మహాభారతం · అధ్యాయం 4.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.78.1
ततस्त्रयोदशे वर्षे निवृत्ते पञ्च पाण्डवाः ।
उपप्लाव्ये विराटस्य वासं चक्रुः पुरोत्तमे ॥ ४.७८.१ ॥
అనంతరం పదమూడవ సంవత్సరం ముగియగా, ఐదుగురు పాండవులు విరాటుని ఉపప్లావ్య నగరంలో, ఆ శ్రేష్ఠ నగరంలో నివసించారు.
4.78.2
दूतान्मित्रेषु सर्वेषु ज्ञातिसंबन्धिकेष्वपि ।
प्रेषयामास कौन्तेयो विराटश्च महीपतिः ॥ ४.७८.२ ॥
కుంతీపుత్రుడు మరియు రాజు విరాటుడు అందరు మిత్రులకు, బంధువులకు కూడా దూతలను పంపారు.
4.78.3
तेषु तत्रोपविष्टेषु प्रेषितेषु ततस्ततः ।
तत्रागमन्महाबाहुर्वनमाली बलानुजः ॥ ४.७८.३ ॥
వారు అక్కడ సమావేశమై ఉండగా, అటు ఇటు పంపబడిన వారు వచ్చి చేరగా, బలరాముని తమ్ముడు, మహాబాహువైన వనమాలి అక్కడికి వచ్చాడు.
4.78.4
तस्मिन्काले निशम्याथ दूतवाक्यं जनार्दनः ।
दयितं स्वस्त्रियं पुत्रं सुभद्रायाः सुमानितम्।
अभिमन्युं समादाय रामेण सहितस्तदा ॥ ४.७८.४ ॥
ఆ సమయంలో దూతల మాట విని జనార్దనుడు, తన ప్రియమైన సోదరి సుభద్ర కుమారుడు, గౌరవనీయుడైన అభిమన్యుని తీసుకుని, బలరామునితో కలిసి బయలుదేరాడు.
4.78.5
सर्वयादवमुख्यैश्च संवृतः परवीरहा ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्विराटनगरं ययौ ॥ ४.७८.५ ॥
యాదవ ప్రముఖులందరిచే చుట్టుముట్టబడిన శత్రువీరులను సంహరించువాడు, శంఖ దుందుభుల ధ్వనితో విరాట నగరానికి వెళ్ళాడు.
4.78.6
कृतवर्मा च हार्दिक्यो युयुधानश्च सात्यकिः ।
अनाधृष्टिस्तथाऽक्रूरः सांबो निशठ एव च।
प्रद्युम्नश्च महाबाहुरुल्मुकश्च महाबलः ॥ ४.७८.६ ॥
కృతవర్మ, హార్దిక్యుడు, యుయుధానుడు సాత్యకి, అనాధృష్టి, అక్రూరుడు, సాంబుడు, నిశఠుడు, మహాబాహువైన ప్రద్యుమ్నుడు, మహాబలుడైన ఉల్ముకుడు కూడా (వచ్చారు).
4.78.7
अभिमन्युमुपादाय सह मात्रा परन्तपाः ।
कृष्णेन सहिताः सर्वे पाण्डवान्द्रष्टुमागताः ॥ ४.७८.७ ॥
అభిమన్యుడిని వెంటబెట్టుకుని, తల్లితో కలిసి, శత్రువులను దహించేవారందరూ కృష్ణునితో కలిసి పాండవులను చూడటానికి వచ్చారు.
4.78.8
इन्द्रसेनादयश्चैव रथैस्तैः सुसमाहितैः ।
उपेयुः सहिताः सर्वे परिसंवत्सरोषिताः ॥ ४.७८.८ ॥
ఇంద్రసేనుడు మొదలైనవారు కూడా ఆ బాగా సిద్ధమైన రథాలతో, పూర్తి ఒక సంవత్సరం నివసించిన వారందరూ కలిసి వచ్చారు.
4.78.9
दशनागसहस्राणि हयानां द्विगुणं तथा ।
रथानां नियुतं पूर्णं निखर्वं च पदातयः ॥ ४.७८.९ ॥
పది వేల ఏనుగులు, దానికి రెట్టింపు గుర్రాలు, పూర్తి ఒక నియుతం రథాలు, ఒక నిఖర్వం కాలిబంటులు.
4.78.10
वृष्ण्यन्धकाश्च शतशो भोजाश्च परमौजसः ।
अन्युर्वृष्णिशार्दूलं वासुदेवं महाबलम् ॥ ४.७८.१० ॥
వృష్ణులు, అంధకులు వందల సంఖ్యలో, అత్యంత తేజస్వులైన భోజులు కూడా, వృష్ణి సింహమైన మహాబలుడు వాసుదేవుని వద్దకు వెళ్లారు.
4.78.11
वासुदेवं तथाऽऽयान्तं श्रुत्वा पाण्डुसुतास्तदा ।
मात्स्येन सहिताः सर्वे प्रत्युद्याता जनार्दनम् ॥ ४.७८.११ ॥
వాసుదేవుడు వస్తున్నాడని విని, పాండుపుత్రులు అందరూ మత్స్య రాజుతో కలిసి జనార్దనుని ఎదుర్కోవడానికి వెళ్లారు.
4.78.12
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्मङ्गलैश्च जनार्दनम् ।
ववन्दुर्मुदिताः सर्वे पादयोस्तस्य पाण्डवाः।
मात्स्येन सहिताः सर्वे आनन्दाश्रुपरिप्लुताः ॥ ४.७८.१२ ॥
శంఖ దుందుభుల ధ్వనులతో, మంగళ ధ్వనులతో, సంతోషంతో ఉన్న పాండవులు జనార్దనునికి నమస్కరించారు; ఆయన పాదాలపై వంగి, మత్స్య రాజుతో కలిసి అందరూ, ఆనందాశ్రువులతో నిండినవారై.
4.78.13
तव कृष्ण प्रसादाद्वै वर्षाण्येतानि सर्वशः ।
त्रयोदशोपि दाशार्ह यथा स समयः कृतः ॥ ४.७८.१३ ॥
కృష్ణా, నీ అనుగ్రహం వల్ల ఈ పదమూడు సంవత్సరాలూ పూర్తిగా గడిచిపోయాయి, దాశార్హా, నిర్ణయించిన ఆ కాలం నెరవేరింది.
4.78.14
उषिताः स्मो जगन्नाथ त्वं नाथो नो जनार्दन ।
रक्षस्व देवदेवेश त्वामार्य शरणं गताः ॥ ४.७८.१४ ॥
జగన్నాథా, మేము గడిపాము; జనార్దనా, నీవే మా నాథుడవు. దేవదేవేశా, మమ్మల్ని రక్షించు; ఆర్యా, నీ శరణు కోరి వచ్చాము.
4.78.15
तान्वन्दूमानान्सहसा परिष्वज्य जनार्दनः ।
विराटस्य सहायांस्तान्सर्वयादवसंवृतः ॥ ४.७८.१५ ॥
యాదవులందరితో చుట్టబడిన జనార్దనుడు, నమస్కరిస్తున్న వారిని అకస్మాత్తుగా కౌగిలించుకున్నాడు; వారు విరాటుని సహాయకులు.
4.78.16
यथार्हं पूजयामास मुदा परमया युतः ।
वृष्णिवीराश्च तान्सर्वान्यथार्हं प्रतिपेदिरे ॥ ४.७८.१६ ॥
అత్యంత ఆనందంతో అతడు తగిన రీతిలో వారిని సత్కరించాడు; వృష్ణి వీరులు కూడా వారందరినీ తగిన విధంగా స్వీకరించారు.
4.78.17
कृष्णा च देवकीपुत्रं ववन्दे पादयोस्तथा ।
तामुद्यम्य सुकेशान्तां नयने परिमृज्य च ।
उवाच वाक्यं देवेशः सर्वयादवसन्निधौ ॥ ४.७८.१७ ॥
కృష్ణ కూడా దేవకీ పుత్రుని పాదాలకు నమస్కరించింది; అందమైన కేశాలున్న ఆమెను లేపి, ఆమె కన్నీరు తుడిచి, దేవేశుడు యాదవులందరి సమక్షంలో మాటలు పలికాడు.
4.78.18
मा शोकं कुरु कल्याणि धार्तराष्ट्रान्समाहितान् ।
अचिराद्धातयित्वाऽहं पार्थेन सहितः क्षितिम् ॥ ४.७८.१८ ॥
కల్యాణీ, శోకించకు; సమకూడిన ధృతరాష్ట్రుని కుమారులను త్వరలోనే చంపి, పార్థునితో కలిసి భూమిని నేను జయిస్తాను.
4.78.19
युधिष्ठिराय दास्यामि यातु ते मानसो ज्वरः ।
अभिमन्युना च पार्थेनरौक्मिणेयेन ते शपे ॥ ४.७८.१९ ॥
యుధిష్ఠిరునికి నేను ఇచ్చెదను; నీ మనస్సు యొక్క జ్వరం శాంతించుగాక. అభిమన్యుడు, పార్థుడు, రుక్మిణీ పుత్రుడు వీరిపై నేను ప్రమాణం చేస్తున్నాను.
4.78.20
सत्यमेतद्वचो मह्यमवैहि त्वमनिन्दिते ।
इत्युक्त्वा तां विसृज्याथ प्रीयमाणो युधिष्ठिरम्।
अन्वास्त वृष्णिशार्दूलः सह वृष्ण्यन्धकैस्तथा ॥ ४.७८.२० ॥
ఓ నిర్దోషీ, నా ఈ మాటను సత్యమని తెలుసుకో. ఇలా చెప్పి, ఆమెను పంపి, సంతోషించిన వృష్ణి సింహుడు వృష్ణులు, అంధకులతో కలిసి యుధిష్ఠిరుని సమీపించాడు.
4.78.21
काशिराजश्च शैब्यश्च भजमानौ युधिष्ठिरम् ।
अक्षौहिणीभ्यां सहितावागतौ पृथिवीपती ॥ ४.७८.२१ ॥
కాశీరాజు, శైబ్యుడు, యుధిష్ఠిరుని సేవిస్తూ, రెండు అక్షౌహిణుల సేనలతో కలిసి వచ్చారు — ఇద్దరూ భూపతులు.
4.78.22
अक्षौहिणीभिः पाञ्चालस्तिसृभिश्च महाबलः ।
द्रौपद्याश्च सुता वीराः शिखण्डी चापराजितः ॥ ४.७८.२२ ॥
మహాబలుడైన పాంచాల రాజు మూడు అక్షౌహిణుల సేనలతో, ద్రౌపది వీర పుత్రులు, అపరాజితుడైన శిఖండి కూడా వచ్చారు.
4.78.23
धृष्टद्युम्नश्च दुर्धर्षः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
उपप्लाव्यं ययुः शीघ्रं पाण्डवार्थे महाबलाः ॥ ४.७८.२३ ॥
దుర్ధర్షుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు, ఆయుధధారులలో శ్రేష్ఠుడు, ఇతర మహాబలులు పాండవుల కోసం శీఘ్రంగా ఉపప్లావ్యానికి వెళ్ళారు.
4.78.24
ततः शतसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
समीपमभिवर्तन्ते योधा यौधिष्ठिरं बलम् ॥ ४.७८.२४ ॥
అప్పుడు లక్షలు, పది లక్షలు, కోట్ల యోధులు యుధిష్ఠిరుని సేనకు సమీపంగా చేరుకుంటున్నారు.
4.78.25
समुद्रमिव धर्मान्ते स्रोतःश्रेष्ठाः पृथक्पृथक् ।
आपूरयन्महीपाला यज्वानो भूरिदक्षिणैः ।
वेदावभृथसंपन्नाः शूराः सर्वे तनुत्यजः ॥ ४.७८.२५ ॥
ధర్మాంతంలో సముద్రాన్ని శ్రేష్ఠమైన నదులు వేర్వేరుగా నింపినట్లు, విస్తారమైన దక్షిణలిచ్చే యజ్ఞకర్త రాజులు, వేదాలు మరియు అవభృథ స్నానంతో సంపన్నులైన శూరులు, శరీరాన్ని త్యజించడానికి సిద్ధమైనవారు అందరూ (సైన్యాన్ని) నింపారు.
4.78.26
तानागतानभिप्रेक्ष्य पार्थो ज्ञानभृतां वरः ।
पूजयामास विधिवद्यथार्हं राजसत्तमान् ॥ ४.७८.२६ ॥
వచ్చిన వారిని చూసి, జ్ఞానవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన పార్థుడు (అర్జునుడు) విధి ప్రకారం, యథాయోగ్యంగా ఆ శ్రేష్ఠ రాజులను పూజించాడు.
4.78.27
पारिबर्हं ददौ कृष्णः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
स्त्रियो वासांसि रत्नानि पृथक्पृथगनेकशः ॥ ४.७८.२७ ॥
కృష్ణుడు మహాత్ములైన పాండవులకు పారిబర్హం ఇచ్చాడు — స్త్రీలు, వస్త్రాలు, రత్నాలు, వేర్వేరుగా మరియు అనేక విధాలుగా.
4.78.28
राजानो राजपुत्राश्च निवृत्ते समये तथा ।
यथांर्ह पाण्डवश्रेष्ठैरवर्तन्ताभिपूजिताः।
आसन्प्रहृष्टमनसः पारिबर्हं ददुस्तदा ॥ ४.७८.२८ ॥
రాజులు, రాజకుమారులు, సమయం ముగిసినప్పుడు, పాండవులలో శ్రేష్ఠులచే యథాయోగ్యంగా పూజింపబడి, ప్రసన్న మనస్కులై అప్పుడు పారిబర్హం ఇచ్చారు.
4.78.29
सर्वेषु समवेतेषु राजभिर्वृष्णिभिः सह ।
विवाहो विधवद्राजन्ववृधे कुरुमात्स्ययोः ॥ ४.७८.२९ ॥
ఓ రాజా, సమావేశమైన రాజులందరితో, వృష్ణులతో కలిసి, కురు మరియు మత్స్య వంశాల వివాహం విధి ప్రకారం వృద్ధి చెందింది.
4.78.30
ततः शङ्खा मृदङ्गाश्च गोमुखा डिण्डिमास्तदा ।
अभिमन्योर्विवाहे तु नेदुर्मात्स्यस्य वेश्मनि ॥ ४.७८.३० ॥
అప్పుడు శంఖాలు, మృదంగాలు, గోముఖాలు, డిండిమాలు మోగాయి — అభిమన్యుని వివాహంలో మత్స్య రాజు భవనంలో.
4.78.31
उच्चावचान्मृगाञ्जघ्नुर्मेध्यांश्च शतशस्तथा ।
भक्ष्यान्नभोज्यपानानि प्रभूतान्यभ्यहारयन् ॥ ४.७८.३१ ॥
ఎత్తైన, తక్కువైన రకాల జింకలను, యజ్ఞానికి తగిన పవిత్ర జంతువులను వందల కొద్దీ వారు చంపారు; తినదగిన ఆహారం, భోజ్యాలు, పానీయాలను విస్తారంగా తెప్పించారు.
4.78.32
गायनाख्यानशीलाश्च नटा वैतालिकास्तथा ।
स्तुवन्तस्तानुपातिष्ठन्सूताश्च सह मागधैः ॥ ४.७८.३२ ॥
పాటలు, కథలు చెప్పడం స్వభావంగా కలిగిన నటులు, వైతాళికులు కూడా వచ్చారు; వారిని స్తుతిస్తూ సూతులు, మాగధులు వారితో కలిసి ఉపస్థితులయ్యారు.
4.78.33
स्त्रियो वृद्धास्तरुण्यश्च उत्सवे तस्य मङ्गले ।
द्रौपद्यन्तःपुरे चैव विराटस्य गृहे स्त्रियः ॥ ४.७८.३३ ॥
ఆ మంగళ ఉత్సవంలో వృద్ధ, యువ స్త్రీలు వచ్చారు; విరాటుని అంతఃపురంలో, గృహంలో ఉన్న స్త్రీలతో పాటు ద్రౌపది కూడా అక్కడ ఉపస్థితురాలైంది.
4.78.34
सुदेष्णां तु पुरस्कृत्य मत्स्यानामपि च स्त्रियः ।
आजग्मुश्चारुपीनाङ्ग्यः सुमृष्टमणिकुण्डलाः ॥ ४.७८.३४ ॥
సుదేష్ణను ముందుంచుకుని మత్స్యుల స్త్రీలు కూడా వచ్చారు; అందమైన, పుష్టమైన అవయవాలు కలిగి, బాగా మెరుగుపెట్టిన మణి కుండలాలు ధరించి.
4.78.35
वर्णोपपन्नास्ता नार्यो रूपवन्तयः स्वलंकृताः ।
सर्वासामभवत्कृष्णा रूपेण वपुषाऽधिका ॥ ४.७८.३५ ॥
ఆ స్త్రీలు మంచి వర్ణం కలిగి, రూపవతులై, బాగా అలంకరించుకున్నవారు; అయినా వారందరినీ మించి కృష్ణ (ద్రౌపది) రూపంలోనూ శరీర సౌందర్యంలోనూ అధికంగా ఉంది.
4.78.36
परिवार्योत्तरां श्लाघ्यां राजपुत्रीमलंकृताम् ।
सुतामिव महेन्द्रस्य पुरस्कृत्योपतस्थिरे ॥ ४.७८.३६ ॥
ప్రశంసనీయురాలైన, అలంకరించుకున్న రాజకుమారి ఉత్తరను చుట్టుముట్టి, ఆమెను ముందుంచుకుని, మహేంద్రుని కుమార్తెలా వారు ఆమె దగ్గర నిలిచారు.
4.78.37
भृङ्गारुं तु समादाय सौवर्णं जलपूरितम् ।
पार्थस्य हस्ते सहसा सुतामिन्दीवरेक्षणाम्।
स्नुषार्थं प्राक्षिपद्वारि विराटो वाहिनीपतिः ॥ ४.७८.३७ ॥
సేనాధిపతి విరాటుడు బంగారు నీటి పాత్రను తీసుకుని, అకస్మాత్తుగా పార్థుని చేతిలో, కమలనయనయైన కుమార్తె కోసం, కోడలి కోసం నీటిని పోశాడు.
4.78.38
तां प्रत्यगृह्णाकौन्तेयः सुतस्यार्थे महामनाः ।
सौभद्राश्चानवद्याङ्गो विराटतनयां तदा ॥ ४.७८.३८ ॥
మహామనుడైన కౌంతేయుడు (అర్జునుడు) కుమారుని కోసం ఆమెను స్వీకరించాడు; నిర్దోష అవయవాల సౌభద్రుడు (అభిమన్యుడు) అప్పుడు విరాటుని కుమార్తెను స్వీకరించాడు.
4.78.39
तत्रातिष्ठद्गृहीत्वा तु रूपमिन्द्रास्य धारयन् ।
स्नुषां तां परिगृह्णानः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ४.७८.३९ ॥
అక్కడ ఇంద్రుని రూపాన్ని ధరించి, ఆ కోడలిని స్వీకరిస్తూ కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు నిలిచాడు.
4.78.40
द्रुपदश्च विराटश्च शिखण्डी च महाबलः ।
युयुधानश्च शैब्यश्च धृष्टद्युम्नश्च सात्यकिः ॥ ४.७८.४० ॥
ద్రుపదుడు, విరాటుడు, మహాబలుడైన శిఖండి, యుయుధానుడు, శైబ్యుడు, ధృష్టద్యుమ్నుడు, సాత్యకి.
4.78.41
सप्तैतेऽक्षौहिणीपाला यज्वानो भूरिदक्षिणाः ।
पाण्डवं परिवार्यैते निवेशं चक्रिरे तदा ॥ ४.७८.४१ ॥
ఏడు అక్షౌహిణులకు రక్షకులైన వీరు, యజ్ఞం చేసేవారు, విస్తారమైన దక్షిణలిచ్చేవారు, పాండవుని చుట్టుముట్టి అప్పుడు శిబిరం ఏర్పరిచారు.
4.78.42
तत्रस्थायां तु सेनायां मात्स्यो धर्मभृतांवरः ।
प्रीतो दुहितरं गृह्य प्रददावभिमन्यवे ॥ ४.७८.४२ ॥
సేన అక్కడ విడిది చేసి ఉండగా, ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడైన మత్స్యరాజు విరాటుడు ప్రసన్నుడై తన కుమార్తెను తీసుకుని అభిమన్యునికి ఇచ్చాడు.
4.78.43
प्रतिगृह्योत्तरां पार्थः पुरस्कृत्य जनार्दनम् ।
विवाहं कारयामास सौभद्रस्य महात्मनः ॥ ४.७८.४३ ॥
పార్థుడు ఉత్తరను స్వీకరించి, జనార్దనుని ముందుంచి, మహాత్ముడైన సౌభద్రుని వివాహాన్ని జరిపించాడు.
4.78.44
ततो विवाहो ववृधे स्फीतः सर्वगुणान्वितः ।
सौभद्रस्याद्भुतं कर्म पितुस्तव पितुस्तदा ॥ ४.७८.४४ ॥
అప్పుడు వివాహం అత్యంత వైభవంగా, సర్వగుణాలతో కూడినదై విస్తరించింది; సౌభద్రుని అద్భుత కార్యాన్ని నీ తండ్రి తండ్రి అప్పుడు (చూశాడు).
4.78.45
धौम्यः शिष्यैः परिवृतो जुहावाग्नौ विधानतः ।
अग्निं प्रदक्षिणीकुर्वन्सौभद्रः पाणिमग्रहीत् ॥ ४.७८.४५ ॥
ధౌమ్యుడు శిష్యులతో చుట్టుముట్టబడి, విధిప్రకారం అగ్నిలో హోమం చేశాడు; అగ్నికి ప్రదక్షిణం చేస్తూ సౌభద్రుడు చేయి పట్టుకున్నాడు.
4.78.46
ततः पार्थाय संहृष्टो मात्स्यराजो धनं महत् ।
तस्मै शतसहस्राणि हयानां वातरंहसाम् ॥ ४.७८.४६ ॥
అప్పుడు సంతోషించిన మత్స్యరాజు పార్థునికి గొప్ప ధనాన్ని ఇచ్చాడు — గాలివేగంతో పరుగెత్తే లక్ష గుర్రాలను.
4.78.47
द्वे च नागशते मुख्ये धनं बहुविधं तदा ।
प्रादान्मात्स्यपतिर्हृष्टः कन्याधनमनुत्तमम् ॥ ४.७८.४७ ॥
మత్స్యపతి సంతోషించి, అప్పుడు రెండు వందల శ్రేష్ఠ ఏనుగులను, అనేక రకాల ధనాన్ని ఇచ్చాడు — అది కన్యాధనం అత్యుత్తమమైనది.
4.78.48
पारिबर्हं च पार्थेभ्यः प्रददौ मत्स्यपुङ्गवः ।
कृष्णेन सह कौन्तेयः प्रत्यगृह्णात्प्रभूतवत् ॥ ४.७८.४८ ॥
మత్స్యశ్రేష్ఠుడు పాండవులకు పారిబర్హం (బహుమతులు) కూడా ఇచ్చాడు; కృష్ణునితో కౌంతేయుడు వాటిని పుష్కలంగా స్వీకరించాడు.
4.78.49
कृते विवाहे तु तदा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
ब्राह्मणेभ्यो ददौ वित्तं यदुपाहरदच्युतः ॥ ४.७८.४९ ॥
వివాహం పూర్తయ్యాక ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు అచ్యుతుడు (కృష్ణుడు) తెచ్చిన ధనాన్ని బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడు.
4.78.50
गोसहस्राणि वस्त्राणि रत्नानि विविधानि च ।
भूषणानि च सर्वाणि यानानि शयनानि च ॥ ४.७८.५० ॥
వేలాది ఆవులు, వస్త్రాలు, వివిధ రత్నాలు, అన్ని ఆభరణాలు, వాహనాలు మరియు పడకలు.
4.78.51
नागरान्प्रीतिभिर्दिव्यैस्तर्पयामास भूपतिः ॥ ४.७८.५१ ॥
రాజు పౌరులను ప్రేమపూర్వక దివ్య బహుమతులతో సంతృప్తిపరిచాడు.
4.78.52
तन्महोत्सवसंकाशं हृष्टपुष्टजनाकुलम् ।
नगरं मत्स्यराजस्य शुशुभे भरतर्षभ ॥ ४.७८.५२ ॥
ఆ మత్స్యరాజు నగరం గొప్ప ఉత్సవంలా ఉంది, సంతోషంగా ఉన్న సమృద్ధ జనంతో నిండి ఉంది; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, అది ప్రకాశించింది.
4.78.53
पुरोहितैरमात्यैश्च पौरैर्जानपदैः सह ।
विराटो नृपतिः श्रीमान्सौभद्रायाभिमन्यवे ।
तां सुतामुत्तरां दत्त्वा मुमुदे परमं तदा ॥ ४.७८.५३ ॥
పురోహితులు, మంత్రులు, పౌరులు, గ్రామీణులతో కలిసి తేజోవంతుడైన విరాట రాజు తన కుమార్తె ఉత్తరను సుభద్రా కుమారుడు అభిమన్యునికి ఇచ్చి అప్పుడు ఎంతగానో ఆనందించాడు.
4.78.54
वृत्ते विवाहे हृष्टात्मा यदुवाच युधिष्ठिरः ।
तत्सर्वं कथयस्वेह कृतवन्तो यदुत्तरम् ॥ ४.७८.५४ ॥
వివాహం ముగిసినప్పుడు ఆనందమైన మనసుతో యుధిష్ఠిరుడు ఏమన్నాడో, తరువాత ఏమి చేశారో అంతా ఇక్కడ చెప్పండి.