マハーバーラタ · 章 4.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.70.1
प्रस्थाप्य सेनां कन्याश्च गणिकाश्च स्वलंकृताः ।
मत्स्यराजो महाराजः प्रहृष्ट इदमब्रवीत् ॥ ४.७०.१ ॥
軍勢と美しく装った乙女や遊女たちを送り出したのち、偉大な王マツヤ王は喜んでこう言った。
4.70.2
व्रिगर्ताः कुरवः सर्वे संग्रामे निर्जिता मया ।
प्रविश्यान्तःपुरं हृष्टा द्यूतं दीव्याम ब्राह्मण ॥ ४.७०.२ ॥
トリガルタとすべてのクルは、私が戦いで打ち破った。バラモンよ、喜んで後宮に入り、賭博をしよう。
4.70.3
अक्षानाहर सैरन्ध्रि आसनं चोपकल्पय ।
आदाय व्यजनं त्वं च पार्श्वतोऽनन्तरा भव ॥ ४.७०.३ ॥
サイランドリーよ、賽子を持って来て、座席を用意せよ。扇を取って、そばに近く控えておれ。
4.70.4
तं तथावादिनं दृष्ट्वा पाण्डवः प्रत्यभापत ।
न देवितव्यं हृष्टेन कितवेनेति नः श्रुतम् ॥ ४.७०.४ ॥
彼がそのように言うのを見て、パーンダヴァは答えた。「喜んでいる賭博師と賭博をするべきではない、と我々は聞いている。」
4.70.5
न त्वामद्य मुदा युक्तमहं देवितुमुत्सहे ।
प्रियं तु ते चिकीर्पामि वर्ततां यदि रोचते।
द्यूतं कर्तुं न वाञ्छामि नरेन्द्र जनसंसदि ॥ ४.७०.५ ॥
今日、喜びに満ちたあなたと賭博をする気にはなれない。それでもあなたの喜ぶことをしたい。もしあなたが望むなら、そうしよう。王よ、人々の集まりの中で賭博をしたくはない。
4.70.6
स्त्रियो गावो हिरण्यं च यच्चान्यद्वसु किंचन ।
न मे किंचित्त्वया कार्यमन्तरेणापि देवितम् ॥ ४.७०.६ ॥
女、牛、黄金、そのほか何であれ富——あなたが賭博をしなくても、私はあなたから何も必要としない。
4.70.7
किं ते द्यूतेन राजेन्द्र बहुदोषेण मानद ।
देवने बहवो दोषास्तस्मात्तत्परिवर्जयेत् ॥ ४.७०.७ ॥
王中の王よ、栄誉を与える者よ、多くの過ちを持つ博打が、あなたに何の益があろうか。博打には多くの過ちがある。ゆえにそれを避けるべきだ。
4.70.8
श्रुतो वा यदि वा दृष्टो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
स राज्यं धनमक्षय्यं पणमेकममन्यत ॥ ४.७०.८ ॥
法王ユディシュティラのことを聞いたか見たかは別として、彼は一つの賭け金を尽きることのない王国と富だと考えた。
4.70.9
कृष्णां च भार्यां दयितां भ्रातॄंश्च त्रिदशोपमान् ।
निःसंशयं स कितवः पश्चात्तप्यति पाण्डवः ॥ ४.७०.९ ॥
愛する妻クリシュナーと神々に等しい兄弟たちのために、あの博打を打つパーンダヴァは、疑いなく後に悔やむだろう。
4.70.10
विविधानां च रत्नानां धनानां च पराजये ।
अभीप्सितविनाशश्च वाक्पारुष्यमनन्तरम् ॥ ४.७०.१० ॥
様々な宝石や富を失うとき、望むものの破滅が起こり、その後には厳しい言葉が続く。
4.70.11
अविश्वास्यं बुधैर्नित्यमेकाह्ना द्रव्यनाशनम् ।
द्यूते हारितवान्सर्वं तस्माद्द्यूतं न रोचये ॥ ४.७०.११ ॥
賢者にとって、一日で富を失うことは常に信じがたい。彼は博打ですべてを失った。ゆえに私は博打を好まない。
4.70.12
अथवा मन्यसे राजन्दीव्याव यदि रोचते ।
एवमाभाष्य वाक्यैस्तु क्रीडतस्तौ नरोत्तमौ ॥ ४.७०.१२ ॥
あるいは王よ、もしお気に召すなら、勝負をしよう。このように言葉をかわして、その二人の人中の最上の者たちは遊戯を始めた。
4.70.13
प्रवर्तमाने द्यूते तु मात्स्यः पाण्डवमब्रवीत् ॥ ४.७०.१३ ॥
賭博が続いているとき、マツヤ王はパーンドゥの子に語った。
4.70.14
पश्य पुत्रेण मे युद्धे तादृशाः कुरवो जिताः ।
कुरवोऽतिरथाः सर्वे देवैरपि सुदुर्जयाः ॥ ४.७०.१४ ॥
見よ、私の息子は戦いでこのようなクルの人々を打ち破った。クルは皆大戦車兵であり、神々にさえ征服しがたい。
4.70.15
ततोऽब्रवीद्धर्मराजो द्यूते मात्स्यं युधिष्ठिरः ।
दिष्ट्या ते विजिता गावः कुरवश्च पराजिताः ॥ ४.७०.१५ ॥
するとダルマ王ユディシュティラは賭博の中でマツヤ王に言った。「幸運にも、あなたの牛は勝ち取られ、クルの人々は敗れた。」
4.70.16
अत्यद्भुततमं मन्ये उत्तरश्चेत्कूरूञ्जयेत् ।
यन्ता बृहन्नला यस्य स कथंचिद्विजेष्यते ॥ ४.७०.१६ ॥
ウッタラがクルの人々に勝つならば、それは最も驚くべきことだと思う。御者がブリハンナラーである者は、どうにかして打ち負かされるだろう。
4.70.17
ततो विराटः क्षुभितो मन्युना च परिप्लुतः ।
उवाच वचनं क्रुद्धः परिव्राजमनन्तरम् ॥ ४.७०.१७ ॥
するとヴィラータは動揺し、怒りに満たされ、激怒して、その遍歴の修行者にすぐにこれらの言葉を語った。
4.70.18
तादृशेन तु योधेन महेष्वासेन धीमता ।
कुरवो निर्जिता युद्धे तत्र किं ब्राह्मणाद्भुतम् ॥ ४.७०.१८ ॥
そのような戦士、大弓手で賢明な者によって、クルの人々は戦いで打ち負かされた。バラモンよ、それに何の驚くべきことがあろうか。
4.70.19
समं षण्डेन मे पुत्रं ब्रह्मबन्धो प्रशंससि ।
वाच्यावाच्यं न जानीषे नूनं मामवमन्यसे ॥ ४.७०.१९ ॥
卑しきバラモンの係累よ！お前は私の息子を宦官と並べて称えている。言うべきことと言うべきでないことを知らぬようだ。きっとお前は私を侮っているのだ。
4.70.20
समं षण्डेन मे पुत्रं ब्रह्मबन्धो प्रशंससि ।
वाच्यावाच्यं न जानीषे नूनं मामवमन्यसे ॥ ४.७०.२० ॥
卑しきバラモンの係累よ！お前は私の息子を宦官と並べて称えている。言うべきことと言うべきでないことを知らぬようだ。きっとお前は私を侮っているのだ。
4.70.21
पुमांसो बहवो दृष्टाः सूताश्च बहवो मया ।
विक्रम्य यन्ता योद्धा च न मे दृष्टः कदाचन ॥ ४.७०.२१ ॥
私は多くの男たちと多くの御者を見てきた。しかし、御者であり戦士でもあって勇猛に戦う者を、私はかつて一度も見たことがない。
4.70.22
विप्रियं न चरेद्राज्ञामनुकूलं प्रियं वदेत् ।
आचरन्विप्रियं राज्ञां न जातु सुखमेधते ॥ ४.७०.२२ ॥
王に不快なことをしてはならず、心地よく喜ばしい言葉を語るべきである。王に不快な振る舞いをする者は、決して幸福の中で栄えることはない。
4.70.23
वयस्यत्वात्तु ते सर्वमपराधमिमं क्षमे ।
नेदृशीं प्रवदर्वाचं यदि जीवितुमिच्छसि ॥ ४.७०.२३ ॥
友であるゆえに、お前のこの罪をすべて赦す。生きたいのであれば、もうこのような言葉を口にしてはならない。
4.70.24
ततोऽब्रवीत्पुनः कङ्कः प्रहस्य कुरुवर्धनः ।
बृहन्नलाया सजेन्द्र धुष्यतां नगरे जयः ॥ ४.७०.२४ ॥
するとクル族を栄えさせるカンカは笑って再び言った。「インドラに等しき者よ、この勝利はブリハンナラのものだと町中に告げ知らせよ。」
4.70.25
उत्तरेण तु सारथ्यं कृतं नूनं भविष्यति ।
निमित्तं किंचिदुत्पन्नं तर्कश्चापि दृढो मम।
यतो जानामि राजेन्द्र नान्यथा तद्भविष्यति ॥ ४.७०.२५ ॥
ウッタラは必ず御者を務めたのだろう。何らかの兆しが現れ、私の推論も確かだ。王たちの主よ、それは別様にはならないと私は知っているのだから。
4.70.26
कुरवोऽपि महावीर्या देवैरपि सुदुर्जयाः ।
ससोमवरुणादित्यैः सयक्षेशहुताशनैः ॥ ४.७०.२६ ॥
クル族は大いなる武勇を持ち、神々にさえ打ち破りがたい。ソーマ、ヴァルナ、アーディティヤたちと共に、ヤクシャの主と火神と共にあっても。
4.70.27
यत्र शान्तनवो भीष्मो द्रोणकर्णौ सुदुर्जयौ ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सोमदत्तो जयद्रथः ॥ ४.७०.२७ ॥
シャーンタヌの子ビーシュマ、打ち破りがたいドローナとカルナ、そしてアシュヴァッターマン、ヴィカルナ、ソーマダッタ、ジャヤドラタがいる。
4.70.28
भूरिश्रवाः शलो भूरिर्जलसन्धिश्च वीर्यवान् ।
दुर्योधनो दुष्प्रसहो दुःशासनविविंशती ॥ ४.७०.२८ ॥
ブーリシュラヴァス、シャラ、ブーリ、勇猛なジャラサンダ、耐え難いドゥルヨーダナ、ドゥフシャーサナとヴィヴィンシャティ。
4.70.29
वृषसेनोऽश्ववेगश्च वायुवेगसुवर्चसौ ।
बाह्लीकः शूरसेनश्च युयुत्सुश्च परन्तपः ॥ ४.७०.२९ ॥
ヴリシャセーナ、アシュヴァヴェーガ、ヴァーユヴェーガとスヴァルチャス、バーフリーカ、シューラセーナ、ユユツ、そして敵を焼く者。
4.70.30
सौबलः शकुनिश्चैव द्युमत्सेनश्च साल्वराट् ।
अन्ये च बहवः शूरा नानाजनपदेश्वराः ॥ ४.७०.३० ॥
サウバラのシャクニ、ドゥマットセーナ、サールヴァの王、そして他の多くの勇士たち、様々な地方の主たちである。
4.70.31
कृपेणाचार्यमुख्येन सहिताः कुरवो नृपाः ।
सञ्जकार्मुकनिस्त्रिंशा रथिनो रथयूथपाः।
अन्ये चैव महावीर्या राजपुत्रा महारथाः ॥ ४.७०.३१ ॥
クリパと首席の師とともにいる クル族の王たち、弓と剣を構えた戦車戦士、戦車隊の指揮官たち、そして他の大勇の王子と大戦車兵たち。
4.70.32
मरुद्गणैः परिवृतः साक्षादपि पुरंदरः ।
तद्बलं न जयेत्क्रुद्धो भीष्मद्रोणादिभिर्वृतम् ॥ ४.७०.३२ ॥
マルト神群に囲まれた帝釈天自らが怒って来ても、ビーシュマやドローナらに守られたその軍勢には勝てないだろう。
4.70.33
कस्तद्बृहन्नलादन्यो मनुष्यः प्रतियोत्स्यति ।
यस्य बाहुबले तुल्यो न भविष्यति कश्चन ॥ ४.७०.३३ ॥
ブリハンナラー以外に、誰が彼と戦えるだろうか。その腕力に並ぶ者は誰もいないのだから。
4.70.34
अतीव समरं दृष्ट्वा हर्षो यस्याभिवर्धते ।
किमेवं पुरुषो लोको दिवि वा भुवि विद्यते ॥ ४.७०.३४ ॥
これほど激しい戦いを見て喜びが増す人が、この世、天界、地上にいるだろうか。
4.70.35
तेन संक्षुभितो राजा दीर्यमाणेन चेतसा ।
अब्रवीद्वचनं क्रूरमजानन्वै युधिष्ठिरम् ॥ ४.७०.३५ ॥
それに心を乱され、胸を引き裂かれた王は、ユディシュティラだとも知らずに、残酷な言葉を発した。
4.70.36
कङ्ख मा ब्रूहि मे वाक्यं प्रतिकूलं द्विजोत्तम ।
बहुशः प्रतिषिद्धस्त्वं न च वाचं नियच्छसि ॥ ४.७०.३६ ॥
カンカよ、再生族の最上の者よ、私に不快な言葉を言うな。何度も止められているのに、お前は言葉を慎まない。
4.70.37
नियन्ता चेन्न विद्येत न कश्चिद्धर्ममाचरेत् ।
इति प्रक्षुभितो राजा सोऽक्षेणाभ्यहनद्भृशम् ॥ ४.७०.३७ ॥
「統御する者がいなければ、誰もダルマを行わないだろう」と考え、興奮した王は賭博の棒で彼を激しく打った。
4.70.38
तस्य तक्षकभोगाभं बाहुमुत्क्षिप्य दक्षिणम् ।
विराटः प्राहनत्क्रुद्धः कर्णमाश्रित्य दक्षिणम् ॥ ४.७०.३८ ॥
毒蛇タクシャカの胴のような彼の右腕を振り上げ、怒ったヴィラータは右の耳を狙って彼を打った。
4.70.39
मुखे युधिष्ठिरं कोपान्मैवमित्यवभर्त्सयन् ।
बलवत्प्रतिविद्धस्य नस्तः शोणितमास्रवत् ॥ ४.७०.३९ ॥
「そんなことをするな」と怒ってユディシュティラを叱りながら、彼の顔を強く打った。その一撃で血が流れ出た。
4.70.40
अक्षेणाभिहतो राजा विराटेन युधिष्ठिरः ।
तूष्णीमासीन्महाबाहुः कृष्णां पश्यन्सुदुःखिताम् ॥ ४.७०.४० ॥
ヴィラータに賭博の棒で打たれた王ユディシュティラ、大臂の者は、深く悲しむクリシュナー（ドラウパディー）を見つめながら黙って座っていた。
4.70.41
तस्य रक्तोत्पलनिभं शिरसः शोणितं तदा ।
प्रावर्तत महाबाहोरभिघातान्महात्मनः ॥ ४.७०.४१ ॥
そのとき、その大臂・大いなる魂の者の頭から、打撃によって紅蓮のような血が流れ始めた。
4.70.42
तदप्राप्तं महीं पार्थः पाणिभ्यां समधारयत् ।
अवैक्षत च धर्मात्मा द्रौपदीं पार्श्वतः स्थिताम् ॥ ४.७०.४२ ॥
その血が地に落ちないように、プリターの子パールタは両手でそれを受け止めた。そして法の魂をもつ者は、傍らに立つドラウパディーを見やった。
4.70.43
सा वेदनामभिज्ञाय भर्तुश्चित्तवशानुगा ।
सा विषण्णा च भीता च क्रुद्धा च द्रुपदात्मजा ॥ ४.७०.४३ ॥
夫の苦痛を悟り、その心に従うドルパダの娘は、悲しみ、恐れ、そして怒った。
4.70.44
बाष्पं नियम्य कृच्छ्रेण भर्तुर्निःश्रेयसैषिणी ।
उत्तरीयेण सूक्ष्मेण तूर्णं जग्राह शोणितम् ॥ ४.७०.४४ ॥
涙を辛うじて抑え、夫の幸福を願って、彼女は細い上衣で素早く血を受け止めた。
4.70.45
निगृह्य रक्तं वस्त्रेण सैरन्ध्री दुःखमोहिता ।
सौवर्णं गृह्य भृङ्गारं शोणितं तदपामृजत् ।
युधिष्ठिरस्य राजेन्द्र द्रुपदेन्द्रसुता तदा ॥ ४.७०.४५ ॥
布で血を押さえ、悲しみに惑ったサイランドリーは金の壺を取って、その血を拭い去った。おお王者よ、そのとき、ドルパダ王の娘がユディシュティラの血を拭ったのである。
4.70.46
सैरन्ध्रि किमिदं रक्तमुत्तरीयेण गृह्यते ।
कोत्र हेतुर्विशालाक्षि तन्मप्राचक्ष्व तत्वतः ॥ ४.७०.४६ ॥
サイランドリーよ、なぜこの血を上衣で受けているのか。広い目の女よ、その理由は何か。真実を私に話せ。
4.70.47
रक्तबिन्दनि यावन्ति कङ्कस्य धरणीतले ।
तावद्वर्षाणि राष्ट्रे ते अनावृष्टिर्भविष्यति ॥ ४.७०.४७ ॥
カンカの血の滴が地に落ちる数だけ、おまえの国では年々雨が降らぬ日が続くだろう。
4.70.48
एतन्निमित्तं मात्स्येन्द्र कङ्कस्य रुधिरं मया ।
गृहीतमुत्तरीयेण विनाशो मा भवेत्तव ॥ ४.७०.४८ ॥
マツヤの王よ、このために私はカンカの血を上衣で受けたのです。あなたに滅びが来ないように。
4.70.49
यतीशं यो विहन्येत तस्यायुर्विनशिष्यति ।
यो यतीशं नियम्येत सहस्रं यातना यमे ॥ ४.७०.४९ ॥
苦行者の主を打つ者は、その寿命が尽きる。苦行者の主を縛る者は、ヤマの国で千の苦しみを受ける。
4.70.50
यतौ रक्तं दर्शयति यावत्पांसुरगृह्यत ।
तावन्तः पितृलोकस्थाः पितरः प्रपतन्त्यधः ॥ ४.७०.५० ॥
苦行者に血が現れるほど、塵が取り上げられるほど、祖霊の世界に住む祖先たちは下へと落ちていく。
4.70.51
इति ज्ञात्वा विराटेन्द्र धृतं रक्तं च वाससा ।
मया तव हितार्थाय त्वयि प्रणयकारणात् ॥ ४.७०.५१ ॥
これを知って、ヴィラータの主よ、私は血を布で受け止めました。あなたの利益のために、あなたへの愛情から。