มหาภารตะ · อัธยายะ 4.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.73.1
प्रदाय वस्त्राणि किरीटमाली ।
विराटगेहे मुदितः सखीभ्यः ।
कृत्वा महर्तर्म तदाऽऽजिमध्ये ।
दिदृक्षया सोऽभिजगाम पार्थम् ॥ ४.७३.१ ॥
ผู้สวมมงกุฎ เมื่อได้มอบผ้านุ่งห่มให้แก่เหล่านางสหาย ผู้ปีติยินดีอยู่ในเรือนของท้าววิราฏ และหลังจากได้กระทำกิจอันยิ่งใหญ่ท่ามกลางการรบแล้ว ก็เสด็จไปหาปารถะ ด้วยปรารถนาจะได้เห็นพระองค์
4.73.2
तं प्रेक्षमाणस्त्वथ धर्मराजं ।
पप्रच्छ पार्थोऽथ स भीमसेनम्।
किं धर्मराजो हि यथापुरं मां ।
मुखं प्रतिच्छाद्य न चाह किंचित् ॥ ४.७३.२ ॥
เมื่อทอดพระเนตรพระเจ้าธรรมราช ปารถะจึงทูลถามภีมเสนว่า เหตุใดพระเจ้าธรรมราชจึงยังคงซ่อนพระพักตร์จากข้าพเจ้าเหมือนเดิม และมิได้ตรัสสิ่งใดเลย
4.73.3
तमेवमुक्त्वा परिशङ्कमानं ।
दृष्ट्वाऽर्जुनं भीमसेनं च राजा।
तदाऽब्रवीत्तावभिवीक्ष्य राज-
न्युधिष्ठिरस्तत्परिमृज्य रक्तम् ॥ ४.७३.३ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว เห็นอรชุนและภีมเสนผู้มีความหวาดระแวง พระราชาจึงทรงมองดูทั้งสองพระองค์ ทรงเช็ดคราบโลหิตออก แล้วจึงตรัสแก่ทั้งสองพระองค์
4.73.4
मन्युं नियच्छन्नुपविष्ट आसम् ॥ ४.७३.४ ॥
ทรงข่มความโศกและความโกรธไว้ แล้วประทับนิ่งอยู่
4.73.5
शुभार्ह राष्ट्रं न खिलीकृतं भवे-
द्वयं तु यस्मिन्सुखिनोऽभवाम।
क्रुद्धे तु वीरे त्वयि चाप्रतीते ।
राजा विराटो न लभेत शर्म ॥ ४.७३.५ ॥
แคว้นที่เราทั้งหลายเคยอยู่อย่างมีความสุข สมควรได้รับโชคดี และไม่ควรถูกทำลายให้รกร้าง แต่หากท่านผู้กล้า ท่านโกรธเคืองและไม่พอพระทัย พระเจ้าวิราฏก็จะไม่ได้รับความสงบสุข
4.73.6
अजानता तेन च शौर्यमाजौ ।
छन्नस्य सत्रेण बलं च पार्थ।
इदं विराटेन मयि प्रयुक्तं ।
त्वां वीक्षमाणो न गतोस्मि हर्षम् ॥ ४.७३.६ ॥
เพราะพระองค์ไม่ทรงทราบถึงความกล้าหาญและกำลังของข้าพเจ้าในการรบ พระองค์ผู้ปลอมพระองค์นั้นจึงได้ทำเช่นนี้ด้วยการปกปิดคล้ายพิธียัญ โอ ปารถะ ท้าววิราฏใช้การนี้กับข้าพเจ้า และแม้เห็นท่านอยู่ข้าพเจ้าก็มิได้รู้สึกยินดี
4.73.7
तेनाप्रमेयेन महाबलेन ।
तस्मिंस्तथोक्ते शममास्थितेन।
तं भीमसेनो बलवानमर्षी ।
धनंजयं क्रुद्धमुवाच वाक्यम् ॥ ४.७३.७ ॥
เมื่อผู้มีกำลังมหาศาลที่หาประมาณมิได้นั้นตรัสดังนี้และประทับนิ่งอยู่ ภีมเสนผู้มีกำลังแข็งแรงและไม่อดทนต่อความอยุติธรรม จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ธนัญชัยผู้กำลังโกรธ
4.73.8
न पार्थ नित्यं क्षमकालमाह ।
बृहस्पतिर्ज्ञानवतां वरिष्ठः ।
क्षमीह सर्वैः परिभूयतेसौ ।
यथा भुडङ्गो विषवीर्यहीनः ॥ ४.७३.८ ॥
โอ ปารถะ พฤหัสบดี ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รอบรู้ ย่อมกล่าวว่าเวลาแห่งความอดทนไม่ได้มีอยู่เสมอไป ที่นี่ผู้อดทนย่อมถูกทุกคนดูหมิ่น เหมือนงูที่สูญเสียพิษร้ายไปแล้ว
4.73.9
विराटमद्यैव निहत्य शीघ्रं ।
सपुत्रपौत्रं सकुलं ससैन्यम्।
योक्ष्यामहे धर्मसुतं च राज्ये ।
अद्यैव शीघ्रं त्वरिरेष मात्स्यः ॥ ४.७३.९ ॥
วันนี้เองเราจะสังหารท้าววิราฏอย่างรวดเร็ว พร้อมทั้งบุตร หลาน วงศ์ตระกูล และกองทัพของเขา แล้วเราจะตั้งบุตรแห่งธรรมให้ครองราชย์ วันนี้เองกษัตริย์แห่งมัตสยะผู้นี้กำลังรีบร้อนอยู่
4.73.10
अनेन पाञ्चालसुताऽथ कृष्णा ।
उपेक्षिता कीचकेनाभियुक्ता।
तस्मादयं नार्हति राजशब्दं ।
राजा भव त्वं नृप पार्थवीर्यात् ॥ ४.७३.१० ॥
เพราะเขา กฤษณาธิดาแห่งปัญจาละจึงถูกละเลย และถูกคีจกะเข้าคุกคาม ฉะนั้นเขาจึงไม่สมควรได้รับนามว่าพระราชา โอ พระราชา ขอพระองค์เองจงเป็นพระราชาด้วยพลังวีรภาพของปารถะเถิด
4.73.11
राजा कुरूणां च युधिष्ठिरोऽयं ।
मात्स्येषु राजा भवतु प्रवीरः
तं मात्स्यदेहं शतधा भिनद्मि ।
पूर्णोदकं कुम्भमिवाश्मनीह ॥ ४.७३.११ ॥
พระเจ้ายุธิษฐิระนี้เป็นกษัตริย์ของชาวกุรุ ขอให้วีรบุรุษผู้นั้นจงเป็นกษัตริย์แห่งมัตสยะด้วยเถิด ข้าพเจ้าจะทุบร่างของชาวมัตสยะนั้นให้แตกเป็นร้อยชิ้น ดุจทุบหม้อที่เต็มด้วยน้ำด้วยหินที่นี่
4.73.12
भवतः क्षमया राजन्त्सर्वे दोषाश्च नोऽभवन् ।
तं मात्स्यं सबलं हत्वा सपुत्रज्ञातिबान्धवम्।
पश्चाच्चैव कुरून्सर्वान्हनिष्यामि न संशयः ॥ ४.७३.१२ ॥
ข้าแต่พระราชา ด้วยความอดกลั้นของพระองค์ ความผิดทั้งปวงของพวกเราได้สิ้นไปแล้ว เมื่อข้าพเจ้าได้สังหารชาวมัตสยะนั้นพร้อมกับกองทัพ บุตร ญาติ และพงศ์พันธุ์ของเขาแล้ว ต่อจากนั้นข้าพเจ้าจะสังหารชาวกุรุทั้งปวงแน่นอน ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้
4.73.13
भीमसेनश्च ये चान्ये तथैवेति तमब्रुवन् ॥ ४.७३.१३ ॥
ภีมเสนและคนอื่น ๆ ก็กล่าวแก่พระองค์เช่นเดียวกัน
4.73.14
तमब्रवीद्धर्मसुतो महात्मा ।
क्षमी वदान्यः कुपितं च भीमम्।
न प्रत्युपस्थास्यति चेत्सदारः ।
प्रसादने सम्यगथास्तु वध्यः ॥ ४.७३.१४ ॥
บุตรแห่งธรรม ผู้มีจิตใจอันยิ่งใหญ่ ผู้อดทนและเอื้อเฟื้อ ได้ตรัสแก่ภีมะผู้กำลังโกรธว่า หากเขาไม่มาเฝ้าเราพร้อมด้วยภรรยาและขอขมาให้เรียบร้อย ก็ให้เขาถูกฆ่าเสียเถิด
4.73.15
न हन्तव्यो दुरात्माऽयं विराटश्चापि तेऽर्जुन ॥ ४.७३.१५ ॥
โอ อรชุน ท้าววิราฏผู้ชั่วร้ายนี้ก็ไม่ควรถูกท่านฆ่าเช่นกัน
4.73.16
श्वः प्रभाते प्रवेक्ष्यामः सभां सिंहासनेष्वपि ।
राजवेषेण संयुक्ताः स्थानमस्व स्वलंकृताः ॥ ४.७३.१६ ॥
พรุ่งนี้เมื่อรุ่งอรุณ เราจะเข้าไปในท้องพระโรง และนั่งบนพระที่นั่งสิงห์ด้วย พวกเราสวมเครื่องแต่งกายของกษัตริย์และประดับประดาอย่างงดงาม จงเตรียมที่นั่งของท่านเถิด
4.73.17
विराटो यदि तत्रस्थान्राजालङ्कारशोभितान् ।
राजलक्षणसंपन्नान्यदि तत्र न मंस्यते।
पश्चाद्धन्यामहे पार्थ विराटं सहबान्धवम् ॥ ४.७३.१७ ॥
หากท้าววิราฏไม่ยอมรับผู้ที่ยืนอยู่ที่นั่น ซึ่งประดับด้วยเครื่องอลังการของกษัตริย์และมีลักษณะของกษัตริย์บริบูรณ์ว่าเป็นกษัตริย์ ดังนั้น โอ ปารถะ ภายหลังเราจะสังหารท้าววิราฏพร้อมทั้งญาติของเขา
4.73.18
इतिकर्तव्यतां सर्वे मन्त्रयित्वा तु पाण्डवाः ।
न्यवसंश्चैव तां रात्रिं धर्मज्ञा धर्मवत्सलाः ॥ ४.७३.१८ ॥
ครั้นปรึกษากันว่าจะทำอย่างไรแล้ว ปาณฑพทั้งปวงก็พักอยู่ที่นั่นในคืนนั้น พวกเขาเป็นผู้รู้ธรรมและรักธรรม
4.73.19
सहपुत्रेण मात्स्यः स संप्रहृष्टो नराधिपः ।
तां रात्रिमवसत्प्रीतः संप्रहृष्टेन चेतसा ॥ ४.७३.१९ ॥
พระราชาแห่งมัตสยะ ผู้เป็นเจ้าแห่งมนุษย์ พร้อมด้วยบุตร ทรงปีติยินดียิ่งนัก และด้วยจิตใจที่เบิกบาน ทรงพักอยู่ที่นั่นในคืนนั้นด้วยความโปรดปราน