มหาภารตะ · อัธยายะ 4.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.78.1
ततस्त्रयोदशे वर्षे निवृत्ते पञ्च पाण्डवाः ।
उपप्लाव्ये विराटस्य वासं चक्रुः पुरोत्तमे ॥ ४.७८.१ ॥
ครั้นเมื่อปีที่สิบสามผ่านไป ปาณฑพทั้งห้าก็พักอาศัยอยู่ในนครอุปปลาวยะ นครอันประเสริฐของท้าววิราฏ
4.78.2
दूतान्मित्रेषु सर्वेषु ज्ञातिसंबन्धिकेष्वपि ।
प्रेषयामास कौन्तेयो विराटश्च महीपतिः ॥ ४.७८.२ ॥
โอรสของกุนตีและท้าววิราฏกษัตริย์ผู้ครองแผ่นดิน ส่งทูตไปแจ้งแก่มิตรสหายทั้งปวง และแก่ญาติและเครือญาติด้วย
4.78.3
तेषु तत्रोपविष्टेषु प्रेषितेषु ततस्ततः ।
तत्रागमन्महाबाहुर्वनमाली बलानुजः ॥ ४.७८.३ ॥
ขณะที่พวกเขานั่งอยู่ที่นั่น และผู้ที่ถูกส่งไปก็มาถึงจากที่ต่างๆ วนมาลีผู้มีแขนกำยำ น้องชายของพลราม ก็มาถึงที่นั่น
4.78.4
तस्मिन्काले निशम्याथ दूतवाक्यं जनार्दनः ।
दयितं स्वस्त्रियं पुत्रं सुभद्रायाः सुमानितम्।
अभिमन्युं समादाय रामेण सहितस्तदा ॥ ४.७८.४ ॥
ครั้นได้ฟังคำของทูตในกาลนั้น พระชนารทนะ (พระกฤษณะ) จึงพาอภิมนยุ บุตรชายอันเป็นที่รักของน้องสาวสุภัทรา ผู้เป็นที่นับถืออย่างยิ่ง ไปด้วย และออกเดินทางพร้อมกับพระราม (พลราม)
4.78.5
सर्वयादवमुख्यैश्च संवृतः परवीरहा ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्विराटनगरं ययौ ॥ ४.७८.५ ॥
ทรงล้อมรอบด้วยยาทพผู้เป็นใหญ่ทั้งปวง ผู้ทำลายวีรบุรุษของข้าศึก เสด็จไปยังนครของท้าววิราฏ พร้อมเสียงสังข์และกลองศึก
4.78.6
कृतवर्मा च हार्दिक्यो युयुधानश्च सात्यकिः ।
अनाधृष्टिस्तथाऽक्रूरः सांबो निशठ एव च।
प्रद्युम्नश्च महाबाहुरुल्मुकश्च महाबलः ॥ ४.७८.६ ॥
กฤตวรมัน และหารทิกยะ ยุยุธานะ สาตยกิ อนาธฤษฏิ อักรูระ สามพ และนิศฐะ และปรัทยุมนผู้มีแขนกำยำ และอุลมุกผู้มีกำลังมหาศาล
4.78.7
अभिमन्युमुपादाय सह मात्रा परन्तपाः ।
कृष्णेन सहिताः सर्वे पाण्डवान्द्रष्टुमागताः ॥ ४.७८.७ ॥
ทุกคนพาอภิมนยุไปพร้อมกับมารดา ผู้ทำให้ข้าศึกเดือดร้อน มาพร้อมกับพระกฤษณะเพื่อเยี่ยมปาณฑพ
4.78.8
इन्द्रसेनादयश्चैव रथैस्तैः सुसमाहितैः ।
उपेयुः सहिताः सर्वे परिसंवत्सरोषिताः ॥ ४.७८.८ ॥
อินทรเสนะและคนอื่นๆ ก็มาด้วยเช่นกัน ด้วยรถศึกที่พร้อมเพรียงเหล่านั้น มาทั้งหมดรวมกัน หลังจากพำนักอยู่ที่นั่นครบหนึ่งปีเต็ม
4.78.9
दशनागसहस्राणि हयानां द्विगुणं तथा ।
रथानां नियुतं पूर्णं निखर्वं च पदातयः ॥ ४.७८.९ ॥
ช้างหนึ่งหมื่นเชือก ม้าเป็นสองเท่าของจำนวนนั้น รถศึกหนึ่งนิยุตะเต็ม และทหารเดินเท้าหนึ่งนิขรวะ
4.78.10
वृष्ण्यन्धकाश्च शतशो भोजाश्च परमौजसः ।
अन्युर्वृष्णिशार्दूलं वासुदेवं महाबलम् ॥ ४.७८.१० ॥
ชาววฤษณิและอันธกะหลายร้อยคน และชาวโภชะผู้มีพลังยิ่งใหญ่ ออกไปพบวาสุเทพ ผู้เป็นเสือแห่งวงศ์วฤษณิ ผู้ทรงพลังมหาศาล
4.78.11
वासुदेवं तथाऽऽयान्तं श्रुत्वा पाण्डुसुतास्तदा ।
मात्स्येन सहिताः सर्वे प्रत्युद्याता जनार्दनम् ॥ ४.७८.११ ॥
เมื่อได้ยินว่าวาสุเทพกำลังเสด็จมา บุตรทั้งหลายของปาณฑุพร้อมด้วยกษัตริย์แห่งมัตสยะ ทั้งหมดจึงออกไปต้อนรับพระชนารทนะ
4.78.12
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्मङ्गलैश्च जनार्दनम् ।
ववन्दुर्मुदिताः सर्वे पादयोस्तस्य पाण्डवाः।
मात्स्येन सहिताः सर्वे आनन्दाश्रुपरिप्लुताः ॥ ४.७८.१२ ॥
ด้วยเสียงสังข์ กลอง และถ้อยคำมงคล ปาณฑพผู้ปีติยินดีทั้งหมดถวายความเคารพพระชนารทนะ ก้มลงแทบพระบาทของพระองค์ ทุกคนพร้อมกับกษัตริย์แห่งมัตสยะ ล้นไปด้วยน้ำตาแห่งความปีติ
4.78.13
तव कृष्ण प्रसादाद्वै वर्षाण्येतानि सर्वशः ।
त्रयोदशोपि दाशार्ह यथा स समयः कृतः ॥ ४.७८.१३ ॥
ด้วยพระกรุณาของพระองค์ กฤษณะ ปีทั้งหลายนี้ล่วงผ่านไปทั้งหมดแล้ว แม้ปีที่สิบสามก็ผ่านไปแล้ว โอ้ทายาทแห่งทศารหะ ตามที่กำหนดสัญญาไว้
4.78.14
उषिताः स्मो जगन्नाथ त्वं नाथो नो जनार्दन ।
रक्षस्व देवदेवेश त्वामार्य शरणं गताः ॥ ४.७८.१४ ॥
พวกเราได้อยู่จนครบกำหนดแล้ว โอ้เจ้าแห่งโลก พระองค์คือที่พึ่งของพวกเรา โอ้ชนารทนะ โอ้เทพแห่งเทพทั้งหลาย ขอทรงคุ้มครองพวกเรา เพราะพวกเรามาพึ่งพระองค์ โอ้ผู้ประเสริฐ
4.78.15
तान्वन्दूमानान्सहसा परिष्वज्य जनार्दनः ।
विराटस्य सहायांस्तान्सर्वयादवसंवृतः ॥ ४.७८.१५ ॥
พระชนารทนะ ล้อมรอบด้วยยาทพทั้งปวง ทรงโอบกอดคนเหล่านั้นที่กำลังถวายความเคารพ ผู้เป็นพันธมิตรของท้าววิราฏ ทันที
4.78.16
यथार्हं पूजयामास मुदा परमया युतः ।
वृष्णिवीराश्च तान्सर्वान्यथार्हं प्रतिपेदिरे ॥ ४.७८.१६ ॥
ทรงให้เกียรติแก่พวกเขาตามสมควรด้วยความยินดียิ่ง และวีรชนแห่งวฤษณิก็ต้อนรับพวกเขาทั้งหมดตามสมควรเช่นกัน
4.78.17
कृष्णा च देवकीपुत्रं ववन्दे पादयोस्तथा ।
तामुद्यम्य सुकेशान्तां नयने परिमृज्य च ।
उवाच वाक्यं देवेशः सर्वयादवसन्निधौ ॥ ४.७८.१७ ॥
พระกฤษณาก็ถวายความเคารพแทบพระบาทของพระโอรสแห่งเทวกี แล้วทรงยกนางขึ้น เช็ดพระเนตร นางผู้มีเส้นผมงดงาม เจ้าแห่งเทพทั้งหลายจึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้ต่อหน้ายาทพทั้งปวง
4.78.18
मा शोकं कुरु कल्याणि धार्तराष्ट्रान्समाहितान् ।
अचिराद्धातयित्वाऽहं पार्थेन सहितः क्षितिम् ॥ ४.७८.१८ ॥
อย่าเศร้าโศกเลย โอ้ผู้เป็นมงคล เราจะสังหารบุตรของธฤตราษฎร์ที่รวมพลอยู่ในไม่ช้า และเราจะพิชิตแผ่นดินร่วมกับปารถะ
4.78.19
युधिष्ठिराय दास्यामि यातु ते मानसो ज्वरः ।
अभिमन्युना च पार्थेनरौक्मिणेयेन ते शपे ॥ ४.७८.१९ ॥
เราจะมอบแผ่นดินให้ยุธิษฐิระ ขอให้ไข้ในใจของนางสิ้นไป เราขอสาบานด้วยอภิมนยุ ด้วยปารถะ และด้วยบุตรของรุกมิณี
4.78.20
सत्यमेतद्वचो मह्यमवैहि त्वमनिन्दिते ।
इत्युक्त्वा तां विसृज्याथ प्रीयमाणो युधिष्ठिरम्।
अन्वास्त वृष्णिशार्दूलः सह वृष्ण्यन्धकैस्तथा ॥ ४.७८.२० ॥
โอ้หญิงผู้ไร้ที่ติ ขอให้เธอรู้ว่าถ้อยคำของเรานี้เป็นความจริง ครั้นตรัสดังนี้แล้วและส่งนางไป เสือแห่งวงศ์วฤษณิผู้ปีติยินดี ก็เสด็จไปหายุธิษฐิระพร้อมด้วยชาววฤษณิและอันธกะ
4.78.21
काशिराजश्च शैब्यश्च भजमानौ युधिष्ठिरम् ।
अक्षौहिणीभ्यां सहितावागतौ पृथिवीपती ॥ ४.७८.२१ ॥
กาศิราชและศไพบยะผู้บำรุงยุธิษฐิระ ต่างมาพร้อมด้วยกองทัพอักโษหิณีคนละสองกอง ทั้งสองเป็นจอมปฐพี
4.78.22
अक्षौहिणीभिः पाञ्चालस्तिसृभिश्च महाबलः ।
द्रौपद्याश्च सुता वीराः शिखण्डी चापराजितः ॥ ४.७८.२२ ॥
ท้าวปาญจาละผู้มีกำลังมหาศาลมาพร้อมด้วยกองทัพอักโษหิณีสามกอง พร้อมกับโอรสผู้กล้าหาญของเทราปที และศิขัณฑินผู้ไม่เคยพ่ายแพ้
4.78.23
धृष्टद्युम्नश्च दुर्धर्षः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
उपप्लाव्यं ययुः शीघ्रं पाण्डवार्थे महाबलाः ॥ ४.७८.२३ ॥
ธฤษฏทยุมนะผู้ไม่อาจต่อกรได้ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ถือศัสตราวุธ และวีรบุรุษผู้ทรงพลังอื่น ๆ รีบเดินทางไปยังอุปปลาวยะเพื่อประโยชน์ของปาณฑพ
4.78.24
ततः शतसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
समीपमभिवर्तन्ते योधा यौधिष्ठिरं बलम् ॥ ४.७८.२४ ॥
ครั้นแล้ว นักรบหลายแสน หลายล้าน และหลายสิบล้านก็เข้ามาใกล้กองทัพของยุธิษฐิระ
4.78.25
समुद्रमिव धर्मान्ते स्रोतःश्रेष्ठाः पृथक्पृथक् ।
आपूरयन्महीपाला यज्वानो भूरिदक्षिणैः ।
वेदावभृथसंपन्नाः शूराः सर्वे तनुत्यजः ॥ ४.७८.२५ ॥
ดังแม่น้ำสายประเสริฐที่แต่ละสายต่างไหลลงสู่มหาสมุทรเมื่อสิ้นพิธีธรรม ฉันใด กษัตริย์ผู้ประกอบยัญและถวายทักษิณามากมาย ผู้เชี่ยวชาญพระเวทและการอาบน้ำในตอนจบพิธี ทั้งหมดเป็นวีรบุรุษผู้พร้อมสละชีวิต ก็ต่างเติมเต็มกองทัพคนละสาย ฉันนั้น
4.78.26
तानागतानभिप्रेक्ष्य पार्थो ज्ञानभृतां वरः ।
पूजयामास विधिवद्यथार्हं राजसत्तमान् ॥ ४.७८.२६ ॥
ปารถะ (อรชุน) ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ทรงความรู้ เมื่อเห็นกษัตริย์เหล่านั้นมาถึง ก็ได้บูชาบรรดาจอมกษัตริย์ผู้ประเสริฐนั้นตามพิธีและตามสมควรแก่แต่ละพระองค์
4.78.27
पारिबर्हं ददौ कृष्णः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
स्त्रियो वासांसि रत्नानि पृथक्पृथगनेकशः ॥ ४.७८.२७ ॥
พระกฤษณะพระราชทานของขวัญในงานอภิเษกแก่บรรดาปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ได้แก่ สตรี ผ้านุ่งห่ม และรัตนะ แยกกันและมีหลายชนิด
4.78.28
राजानो राजपुत्राश्च निवृत्ते समये तथा ।
यथांर्ह पाण्डवश्रेष्ठैरवर्तन्ताभिपूजिताः।
आसन्प्रहृष्टमनसः पारिबर्हं ददुस्तदा ॥ ४.७८.२८ ॥
บรรดากษัตริย์และราชกุมารเมื่อสิ้นกาลนั้น ได้รับการต้อนรับจากผู้ประเสริฐแห่งปาณฑพตามสมควร จิตใจเปรมปรีดิ์ แล้วจึงถวายของขวัญในงานอภิเษกในคราวนั้น
4.78.29
सर्वेषु समवेतेषु राजभिर्वृष्णिभिः सह ।
विवाहो विधवद्राजन्ववृधे कुरुमात्स्ययोः ॥ ४.७८.२९ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อบรรดากษัตริย์และวฤษณีทั้งหมดมาประชุมพร้อมกัน งานอภิเษกระหว่างกุรุกับมัตสยะก็ดำเนินไปตามพิธีและเจริญรุ่งเรือง
4.78.30
ततः शङ्खा मृदङ्गाश्च गोमुखा डिण्डिमास्तदा ।
अभिमन्योर्विवाहे तु नेदुर्मात्स्यस्य वेश्मनि ॥ ४.७८.३० ॥
ครั้นนั้น สังข์ มฤทังคะ โคมุขะ และฑินฑิมะก็ดังขึ้นในงานอภิเษกของอภิมันยุ ภายในพระราชวังของกษัตริย์มัตสยะ
4.78.31
उच्चावचान्मृगाञ्जघ्नुर्मेध्यांश्च शतशस्तथा ।
भक्ष्यान्नभोज्यपानानि प्रभूतान्यभ्यहारयन् ॥ ४.७८.३१ ॥
พวกเขาล่าเนื้อทั้งสูงและต่ำนับร้อย และสัตว์ที่บริสุทธิ์ควรแก่การบูชายัญอื่น ๆ อีกด้วย และให้นำอาหาร เครื่องเคี้ยว เครื่องดื่ม และของกินมาอย่างอุดมสมบูรณ์
4.78.32
गायनाख्यानशीलाश्च नटा वैतालिकास्तथा ।
स्तुवन्तस्तानुपातिष्ठन्सूताश्च सह मागधैः ॥ ४.७८.३२ ॥
นักแสดงผู้ชำนาญการขับร้องและเล่านิทาน รวมทั้งไวตาลิกะผู้ปลุกกษัตริย์ด้วยคำสรรเสริญ ก็มาถึงเช่นกัน สูตะผู้เป็นนักเล่าเรื่องและกวีประจำราชสำนักพร้อมกับมาคธะ ต่างยืนสรรเสริญอยู่ใกล้พวกเขา
4.78.33
स्त्रियो वृद्धास्तरुण्यश्च उत्सवे तस्य मङ्गले ।
द्रौपद्यन्तःपुरे चैव विराटस्य गृहे स्त्रियः ॥ ४.७८.३३ ॥
ในงานฉลองมงคลของพระองค์นั้นมีสตรีทั้งสูงอายุและสาวรุ่น และเทราปทีพร้อมด้วยสตรีแห่งอันตःปุระและครัวเรือนของพิราฏะก็อยู่ที่นั่นด้วย
4.78.34
सुदेष्णां तु पुरस्कृत्य मत्स्यानामपि च स्त्रियः ।
आजग्मुश्चारुपीनाङ्ग्यः सुमृष्टमणिकुण्डलाः ॥ ४.७८.३४ ॥
สุเทษณาถูกนำหน้า บรรดาสตรีแห่งมัตสยะก็มาด้วยเช่นกัน งดงามรูปร่างอวบอิ่ม สวมต่างหูประดับอัญมณีที่ขัดเงาแล้ว
4.78.35
वर्णोपपन्नास्ता नार्यो रूपवन्तयः स्वलंकृताः ।
सर्वासामभवत्कृष्णा रूपेण वपुषाऽधिका ॥ ४.७८.३५ ॥
สตรีเหล่านั้นมีผิวพรรณงาม มีรูปโฉมและแต่งกายประดับประดาอย่างดี แต่ในหมู่นางทั้งหมด กฤษณาเหนือกว่าด้วยความงามและรูปร่าง
4.78.36
परिवार्योत्तरां श्लाघ्यां राजपुत्रीमलंकृताम् ।
सुतामिव महेन्द्रस्य पुरस्कृत्योपतस्थिरे ॥ ४.७८.३६ ॥
เจ้าหญิงอุตตราผู้ควรสรรเสริญและประดับประดาแล้ว บรรดานางล้อมรอบและนำหน้า พากันยืนเคียงข้างนาง ราวกับนางเป็นธิดาของพระมเหนทร
4.78.37
भृङ्गारुं तु समादाय सौवर्णं जलपूरितम् ।
पार्थस्य हस्ते सहसा सुतामिन्दीवरेक्षणाम्।
स्नुषार्थं प्राक्षिपद्वारि विराटो वाहिनीपतिः ॥ ४.७८.३७ ॥
วิราฏะ จอมทัพ หยิบภฤงคาระทองคำที่บรรจุน้ำ แล้วรีบเทลงบนมือของปารถะ (อรชุน) เพื่อประโยชน์แห่งธิดาดอกบัวเนตร เพื่อให้เป็นสะใภ้
4.78.38
तां प्रत्यगृह्णाकौन्तेयः सुतस्यार्थे महामनाः ।
सौभद्राश्चानवद्याङ्गो विराटतनयां तदा ॥ ४.७८.३८ ॥
บุตรแห่งกุนตีผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่รับนางไว้เพื่อประโยชน์ของบุตรชาย และโสเภาทริ (อภิมันยุ) ผู้มีอวัยวะไร้ที่ติ ก็รับธิดาของวิราฏะในครานั้น
4.78.39
तत्रातिष्ठद्गृहीत्वा तु रूपमिन्द्रास्य धारयन् ।
स्नुषां तां परिगृह्णानः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ४.७८.३९ ॥
ยุธิษฐิระ บุตรแห่งกุนตี ยืนอยู่ที่นั่น ทรงรูปร่างเหมือนพระอินทร์ รับสะใภ้ผู้นั้นไว้
4.78.40
द्रुपदश्च विराटश्च शिखण्डी च महाबलः ।
युयुधानश्च शैब्यश्च धृष्टद्युम्नश्च सात्यकिः ॥ ४.७८.४० ॥
ทรุปทะ และวิราฏะ ศิขัณฑินผู้มีกำลังมหาศาล ยุยุธานะ ศไพบยะ ธฤษฏทยุมนะ และสาตยกิ
4.78.41
सप्तैतेऽक्षौहिणीपाला यज्वानो भूरिदक्षिणाः ।
पाण्डवं परिवार्यैते निवेशं चक्रिरे तदा ॥ ४.७८.४१ ॥
ผู้พิทักษ์อักษอหิณีทั้งเจ็ดนี้ ผู้บำเพ็ญยัญและให้ทักษิณามาก ล้อมปาณฑพไว้ แล้วตั้งค่ายพักในครั้งนั้น
4.78.42
तत्रस्थायां तु सेनायां मात्स्यो धर्मभृतांवरः ।
प्रीतो दुहितरं गृह्य प्रददावभिमन्यवे ॥ ४.७८.४२ ॥
ขณะที่กองทัพตั้งค่ายอยู่ที่นั่น พระเจ้ามัตสยะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ทรงธรรม ทรงพอพระทัย จึงนำพระธิดามอบให้อภิมันยุ
4.78.43
प्रतिगृह्योत्तरां पार्थः पुरस्कृत्य जनार्दनम् ।
विवाहं कारयामास सौभद्रस्य महात्मनः ॥ ४.७८.४३ ॥
ปารถะ รับนางอุตตราแล้ว โดยมีพระชนารทนะนำหน้า ก็ให้จัดพิธีอภิเษกสมรสของโอรสของสุภัทรา ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
4.78.44
ततो विवाहो ववृधे स्फीतः सर्वगुणान्वितः ।
सौभद्रस्याद्भुतं कर्म पितुस्तव पितुस्तदा ॥ ४.७८.४४ ॥
การอภิเษกสมรสจึงดำเนินไปอย่างรุ่งเรือง บริบูรณ์ด้วยคุณความดีทั้งปวง และการกระทำอันน่าอัศจรรย์ของโอรสของสุภัทรา บิดาของพระปู่ของท่านได้ประจักษ์ในครั้งนั้น
4.78.45
धौम्यः शिष्यैः परिवृतो जुहावाग्नौ विधानतः ।
अग्निं प्रदक्षिणीकुर्वन्सौभद्रः पाणिमग्रहीत् ॥ ४.७८.४५ ॥
ธเมามีย์ล้อมรอบด้วยศิษย์ ได้บูชาในไฟตามพิธี โอรสของสุภัทราเดินวนรอบไฟไปทางขวา แล้วจับมือเจ้าสาว
4.78.46
ततः पार्थाय संहृष्टो मात्स्यराजो धनं महत् ।
तस्मै शतसहस्राणि हयानां वातरंहसाम् ॥ ४.७८.४६ ॥
จากนั้น พระราชามัตสยะทรงยินดียิ่ง ได้ถวายทรัพย์สมบัติอันมหาศาลแก่ปารถะ คือม้าหนึ่งแสนตัว วิ่งเร็วดังลม
4.78.47
द्वे च नागशते मुख्ये धनं बहुविधं तदा ।
प्रादान्मात्स्यपतिर्हृष्टः कन्याधनमनुत्तमम् ॥ ४.७८.४७ ॥
พระเจ้ามัตสยะทรงพอพระทัย ยังได้ถวายช้างชั้นเลิศสองร้อยเชือก และทรัพย์สมบัติหลากหลายชนิด นี่คือทรัพย์สินที่ให้เป็นค่าสินสอด ซึ่งยอดเยี่ยมที่สุด
4.78.48
पारिबर्हं च पार्थेभ्यः प्रददौ मत्स्यपुङ्गवः ।
कृष्णेन सह कौन्तेयः प्रत्यगृह्णात्प्रभूतवत् ॥ ४.७८.४८ ॥
ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มัตสยะ ยังได้มอบของกำนัลในการส่งตัวแก่ปาณฑพ และเการเตยะพร้อมกับพระกฤษณะ ได้รับไว้เป็นจำนวนมาก
4.78.49
कृते विवाहे तु तदा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
ब्राह्मणेभ्यो ददौ वित्तं यदुपाहरदच्युतः ॥ ४.७८.४९ ॥
เมื่อการอภิเษกสมรสเสร็จสิ้น พระยุธิษฐิระ โอรสของธรรม ได้ถวายทรัพย์ที่พระอัจยุตะนำมาแก่พวกพราหมณ์
4.78.50
गोसहस्राणि वस्त्राणि रत्नानि विविधानि च ।
भूषणानि च सर्वाणि यानानि शयनानि च ॥ ४.७८.५० ॥
โค นับพันตัว ผ้าผ่อน อัญมณีหลากชนิด เครื่องประดับทั้งปวง ยานพาหนะ และที่นอน
4.78.51
नागरान्प्रीतिभिर्दिव्यैस्तर्पयामास भूपतिः ॥ ४.७८.५१ ॥
พระราชาทรงให้ชาวเมืองอิ่มเอมด้วยของกำนัลทิพย์ที่ถวายด้วยความรัก
4.78.52
तन्महोत्सवसंकाशं हृष्टपुष्टजनाकुलम् ।
नगरं मत्स्यराजस्य शुशुभे भरतर्षभ ॥ ४.७८.५२ ॥
เมืองของพระเจ้ามัตสยะนั้น เหมือนงานมหาเทศกาล เต็มไปด้วยประชาชนที่ชื่นบานและอุดมสมบูรณ์ ข้าแต่ภรตรรษภะ ได้รุ่งเรืองงดงามยิ่งนัก
4.78.53
पुरोहितैरमात्यैश्च पौरैर्जानपदैः सह ।
विराटो नृपतिः श्रीमान्सौभद्रायाभिमन्यवे ।
तां सुतामुत्तरां दत्त्वा मुमुदे परमं तदा ॥ ४.७८.५३ ॥
พระเจ้าวิราฏ ผู้รุ่งโรจน์ พร้อมด้วยปุโรหิต อำมาตย์ ชาวเมือง และชาวชนบท เมื่อได้ยกพระธิดาอุตตราให้แก่อภิมันยุ โอรสของสุภัทรา ทรงปีติยินดียิ่งนักในครั้งนั้น
4.78.54
वृत्ते विवाहे हृष्टात्मा यदुवाच युधिष्ठिरः ।
तत्सर्वं कथयस्वेह कृतवन्तो यदुत्तरम् ॥ ४.७८.५४ ॥
เมื่อการอภิเษกสมรสเสร็จสิ้น พระยุธิษฐิระ ผู้มีใจชื่นบาน ตรัสว่า จงเล่าให้ข้าฟังในที่นี้ถึงทุกสิ่งที่พระองค์ตรัสไว้ และสิ่งที่ได้ทำต่อมาภายหลัง