ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयमुदीरयेत्
कृत्वा विवाहं तु कुरुप्रवीरा-
स्तदाऽभिमन्योर्मुदिताः सपक्षाः।
विश्रम्य रात्रावुषसि प्रतीताः ।
सभां विराटस्य ततोऽभिजग्मुः ॥ ५.१.१ ॥
ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನರೋತ್ತಮ ನರನಿಗೂ, ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಜಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕು. ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಕುರುವೀರರು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರರೊಡನೆ ರಾತ್ರಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಿ, ಮುಂಜಾನೆ ವಿರಾಟನ ಸಭೆಗೆ ಹೋದರು.
5.1.2
सभा तु सा मत्स्यपतेः समृद्धा ।
मणिप्रवेकोत्तमरत्नचित्रा।
न्यस्तासना माल्यवती सुगन्धा ।
तामभ्ययुस्ते नरराजवर्याः ॥ ५.१.२ ॥
ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನ ಆ ಸಭೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿತ್ತು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಣಿಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಆಸನಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ ಸುಗಂಧಭರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠರು ಆ ಸಭೆಗೆ ತಲುಪಿದರು.
5.1.3
अथासनान्याविशतां पुरस्ता-
दुभौ विराटद्रुपदौ नरेन्द्रौ।
वृद्धौ च मान्यौ पृथिवीपतीनां ।
पित्रा समं तमजनार्दनौ च ॥ ५.१.३ ॥
ಆಗ ಮುಂದಿನ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ದ್ರುಪದ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ನರೇಂದ್ರರು ಕುಳಿತರು—ಹಿರಿಯರೂ ಭೂಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವಾರ್ಹರೂ ಆದವರು, ತಂದೆಯೊಡನೆ; ಆ ಅಜನಾರ್ದನನೂ ಕುಳಿತನು.
5.1.4
पाञ्चालराजस्य समीपतस्तु ।
शिनिप्रवीरः सहरौहिणेयः
मत्स्यस्य राज्ञस्तु सुसन्निकृष्टौ ।
जनार्दनश्चैव युधिष्ठिरश्च ॥ ५.१.४ ॥
ಪಾಂಚಾಲರಾಜನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಶಿನಿವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರನು ರೌಹಿಣೇಯನೊಡನೆ ಕುಳಿತನು; ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನಿಗೆ ಬಹು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನನೂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೂ ಕುಳಿತರು.
5.1.5
सुताश्च सर्वे द्रुपदस्य राज्ञो ।
भीमार्जुनौ माद्रवतीसुतौ च।
प्रद्युम्नसाम्बौ च युधि प्रवीरौ ।
विराटपुत्रैश्च सहाभिमन्युः ॥ ५.१.५ ॥
ದ್ರುಪದ ರಾಜನ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರು, ಭೀಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ, ಮಾದ್ರಿಯ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಸಾಂಬ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರರು, ವಿರಾಟನ ಪುತ್ರರೊಡನೆ ಅಭಿಮನ್ಯು.
5.1.6
सर्वे च शूराः पितृभिः समाना ।
वीर्येण रूपेण बलेन चैव।
उपाविशन्द्रौपदेयाः कुमाराः ।
सुवर्णचित्रेषु वरासनेषु ॥ ५.१.६ ॥
ಎಲ್ಲ ವೀರರೂ ತಮ್ಮ ತಂದೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನರು; ಪರಾಕ್ರಮ, ರೂಪ, ಬಲದಲ್ಲಿ. ದ್ರೌಪದಿಯ ಪುತ್ರರಾದ ರಾಜಕುಮಾರರು ಚಿನ್ನದ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರು.
5.1.7
तथोपविष्टेषु महारथेषु ।
विराजमानाभरणाम्बरेषु
रराज सा राजवती समृद्धा ।
ग्रहैरिव द्यौर्विमलैरुपेता ॥ ५.१.७ ॥
ಹೀಗೆ ಮಹಾರಥರು ಕುಳಿತಿರಲು, ಆಭರಣ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತ, ಆ ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜಸಭೆಯು ನಿರ್ಮಲ ಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಕಾಶದಂತೆ ಶೋಭಿಸಿತು.
5.1.8
ततः कथास्ते समवाययुक्ताः ।
कृत्वा विचित्राः पुरुषप्रवीराः ।
तस्थुर्मुहूर्तं परिचिन्तयन्तः ।
कृष्णं नृपास्ते समुदीक्षमाणाः ॥ ५.१.८ ॥
ಆಗ ಆ ಪುರುಷ ವೀರರು ನಾನಾ ವಿಧದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಕ್ಷಣಕಾಲ ಚಿಂತಿಸುತ್ತ ನಿಂತರು; ಆ ರಾಜರು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡಿದರು.
5.1.9
कथान्तमासाद्य च माधवेन ।
संघट्टिताः पाण्डवकार्यहेतोः।
ते राजसिंहाः सहिता ह्यश्रृण्व-
न्वाक्यं महार्थं सुमहोदयं च ॥ ५.१.९ ॥
ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಮಾಧವನೊಂದಿಗೆ ಪಾಂಡವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಆ ಸಿಂಹಸದೃಶ ರಾಜರು, ಮಹಾ ಅರ್ಥವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪರಿಣಾಮವುಳ್ಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೇಳಿದರು.
5.1.10
सर्वैर्भवद्भिर्विदितं यथाऽयं ।
युधिष्ठिरः सौबलेनाक्षवत्याम्।
जितो निकृत्याऽपहृतं च राज्यं ।
वनप्रवासे समयः कृतश्च ॥ ५.१.१० ॥
ಸುಬಲನ ಮಗ (ಶಕುನಿ) ಪಗಡೆಯಾಟದಲ್ಲಿ ಮೋಸದಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನೆಂದು, ವನವಾಸದ ಅವಧಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಯಿತೆಂದು ನೀವೆಲ್ಲರೂ ತಿಳಿದಿದ್ದೀರಿ.
5.1.11
शक्तैर्विजेतुं तरसा महीं च ।
सत्ये स्थितैः सत्यरथैर्यथावत्।
पाण्डोः सुतैस्त्रद्रुतमुग्ररूपं ।
वर्षाणि षट् सप्त च चीर्णमग्र्यैः ॥ ५.१.११ ॥
ಪಾಂಡುವಿನ ಮಕ್ಕಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಶಕ್ತರು, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ನಿಜವಾದ ರಥಿಕರು. ಭಯಂಕರ ಸ್ವರೂಪದ ಆ ಕಾಲವನ್ನು ಅವರು ಆರು, ಏಳು ವರ್ಷಗಳು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡರು.
5.1.12
रिच्छद्भिराप्तं स्वकुलेन राज्यम् ॥ ५.१.१२ ॥
ತಮ್ಮದೇ ಕುಲದವರಿಂದ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಮರಳಿ ಪಡೆದರು.
5.1.13
एवं गते धर्मसुतस्य राज्ञो ।
दुर्योधनस्यापि च यद्धितं स्यात्।
तच्चिन्तयध्वं कुरुपाण्डवानां ।
धर्म्यं च युक्तं च यशस्करं च ॥ ५.१.१३ ॥
ಹೀಗೆ ನಡೆದ ಮೇಲೆ ಧರ್ಮಪುತ್ರ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೂ ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೂ ಯಾವುದು ಹಿತವೋ, ಕುರು-ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಯಾವುದು ಧರ್ಮಯುಕ್ತ, ಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಕರವೋ ಅದನ್ನೇ ಯೋಚಿಸಿ.
5.1.14
अधर्मयुक्तं न च कामयेत ।
राज्यं सुराणामपि धर्मराजः।
धर्मार्थयुक्तं तु महीपतित्वं ।
ग्रोमेऽपि कस्मिंश्चिदयं बुभूषेत् ॥ ५.१.१४ ॥
ಧರ್ಮರಾಜ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ದೇವತೆಗಳ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಧರ್ಮಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭೂಪತಿತ್ವವನ್ನು, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಗ್ರಾಮದ ಒಡೆತನವನ್ನೂ ಅವನು ಬಯಸಬಹುದು.
5.1.15
पित्र्यं हि राज्यं विदितं नृपाणां ।
यथाऽपकृष्टं धृतराष्ट्रपुत्रैः।
मिथ्योपचारेण यथा ह्यनेन ।
कृच्छ्रं महत्प्राप्तमसह्यरूपम् ॥ ५.१.१५ ॥
ರಾಜರ ಪಿತೃಪಾರಂಪರ್ಯದ ರಾಜ್ಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ; ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಸಿದುಕೊಂಡರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇವರು ಸುಳ್ಳು ನಡತೆಯಿಂದ ಮಹಾ, ಸಹಿಸಲಾಗದ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
5.1.16
न चापि पार्थो विजितो रणे तैः ।
स्वतेजसा धृतराष्ट्रस्य पुत्रैः।
तथाऽपि राजा सहितः सुहृद्भि-
रभीप्सतेऽनामयमेव तेषाम् ॥ ५.१.१६ ॥
ಪಾರ್ಥನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ; ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸುಹೃದರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಕ್ಷೇಮವನ್ನೇ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ.
5.1.17
यत्तु स्वयं पाण्डुसुतैर्विजित्य ।
समाहृतं भूमिपतीन्प्रपीड्य
तत्प्रार्थयन्ते पुरुषप्रवीराः ।
कुन्तीसुता माद्रवतीसुतौ च ॥ ५.१.१७ ॥
ಪಾಂಡುಪುತ್ರರು ತಾವೇ ಗೆದ್ದು, ರಾಜರನ್ನು ಪೀಡಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದನ್ನೇ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಕುಂತೀಪುತ್ರರೂ ಮಾದ್ರೀಪುತ್ರರಿಬ್ಬರೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
5.1.18
बलाभियुक्तैर्विविधैरुपायैः ।
संप्रार्थिता हन्तुममित्रसङ्घैः।
राज्यं जिहीर्षद्भिरसद्भिरुग्रैः ।
सर्वं च तद्वो विदितं यथावत् ॥ ५.१.१८ ॥
ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದವರಿಂದ, ಅನೇಕ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರೇರಿತರಾದವರಿಂದ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಸಿಯಲು ಬಯಸಿದ ದುಷ್ಟರು ಮತ್ತು ಉಗ್ರರಿಂದ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿಮಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿದಿದೆ.
5.1.19
तेषां च लोभं प्रसमीक्ष्य वृद्धं ।
धर्मज्ञतां चापि युधिष्ठिरस्य।
संबन्धितां चापि समीक्ष्य तेषां ।
मतिं कुरुध्वं सहिताः पृथक्व । ॥ ५.१.१९ ॥
ಅವರ ಬೆಳೆದ ಲೋಭವನ್ನು, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಧರ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಒಟ್ಟಾಗಿಯೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೂ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿರಿ.
5.1.20
इमे च सत्येऽभिरताः सदैव ।
तं पालयित्वा समयं यथावत्।
अतोऽन्यथा तैरुपचर्यमाणा ।
हन्युः समेतान्धृतराष्ट्रपुत्रान् ॥ ५.१.२० ॥
ಇವರು ಸದಾ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರು. ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವರಿಂದ ಅವಮಾನಿತರಾದರೆ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಅವರು ಕೊಲ್ಲುವರು.
5.1.21
तैर्विप्रकारं च निशम्य कार्ये ।
सुहृज्जनास्तान्परिवारयेयुः।
युद्धेन बाधेयुरिमांस्तथैवं ।
तैर्बाध्यमाना युधि तांश्च हन्युः ॥ ५.१.२१ ॥
ಅವರಿಂದ ಆದ ಅವಮಾನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರರು ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುವರು; ಯುದ್ಧದಿಂದ ಇವರನ್ನು ಬಾಧಿಸುವರು; ಅದೇ ರೀತಿ ಅವರಿಂದ ಬಾಧಿತರಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವರು.
5.1.22
तथाऽपि नेमेऽल्पतयाऽसमर्था-
स्तेषां जयायेति भवेन्मतिर्वः ।
समेत्य सर्वे सहिताः सुहृद्भि-
स्तेषां विनाशाय यतेयुरेव ॥ ५.१.२२ ॥
ಆದರೂ ಇವರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಅಸಮರ್ಥರು; ಅವರ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇರಬಹುದು. ಎಲ್ಲ ಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ, ಅವರ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
5.1.23
दुर्योधनस्यापि मतं यथाव-
न्न ज्ञायते किं नु करिष्यतीति
अज्ञायमाने च मते परस्य ।
मन्त्रस्य पारं कथमभ्युपेमः ॥ ५.१.२३ ॥
ದುರ್ಯೋಧನನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಏನು ಮಾಡುವನೋ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಯದಿರುವಾಗ, ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ತಲುಪುವೆವು?
5.1.24
तस्मादितो गच्छतु धर्मशीलः ।
शुचिः कुलीनः पुरुषोऽप्रमत्तः।
दूतः समर्थः प्रशमाय तेषां ।
राज्यार्धदानाय युधिष्ठिरस्य ॥ ५.१.२४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಂದ ಧರ್ಮಶೀಲನೂ, ಶುಚಿಯೂ, ಕುಲೀನನೂ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯುಳ್ಳವನೂ, ಸಮರ್ಥನೂ ಆದ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಅವರ ಬಳಿಗೆ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಹೋಗಲಿ; ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಅರ್ಧ ಭಾಗವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ.
5.1.25
निशम्य वाक्यं तु जनार्दनस्य ।
धर्मार्थयुक्तं मधुरं समं च।
समाददे वाक्यमथाग्रजोऽस्य ।
संपूज्य वाक्यं तदतीव राजन् ॥ ५.१.२५ ॥
ಜನಾರ್ದನನ ಧರ್ಮಾರ್ಥಯುಕ್ತವೂ ಮಧುರವೂ ಸಮವೂ ಆದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನ ಅಣ್ಣನು ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿದನು.