Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.78

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

4.78.1

ततस्त्रयोदशे वर्षे निवृत्ते पञ्च पाण्डवाः ।
उपप्लाव्ये विराटस्य वासं चक्रुः पुरोत्तमे ॥ ४.७८.१ ॥

പിന്നെ പതിമൂന്നാം വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അഞ്ചു പാണ്ഡവരും വിരാടന്റെ ഉപപ്ലാവ്യ നഗരത്തിൽ, ആ ശ്രേഷ്ഠ നഗരത്തിൽ വാസമാക്കി.

4.78.2

दूतान्मित्रेषु सर्वेषु ज्ञातिसंबन्धिकेष्वपि ।
प्रेषयामास कौन्तेयो विराटश्च महीपतिः ॥ ४.७८.२ ॥

കുന്തീപുത്രനും മഹീപതിയായ വിരാടനും എല്ലാ മിത്രങ്ങളിലേക്കും ബന്ധുക്കളിലേക്കും ദൂതന്മാരെ അയച്ചു.

4.78.3

तेषु तत्रोपविष्टेषु प्रेषितेषु ततस्ततः ।
तत्रागमन्महाबाहुर्वनमाली बलानुजः ॥ ४.७८.३ ॥

അവർ അവിടെ ഇരുന്നിരിക്കെ, അങ്ങുമിങ്ങും അയക്കപ്പെട്ടവർ എത്തിയപ്പോൾ, ബലരാമന്റെ അനുജനായ മഹാബാഹു വനമാലി അവിടെ വന്നുചേർന്നു.

4.78.4

तस्मिन्काले निशम्याथ दूतवाक्यं जनार्दनः ।
दयितं स्वस्त्रियं पुत्रं सुभद्रायाः सुमानितम्।
अभिमन्युं समादाय रामेण सहितस्तदा ॥ ४.७८.४ ॥

ആ സമയം ദൂതന്മാരുടെ വാക്ക് കേട്ട ജനാർദ്ദനൻ, തന്റെ പ്രിയ സഹോദരി സുഭദ്രയുടെ ആദരണീയനായ പുത്രൻ അഭിമന്യുവിനെ കൂട്ടി, ബലരാമനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.

4.78.5

सर्वयादवमुख्यैश्च संवृतः परवीरहा ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्विराटनगरं ययौ ॥ ४.७८.५ ॥

യാദവപ്രമുഖരെല്ലാം ചുറ്റിലും നിൽക്കെ, ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്നവൻ ശംഖദുന്ദുഭി ഘോഷങ്ങളോടെ വിരാടനഗരത്തിലേക്ക് പോയി.

4.78.6

कृतवर्मा च हार्दिक्यो युयुधानश्च सात्यकिः ।
अनाधृष्टिस्तथाऽक्रूरः सांबो निशठ एव च।
प्रद्युम्नश्च महाबाहुरुल्मुकश्च महाबलः ॥ ४.७८.६ ॥

കൃതവർമ്മാവും ഹാർദിക്യനും, സാത്യകി യുയുധാനനും, അനാധൃഷ്ടിയും അക്രൂരനും, സാംബനും നിശഠനും, മഹാബാഹുവായ പ്രദ്യുമ്നനും മഹാബലനായ ഉൽമുകനും (വന്നു).

4.78.7

अभिमन्युमुपादाय सह मात्रा परन्तपाः ।
कृष्णेन सहिताः सर्वे पाण्डवान्द्रष्टुमागताः ॥ ४.७८.७ ॥

അഭിമന്യുവിനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, മാതാവിനോടൊപ്പം, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന അവരെല്ലാവരും കൃഷ്ണനോടൊപ്പം പാണ്ഡവരെ കാണാൻ വന്നു.

4.78.8

इन्द्रसेनादयश्चैव रथैस्तैः सुसमाहितैः ।
उपेयुः सहिताः सर्वे परिसंवत्सरोषिताः ॥ ४.७८.८ ॥

ഇന്ദ്രസേനൻ മുതലായവരും ആ നന്നായി ഒരുക്കിയ രഥങ്ങളോടെ, ഒരു വർഷം മുഴുവൻ താമസിച്ചവരെല്ലാം ഒന്നിച്ചു വന്നു.

4.78.9

दशनागसहस्राणि हयानां द्विगुणं तथा ।
रथानां नियुतं पूर्णं निखर्वं च पदातयः ॥ ४.७८.९ ॥

പതിനായിരം ആനകൾ, അതിന്റെ ഇരട്ടി കുതിരകൾ, പൂർണ്ണമായ ഒരു നിയുതം രഥങ്ങൾ, ഒരു നിഖർവം കാലാൾപ്പട.

4.78.10

वृष्ण्यन्धकाश्च शतशो भोजाश्च परमौजसः ।
अन्युर्वृष्णिशार्दूलं वासुदेवं महाबलम् ॥ ४.७८.१० ॥

വൃഷ്ണികളും അന്ധകരും നൂറുകണക്കിന് ആളുകളായി, അത്യന്തം ഓജസ്സുള്ള ഭോജരും, വൃഷ്ണികളിലെ സിംഹമായ മഹാബലനായ വാസുദേവനെ എതിരേറ്റു.

4.78.11

वासुदेवं तथाऽऽयान्तं श्रुत्वा पाण्डुसुतास्तदा ।
मात्स्येन सहिताः सर्वे प्रत्युद्याता जनार्दनम् ॥ ४.७८.११ ॥

വാസുദേവൻ വരുന്നുവെന്ന് കേട്ട് പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ എല്ലാവരും മത്സ്യരാജാവിനോടൊപ്പം ജനാർദ്ദനനെ എതിരേൽക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.

4.78.12

शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्मङ्गलैश्च जनार्दनम् ।
ववन्दुर्मुदिताः सर्वे पादयोस्तस्य पाण्डवाः।
मात्स्येन सहिताः सर्वे आनन्दाश्रुपरिप्लुताः ॥ ४.७८.१२ ॥

ശംഖുകളുടെയും ദുന്ദുഭികളുടെയും ഘോഷത്തോടും മംഗളശബ്ദങ്ങളോടും കൂടി, സന്തോഷിച്ച പാണ്ഡവരെല്ലാവരും ജനാർദ്ദനനെ വണങ്ങി; അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു, മത്സ്യരാജാവിനോടൊപ്പം എല്ലാവരും, ആനന്ദാശ്രുക്കളിൽ മുങ്ങിയവരായി.

4.78.13

तव कृष्ण प्रसादाद्वै वर्षाण्येतानि सर्वशः ।
त्रयोदशोपि दाशार्ह यथा स समयः कृतः ॥ ४.७८.१३ ॥

കൃഷ്ണാ, നിന്റെ കൃപയാൽ ഈ പതിമൂന്നു വർഷങ്ങളും പൂർണ്ണമായി കഴിഞ്ഞു, ദാശാർഹാ, നിശ്ചയിച്ച ആ കാലാവധിയും തികഞ്ഞു.

4.78.14

उषिताः स्मो जगन्नाथ त्वं नाथो नो जनार्दन ।
रक्षस्व देवदेवेश त्वामार्य शरणं गताः ॥ ४.७८.१४ ॥

ജഗന്നാഥാ, ഞങ്ങൾ വസിച്ചു കഴിഞ്ഞു; ജനാർദ്ദനാ, നീയാണ് ഞങ്ങളുടെ നാഥൻ. ദേവദേവേശാ, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കേണമേ; ആര്യാ, നിന്റെ ശരണം തേടി വന്നിരിക്കുന്നു.

4.78.15

तान्वन्दूमानान्सहसा परिष्वज्य जनार्दनः ।
विराटस्य सहायांस्तान्सर्वयादवसंवृतः ॥ ४.७८.१५ ॥

യാദവരെല്ലാം ചുറ്റിയിരിക്കെ വന്ദിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവരെ ജനാർദ്ദനൻ പെട്ടെന്ന് ആലിംഗനം ചെയ്തു; അവർ വിരാടന്റെ സഹായികളായിരുന്നു.

4.78.16

यथार्हं पूजयामास मुदा परमया युतः ।
वृष्णिवीराश्च तान्सर्वान्यथार्हं प्रतिपेदिरे ॥ ४.७८.१६ ॥

അതിമഹത്തായ സന്തോഷത്തോടെ അവൻ അർഹമായ വിധം അവരെ ആദരിച്ചു; വൃഷ്ണി വീരന്മാരും അവരെയെല്ലാം അർഹമായ വിധം സ്വീകരിച്ചു.

4.78.17

कृष्णा च देवकीपुत्रं ववन्दे पादयोस्तथा ।
तामुद्यम्य सुकेशान्तां नयने परिमृज्य च ।
उवाच वाक्यं देवेशः सर्वयादवसन्निधौ ॥ ४.७८.१७ ॥

കൃഷ്ണയും ദേവകീപുത്രന്റെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി; സുന്ദരമായ മുടിയുള്ള അവളെ ഉയർത്തി, അവളുടെ കണ്ണുകൾ തുടച്ച്, ദേവേശൻ എല്ലാ യാദവരുടെയും സന്നിധിയിൽ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

4.78.18

मा शोकं कुरु कल्याणि धार्तराष्ट्रान्समाहितान् ।
अचिराद्धातयित्वाऽहं पार्थेन सहितः क्षितिम् ॥ ४.७८.१८ ॥

കല്യാണീ, ദുഃഖിക്കരുത്; ഒന്നിച്ചുകൂടിയിരിക്കുന്ന ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ ഉടൻ വധിച്ച്, പാർത്ഥനോടൊപ്പം ഞാൻ ഭൂമിയെ ജയിക്കും.

4.78.19

युधिष्ठिराय दास्यामि यातु ते मानसो ज्वरः ।
अभिमन्युना च पार्थेनरौक्मिणेयेन ते शपे ॥ ४.७८.१९ ॥

യുധിഷ്ഠിരന് ഞാൻ നൽകും; നിന്റെ മനസ്സിലെ ജ്വരം ശമിക്കട്ടെ. അഭിമന്യുവിന്റെയും പാർത്ഥന്റെയും രുക്മിണീപുത്രന്റെയും പേരിൽ ഞാൻ സത്യം ചെയ്യുന്നു.

4.78.20

सत्यमेतद्वचो मह्यमवैहि त्वमनिन्दिते ।
इत्युक्त्वा तां विसृज्याथ प्रीयमाणो युधिष्ठिरम्।
अन्वास्त वृष्णिशार्दूलः सह वृष्ण्यन्धकैस्तथा ॥ ४.७८.२० ॥

കുറ്റമറ്റവളേ, എന്റെ ഈ വാക്ക് സത്യമെന്നറിയുക. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവളെ യാത്രയാക്കി, സന്തുഷ്ടനായ വൃഷ്ണിസിംഹൻ വൃഷ്ണികളും അന്ധകരുമൊത്ത് യുധിഷ്ഠിരന്റെ അരികിൽ ചെന്നു.

4.78.21

काशिराजश्च शैब्यश्च भजमानौ युधिष्ठिरम् ।
अक्षौहिणीभ्यां सहितावागतौ पृथिवीपती ॥ ४.७८.२१ ॥

കാശിരാജാവും ശൈബ്യനും യുധിഷ്ഠിരനെ ഭജിച്ചുകൊണ്ട് രണ്ട് അക്ഷൗഹിണി സേനകളോടെ വന്നു — ഇരുവരും ഭൂപതികൾ.

4.78.22

अक्षौहिणीभिः पाञ्चालस्तिसृभिश्च महाबलः ।
द्रौपद्याश्च सुता वीराः शिखण्डी चापराजितः ॥ ४.७८.२२ ॥

മഹാബലനായ പാഞ്ചാല രാജാവ് മൂന്ന് അക്ഷൗഹിണി സേനകളോടെ, ദ്രൗപദിയുടെ വീരപുത്രന്മാരും, അപരാജിതനായ ശിഖണ്ഡിയും വന്നു.

4.78.23

धृष्टद्युम्नश्च दुर्धर्षः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
उपप्लाव्यं ययुः शीघ्रं पाण्डवार्थे महाबलाः ॥ ४.७८.२३ ॥

ദുർധർഷനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും, ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും, മറ്റ് മഹാബലരും പാണ്ഡവർക്കായി വേഗത്തിൽ ഉപപ്ലാവ്യത്തിലേക്ക് പോയി.

4.78.24

ततः शतसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
समीपमभिवर्तन्ते योधा यौधिष्ठिरं बलम् ॥ ४.७८.२४ ॥

അപ്പോൾ നൂറായിരം, പ്രയുതം, അർബുദം യോദ്ധാക്കൾ യുധിഷ്ഠിരന്റെ സേനയുടെ അരികിലേക്ക് എത്തുന്നു.

4.78.25

समुद्रमिव धर्मान्ते स्रोतःश्रेष्ठाः पृथक्पृथक् ।
आपूरयन्महीपाला यज्वानो भूरिदक्षिणैः ।
वेदावभृथसंपन्नाः शूराः सर्वे तनुत्यजः ॥ ४.७८.२५ ॥

ധർമ്മാന്തത്തിൽ സമുദ്രത്തെ ശ്രേഷ്ഠമായ നദികൾ വെവ്വേറെ നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, ധാരാളം ദക്ഷിണ നൽകിയ യജ്ഞകർത്താക്കളായ രാജാക്കന്മാർ, വേദങ്ങളിലും അവഭൃഥസ്നാനത്തിലും സമ്പന്നരായ ശൂരന്മാർ, ശരീരം ത്യജിക്കാൻ തയ്യാറായ എല്ലാവരും വെവ്വേറെ (സൈന്യത്തെ) നിറച്ചു.

4.78.26

तानागतानभिप्रेक्ष्य पार्थो ज्ञानभृतां वरः ।
पूजयामास विधिवद्यथार्हं राजसत्तमान् ॥ ४.७८.२६ ॥

വന്നെത്തിയ അവരെ കണ്ട്, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പാർത്ഥൻ (അർജുനൻ) വിധിപ്രകാരം, യോഗ്യതയ്ക്കനുസരിച്ച് ആ ശ്രേഷ്ഠരാജാക്കന്മാരെ പൂജിച്ചു.

4.78.27

पारिबर्हं ददौ कृष्णः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
स्त्रियो वासांसि रत्नानि पृथक्पृथगनेकशः ॥ ४.७८.२७ ॥

കൃഷ്ണൻ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവർക്ക് പാരിബർഹം നൽകി — സ്ത്രീകൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, രത്നങ്ങൾ, വെവ്വേറെയും പല വിധത്തിലും.

4.78.28

राजानो राजपुत्राश्च निवृत्ते समये तथा ।
यथांर्ह पाण्डवश्रेष्ठैरवर्तन्ताभिपूजिताः।
आसन्प्रहृष्टमनसः पारिबर्हं ददुस्तदा ॥ ४.७८.२८ ॥

രാജാക്കന്മാരും രാജകുമാരന്മാരും, സമയം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠരാൽ യോഗ്യതയ്ക്കനുസരിച്ച് പൂജിക്കപ്പെട്ട്, സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ അപ്പോൾ പാരിബർഹം നൽകി.

4.78.29

सर्वेषु समवेतेषु राजभिर्वृष्णिभिः सह ।
विवाहो विधवद्राजन्ववृधे कुरुमात्स्ययोः ॥ ४.७८.२९ ॥

രാജാവേ, ഒത്തുചേർന്ന എല്ലാ രാജാക്കന്മാരോടും വൃഷ്ണികളോടുമൊപ്പം, കുരുക്കളുടെയും മത്സ്യരുടെയും വിവാഹം വിധിപ്രകാരം വളർന്നു.

4.78.30

ततः शङ्खा मृदङ्गाश्च गोमुखा डिण्डिमास्तदा ।
अभिमन्योर्विवाहे तु नेदुर्मात्स्यस्य वेश्मनि ॥ ४.७८.३० ॥

അപ്പോൾ ശംഖുകളും മൃദംഗങ്ങളും ഗോമുഖങ്ങളും ഡിണ്ഡിമങ്ങളും മുഴങ്ങി — അഭിമന്യുവിന്റെ വിവാഹത്തിൽ മത്സ്യരാജാവിന്റെ മന്ദിരത്തിൽ.

4.78.31

उच्चावचान्मृगाञ्जघ्नुर्मेध्यांश्च शतशस्तथा ।
भक्ष्यान्नभोज्यपानानि प्रभूतान्यभ्यहारयन् ॥ ४.७८.३१ ॥

ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ വിവിധ മൃഗങ്ങളെയും യാഗയോഗ്യമായ പവിത്ര മൃഗങ്ങളെയും അവർ നൂറുകണക്കിന് കൊന്നു; ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളും ഭോജ്യങ്ങളും പാനീയങ്ങളും ധാരാളമായി കൊണ്ടുവരുത്തി.

4.78.32

गायनाख्यानशीलाश्च नटा वैतालिकास्तथा ।
स्तुवन्तस्तानुपातिष्ठन्सूताश्च सह मागधैः ॥ ४.७८.३२ ॥

പാട്ടും കഥപറച്ചിലും സ്വഭാവമായുള്ള നടന്മാരും വൈതാളികരും എത്തി; അവരെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് സൂതന്മാരും മാഗധന്മാരും അവരോടൊപ്പം നിന്നു.

4.78.33

स्त्रियो वृद्धास्तरुण्यश्च उत्सवे तस्य मङ्गले ।
द्रौपद्यन्तःपुरे चैव विराटस्य गृहे स्त्रियः ॥ ४.७८.३३ ॥

ആ മംഗളോത്സവത്തിൽ വൃദ്ധകളും യുവതികളുമായ സ്ത്രീകൾ എത്തി; വിരാടന്റെ അന്തഃപുരത്തിലെയും ഗൃഹത്തിലെയും സ്ത്രീകളോടൊപ്പം ദ്രൗപദിയും അവിടെ എത്തി.

4.78.34

सुदेष्णां तु पुरस्कृत्य मत्स्यानामपि च स्त्रियः ।
आजग्मुश्चारुपीनाङ्ग्यः सुमृष्टमणिकुण्डलाः ॥ ४.७८.३४ ॥

സുദേഷ്ണയെ മുൻനിർത്തി മത്സ്യരാജ്യത്തെ സ്ത്രീകളും എത്തി; സുന്ദരവും പുഷ്ടവുമായ അവയവങ്ങളുള്ളവരും, നന്നായി മിനുക്കിയ മണികുണ്ഡലങ്ങൾ അണിഞ്ഞവരുമായി.

4.78.35

वर्णोपपन्नास्ता नार्यो रूपवन्तयः स्वलंकृताः ।
सर्वासामभवत्कृष्णा रूपेण वपुषाऽधिका ॥ ४.७८.३५ ॥

ആ സ്ത്രീകൾ നല്ല വർണ്ണമുള്ളവരും സുന്ദരികളും നന്നായി അലങ്കരിച്ചവരുമായിരുന്നു; എന്നാൽ അവരെല്ലാവരെയും കവിഞ്ഞ് കൃഷ്ണ (ദ്രൗപദി) രൂപത്തിലും ശരീരസൗന്ദര്യത്തിലും മികച്ചവളായിരുന്നു.

4.78.36

परिवार्योत्तरां श्लाघ्यां राजपुत्रीमलंकृताम् ।
सुतामिव महेन्द्रस्य पुरस्कृत्योपतस्थिरे ॥ ४.७८.३६ ॥

പ്രശംസനീയയും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളുമായ രാജകുമാരി ഉത്തരയെ വലയം ചെയ്ത്, അവളെ മുൻനിർത്തി, മഹേന്ദ്രന്റെ പുത്രിയെപ്പോലെ അവർ അവളുടെ അരികിൽ നിന്നു.

4.78.37

भृङ्गारुं तु समादाय सौवर्णं जलपूरितम् ।
पार्थस्य हस्ते सहसा सुतामिन्दीवरेक्षणाम्।
स्नुषार्थं प्राक्षिपद्वारि विराटो वाहिनीपतिः ॥ ४.७८.३७ ॥

സേനാപതിയായ വിരാടൻ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ജലപാത്രം എടുത്ത് പെട്ടെന്ന് പാർത്ഥന്റെ കയ്യിൽ, താമരക്കണ്ണുള്ള മകളെ മരുമകളാക്കുന്നതിനായി വെള്ളം ഒഴിച്ചു.

4.78.38

तां प्रत्यगृह्णाकौन्तेयः सुतस्यार्थे महामनाः ।
सौभद्राश्चानवद्याङ्गो विराटतनयां तदा ॥ ४.७८.३८ ॥

മഹാമനസ്കനായ കൗന്തേയൻ (അർജുനൻ) മകനുവേണ്ടി അവളെ സ്വീകരിച്ചു; കുറ്റമറ്റ അവയവങ്ങളുള്ള സൗഭദ്രൻ (അഭിമന്യു) അപ്പോൾ വിരാടന്റെ മകളെ സ്വീകരിച്ചു.

4.78.39

तत्रातिष्ठद्गृहीत्वा तु रूपमिन्द्रास्य धारयन् ।
स्नुषां तां परिगृह्णानः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ४.७८.३९ ॥

അവിടെ ഇന്ദ്രന്റെ രൂപം ധരിച്ച്, ആ മരുമകളെ സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട് കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ നിന്നു.

4.78.40

द्रुपदश्च विराटश्च शिखण्डी च महाबलः ।
युयुधानश्च शैब्यश्च धृष्टद्युम्नश्च सात्यकिः ॥ ४.७८.४० ॥

ദ്രുപദനും വിരാടനും, മഹാബലനായ ശിഖണ്ഡിയും, യുയുധാനനും, ശൈബ്യനും, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും, സാത്യകിയും.

4.78.41

सप्तैतेऽक्षौहिणीपाला यज्वानो भूरिदक्षिणाः ।
पाण्डवं परिवार्यैते निवेशं चक्रिरे तदा ॥ ४.७८.४१ ॥

ഏഴ് അക്ഷൗഹിണികളുടെ സംരക്ഷകരായ ഇവർ, യാഗം ചെയ്യുന്നവർ, ധാരാളം ദക്ഷിണ നൽകുന്നവർ, പാണ്ഡവനെ ചുറ്റി അപ്പോൾ പാളയം ഉറപ്പിച്ചു.

4.78.42

तत्रस्थायां तु सेनायां मात्स्यो धर्मभृतांवरः ।
प्रीतो दुहितरं गृह्य प्रददावभिमन्यवे ॥ ४.७८.४२ ॥

സേന അവിടെ തങ്ങിനിൽക്കുമ്പോൾ, ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മത്സ്യരാജാവ് വിരാടൻ സന്തുഷ്ടനായി തന്റെ മകളെ എടുത്ത് അഭിമന്യുവിന് നൽകി.

4.78.43

प्रतिगृह्योत्तरां पार्थः पुरस्कृत्य जनार्दनम् ।
विवाहं कारयामास सौभद्रस्य महात्मनः ॥ ४.७८.४३ ॥

പാർത്ഥൻ ഉത്തരയെ സ്വീകരിച്ചു, ജനാർദ്ദനനെ മുൻനിർത്തി, മഹാത്മാവായ സൗഭദ്രന്റെ വിവാഹം നടത്തി.

4.78.44

ततो विवाहो ववृधे स्फीतः सर्वगुणान्वितः ।
सौभद्रस्याद्भुतं कर्म पितुस्तव पितुस्तदा ॥ ४.७८.४४ ॥

പിന്നീട് വിവാഹം മഹാവൈഭവത്തോടെ, സർവ്വഗുണങ്ങളോടും കൂടി വളർന്നു; സൗഭദ്രന്റെ അത്ഭുതകർമ്മം നിന്റെ പിതാവിന്റെ പിതാവ് അന്ന് (കണ്ടു).

4.78.45

धौम्यः शिष्यैः परिवृतो जुहावाग्नौ विधानतः ।
अग्निं प्रदक्षिणीकुर्वन्सौभद्रः पाणिमग्रहीत् ॥ ४.७८.४५ ॥

ധൗമ്യൻ ശിഷ്യരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് വിധിപ്രകാരം അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്തു; അഗ്നിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുകൊണ്ട് സൗഭദ്രൻ കൈ പിടിച്ചു.

4.78.46

ततः पार्थाय संहृष्टो मात्स्यराजो धनं महत् ।
तस्मै शतसहस्राणि हयानां वातरंहसाम् ॥ ४.७८.४६ ॥

പിന്നീട് സന്തുഷ്ടനായ മത്സ്യരാജാവ് പാർത്ഥന് വലിയ ധനം നൽകി — കാറ്റിന്റെ വേഗമുള്ള ലക്ഷം കുതിരകളെ.

4.78.47

द्वे च नागशते मुख्ये धनं बहुविधं तदा ।
प्रादान्मात्स्यपतिर्हृष्टः कन्याधनमनुत्तमम् ॥ ४.७८.४७ ॥

മത്സ്യാധിപതി സന്തുഷ്ടനായി, അന്ന് ശ്രേഷ്ഠമായ രണ്ടുനൂറ് ആനകളെയും പലവിധ ധനങ്ങളെയും നൽകി — അത് കന്യാധനത്തിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമം.

4.78.48

पारिबर्हं च पार्थेभ्यः प्रददौ मत्स्यपुङ्गवः ।
कृष्णेन सह कौन्तेयः प्रत्यगृह्णात्प्रभूतवत् ॥ ४.७८.४८ ॥

മത്സ്യശ്രേഷ്ഠൻ പാണ്ഡവർക്ക് പാരിബർഹം (സമ്മാനങ്ങൾ) നൽകി; കൃഷ്ണനോടൊപ്പം കൗന്തേയൻ അവ ധാരാളമായി സ്വീകരിച്ചു.

4.78.49

कृते विवाहे तु तदा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
ब्राह्मणेभ्यो ददौ वित्तं यदुपाहरदच्युतः ॥ ४.७८.४९ ॥

വിവാഹം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ധർമപുത്രനായ യുധിഷ്ഠിരൻ അച്യുതൻ (കൃഷ്ണൻ) കൊണ്ടുവന്ന സമ്പത്ത് ബ്രാഹ്മണർക്ക് നൽകി.

4.78.50

गोसहस्राणि वस्त्राणि रत्नानि विविधानि च ।
भूषणानि च सर्वाणि यानानि शयनानि च ॥ ४.७८.५० ॥

ആയിരക്കണക്കിന് പശുക്കൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, വിവിധ രത്നങ്ങൾ, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും, വാഹനങ്ങളും ശയ്യകളും.

4.78.51

नागरान्प्रीतिभिर्दिव्यैस्तर्पयामास भूपतिः ॥ ४.७८.५१ ॥

രാജാവ് നഗരവാസികളെ സ്നേഹപൂർവമുള്ള ദിവ്യസമ്മാനങ്ങളാൽ സംതൃപ്തരാക്കി.

4.78.52

तन्महोत्सवसंकाशं हृष्टपुष्टजनाकुलम् ।
नगरं मत्स्यराजस्य शुशुभे भरतर्षभ ॥ ४.७८.५२ ॥

മത്സ്യരാജാവിന്റെ ആ നഗരം മഹോത്സവം പോലെ, ആഹ്ലാദഭരിതരും സമൃദ്ധരുമായ ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ്, ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ശോഭിച്ചു.

4.78.53

पुरोहितैरमात्यैश्च पौरैर्जानपदैः सह ।
विराटो नृपतिः श्रीमान्सौभद्रायाभिमन्यवे ।
तां सुतामुत्तरां दत्त्वा मुमुदे परमं तदा ॥ ४.७८.५३ ॥

പുരോഹിതന്മാരോടും അമാത്യന്മാരോടും നഗരവാസികളോടും ഗ്രാമീണരോടും ഒപ്പം ശ്രീമാനായ വിരാടരാജാവ് തന്റെ പുത്രി ഉത്തരയെ സുഭദ്രാപുത്രനായ അഭിമന്യുവിന് നൽകി അപ്പോൾ അത്യധികം സന്തോഷിച്ചു.

4.78.54

वृत्ते विवाहे हृष्टात्मा यदुवाच युधिष्ठिरः ।
तत्सर्वं कथयस्वेह कृतवन्तो यदुत्तरम् ॥ ४.७८.५४ ॥

വിവാഹം പൂർത്തിയായപ്പോൾ സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞതും പിന്നീട് ചെയ്തതും എല്ലാം ഇവിടെ പറയുക.