มหาภารตะ · อัธยายะ 5.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयमुदीरयेत्
कृत्वा विवाहं तु कुरुप्रवीरा-
स्तदाऽभिमन्योर्मुदिताः सपक्षाः।
विश्रम्य रात्रावुषसि प्रतीताः ।
सभां विराटस्य ततोऽभिजग्मुः ॥ ५.१.१ ॥
ข้าพเจ้าไหว้พระนารายณ์ และไหว้พระนระผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ ไหว้พระเทวีสรัสวตีด้วย แล้วจึงควรประกาศชัยชนะ เมื่อจัดงานอภิเษกสมรสของอภิมนยุเสร็จแล้ว วีรบุรุษแห่งกุรุพร้อมด้วยพันธมิตรต่างยินดี ได้พักผ่อนในราตรี และเมื่อรุ่งอรุณ ทุกพระองค์ผ่องใสและเปี่ยมด้วยความพอใจ จึงเสด็จไปยังท้องพระโรงของท้าววิราฏ
5.1.2
सभा तु सा मत्स्यपतेः समृद्धा ।
मणिप्रवेकोत्तमरत्नचित्रा।
न्यस्तासना माल्यवती सुगन्धा ।
तामभ्ययुस्ते नरराजवर्याः ॥ ५.१.२ ॥
ท้องพระโรงนั้นของเจ้าแห่งมัตสยะงดงามรุ่งเรือง ประดับด้วยอัญมณีและรัตนะชั้นเลิศหลากสี มีอาสนะจัดไว้เรียบร้อย ตกแต่งด้วยพวงมาลัยและมีกลิ่นหอม บรรดาราชาผู้ประเสริฐที่สุดได้เสด็จเข้าไปในท้องพระโรงนั้น
5.1.3
अथासनान्याविशतां पुरस्ता-
दुभौ विराटद्रुपदौ नरेन्द्रौ।
वृद्धौ च मान्यौ पृथिवीपतीनां ।
पित्रा समं तमजनार्दनौ च ॥ ५.१.३ ॥
จากนั้น ท้าววิราฏและท้าวทรุบทซึ่งเป็นเจ้าผู้ครองแผ่นดิน ทั้งเป็นผู้ใหญ่และได้รับความเคารพจากบรรดาเจ้าแผ่นดิน ได้ประทับนั่งบนอาสนะด้านหน้า พร้อมด้วยบิดา และพระอชนารทนะก็ประทับด้วย
5.1.4
पाञ्चालराजस्य समीपतस्तु ।
शिनिप्रवीरः सहरौहिणेयः
मत्स्यस्य राज्ञस्तु सुसन्निकृष्टौ ।
जनार्दनश्चैव युधिष्ठिरश्च ॥ ५.१.४ ॥
ใกล้พระราชาแห่งปัญจาละ ประทับวีรบุรุษแห่งศินิพร้อมด้วยเราหิเณย และใกล้พระราชาแห่งมัตสยะยิ่งนัก ประทับชนารทนะและยุธิษฐิระ
5.1.5
सुताश्च सर्वे द्रुपदस्य राज्ञो ।
भीमार्जुनौ माद्रवतीसुतौ च।
प्रद्युम्नसाम्बौ च युधि प्रवीरौ ।
विराटपुत्रैश्च सहाभिमन्युः ॥ ५.१.५ ॥
บรรดาโอรสทั้งหมดของท้าวทรุบท ภีมะและอรชุน บุตรทั้งสองของพระนางมาทรี ปรทยุมนะและสามบะ ซึ่งเป็นวีรบุรุษในการรบ และอภิมนยุพร้อมด้วยบรรดาโอรสของท้าววิราฏ
5.1.6
सर्वे च शूराः पितृभिः समाना ।
वीर्येण रूपेण बलेन चैव।
उपाविशन्द्रौपदेयाः कुमाराः ।
सुवर्णचित्रेषु वरासनेषु ॥ ५.१.६ ॥
วีรบุรุษทั้งปวงเทียบเท่าบิดาของตนทั้งในความกล้าหาญ ความงาม และกำลัง บรรดาโอรสของพระนางเทราปที กุมารเหล่านั้นประทับลงบนอาสนะชั้นเลิศที่ประดับลวดลายทองคำ
5.1.7
तथोपविष्टेषु महारथेषु ।
विराजमानाभरणाम्बरेषु
रराज सा राजवती समृद्धा ।
ग्रहैरिव द्यौर्विमलैरुपेता ॥ ५.१.७ ॥
เมื่อบรรดามหารถีประทับนั่งอยู่เช่นนั้น สวมเครื่องประดับและอาภรณ์อันรุ่งโรจน์ ที่ประชุมของกษัตริย์อันมั่งคั่งนั้นก็สว่างไสว ดุจท้องฟ้าที่มีดวงดาวอันสุกใสประดับอยู่
5.1.8
ततः कथास्ते समवाययुक्ताः ।
कृत्वा विचित्राः पुरुषप्रवीराः ।
तस्थुर्मुहूर्तं परिचिन्तयन्तः ।
कृष्णं नृपास्ते समुदीक्षमाणाः ॥ ५.१.८ ॥
ครั้นแล้ว วีรบุรุษเหล่านั้นสนทนากันด้วยเรื่องราวต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง แล้วหยุดชั่วครู่ด้วยการครุ่นคิด และเหล่ากษัตริย์ก็จ้องมองพระกฤษณะอย่างตั้งใจ
5.1.9
कथान्तमासाद्य च माधवेन ।
संघट्टिताः पाण्डवकार्यहेतोः।
ते राजसिंहाः सहिता ह्यश्रृण्व-
न्वाक्यं महार्थं सुमहोदयं च ॥ ५.१.९ ॥
เมื่อการสนทนาจบลง บรรดาราชสีห์เหล่านั้นซึ่งประชุมกันกับพระมาธวะเพื่อประโยชน์แห่งการงานของปาณฑพ ได้รับฟังถ้อยคำอันมีความหมายใหญ่หลวงและมีผลสืบเนื่องไกลไปพร้อมกัน
5.1.10
सर्वैर्भवद्भिर्विदितं यथाऽयं ।
युधिष्ठिरः सौबलेनाक्षवत्याम्।
जितो निकृत्याऽपहृतं च राज्यं ।
वनप्रवासे समयः कृतश्च ॥ ५.१.१० ॥
ท่านทั้งหลายทราบแล้วว่าพระยุธิษฐิระถูกโอรสของท้าวสุพละเอาชนะในการเล่นพนันลูกเต๋าด้วยการโกง ราชอาณาจักรถูกชิงไป และได้กำหนดระยะเวลาการเนรเทศเข้าป่า
5.1.11
शक्तैर्विजेतुं तरसा महीं च ।
सत्ये स्थितैः सत्यरथैर्यथावत्।
पाण्डोः सुतैस्त्रद्रुतमुग्ररूपं ।
वर्षाणि षट् सप्त च चीर्णमग्र्यैः ॥ ५.१.११ ॥
บรรดาโอรสของท้าวปาณฑุ ผู้สามารถพิชิตแผ่นดินได้อย่างรวดเร็ว ยืนหยัดมั่นคงในสัจจะ และเป็นนักรบรถศึกที่แท้จริง ได้อดทนต่อช่วงเวลาอันโหดร้ายนั้นตามสมควรเป็นเวลาหกปีและเจ็ดปี ในฐานะบุรุษผู้ประเสริฐที่สุด
5.1.12
रिच्छद्भिराप्तं स्वकुलेन राज्यम् ॥ ५.१.१२ ॥
ราชอาณาจักรที่สูญเสียไปเพราะญาติของตนเอง ก็ได้กลับคืนมาสู่พวกเขา
5.1.13
एवं गते धर्मसुतस्य राज्ञो ।
दुर्योधनस्यापि च यद्धितं स्यात्।
तच्चिन्तयध्वं कुरुपाण्डवानां ।
धर्म्यं च युक्तं च यशस्करं च ॥ ५.१.१३ ॥
เมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว จงพิจารณาว่าสิ่งใดจะเป็นประโยชน์แก่พระราชาผู้เป็นโอรสของธรรม และแก่ทุรโยธน์ด้วย และสิ่งใดเป็นธรรม เหมาะสม และนำมาซึ่งเกียรติยศแก่พวกกุรุและปาณฑพ จงพิจารณาสิ่งนั้น
5.1.14
अधर्मयुक्तं न च कामयेत ।
राज्यं सुराणामपि धर्मराजः।
धर्मार्थयुक्तं तु महीपतित्वं ।
ग्रोमेऽपि कस्मिंश्चिदयं बुभूषेत् ॥ ५.१.१४ ॥
พระธรรมราชาจะไม่ปรารถนาราชอาณาจักรที่ประกอบด้วยอธรรม แม้จะเป็นราชอาณาจักรของเทวดาก็ตาม แต่ความเป็นใหญ่เหนือแผ่นดินที่ประกอบด้วยธรรมและทรัพย์ แม้เพียงหมู่บ้านเดียว พระองค์อาจปรารถนาได้
5.1.15
पित्र्यं हि राज्यं विदितं नृपाणां ।
यथाऽपकृष्टं धृतराष्ट्रपुत्रैः।
मिथ्योपचारेण यथा ह्यनेन ।
कृच्छ्रं महत्प्राप्तमसह्यरूपम् ॥ ५.१.१५ ॥
ราชอาณาจักรที่สืบทอดจากบรรพบุรุษของกษัตริย์นั้นเป็นที่รู้กัน เช่นที่โอรสของท้าวธฤตราษฎร์แย่งชิงไปแล้ว และอีกประการหนึ่ง ด้วยการปฏิบัติที่หลอกลวง ผู้นี้ก็ได้รับความทุกข์ยากอันใหญ่หลวงและทนได้ยาก
5.1.16
न चापि पार्थो विजितो रणे तैः ।
स्वतेजसा धृतराष्ट्रस्य पुत्रैः।
तथाऽपि राजा सहितः सुहृद्भि-
रभीप्सतेऽनामयमेव तेषाम् ॥ ५.१.१६ ॥
แม้พระปารถะจะมิได้ถูกโอรสของท้าวธฤตราษฎร์เอาชนะในการรบ และโอรสเหล่านั้นก็มิได้พิชิตพระองค์ด้วยอำนาจของตนเอง แต่พระราชาพร้อมด้วยมิตรสหายยังคงปรารถนาเพียงความเกษมสุขของพวกเขา
5.1.17
यत्तु स्वयं पाण्डुसुतैर्विजित्य ।
समाहृतं भूमिपतीन्प्रपीड्य
तत्प्रार्थयन्ते पुरुषप्रवीराः ।
कुन्तीसुता माद्रवतीसुतौ च ॥ ५.१.१७ ॥
สิ่งที่บรรดาโอรสของท้าวปาณฑุพิชิตและรวบรวมไว้ด้วยตนเอง หลังจากข่มเหงเจ้าแผ่นดินทั้งหลาย นั่นแหละคือสิ่งที่บุรุษผู้กล้าหาญบรรดานั้น คือโอรสของพระกุนตีและโอรสทั้งสองของพระนางมาทรี กำลังทวงถามอยู่
5.1.18
बलाभियुक्तैर्विविधैरुपायैः ।
संप्रार्थिता हन्तुममित्रसङ्घैः।
राज्यं जिहीर्षद्भिरसद्भिरुग्रैः ।
सर्वं च तद्वो विदितं यथावत् ॥ ५.१.१८ ॥
ถูกบังคับด้วยกำลัง ถูกกระตุ้นด้วยกลอุบายต่าง ๆ โดยหมู่ศัตรูผู้ประสงค์จะฆ่า และโดยคนชั่วร้ายดุร้ายผู้ปรารถนาจะชิงราชอาณาจักร เรื่องทั้งหมดนั้นท่านทั้งหลายทราบแล้วโดยถูกต้องตามที่เป็น
5.1.19
तेषां च लोभं प्रसमीक्ष्य वृद्धं ।
धर्मज्ञतां चापि युधिष्ठिरस्य।
संबन्धितां चापि समीक्ष्य तेषां ।
मतिं कुरुध्वं सहिताः पृथक्व । ॥ ५.१.१९ ॥
เมื่อพิจารณาความโลภอันพอกพูนของพวกเขา ความรู้ในธรรมของพระยุธิษฐิระ และความเกี่ยวพันทางสายเลือดของพวกเขาแล้ว จงตัดสินใจร่วมกันและแยกกันอย่างรอบคอบ
5.1.20
इमे च सत्येऽभिरताः सदैव ।
तं पालयित्वा समयं यथावत्।
अतोऽन्यथा तैरुपचर्यमाणा ।
हन्युः समेतान्धृतराष्ट्रपुत्रान् ॥ ५.१.२० ॥
ผู้เหล่านี้ยินดีในสัจจะอยู่เสมอ หากรักษาข้อตกลงนั้นไว้ได้โดยถูกต้อง แต่หากถูกปฏิบัติต่างไปจากนั้นโดยพวกเขา ก็จะสังหารโอรสของท้าวธฤตราษฎร์ผู้ชุมนุมกันอยู่
5.1.21
तैर्विप्रकारं च निशम्य कार्ये ।
सुहृज्जनास्तान्परिवारयेयुः।
युद्धेन बाधेयुरिमांस्तथैवं ।
तैर्बाध्यमाना युधि तांश्च हन्युः ॥ ५.१.२१ ॥
เมื่อได้ฟังว่าพวกเขาก่อความเสียหายแล้ว มิตรสหายในเรื่องนี้จะล้อมพวกเขาไว้ พวกเขาจะคุกคามคนเหล่านี้ในสงคราม และในทำนองเดียวกัน เมื่อถูกพวกเขาคุกคาม ก็จะฆ่าพวกเขาในการรบ
5.1.22
तथाऽपि नेमेऽल्पतयाऽसमर्था-
स्तेषां जयायेति भवेन्मतिर्वः ।
समेत्य सर्वे सहिताः सुहृद्भि-
स्तेषां विनाशाय यतेयुरेव ॥ ५.१.२२ ॥
ถึงกระนั้น คนเหล่านี้ก็ไม่อาจทำได้ เพราะมีจำนวนน้อย และอาจเป็นความตั้งใจของพวกท่านที่จะช่วยให้พวกเขาชนะ เมื่อรวมตัวกับมิตรสหายทั้งหมดแล้ว พวกท่านควรพยายามเพียงเพื่อทำลายพวกเขาเท่านั้น
5.1.23
दुर्योधनस्यापि मतं यथाव-
न्न ज्ञायते किं नु करिष्यतीति
अज्ञायमाने च मते परस्य ।
मन्त्रस्य पारं कथमभ्युपेमः ॥ ५.१.२३ ॥
แม้แต่ความเห็นของทุรโยธน์ก็ยังไม่ทราบแน่ชัด และไม่รู้ว่าเขาจะทำอะไร เมื่อความเห็นของฝ่ายตรงข้ามยังไม่ทราบ เราจะไปถึงจุดจบของการปรึกษาหารือนี้ได้อย่างไร
5.1.24
तस्मादितो गच्छतु धर्मशीलः ।
शुचिः कुलीनः पुरुषोऽप्रमत्तः।
दूतः समर्थः प्रशमाय तेषां ।
राज्यार्धदानाय युधिष्ठिरस्य ॥ ५.१.२४ ॥
เพราะฉะนั้น ขอให้บุรุษผู้มีจิตใจประกอบด้วยธรรม บริสุทธิ์ มีกำเนิดสูงส่ง ไม่ประมาท และมีความสามารถ ออกเดินทางจากที่นี่ไปเป็นทูตของพวกเขา เพื่อให้เกิดการประนีประนอม และเพื่อให้ยุธิษฐิรได้รับครึ่งหนึ่งของราชอาณาจักร
5.1.25
निशम्य वाक्यं तु जनार्दनस्य ।
धर्मार्थयुक्तं मधुरं समं च।
समाददे वाक्यमथाग्रजोऽस्य ।
संपूज्य वाक्यं तदतीव राजन् ॥ ५.१.२५ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระชนารทนะ ซึ่งประกอบด้วยธรรมและประโยชน์ ไพเราะและสมดุล พี่ชายคนโตของพระองค์ก็รับถ้อยคำนั้นไว้ และ ข้าแต่พระราชา ได้ให้เกียรติถ้อยคำนั้นอย่างยิ่ง