Mahābhārata · Adhyāya 5.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.10.1
सर्वं व्याप्तमिदं देवा वृत्रेण जगदव्ययम् ।
न ह्यस्य सदृशं किञ्चित्प्रतिघाताय यद्भवेत् ॥ ५.१०.१ ॥
Oh dioses, Vṛtra ha penetrado todo este mundo imperecedero; no hay nada igual a él que pueda obstruirlo.
5.10.2
समर्थो ह्यभवं पूर्वमसमर्थोऽस्मि सांप्रतम् ।
कथं नु कार्यं भद्रं वो दुर्धर्षः स हि मे मतः ॥ ५.१०.२ ॥
Antes era capaz, pero ahora soy incapaz. ¿Cómo, pues, se llevará a cabo la tarea para vuestro bien? Me parece invencible.
5.10.3
तेजस्वी च महात्मा च युद्धे चामितविक्रमः ।
ग्रसेत्रिभुवनं सर्वं सदेवासुरमानुषम् ॥ ५.१०.३ ॥
Resplandeciente y de gran alma, de prowess inmensurable en la batalla, podría devorar los tres mundos con dioses, demonios y hombres.
5.10.4
तस्माद्विनिश्चयमिमं शृणुध्वं त्रिदिवौकसः ।
विष्णोः क्षयमुपागम्य समेत्य च महात्मना ॥ ५.१०.४ ॥
Por tanto, escuchad esta resolución, oh moradores del cielo: habiendo ido a la morada de Viṣṇu y encontrado a aquel de gran alma...
5.10.5
तेन संमन्त्र्य वेत्स्यामो वधोपायं दुरात्मनः ।
एवमुक्ते मघवता देवाः शर्षिगणास्तदा।
शरण्यं शरमं देवं जग्मुर्विष्णुं महाबलम् ॥ ५.१०.५ ॥
Tras consultar con él, conoceremos el medio de dar muerte a ese malvado. Cuando Maghavan (Indra) habló así, los dioses y las agrupaciones de sabios fueron entonces hacia el dios Viṣṇu, refugio y destructor, de gran fuerza.
5.10.6
ऊचुश्च सर्वे देवेशं विष्णुं वृत्रभयार्दिताः ।
त्रयो लोकास्त्वया क्रान्तास्त्रिभिर्विक्रमणैः पुरा ॥ ५.१०.६ ॥
Y todos ellos, afligidos por el temor a Vṛtra, dijeron al señor de los dioses, Viṣṇu: 'Antaño, recorriste los tres mundos con tres zancadas.'
5.10.7
अमृतं चाहृतं विष्णो दैत्याश्च निहता रणे ।
बलिं बद्ध्वा महादैत्यं शक्रो देवाधिपः कृतः ॥ ५.१०.७ ॥
Oh Viṣṇu, el néctar fue recuperado, los daityas fueron muertos en batalla, y habiendo atado al gran daitya Bali, Śakra fue hecho señor de los dioses.
5.10.8
त्वं प्रभुः सर्वदेवानां त्वया सर्वमिदं ततम् ।
त्वं हि देवो महादेव सर्वलोकनमस्कृतः ॥ ५.१०.८ ॥
Tú eres el señor de todos los dioses; todo esto está penetrado por ti. Tú eres en verdad el dios, oh Mahādeva, reverenciado por todos los mundos.
5.10.9
गतिर्भव त्वं देवानां सेन्द्राणाममरोत्तम ।
जगद्व्याप्तमिदं सर्वं वृत्रेणासुरसूदन ॥ ५.१०.९ ॥
Sé tú el refugio de los dioses y de todos los que están con Indra, el mejor de los inmortales. Oh destructor de los asuras, todo este mundo ha sido cubierto por Vṛtra.
5.10.10
अवश्यं करणीयं मे भवतां हितमुत्तमम् ।
तस्मादुपायं वक्ष्यामि यथाऽसौ नभविष्यति ॥ ५.१०.१० ॥
Debo ciertamente hacer lo que es mejor para ustedes; por ello les diré un medio por el cual él será destruido.
5.10.11
गच्छध्वं सर्षिगन्धर्वा यत्रासौ विश्वरूपधृक् ।
साम तस्य प्रयुञ्जध्वं तत एनं विजेष्यथ ॥ ५.१०.११ ॥
Id, sabios y gandharvas, adonde está aquel que porta la forma universal; empleen con él la conciliación, y entonces lo vencerán.
5.10.12
भविष्यति जयो देवाः शक्रस्य मम तेजसा ।
अदृश्यश्च प्रवेक्ष्यामि वज्रे ह्यस्यायुधोत्तमे ॥ ५.१०.१२ ॥
Oh dioses, la victoria será de Indra por mi esplendor. Invisible, entraré en el rayo, su arma suprema.
5.10.13
गच्छध्वमृषिभिः सार्धं गन्धर्वैश्च सुरोत्तमाः ।
वृत्रस्य सह शक्रेण सन्धिं कुरुत माचिरम् ॥ ५.१०.१३ ॥
Id, mejores de los dioses, junto con los sabios y los gandharvas, y haced sin demora un pacto con Vṛtra junto a Indra.
5.10.14
एवमुक्ते तु देवेन ऋषयस्त्रिदशास्तथा ।
ययुः समेत्य सहिताः शक्रं कृत्वा पुरःसरम् ॥ ५.१०.१४ ॥
Cuando el dios habló así, los sabios y los dioses, reunidos, partieron con Indra al frente.
5.10.15
समीपमेत्य च यदा सर्व एव महौजसः ।
तं तेजसा प्रज्वलितं प्रतपन्तं दिशो दश ॥ ५.१०.१५ ॥
Cuando todos aquellos poderosos se acercaron, lo vieron ardiendo con su resplandor y abrasando las diez direcciones.
5.10.16
ग्रसन्तमिव लोकांस्त्रीन्सूर्याचन्द्रमसौ यथा ।
ददृशुस्ते ततो वृत्रं शक्रेण सह देवताः ॥ ५.१०.१६ ॥
Entonces los dioses vieron a Vṛtra junto a Indra, como si devorara los tres mundos, como el sol y la luna.
5.10.17
ऋषयोऽथ ततोऽभ्येत्य वृत्रमूचुः प्रियं वचः ।
व्याप्तं जगदिदं सर्वं तेजसा तव दुर्जय ॥ ५.१०.१७ ॥
Entonces los sabios se acercaron a Vṛtra y le dijeron palabras agradables: "Oh invencible, todo este mundo está impregnado de tu resplandor."
5.10.18
न च शक्नोषि निर्जेषुं वासवं बलिनां वर ।
युध्यतोश्चापि वां कालो व्यतीतः सुमहानिह ॥ ५.१०.१८ ॥
No puedes vencer a Vāsava, el mejor de los poderosos; y ya ha transcurrido aquí un tiempo muy largo mientras vosotros dos habéis estado luchando.
5.10.19
पीड्यन्ते च प्रजाः सर्वाः सदेवासुरमानुषाः ।
सख्यं भवतु ते वृत्र शक्रेण सह नित्यदा ॥ ५.१०.१९ ॥
Todas las criaturas, junto con dioses, asuras y hombres, están siendo afligidas. Que tu amistad con Śakra dure siempre, oh Vṛtra.
5.10.20
अवाप्स्यसि सुखं त्वं च शक्रलोकांश्च शाश्वतान् ।
ऋषिवाक्यं निशम्याथ वृत्रःस तु महाबलः ॥ ५.१०.२० ॥
Obtendrás la felicidad y los mundos eternos de Śakra. Habiendo oído las palabras del sabio, el poderoso Vṛtra...
5.10.21
उवाच तानृषीन्सर्वान्प्रणम्य शिरसाऽसुरः ।
सर्वे यूयं महाभागा गन्धर्वाश्चैव सर्वशः ॥ ५.१०.२१ ॥
Inclinando la cabeza ante todos aquellos sabios, el asura dijo: "Todos vosotros sois muy afortunados, y en todo sentido también sois gandharvas."
5.10.22
यद्ब्रूथ तच्छ्रुतं सर्वं ममापि श्रृणुतानघाः ।
सन्धिः कथं वै भविता मम शक्रस्य चोभयोः ।
तेजसोर्हि द्वयोर्देवाः सख्यं वै भविता कथम् ॥ ५.१०.२२ ॥
He oído todo lo que habéis dicho. Oíd ahora también a mí, oh intachables. ¿Cómo podría haber un acuerdo entre Śakra y yo? Oh dioses, ¿cómo podría surgir la amistad entre dos seres resplandecientes?
5.10.23
सकृत्सतां सङ्गतमीप्सितव्यं ।
ततः परं भविता भव्यमेव।
नातिक्रामेत्सत्पुरुषेण सङ्गतं ।
तस्मात्सतां संगतमीप्सितव्यम् ॥ ५.१०.२३ ॥
La compañía de los buenos merece ser deseada aunque sea una sola vez; después de ella solo vendrá lo auspicioso. Nadie debe transgredir una unión con un hombre bueno. Por tanto, debe desearse la compañía de los buenos.
5.10.24
दृढं सतां सङ्गतं चापि नित्यं ।
ब्रूयाच्चार्थं ह्यर्थकृच्छ्रेषु धीराः ।
महार्थवत्सत्पुरुषेण सङ्गतं ।
तस्मात्सन्तं न जिघांसेत धीरः ॥ ५.१०.२४ ॥
Que la compañía de los buenos sea siempre firme; en la adversidad, los sabios digan palabras con sentido. Que haya asociación con un hombre bueno de gran propósito. Por tanto, el sabio no debe dañar al hombre bueno.
5.10.25
इन्द्रः सतां संमतश्च निवासश्च महात्मनाम् ।
सत्यवादी ह्यनिन्द्यश्च धर्मवित्सूक्ष्मनिश्चयः ॥ ५.१०.२५ ॥
Indra es honrado por los buenos y es morada de los magnánimos. Es veraz, irreprochable, conocedor del dharma y de juicio sutil.
5.10.26
तेन ते सह शक्रेण सन्धिर्भवतु नित्यदा ।
एवं विश्वासमागच्छ मा ते भूद्बुद्धिरन्यथा ॥ ५.१०.२६ ॥
Que siempre tengas un pacto con Śakra. Ten confianza así; que tu intelecto no se desvíe.
5.10.27
महर्षिवचनं श्रुत्वा तानुवाच महाद्युतिः ।
अवश्यं भगवन्तो मे माननीयास्तपस्विनः ॥ ५.१०.२७ ॥
Habiendo oído las palabras de los grandes sabios, el de gran esplendor les dijo: "Ciertamente los venerables ascetas deben ser honrados por mí."
5.10.28
ब्रवीमि यदहं देवास्तत्सर्वं क्रियते यदि ।
ततः सर्वं करिष्यामि यदूचुर्मां दिवौकसः ॥ ५.१०.२८ ॥
"Oh dioses, si se hace todo lo que digo, entonces haré todo lo que los moradores del cielo me han dicho."
5.10.29
न शुष्केण न चाद्रेण नाश्मना न च दारुणा ।
न शस्त्रेण न चास्त्रेण न दिवा न तथा निशि ॥ ५.१०.२९ ॥
Ni por lo seco, ni por lo húmedo; ni por piedra, ni por madera; ni por arma, ni por proyectil; ni de día, ni igualmente de noche.
5.10.30
वध्यो भवेयं विप्रेन्द्राः शक्रस्य सह दैवतैः ।
एवं मे रोचते सन्धिः शक्रेण सह नित्यदा ॥ ५.१०.३० ॥
Que yo sea abatido por Śakra junto con los dioses, oh mejores de los brahmanes; así me place que haya siempre un pacto con Śakra.
5.10.31
बाढमित्येव ऋषयस्तमूचुर्भरतर्षभ ।
एवं वृत्ते तु सन्धाने वृत्रः प्रमुदितोऽभवत् ॥ ५.१०.३१ ॥
'Muy bien, así sea', le dijeron los sabios, oh toro de los Bharatas. Concluido así el pacto, Vṛtra se alegró enormemente.
5.10.32
ततः सन्धिं मिथः कृत्वा ऋषयो दीप्ततेजसः ।
शक्रस्य सह वृत्रेण पुनर्जग्मुर्यथागतम् ॥ ५.१०.३२ ॥
Entonces los sabios de esplendor ardiente, habiendo concertado un pacto mutuo entre Śakra y Vṛtra, regresaron por donde habían venido.
5.10.33
युक्तः सदाऽभवच्चापि शक्रो हर्षसमन्वितः ।
वृत्रस्य वधसंयुक्तानुपायानन्वचिन्तयत् ॥ ५.१०.३३ ॥
Śakra también permaneció siempre alerta y alegre, y empezó a meditar en los medios relacionados con la muerte de Vṛtra.
5.10.34
अभिसन्धिर्महेन्द्रस्य सन्धिकर्मणि यः कृतः ।
ऋषिभिस्त्वीरितं यच्च महेन्द्रस्तदनुस्मरन् ॥ ५.१०.३४ ॥
El gran Indra, recordando la intención que tuvo en el acto de concertar el pacto, y lo que los sabios habían dicho...
5.10.35
छिद्रान्वेषी समुद्विग्नः सदा वसति देवराट् ।
स कदाचिन्समुद्रान्ते समपश्यन्महासुरम् ॥ ५.१०.३५ ॥
Siempre inquieto, el rey de los dioses vivía buscando una grieta; en cierta ocasión, al borde del océano, vio al gran asura.
5.10.36
सन्ध्याकाल उपावृत्ते मुहूर्ते चातिदारुणे ।
ततः संचिन्त्य भगवान्वरदानं महात्मनः ॥ ५.१०.३६ ॥
Cuando se acercó el crepúsculo, en aquel momento terrible, entonces el Bienaventurado, considerando el don del magnánimo,
5.10.37
सन्ध्येयं वर्तते रौद्रा न रात्रिर्दिवसं न च ।
वृत्रश्चावश्यवध्योऽयं मम सर्वहरो रिपुः ॥ ५.१०.३७ ॥
Este es un crepúsculo terrible; no es noche ni día. Y este Vṛtra, el enemigo que me arrebata todo, debe ser sin duda abatido.
5.10.38
यदि वृत्रं न हन्म्यद्य वञ्चयित्वा महासुरम् ।
महाबलं महाकायं न मे श्रेयो भविष्यति ॥ ५.१०.३८ ॥
Si hoy no mato a Vṛtra, el gran asura, engañándolo, entonces mientras viva este de gran fuerza y gran cuerpo, no habrá bien para mí.
5.10.39
एवं संचिन्तयन्नेव शक्रो विष्णुमनुस्मरन् ।
अथ फेनं तदाऽपश्यत् समुद्रे पर्वतोपमप् ॥ ५.१०.३९ ॥
Así reflexionando, Śakra recordó a Viṣṇu. Entonces vio en el océano una espuma semejante a una montaña.
5.10.40
नायं युष्को न चाद्रोऽयं न च शस्त्रमिदं तथा ।
एनं क्षेप्स्यामि वृत्रस्य क्षणादेव नशिष्यति ॥ ५.१०.४० ॥
Esto no es seco ni húmedo, ni tampoco es un arma. Lo arrojaré contra Vṛtra, y él perecerá en un instante.
5.10.41
सवज्रमथ फेनं तं क्षिप्रं वृत्रे निसृष्टवान् ।
प्रविश्य फेनं तं विष्णुरथ वृत्रं व्यनाशयत् ॥ ५.१०.४१ ॥
Entonces lanzó rápidamente aquella espuma, junto con el rayo, contra Vṛtra. Entrando en aquella espuma, Viṣṇu destruyó a Vṛtra.
5.10.42
निहते तु ततो वृत्रे दिशो वितिमिराऽभवन् ।
प्रववौ च शिवो वायुः प्रजाश्च जहृषुस्तथा ॥ ५.१०.४२ ॥
Cuando Vṛtra fue abatido, las direcciones quedaron libres de tinieblas, sopló un viento propicio y también las criaturas se regocijaron.
5.10.43
ततो देवाः सगन्धर्वा यक्षरक्षोमहोरगाः ।
ऋषयश्च महेन्द्रं तमस्तुवन्विविधैः स्तवैः ॥ ५.१०.४३ ॥
Entonces los dioses junto con los Gandharvas, los yakṣas, los rākṣasas, las grandes serpientes y los sabios alabaron a Mahendra con diversos himnos.
5.10.44
नमस्कृतः सर्वभूतैः सर्वभूतान्यसान्त्वयत् ।
हत्वा शत्रुं प्रहृष्टात्मा वासवः सह दैवतैः ॥ ५.१०.४४ ॥
Honrado con reverencias por todos los seres, consoló a todas las criaturas; tras matar al enemigo, Vāsava, con el corazón alegre, permaneció junto a los dioses.
5.10.45
विष्णुं त्रिभुवनश्रेष्ठं पूजयामास धर्मवित् ।
ततो हते महावीर्ये वृत्रे देवभयङ्करे ॥ ५.१०.४५ ॥
El conocedor del dharma honró a Viṣṇu, el mejor de los tres mundos; luego, cuando Vṛtra, de gran valor y terror de los dioses, fue abatido…
5.10.46
अनृतेनाभिभूतोऽभूच्छक्रः परमदुर्मनाः ।
त्रैशीर्षयाऽभिभूतश्च स पूर्वं ब्रह्महत्यया ॥ ५.१०.४६ ॥
Abrumado por la falsedad, Śakra quedó profundamente afligido; antes también había sido abrumado por la culpa de matar a un brahmán al dar muerte a Triśiras.
5.10.47
महादेवस्य भूतैश्च स पुनर्ब्रह्महा इति ।
आक्रुष्टो निर्भयैर्भूयो व्रीडितो बलवृत्रहा ॥ ५.१०.४७ ॥
Injuriado de nuevo como matador de brahmanes por los espíritus servidores de Mahādeva y por los intrépidos, Indra, matador del poderoso Vṛtra, volvió a avergonzarse.
5.10.48
सोऽन्तमाश्रित्य लोकानां नष्टसंज्ञो विचेतनः ।
न प्राज्ञायत देवेन्द्रस्त्वभिभूतः स्वकर्मभिः ॥ ५.१०.४८ ॥
Habiéndose refugiado en el fin de los mundos, perdió el sentido y quedó sin conciencia; vencido por sus propias acciones, Indra, señor de los dioses, no fue reconocido.
5.10.49
प्रतिच्छन्नोऽवसच्चाप्सु चेष्टमान इवोरगः ।
ततः प्रनष्टे देवेन्द्रे ब्रह्महत्या भयार्दिते ॥ ५.१०.४९ ॥
Vivía oculto en las aguas, agitándose como una serpiente. Entonces, desaparecido Indra, los dioses, afligidos por el temor al pecado de matar a un brahmán...
5.10.50
भूमिः प्रध्वस्तसंकाशा निर्वृक्षा शुष्ककानना ।
विच्छिन्नस्रोतसो नद्यः सरांस्यनुदकानि च ॥ ५.१०.५० ॥
La tierra parecía destrozada, sin árboles, con bosques secos; los cauces de los ríos quedaron cortados, y los lagos se volvieron sin agua.
5.10.51
संक्षोभश्चापि सत्वानामनावृष्टिकृतोऽभवत् ।
देवाश्चापि भृशं त्रस्तास्तथा सर्वे महर्षयः ॥ ५.१०.५१ ॥
También surgió la agitación entre las criaturas, causada por la falta de lluvia; los dioses quedaron muy aterrados, y lo mismo todos los grandes sabios.
5.10.52
अराजकं जगत्सर्वमभिभूतमुपद्रवैः ।
ततो भीताऽभवन्देवाः को नो राजा भवेदिति ॥ ५.१०.५२ ॥
Sin rey, el mundo entero fue dominado por calamidades; entonces los dioses, temerosos, dijeron: "¿Quién sería nuestro rey?"
5.10.53
दिवि देवर्षयश्चापि देवराजविनाकृताः ।
न स्म कश्चन देवानां राज्ये वै कुरुते मतिम् ॥ ५.१०.५३ ॥
En el cielo, los sabios divinos también quedaron desolados sin el rey de los dioses; ninguno de los dioses puso su mente en la realeza.