ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.73.1
प्रदाय वस्त्राणि किरीटमाली ।
विराटगेहे मुदितः सखीभ्यः ।
कृत्वा महर्तर्म तदाऽऽजिमध्ये ।
दिदृक्षया सोऽभिजगाम पार्थम् ॥ ४.७३.१ ॥
କିରୀଟମାଳୀ (ଅର୍ଜୁନ) ସଖୀମାନଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ, ବିରାଟଙ୍କ ଗୃହରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ କରିଥିବା ମହାନ କର୍ମ ପରେ, ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
4.73.2
तं प्रेक्षमाणस्त्वथ धर्मराजं ।
पप्रच्छ पार्थोऽथ स भीमसेनम्।
किं धर्मराजो हि यथापुरं मां ।
मुखं प्रतिच्छाद्य न चाह किंचित् ॥ ४.७३.२ ॥
ସେହି ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା ପାର୍ଥ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ଧର୍ମରାଜ ପୂର୍ବ ପରି ମୋଠାରୁ ମୁଖ ଲୁଚାଇ କିଛି କାହିଁକି କହୁନାହାଁନ୍ତି?"
4.73.3
तमेवमुक्त्वा परिशङ्कमानं ।
दृष्ट्वाऽर्जुनं भीमसेनं च राजा।
तदाऽब्रवीत्तावभिवीक्ष्य राज-
न्युधिष्ठिरस्तत्परिमृज्य रक्तम् ॥ ४.७३.३ ॥
ଏପରି କହି, ସନ୍ଦେହ କରୁଥିବା ଅର୍ଜୁନ ଓ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେ ରକ୍ତ ପୋଛି ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
4.73.4
मन्युं नियच्छन्नुपविष्ट आसम् ॥ ४.७३.४ ॥
ଶୋକ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଦମନ କରି ସେ ବସିଥିଲେ।
4.73.5
शुभार्ह राष्ट्रं न खिलीकृतं भवे-
द्वयं तु यस्मिन्सुखिनोऽभवाम।
क्रुद्धे तु वीरे त्वयि चाप्रतीते ।
राजा विराटो न लभेत शर्म ॥ ४.७३.५ ॥
ଯେଉଁ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଆମେ ସୁଖରେ ଥିଲୁ, ତାହା ଶୁଭ ଯୋଗ୍ୟ; ତାହା ଉଜାଡ଼ ନ ହେଉ। କିନ୍ତୁ ହେ ବୀର, ତୁମେ କ୍ରୋଧିତ ଓ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ରାଜା ବିରାଟ ଶାନ୍ତି ପାଇବେ ନାହିଁ।
4.73.6
अजानता तेन च शौर्यमाजौ ।
छन्नस्य सत्रेण बलं च पार्थ।
इदं विराटेन मयि प्रयुक्तं ।
त्वां वीक्षमाणो न गतोस्मि हर्षम् ॥ ४.७३.६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଳ ନ ଜାଣି ସେ, ହେ ପାର୍ଥ, ଲୁଚିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଯଜ୍ଞ ସଦୃଶ ଛଦ୍ମବେଶରେ ଏହା କଲା। ବିରାଟ ଏହା ମୋ ଉପରେ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ; ତୁମକୁ ଦେଖିଲେ ବି ମୋର ହର୍ଷ ହେଲା ନାହିଁ।
4.73.7
तेनाप्रमेयेन महाबलेन ।
तस्मिंस्तथोक्ते शममास्थितेन।
तं भीमसेनो बलवानमर्षी ।
धनंजयं क्रुद्धमुवाच वाक्यम् ॥ ४.७३.७ ॥
ସେହି ଅପରିମେୟ ମହାବଳୀ ଏହିପରି କହି ଶାନ୍ତ ରହିଲେ, ବଳବାନ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଭୀମସେନ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
4.73.8
न पार्थ नित्यं क्षमकालमाह ।
बृहस्पतिर्ज्ञानवतां वरिष्ठः ।
क्षमीह सर्वैः परिभूयतेसौ ।
यथा भुडङ्गो विषवीर्यहीनः ॥ ४.७३.८ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃହସ୍ପତି କୁହନ୍ତି ଯେ କ୍ଷମାର ସମୟ ସର୍ବଦା ନୁହେଁ। ଏଠାରେ କ୍ଷମାଶୀଳକୁ ସମସ୍ତେ ଅବଜ୍ଞା କରନ୍ତି, ବିଷଶକ୍ତିହୀନ ସାପ ପରି।
4.73.9
विराटमद्यैव निहत्य शीघ्रं ।
सपुत्रपौत्रं सकुलं ससैन्यम्।
योक्ष्यामहे धर्मसुतं च राज्ये ।
अद्यैव शीघ्रं त्वरिरेष मात्स्यः ॥ ४.७३.९ ॥
ଆଜି ହିଁ ଶୀଘ୍ର ବିରାଟଙ୍କୁ ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର, କୁଳ ଓ ସେନା ସହିତ ବଧ କରି ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ କରିବୁ। ଏହି ମତ୍ସ୍ୟରାଜ ଆଜି ହିଁ ଶୀଘ୍ର ତ୍ୱରା କରୁଛନ୍ତି।
4.73.10
अनेन पाञ्चालसुताऽथ कृष्णा ।
उपेक्षिता कीचकेनाभियुक्ता।
तस्मादयं नार्हति राजशब्दं ।
राजा भव त्वं नृप पार्थवीर्यात् ॥ ४.७३.१० ॥
ଏହାଦ୍ୱାରା ପାଞ୍ଚାଳର କନ୍ୟା କୃଷ୍ଣା ଉପେକ୍ଷିତା ହେଲେ, କୀଚକ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା। ତେଣୁ ଏ ରାଜା ଉପାଧିର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ହେ ନୃପ, ପାର୍ଥଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମେ ହିଁ ରାଜା ହୁଅ।
4.73.11
राजा कुरूणां च युधिष्ठिरोऽयं ।
मात्स्येषु राजा भवतु प्रवीरः
तं मात्स्यदेहं शतधा भिनद्मि ।
पूर्णोदकं कुम्भमिवाश्मनीह ॥ ४.७३.११ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କ ରାଜା ଏହି ଯୁଧିଷ୍ଠିର; ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ବୀର ରାଜା ହେଉ। ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭକୁ ଏଠାରେ ପଥରରେ ଭାଙ୍ଗିବା ପରି ମୁଁ ସେ ମତ୍ସ୍ୟଦେହକୁ ଶହେ ଖଣ୍ଡ କରିବି।
4.73.12
भवतः क्षमया राजन्त्सर्वे दोषाश्च नोऽभवन् ।
तं मात्स्यं सबलं हत्वा सपुत्रज्ञातिबान्धवम्।
पश्चाच्चैव कुरून्सर्वान्हनिष्यामि न संशयः ॥ ४.७३.१२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ କ୍ଷମାରେ ଆମ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଦୂର ହୋଇଛି। ସେହି ମତ୍ସ୍ୟକୁ ତାଙ୍କ ସେନା, ପୁତ୍ର, ଜ୍ଞାତି ଓ ବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହିତ ବଧ କରି, ପରେ ସମସ୍ତ କୁରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ କରିବି, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
4.73.13
भीमसेनश्च ये चान्ये तथैवेति तमब्रुवन् ॥ ४.७३.१३ ॥
ଭୀମସେନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସେହିପରି କହିଲେ।
4.73.14
तमब्रवीद्धर्मसुतो महात्मा ।
क्षमी वदान्यः कुपितं च भीमम्।
न प्रत्युपस्थास्यति चेत्सदारः ।
प्रसादने सम्यगथास्तु वध्यः ॥ ४.७३.१४ ॥
ମହାତ୍ମା ଧର୍ମପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ କହିଲେ — କ୍ଷମାଶୀଳ ଓ ଉଦାର ସେ, କ୍ରୋଧିତ ଭୀମଙ୍କୁ: ସେ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଆସି ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପ୍ରସନ୍ନ ନ କରିଲେ, ତେବେ ହିଁ ସେ ବଧ୍ୟ।
4.73.15
न हन्तव्यो दुरात्माऽयं विराटश्चापि तेऽर्जुन ॥ ४.७३.१५ ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଏହି ଦୁରାତ୍ମା ବିରାଟ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
4.73.16
श्वः प्रभाते प्रवेक्ष्यामः सभां सिंहासनेष्वपि ।
राजवेषेण संयुक्ताः स्थानमस्व स्वलंकृताः ॥ ४.७३.१६ ॥
ଆସନ୍ତା କାଲି ପ୍ରଭାତରେ ଆମେ ରାଜସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା, ସିଂହାସନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ, ରାଜବେଶରେ ସଜ୍ଜିତ ଓ ଭଲଭାବେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ; ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କର।
4.73.17
विराटो यदि तत्रस्थान्राजालङ्कारशोभितान् ।
राजलक्षणसंपन्नान्यदि तत्र न मंस्यते।
पश्चाद्धन्यामहे पार्थ विराटं सहबान्धवम् ॥ ४.७३.१७ ॥
ବିରାଟ ଯଦି ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ରାଜାଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ରାଜଲକ୍ଷଣସମ୍ପନ୍ନ ଲୋକଙ୍କୁ ରାଜା ବୋଲି ନ ମାନେ, ତେବେ ହେ ପାର୍ଥ, ପରେ ଆମେ ବିରାଟ ଓ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବୁ।
4.73.18
इतिकर्तव्यतां सर्वे मन्त्रयित्वा तु पाण्डवाः ।
न्यवसंश्चैव तां रात्रिं धर्मज्ञा धर्मवत्सलाः ॥ ४.७३.१८ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତେ କ'ଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ପରାମର୍ଶ କରି ସେହି ରାତ୍ରି ସେଠାରେ ରହିଲେ; ସେମାନେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମପ୍ରିୟ ଥିଲେ।
4.73.19
सहपुत्रेण मात्स्यः स संप्रहृष्टो नराधिपः ।
तां रात्रिमवसत्प्रीतः संप्रहृष्टेन चेतसा ॥ ४.७३.१९ ॥
ମତ୍ସ୍ୟ ଦେଶର ସେହି ନରାଧିପ ପୁତ୍ର ସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ସେହି ରାତ୍ରି ସେଠାରେ ରହିଲେ।