados: 'Por fortuna, tus vacas han sido ganadas, y los kurus han sido derrotados.'
4.70.16
अत्यद्भुततमं मन्ये उत्तरश्चेत्कूरूञ्जयेत् ।
यन्ता बृहन्नला यस्य स कथंचिद्विजेष्यते ॥ ४.७०.१६ ॥
Lo considero sumamente extraordinario si Uttara conquistara a los kurus; aquel cuyo auriga es Bṛhannalā de algún modo será vencido.
4.70.17
ततो विराटः क्षुभितो मन्युना च परिप्लुतः ।
उवाच वचनं क्रुद्धः परिव्राजमनन्तरम् ॥ ४.७०.१७ ॥
Entonces Virāṭa, agitado y embargado por la ira, habló enfurecido de inmediato a aquel asceta errante con estas palabras.
4.70.18
तादृशेन तु योधेन महेष्वासेन धीमता ।
कुरवो निर्जिता युद्धे तत्र किं ब्राह्मणाद्भुतम् ॥ ४.७०.१८ ॥
Por un guerrero así, gran arquero y sabio, los kurus fueron vencidos en batalla; ¿qué hay de asombroso en eso, oh brahmán?
4.70.19
समं षण्डेन मे पुत्रं ब्रह्मबन्धो प्रशंससि ।
वाच्यावाच्यं न जानीषे नूनं मामवमन्यसे ॥ ४.७०.१९ ॥
¡Oh, deshonra de los brahmanes! Alabas a mi hijo comparándolo con un eunuco. No sabes lo que se debe decir y lo que no; sin duda me estás menospreciando.
4.70.20
समं षण्डेन मे पुत्रं ब्रह्मबन्धो प्रशंससि ।
वाच्यावाच्यं न जानीषे नूनं मामवमन्यसे ॥ ४.७०.२० ॥
¡Oh, deshonra de los brahmanes! Alabas a mi hijo comparándolo con un eunuco. No sabes lo que se debe decir y lo que no; sin duda me estás menospreciando.
4.70.21
पुमांसो बहवो दृष्टाः सूताश्च बहवो मया ।
विक्रम्य यन्ता योद्धा च न मे दृष्टः कदाचन ॥ ४.७०.२१ ॥
He visto a muchos hombres y a muchos aurigas; pero nunca he visto a nadie que, como auriga y guerrero, luche con valor.
4.70.22
विप्रियं न चरेद्राज्ञामनुकूलं प्रियं वदेत् ।
आचरन्विप्रियं राज्ञां न जातु सुखमेधते ॥ ४.७०.२२ ॥
No se debe hacer nada desagradable a los reyes, sino hablar palabras agradables y gratas; quien actúa de forma desagradable hacia los reyes jamás prospera en la dicha.
4.70.23
वयस्यत्वात्तु ते सर्वमपराधमिमं क्षमे ।
नेदृशीं प्रवदर्वाचं यदि जीवितुमिच्छसि ॥ ४.७०.२३ ॥
Por la amistad que nos une, te perdono toda esta ofensa; si deseas vivir, no vuelvas a pronunciar tales palabras.
4.70.24
ततोऽब्रवीत्पुनः कङ्कः प्रहस्य कुरुवर्धनः ।
बृहन्नलाया सजेन्द्र धुष्यतां नगरे जयः ॥ ४.७०.२४ ॥
Entonces Kaṅka, acrecentador de los kurus, riendo, habló de nuevo: "¡Oh igual a Indra! Que se proclame en la ciudad que esta victoria pertenece a Bṛhannalā."
4.70.25
उत्तरेण तु सारथ्यं कृतं नूनं भविष्यति ।
निमित्तं किंचिदुत्पन्नं तर्कश्चापि दृढो मम।
यतो जानामि राजेन्द्र नान्यथा तद्भविष्यति ॥ ४.७०.२५ ॥
Sin duda Uttara habrá hecho de auriga. Ha surgido algún presagio y mi inferencia es firme, pues sé, oh señor de reyes, que no será de otro modo.
4.70.26
कुरवोऽपि महावीर्या देवैरपि सुदुर्जयाः ।
ससोमवरुणादित्यैः सयक्षेशहुताशनैः ॥ ४.७०.२६ ॥
Los Kurus son de gran poder, muy difíciles de vencer incluso para los dioses, junto con Soma, Varuṇa y los Ādityas, junto con el señor de los Yakṣas y el Fuego.
4.70.27
यत्र शान्तनवो भीष्मो द्रोणकर्णौ सुदुर्जयौ ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सोमदत्तो जयद्रथः ॥ ४.७०.२७ ॥
Donde están Bhīṣma, hijo de Śantanu, y Droṇa y Karṇa, muy difíciles de vencer, y Aśvatthāman, Vikarṇa, Somadatta y Jayadratha.
4.70.28
भूरिश्रवाः शलो भूरिर्जलसन्धिश्च वीर्यवान् ।
दुर्योधनो दुष्प्रसहो दुःशासनविविंशती ॥ ४.७०.२८ ॥
Bhūriśravas, Śala, Bhūri, el poderoso Jalasandha, Duryodhana, difícil de resistir, Duḥśāsana y Vivviṃśati.
4.70.29
वृषसेनोऽश्ववेगश्च वायुवेगसुवर्चसौ ।
बाह्लीकः शूरसेनश्च युयुत्सुश्च परन्तपः ॥ ४.७०.२९ ॥
Vṛṣasena, Aśvavega, Vāyuvega y Suvarcas, Bāhlīka, Śūrasena, Yuyutsu y el abrasador de enemigos.
4.70.30
सौबलः शकुनिश्चैव द्युमत्सेनश्च साल्वराट् ।
अन्ये च बहवः शूरा नानाजनपदेश्वराः ॥ ४.७०.३० ॥
Saubala Śakuni, Dyumatsena, el rey de los Sālva, y muchos otros héroes, señores de diversos reinos.
4.70.31
कृपेणाचार्यमुख्येन सहिताः कुरवो नृपाः ।
सञ्जकार्मुकनिस्त्रिंशा रथिनो रथयूथपाः।
अन्ये चैव महावीर्या राजपुत्रा महारथाः ॥ ४.७०.३१ ॥
Los reyes kurus, junto a Kṛpa y el preceptor principal, los guerreros de carro con arcos y espadas listos, los jefes de divisiones de carros, y los otros príncipes y grandes guerreros de carro de gran valor.
4.70.32
मरुद्गणैः परिवृतः साक्षादपि पुरंदरः ।
तद्बलं न जयेत्क्रुद्धो भीष्मद्रोणादिभिर्वृतम् ॥ ४.७०.३२ ॥
Ni siquiera Indra en persona, rodeado por las huestes de los Maruts, podría vencer airado a ese ejército protegido por Bhīṣma, Droṇa y los demás.
4.70.33
कस्तद्बृहन्नलादन्यो मनुष्यः प्रतियोत्स्यति ।
यस्य बाहुबले तुल्यो न भविष्यति कश्चन ॥ ४.७०.३३ ॥
¿Qué otro hombre, aparte de Bṛhannalā, lo enfrentará, a quien nadie igualará en fuerza de brazos?
4.70.34
अतीव समरं दृष्ट्वा हर्षो यस्याभिवर्धते ।
किमेवं पुरुषो लोको दिवि वा भुवि विद्यते ॥ ४.७०.३४ ॥
Al ver la batalla con tanta intensidad, ¿de quién crece la alegría? ¿Existe tal hombre en este mundo, en el cielo o en la tierra?
4.70.35
तेन संक्षुभितो राजा दीर्यमाणेन चेतसा ।
अब्रवीद्वचनं क्रूरमजानन्वै युधिष्ठिरम् ॥ ४.७०.३५ ॥
Agitado por aquello, el rey, con el corazón desgarrado y sin reconocer a Yudhiṣṭhira, pronunció palabras crueles.
4.70.36
कङ्ख मा ब्रूहि मे वाक्यं प्रतिकूलं द्विजोत्तम ।
बहुशः प्रतिषिद्धस्त्वं न च वाचं नियच्छसि ॥ ४.७०.३६ ॥
Oh Kaṅka, el mejor de los dos nacidos, no me digas palabra desagradable. Aunque se te ha prohibido muchas veces, no contienes tu lengua.
4.70.37
नियन्ता चेन्न विद्येत न कश्चिद्धर्ममाचरेत् ।
इति प्रक्षुभितो राजा सोऽक्षेणाभ्यहनद्भृशम् ॥ ४.७०.३७ ॥
"Si no hubiera un controlador, nadie practicaría el dharma". Así pensando, el rey agitado lo golpeó violentamente con una vara de dados.
4.70.38
तस्य तक्षकभोगाभं बाहुमुत्क्षिप्य दक्षिणम् ।
विराटः प्राहनत्क्रुद्धः कर्णमाश्रित्य दक्षिणम् ॥ ४.७०.३८ ॥
Levantando su brazo derecho, semejante a las anillas de la serpiente Takṣaka, el furioso Virāṭa lo golpeó apuntando a la oreja derecha.
4.70.39
मुखे युधिष्ठिरं कोपान्मैवमित्यवभर्त्सयन् ।
बलवत्प्रतिविद्धस्य नस्तः शोणितमास्रवत् ॥ ४.७०.३९ ॥
Reprendiendo a Yudhiṣṭhira con ira: "No hagas eso", lo golpeó con fuerza en el rostro, y la sangre comenzó a correr por el golpe.
4.70.40
अक्षेणाभिहतो राजा विराटेन युधिष्ठिरः ।
तूष्णीमासीन्महाबाहुः कृष्णां पश्यन्सुदुःखिताम् ॥ ४.७०.४० ॥
Golpeado por Virāṭa con la vara de dados, el rey Yudhiṣṭhira, el de brazos poderosos, permaneció en silencio, mirando a la profundamente afligida Kṛṣṇā (Draupadī).
4.70.41
तस्य रक्तोत्पलनिभं शिरसः शोणितं तदा ।
प्रावर्तत महाबाहोरभिघातान्महात्मनः ॥ ४.७०.४१ ॥
Entonces, por el golpe, comenzó a brotar de la cabeza de aquel magnánimo de brazos poderosos sangre semejante a un loto rojo.
4.70.42
तदप्राप्तं महीं पार्थः पाणिभ्यां समधारयत् ।
अवैक्षत च धर्मात्मा द्रौपदीं पार्श्वतः स्थिताम् ॥ ४.७०.४२ ॥
Para que aquella sangre no llegara al suelo, el hijo de Pṛthā, Pārtha, la recogió con sus manos; y el de alma justa miró a Draupadī, que estaba de pie a su lado.
4.70.43
सा वेदनामभिज्ञाय भर्तुश्चित्तवशानुगा ।
सा विषण्णा च भीता च क्रुद्धा च द्रुपदात्मजा ॥ ४.७०.४३ ॥
Comprendiendo el dolor de su esposo y siguiendo la voluntad de su mente, la hija de Drupada se sintió abatida, temerosa y airada.
4.70.44
बाष्पं नियम्य कृच्छ्रेण भर्तुर्निःश्रेयसैषिणी ।
उत्तरीयेण सूक्ष्मेण तूर्णं जग्राह शोणितम् ॥ ४.७०.४४ ॥
Conteniendo las lágrimas con dificultad, deseando el bien de su esposo, tomó rápidamente la sangre con su fina prenda superior.
4.70.45
निगृह्य रक्तं वस्त्रेण सैरन्ध्री दुःखमोहिता ।
सौवर्णं गृह्य भृङ्गारं शोणितं तदपामृजत् ।
युधिष्ठिरस्य राजेन्द्र द्रुपदेन्द्रसुता तदा ॥ ४.७०.४५ ॥
Conteniendo la sangre con un paño, Sairandhrī, aturdida por el dolor, tomó un recipiente de oro y limpió esa sangre. Oh señor de reyes, entonces la hija del señor de Drupada limpió la sangre de Yudhiṣṭhira.
4.70.46
सैरन्ध्रि किमिदं रक्तमुत्तरीयेण गृह्यते ।
कोत्र हेतुर्विशालाक्षि तन्मप्राचक्ष्व तत्वतः ॥ ४.७०.४६ ॥
Oh Sairandhrī, ¿por qué se recoge esta sangre con una prenda superior? Oh de ojos grandes, ¿cuál es la causa? Dímelo con verdad.
4.70.47
रक्तबिन्दनि यावन्ति कङ्कस्य धरणीतले ।
तावद्वर्षाणि राष्ट्रे ते अनावृष्टिर्भविष्यति ॥ ४.७०.४७ ॥
Tantas gotas de sangre de Kaṅka como caigan sobre la tierra, tantos años habrá sequía en tu reino.
4.70.48
एतन्निमित्तं मात्स्येन्द्र कङ्कस्य रुधिरं मया ।
गृहीतमुत्तरीयेण विनाशो मा भवेत्तव ॥ ४.७०.४८ ॥
Por esta razón, oh señor de los Matsya, he recogido la sangre de Kaṅka con mi prenda superior, para que no te alcance la destrucción.
4.70.49
यतीशं यो विहन्येत तस्यायुर्विनशिष्यति ।
यो यतीशं नियम्येत सहस्रं यातना यमे ॥ ४.७०.४९ ॥
Quien golpee al señor de los ascetas, su vida será destruida. Quien prive de libertad al señor de los ascetas sufrirá mil tormentos en el reino de Yama.
4.70.50
यतौ रक्तं दर्शयति यावत्पांसुरगृह्यत ।
तावन्तः पितृलोकस्थाः पितरः प्रपतन्त्यधः ॥ ४.७०.५० ॥
Tanta sangre como se muestra en el asceta, tanto polvo como se recoge, tantos ancestros que habitan el mundo de los padres caen hacia abajo.
4.70.51
इति ज्ञात्वा विराटेन्द्र धृतं रक्तं च वाससा ।
मया तव हितार्थाय त्वयि प्रणयकारणात् ॥ ४.७०.५१ ॥
Sabiéndolo, oh señor de Virāṭa, sostuve la sangre con un paño, por tu bien, por afecto hacia ti.