มหาภารตะ · อัธยายะ 4.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.77.1
यच्च वक्ष्याम्यहं तेऽद्य मा शङ्केथा युधिष्ठिर ।
इदं सनगरं राष्ट्रं सजनं सवधूजनम्।
युष्यभ्यं संप्रदास्यामि भोक्ष्याम्युच्छिष्टमेव च ॥ ४.७७.१ ॥
ยุธิษฐิระ ข้าจะบอกสิ่งที่ข้าจะกล่าวแก่ท่านในวันนี้ ท่านอย่าสงสัยเลย เมืองนี้ แคว้นนี้พร้อมทั้งประชาชนและสตรีทั้งหมด ข้าจะมอบให้แก่ท่านทั้งสิ้น ข้าจะเสวยเพียงสิ่งที่เหลือจากท่านเท่านั้น
4.77.2
अहं वद्धश्चिरं राजन्भुक्तभोगश्चिरं सुखम् ।
राज्यं दत्त्वा तु युष्मभ्यं प्रव्रजिष्यामि काननम् ॥ ४.७७.२ ॥
ข้าแก่แล้ว พระราชา และได้เสวยความสุขและสิ่งบำรุงบำเรอมาเป็นเวลานาน เมื่อมอบราชสมบัติให้แก่ท่านแล้ว ข้าจะออกเดินทางเข้าสู่ป่า
4.77.3
उत्तरां प्रतिगृह्णातु सव्यसाची धनंजयः ।
अयं ह्यौपयिको भर्ता तस्याः पुरुषसत्तमः ॥ ४.७७.३ ॥
ให้ธนัญชัย ผู้ยิงธนูได้ทั้งสองมือ รับอุตตรานี้ไปเถิด เขาคือสามีที่เหมาะสมสำหรับนาง เป็นบุรุษผู้ประเสริฐที่สุด
4.77.4
एवमुक्तो धर्मराजः पार्थपैक्षद्वनंजयम् ।
ईक्षितं चार्जुनो ज्ञात्वा मात्स्यं वचनमब्रवीत् ॥ ४.७७.४ ॥
เมื่อพระธรรมราชตรัสดังนี้ ก็ทอดพระเนตรไปยังธนัญชัย บุตรแห่งปฤถา อรชุนรู้ความหมายจากการมองนั้น จึงกล่าวตอบต่อพระดำรัสของกษัตริย์แห่งมัตสยะ
4.77.5
वयं वनान्तरात्प्राप्ता न ते राज्यं गृहामहे ।
किंतु दुर्योधनादीनां राज्ञां राज्यं गृहामहे ॥ ४.७७.५ ॥
พวกเรามาจากป่าอีกแห่งหนึ่ง เราไม่รับราชสมบัติของท่าน แต่ราชสมบัติของเหล่ากษัตริย์ มีทุรโยธน์เป็นต้น เราจะรับ
4.77.6
प्रतिगृह्णाम्यहं राजन्स्रुषं दुहितरं तव ।
युक्तो ह्यावां हि संबन्धो मात्स्यभारतवंशयोः ॥ ४.७७.६ ॥
ข้ารับธิดาของท่านเป็นสะใภ้ พระราชา ความเกี่ยวดองระหว่างวงศ์มัตสยะกับวงศ์ภารตะนี้เหมาะสมแก่เราทั้งสองฝ่ายอย่างแท้จริง
4.77.7
किमर्थं पाण्डवश्रेष्ठ भार्यां दुहितरं मम ।
प्रतिग्रहीतुं नेमां त्वं मया दत्तमिहेच्छसि ॥ ४.७७.७ ॥
ดูกรบุรุษผู้ประเสริฐแห่งปาณฑพ เหตุใดท่านจึงไม่ประสงค์จะรับธิดาของข้าเป็นภรรยา ซึ่งข้าได้มอบให้ที่นี่แล้ว
4.77.8
अन्तःपुरेऽहमुषितः सदा पश्यन्सुतां तव ।
सहस्यं च प्रकाशं च विश्वस्ता पितृवन्मयि ॥ ४.७७.८ ॥
ข้าพำนักอยู่ในที่ประทับฝ่ายในเสมอ คอยดูแลธิดาของท่าน นางไว้วางใจข้าดุจบิดา ทั้งในที่ลับและที่เปิดเผย
4.77.9
प्रियो बहुमतश्चाहं नर्तने गीतवादिते ।
आचार्यवच्च मां नित्यं मन्यते दुहिता तव ॥ ४.७७.९ ॥
ในการฟ้อนรำ การขับร้อง และการบรรเลงดนตรี ข้าเป็นที่รักและได้รับความนับถือจากนาง ธิดาของท่านมักถือข้าเป็นดุจอาจารย์อยู่เสมอ
4.77.10
वयस्यया तया राजन्सह संवत्सरोषितः ।
अतिशङ्का ततोऽस्थाने तव लोकस्य च प्रभो ॥ ४.७७.१० ॥
พระราชา ข้าได้อยู่กับสหายของนางนั้นเป็นเวลาหนึ่งปี ดูกรเจ้าผู้เป็นใหญ่ ขออย่าให้ท่านหรือประชาชนเกิดความระแวงเกินเหตุโดยไม่มีมูลเลย
4.77.11
तस्मादामन्त्रये त्वाऽद्य पुत्रार्थं मे विशांपते ।
सुद्धं जितेन्द्रियं मन्ये तस्याः शुद्धिः कृता मया ॥ ४.७७.११ ॥
เพราะฉะนั้น ดูกรเจ้าแห่งมนุษย์ บัดนี้ข้าขอร้องท่านเพื่อบุตรชายของข้า ข้าเห็นว่านางบริสุทธิ์และมีอินทรีย์สังวรแล้ว ความบริสุทธิ์ของนางข้าได้พิสูจน์แล้ว
4.77.12
स्नुषायां दुहितुर्वापि पुत्रे चात्मनि वा पुनः ।
अतिशङ्कां न पश्यामि तेन शुद्धिर्भविष्यति ॥ ४.७७.१२ ॥
ข้าไม่เห็นความระแวงเกินเหตุในสะใภ้ ในธิดา ในบุตร หรือแม้ในตัวท่านเอง ด้วยเหตุนั้นความบริสุทธิ์ของนางจะปรากฏ
4.77.13
अभिषङ्गादहं भीतो मिथ्याचारात्परंतप ।
स्रुषार्थमुत्तरां राजन्प्रतिगृह्णामि ते सुताम् ॥ ४.७७.१३ ॥
ดูกรผู้เผาผลาญศัตรู ข้ากลัวความระแวงในการประพฤติผิด พระราชา ข้าจึงรับอุตตราธิดาของท่านมาเป็นสะใภ้
4.77.14
स्वस्त्रीयो वासुदेवस्य साक्षाद्देवसुतो यथा ।
दयितश्चक्रहस्तस्य बलवानस्त्रकोविदः ॥ ४.७७.१४ ॥
เขาเป็นบุตรของพี่สาวของวาสุเทพ เป็นดุจบุตรของเทพเจ้า เป็นที่รักของผู้ถือจักร มีกำลังและชำนาญในอาวุธ
4.77.15
अभिमन्युर्गहाबाहुः पुत्रो मम विशांपते ।
जामाता तव युक्तो वै भर्ता च दुहितुस्तव ॥ ४.७७.१५ ॥
อภิมันยุ บุตรของข้า แขนใหญ่ ดูกรเจ้าแห่งประชาชน เหมาะสมที่จะเป็นลูกเขยของท่าน และเป็นสามีของธิดาของท่าน
4.77.16
उपपन्नं कुरुश्रेष्ठे कुन्तीपुत्रे धनंजये ।
सदैव धर्मनित्यश्च ज्ञातज्ञानश्च पाण्डवः ॥ ४.७७.१६ ॥
เหมาะสมแล้วสำหรับธนัญชัย ผู้ประเสริฐแห่งกุรุ บุตรแห่งกุนตี เขาเป็นผู้มั่นคงในธรรมเสมอ เป็นผู้รู้สิ่งที่พึงรู้ และเป็นปาณฑพ
4.77.17
यत्कृत्यं मन्यसे पार्थ क्रियतां तदनन्तरम् ।
सर्वे कामाः समृद्धा मे संबन्धी यस्य मेऽर्जुनः ॥ ४.७७.१७ ॥
ดูกรบุตรแห่งปฤถา หน้าที่ใดที่ท่านเห็นว่าควรทำ ขอให้ทำต่อไปทันที ความปรารถนาของข้าทั้งหมดสมหวังแล้ว เพราะอรชุนเป็นญาติของข้า
4.77.18
एवं ब्रुवति राजेन्द्रे कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अन्वजानत संबन्धं समये कृष्णमात्स्ययोः ॥ ४.७७.१८ ॥
เมื่อเจ้าแห่งกษัตริย์ตรัสดังนี้แล้ว ยุธิษฐิระ บุตรแห่งกุนตี ก็ยินยอมความเกี่ยวดองระหว่างกฤษณะกับมัตสยะ ตามกาลอันสมควร
4.77.19
दूतान्सर्वेषु मित्रेषु वासुदेवे च भारत ।
प्रेषयामास कौन्तेयो विराटश्च महीपतिः । ॥ ४.७७.१९ ॥
ดูกรภารตะ บุตรแห่งกุนตีและพระเจ้าวิราฏ ผู้เป็นเจ้าแผ่นดิน ได้ส่งทูตไปยังมิตรทั้งปวง และยังวาสุเทพด้วย
4.77.20
प्रतिगृह्य स्नुषार्थं वै दर्शयन्व्रतमात्मनः ।
शीलशौचसमाचारं लोकस्यावेद्य फल्गुनः ॥ ४.७७.२० ॥
เมื่อรับของกำนัลสำหรับสะใภ้แล้ว ฟัลคุนะ (อรชุน) ได้แสดงคำปฏิญาณและความประพฤติอันดีงามและบริสุทธิ์ของตน ให้โลกได้ประจักษ์
4.77.21
लोके विख्याप्य माहात्म्यं यशश्च स परंतपः ।
कृतार्थः शुचिरव्यग्रस्तुष्टिमानभवत्तदा ॥ ४.७७.२१ ॥
ครั้นได้ประกาศความยิ่งใหญ่และเกียรติยศของตนให้โลกรู้แล้ว ผู้แผดเผาศัตรูผู้นั้นจึงบรรลุจุดหมาย บริสุทธิ์ ไม่วุ่นวายใจ และพอใจในตนเอง
4.77.22
राजन्प्रीतोस्मि भद्रं ते सखा मेऽसि परन्तप ।
सुखमध्युषिताः सर्वे अज्ञातास्त्वयि पार्थिव ॥ ४.७७.२२ ॥
ข้าแต่พระราชา เราพอใจยิ่งนัก ขอให้ท่านจงเจริญสุข ข้าแต่ผู้แผดเผาศัตรู ท่านคือสหายของเรา ข้าแต่จอมปฐพี พวกเราทั้งหมดได้อยู่กับท่านอย่างสุขสบาย โดยไม่มีผู้ใดรู้จัก
4.77.23
विराटनगरे राजा धर्मात्मा संशितव्रतः ।
पूजितश्चाभिषिक्तश्च रत्नैश्च शतशोर्चितः ॥ ४.७७.२३ ॥
ในนครวิราฏ พระราชาผู้มีจิตใจชอบธรรมและมั่นคงในวัตรปฏิบัติ ได้รับการบูชา ได้รับการสรงน้ำอภิเษก และได้รับการบูชาด้วยอัญมณีนับร้อยครั้ง
4.77.24
तथा ब्रुवन्तं प्रसमीक्ष्य राजा ।
परं प्रहृष्टः स्वजनेन तेन।
स्नेहात्परिष्वज्य नृपो भुजाभ्यां ।
ददौ महार्थं कुरुपाण्डवानाम् ॥ ४.७७.२४ ॥
เมื่อทรงเห็นผู้นั้นกล่าวดังนี้ พระราชาก็ทรงยินดียิ่งนัก ทรงโอบกอดญาติผู้นั้นด้วยความรักด้วยพระกรทั้งสอง แล้วทรงพระราชทานของมีค่ามากแก่ชาวกุรุและปาณฑพ
4.77.25
समादिशन्दूतमथो समग्राः ॥ ४.७७.२५ ॥
แล้วทุกคนก็พร้อมใจกันสั่งการแก่ทูตนั้น
4.77.26
युधिष्ठिरश्चापि सुसंग्रहृष्टो ।
दुर्योधनाद्दूतमपश्यदागतम्।
स चाब्रवीद्धर्मराजं समेत्य ।
युधिष्ठिरं पाण्डवमुग्रवीर्यम् ॥ ४.७७.२६ ॥
แม้ยุธิษฐิระก็ทรงยินดียิ่งนัก และทรงเห็นทูตที่มาจากทุรโยธน์ ยุธิษฐิระผู้ปาณฑพผู้มีวีรภาพรุนแรง เสด็จเข้าไปหาพระธรรมราชาแล้วตรัสว่า
4.77.27
धनञ्जयेनासि पुनर्वनाय ।
प्रव्राजितः समये तिष्ठ पार्थः।
त्रयोदशे ह्येव किरीटमाली ।
संवत्सरे पाण्डवेयोऽद्य दृष्टः ॥ ४.७७.२७ ॥
ท่านถูกอรชุนส่งกลับเข้าป่าอีกครั้ง โอรสของพระปฤถาต้องคงอยู่จนถึงกำหนดเวลา วันนี้ปาณฑพผู้สวมมงกุฎได้ถูกพบเห็นในปีที่สิบสามนั่นเอง
4.77.28
ततोऽब्रवीद्धर्मसुतः प्रहस्य ।
क्षिप्रं गत्वा ब्रूहि सुयोधनं तम्।
पितामहः शान्तनवो ब्रवीतु ।
पूर्णो न पूर्णोऽद्य त्रयोदशो नः ॥ ४.७७.२८ ॥
ครั้นนั้นพระโอรสของพระธรรมทรงหัวเราะแล้วตรัสว่า "จงไปโดยเร็วและบอกสุยอธนะว่า ให้ปู่ภีษมะ โอรสของศานตนุ กล่าวเถิดว่าปีที่สิบสามของพวกเรานับว่าครบบริบูรณ์แล้วในวันนี้หรือยัง"
4.77.29
संवत्सरात्ते तु धनञ्जयेन ।
विष्फारितं गाण्डिवमाजिमध्ये।
पूर्णो न पूर्णो न इति ब्रवीतु ।
यदस्य सत्यं मम तत्प्रमाणम् ॥ ४.७७.२९ ॥
เมื่อครบปีของท่านแล้ว ธนัญชัยก็ได้ดึงคันธนูคาณฑีวะออกกลางสนามรบ ขอให้เขากล่าวว่า "ครบแล้ว" หรือ "ยังไม่ครบ" สิ่งใดเป็นความจริงของเขา สิ่งนั้นคือหลักฐานของข้าพเจ้า
4.77.30
तेनैवमुक्तः स निवृत्य दूतो ।
दुर्योधनं प्राप्य शशंस तत्त्वम् ॥ ४.७७.३० ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนี้ ทูตนั้นก็หันกลับ ไปถึงทุรโยธน์และรายงานความจริงนั้น
4.77.31
समेत्य दूतेन स राजपुत्रो ।
दुर्योधनो मन्त्रयामास तत्र।
भीष्मेण कर्णेन कृपेण चैव ।
द्रोणेन भूरिश्रवसा च सार्धम् ॥ ४.७७.३१ ॥
เมื่อได้พบปะกับทูต ราชกุมารทุรโยธน์จึงปรึกษาหารือกับภีษมะ กรรณะ กฤปะ โทรณะ และภูริศรวัส ณ ที่นั้น
4.77.32
संमन्त्र्य रात्रौ बहुभिः सुहृद्भि-
र्भीष्मोऽब्रवीद्धार्तराष्ट्रं महात्मा ।
तीर्णप्रतिज्ञेन धनंजयेन ।
विष्फारितं गाण्डिवमाजिमध्ये ॥ ४.७७.३२ ॥
ในเวลากลางคืน หลังจากปรึกษากับมิตรสหายผู้หวังดีหลายคนแล้ว ภีษมะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่จึงกล่าวกับโอรสของธฤตราษฎร์ว่า ธนัญชัยผู้ได้ปฏิบัติตามคำปฏิญาณจนสำเร็จ ได้ดึงคันธนูคาณฑีวะออกกลางสนามรบ
4.77.33
नेच्छन्त्यसत्येन सुरेन्द्रलोकं ।
पाण्डोः सुता ब्रह्मणश्चापि लोकम्।
तथ्यं च ते पथ्यमहं ब्रवीमि ।
स्वर्ग्यं यशस्यं परलोकपथ्यम् ॥ ४.७७.३३ ॥
โอรสของปาณฑุไม่ปรารถนาโลกของพระอินทร์ผู้เป็นใหญ่แห่งเทพ หรือแม้แต่โลกของพระพรหม ด้วยการกล่าวเท็จ ข้าพเจ้าจะกล่าวแก่ท่านซึ่งเป็นความจริงและเป็นประโยชน์ สิ่งที่นำไปสู่สวรรค์ เกียรติยศ และเป็นประโยชน์แก่โลกหน้า
4.77.34
कुन्तीसुतैस्त्वं समुपैहि सन्धिं ।
भुङ्क्ष्व स्वराज्यं सह पाण्डवेयैः।
युध्यस्व नोचेत्स्थिरबुद्धिराजौ ।
कुन्तीसुतैर्यद्यपि राज्यमिच्छेः ॥ ४.७७.३४ ॥
จงทำสัญญาสงบศึกกับโอรสของกุนตีเถิด จงครองราชอาณาจักรของตนร่วมกับปาณฑพ หากไม่ยอม ก็จงรบในสนามด้วยจิตใจมั่นคง แม้ท่านจะปรารถนาราชอาณาจักรจากโอรสของกุนตีก็ตาม
4.77.35
आन्तं न शक्यं कपटेन भोक्तुं ।
राज्यं परेषां महतां बलीनाम्।
जित्वा शत्रून्भुङ्क्ष्व राज्यं समग्रं ।
हतो भवान्भोक्ष्यति वज्रिलोकम् ॥ ४.७७.३५ ॥
การจะเสวยราชอาณาจักรของผู้อื่นซึ่งยิ่งใหญ่และมีกำลังนั้น โดยอาศัยการหลอกลวงโดยไม่รู้สึกเหนื่อยหน่ายนั้นเป็นไปไม่ได้ จงพิชิตศัตรูแล้วเสวยราชอาณาจักรทั้งหมดเถิด หากท่านถูกฆ่าตาย ท่านจะได้เสวยโลกของพระอินทร์
4.77.36
हतोस्मि तैर्वा सुरलोकमेमि ॥ ४.७७.३६ ॥
หรือหากข้าพเจ้าถูกพวกเขาฆ่า ข้าพเจ้าก็จะไปสู่โลกของเทพ
4.77.37
ते धार्तराष्ट्राः समयं निशम्य ।
तीर्णप्रतिज्ञस्य धनंजयस्य
संचिन्त्य सर्वे सहिताः सुहृद्भिः ।
सपार्थिवाः स्वानि गृहाणि जग्मुः ॥ ४.७७.३७ ॥
เมื่อได้ยินกำหนดเวลา และได้ทราบว่าคำปฏิญาณของธนัญชัยสำเร็จแล้ว โอรสของธฤตราษฎร์ทั้งหมดจึงปรึกษากันกับมิตรสหาย แล้วพร้อมด้วยเจ้านายของตน ก็กลับไปยังบ้านเรือนของตน