ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.10.1
सर्वं व्याप्तमिदं देवा वृत्रेण जगदव्ययम् ।
न ह्यस्य सदृशं किञ्चित्प्रतिघाताय यद्भवेत् ॥ ५.१०.१ ॥
ହେ ଦେବଗଣ, ବୃତ୍ର ଏଇ ଅବିନାଶୀ ଜଗତର ସବୁ ସ୍ଥାନ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଛି। ତାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିବା ପରି କେହି ତା' ସମତୁଲ୍ୟ ନାହିଁ।
5.10.2
समर्थो ह्यभवं पूर्वमसमर्थोऽस्मि सांप्रतम् ।
कथं नु कार्यं भद्रं वो दुर्धर्षः स हि मे मतः ॥ ५.१०.२ ॥
ପୂର୍ବରେ ମୁଁ ସମର୍ଥ ଥିଲି, ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଅସମର୍ଥ। ଆପଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କ'ଣ କରାଯିବ? ସେ ମୋ ପାଇଁ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ବୋଲି ମନେ ହୁଏ।
5.10.3
तेजस्वी च महात्मा च युद्धे चामितविक्रमः ।
ग्रसेत्रिभुवनं सर्वं सदेवासुरमानुषम् ॥ ५.१०.३ ॥
ସେ ତେଜସ୍ୱୀ, ମହାତ୍ମା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସୀମ ପରାକ୍ରମୀ; ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟ ସହିତ ତ୍ରିଲୋକକୁ ସେ ଗ୍ରାସ କରିପାରେ।
5.10.4
तस्माद्विनिश्चयमिमं शृणुध्वं त्रिदिवौकसः ।
विष्णोः क्षयमुपागम्य समेत्य च महात्मना ॥ ५.१०.४ ॥
ତେଣୁ, ହେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀଗଣ, ଏଇ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଶୁଣନ୍ତୁ: ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଇ ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଭେଟି...
5.10.5
तेन संमन्त्र्य वेत्स्यामो वधोपायं दुरात्मनः ।
एवमुक्ते मघवता देवाः शर्षिगणास्तदा।
शरण्यं शरमं देवं जग्मुर्विष्णुं महाबलम् ॥ ५.१०.५ ॥
ତାଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରି ଆମେ ସେଇ ଦୁରାତ୍ମାର ବଧର ଉପାୟ ଜାଣିବୁ। ମଘବାନ ଏହା କହିବାରୁ ଦେବତା ଓ ଋଷିଗଣ ସେତେବେଳେ ଶରଣ୍ୟ, ଶରମ, ମହାବଳୀ ଦେବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
5.10.6
ऊचुश्च सर्वे देवेशं विष्णुं वृत्रभयार्दिताः ।
त्रयो लोकास्त्वया क्रान्तास्त्रिभिर्विक्रमणैः पुरा ॥ ५.१०.६ ॥
ବୃତ୍ରଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ସମସ୍ତେ ଦେବେଶ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ପୂର୍ବରେ ତୁମେ ତିନି ପାଦରେ ତ୍ରିଲୋକ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିଥିଲ।'
5.10.7
अमृतं चाहृतं विष्णो दैत्याश्च निहता रणे ।
बलिं बद्ध्वा महादैत्यं शक्रो देवाधिपः कृतः ॥ ५.१०.७ ॥
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଅମୃତ ଆଣିଦିଆଗଲା; ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ନିହତ ହେଲେ; ମହାଦୈତ୍ୟ ବଳିକୁ ବାନ୍ଧି ଶକ୍ର ଦେବାଧିପତି କରାଗଲା।
5.10.8
त्वं प्रभुः सर्वदेवानां त्वया सर्वमिदं ततम् ।
त्वं हि देवो महादेव सर्वलोकनमस्कृतः ॥ ५.१०.८ ॥
ଆପଣ ସର୍ବଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ; ଏ ସବୁ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପ୍ତ। ଆପଣ ହିଁ ଦେବ, ହେ ମହାଦେବ, ସର୍ବଲୋକ ନମସ୍କୃତ।
5.10.9
गतिर्भव त्वं देवानां सेन्द्राणाममरोत्तम ।
जगद्व्याप्तमिदं सर्वं वृत्रेणासुरसूदन ॥ ५.१०.९ ॥
ଦେବତାଙ୍କର ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଆପଣ ହୁଅନ୍ତୁ, ହେ ଅମରୋତ୍ତମ। ହେ ଅସୁରସୂଦନ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ବୃତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଛି।
5.10.10
अवश्यं करणीयं मे भवतां हितमुत्तमम् ।
तस्मादुपायं वक्ष्यामि यथाऽसौ नभविष्यति ॥ ५.१०.१० ॥
ଆପଣଙ୍କର ପରମ ହିତ ମୋତେ ନିଶ୍ଚୟ କରିବାକୁ ହେବ; ତେଣୁ ମୁଁ ଏପରି ଉପାୟ କହିବି ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ବିନଷ୍ଟ ହେବ।
5.10.11
गच्छध्वं सर्षिगन्धर्वा यत्रासौ विश्वरूपधृक् ।
साम तस्य प्रयुञ्जध्वं तत एनं विजेष्यथ ॥ ५.१०.११ ॥
ଋଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯେଉଁଠି ବିଶ୍ୱରୂପଧାରୀ ସେ ଅଛି ସେଠାକୁ ଯାଅ। ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସାମ ପ୍ରୟୋଗ କର; ତା'ପରେ ତାଙ୍କୁ ଜୟ କରିବ।
5.10.12
भविष्यति जयो देवाः शक्रस्य मम तेजसा ।
अदृश्यश्च प्रवेक्ष्यामि वज्रे ह्यस्यायुधोत्तमे ॥ ५.१०.१२ ॥
ହେ ଦେବଗଣ, ମୋ ତେଜରେ ଶକ୍ରଙ୍କର ଜୟ ହେବ। ମୁଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ବଜ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
5.10.13
गच्छध्वमृषिभिः सार्धं गन्धर्वैश्च सुरोत्तमाः ।
वृत्रस्य सह शक्रेण सन्धिं कुरुत माचिरम् ॥ ५.१०.१३ ॥
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ, ଋଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯାଅ; ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ବୃତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ବିଳମ୍ବ ନ କରି ସନ୍ଧି କର।
5.10.14
एवमुक्ते तु देवेन ऋषयस्त्रिदशास्तथा ।
ययुः समेत्य सहिताः शक्रं कृत्वा पुरःसरम् ॥ ५.१०.१४ ॥
ଦେବ ଏପରି କହିବାରୁ ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଚାଲିଲେ।
5.10.15
समीपमेत्य च यदा सर्व एव महौजसः ।
तं तेजसा प्रज्वलितं प्रतपन्तं दिशो दश ॥ ५.१०.१५ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ନିକଟକୁ ଆସିବାବେଳେ ସେ ନିଜ ତେଜରେ ଜଳି ଦଶ ଦିଗକୁ ତାତି ଉଠୁଥିବାର ଦେଖିଲେ।
5.10.16
ग्रसन्तमिव लोकांस्त्रीन्सूर्याचन्द्रमसौ यथा ।
ददृशुस्ते ततो वृत्रं शक्रेण सह देवताः ॥ ५.१०.१६ ॥
ଏଥର ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ଯେପରି ତିନି ଲୋକକୁ ଗିଳୁଥିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି।
5.10.17
ऋषयोऽथ ततोऽभ्येत्य वृत्रमूचुः प्रियं वचः ।
व्याप्तं जगदिदं सर्वं तेजसा तव दुर्जय ॥ ५.१०.१७ ॥
ତା'ପରେ ଋଷିମାନେ ବୃତ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ପ୍ରିୟ ବଚନ କହିଲେ: "ହେ ଦୁର୍ଜୟ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମ ତେଜରେ ବ୍ୟାପ୍ତ।"
5.10.18
न च शक्नोषि निर्जेषुं वासवं बलिनां वर ।
युध्यतोश्चापि वां कालो व्यतीतः सुमहानिह ॥ ५.१०.१८ ॥
ହେ ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ବାସବଙ୍କୁ (ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ) ଜିଣି ପାରିବ ନାହିଁ; ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାରୁ ଏଠାରେ ବହୁତ ସମୟ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛି।
5.10.19
पीड्यन्ते च प्रजाः सर्वाः सदेवासुरमानुषाः ।
सख्यं भवतु ते वृत्र शक्रेण सह नित्यदा ॥ ५.१०.१९ ॥
ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟ ସହିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ପୀଡ଼ିତ ହେଉଛନ୍ତି। ହେ ବୃତ୍ର, ଶକ୍ରଙ୍କ ସହିତ ତୁମର ସର୍ବଦା ସଖ୍ୟ ହେଉ।
5.10.20
अवाप्स्यसि सुखं त्वं च शक्रलोकांश्च शाश्वतान् ।
ऋषिवाक्यं निशम्याथ वृत्रःस तु महाबलः ॥ ५.१०.२० ॥
ତୁମେ ସୁଖ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କ ଶାଶ୍ୱତ ଲୋକ ପାଇବ। ଋଷିଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମହାବଳ ସେ ବୃତ୍ର...
5.10.21
उवाच तानृषीन्सर्वान्प्रणम्य शिरसाऽसुरः ।
सर्वे यूयं महाभागा गन्धर्वाश्चैव सर्वशः ॥ ५.१०.२१ ॥
ସେହି ଅସୁର ମସ୍ତକ ନତ କରି ସବୁ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲା: "ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ଏବଂ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ମଧ୍ୟ।"
5.10.22
यद्ब्रूथ तच्छ्रुतं सर्वं ममापि श्रृणुतानघाः ।
सन्धिः कथं वै भविता मम शक्रस्य चोभयोः ।
तेजसोर्हि द्वयोर्देवाः सख्यं वै भविता कथम् ॥ ५.१०.२२ ॥
ଆପଣମାନେ ଯାହା କହିଲେ ସବୁ ମୁଁ ଶୁଣିଲି। ହେ ନିଷ୍ପାପଗଣ, ଏବେ ମୋ କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ। ମୋ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କ ସନ୍ଧି କିପରି ହେବ? ହେ ଦେବଗଣ, ଦୁଇ ତେଜସ୍ୱୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଖ୍ୟ କିପରି ହେବ?
5.10.23
सकृत्सतां सङ्गतमीप्सितव्यं ।
ततः परं भविता भव्यमेव।
नातिक्रामेत्सत्पुरुषेण सङ्गतं ।
तस्मात्सतां संगतमीप्सितव्यम् ॥ ५.१०.२३ ॥
ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସଂଗ ଥରେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ। ତା ପରେ ଶୁଭ ହିଁ ହୁଏ। ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ କେହି ଲଙ୍ଘନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସଂଗ ହିଁ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ।
5.10.24
दृढं सतां सङ्गतं चापि नित्यं ।
ब्रूयाच्चार्थं ह्यर्थकृच्छ्रेषु धीराः ।
महार्थवत्सत्पुरुषेण सङ्गतं ।
तस्मात्सन्तं न जिघांसेत धीरः ॥ ५.१०.२४ ॥
ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସଂଗ ସଦା ଦୃଢ଼ ହେଉ; ସଙ୍କଟରେ ଧୀର ବ୍ୟକ୍ତି ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହୁ। ମହାନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିବା ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ସହ ସଙ୍ଗତି ହେଉ। ଅତଏବ ଧୀର ବ୍ୟକ୍ତି ସଜ୍ଜନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା ନ କରୁ।
5.10.25
इन्द्रः सतां संमतश्च निवासश्च महात्मनाम् ।
सत्यवादी ह्यनिन्द्यश्च धर्मवित्सूक्ष्मनिश्चयः ॥ ५.१०.२५ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ସଜ୍ଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଏବଂ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ନିବାସ। ସେ ସତ୍ୟବାଦୀ, ନିନ୍ଦାହୀନ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ନିଶ୍ଚୟ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।
5.10.26
तेन ते सह शक्रेण सन्धिर्भवतु नित्यदा ।
एवं विश्वासमागच्छ मा ते भूद्बुद्धिरन्यथा ॥ ५.१०.२६ ॥
ସେହି ଶକ୍ରଙ୍କ ସହ ତୁମର ସନ୍ଧି ସଦା ରହୁ। ଏହିପରି ବିଶ୍ୱାସ କର; ତୁମ ବୁଦ୍ଧି ଅନ୍ୟଥା ନ ହେଉ।
5.10.27
महर्षिवचनं श्रुत्वा तानुवाच महाद्युतिः ।
अवश्यं भगवन्तो मे माननीयास्तपस्विनः ॥ ५.१०.२७ ॥
ମହର୍ଷିଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମହାଦ୍ୟୁତି ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: “ନିଶ୍ଚୟ ଭଗବାନ ତପସ୍ୱୀମାନେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ମାନନୀୟ।”
5.10.28
ब्रवीमि यदहं देवास्तत्सर्वं क्रियते यदि ।
ततः सर्वं करिष्यामि यदूचुर्मां दिवौकसः ॥ ५.१०.२८ ॥
“ହେ ଦେବଗଣ, ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି ତାହା ଯଦି ସମସ୍ତ କରାଯାଏ, ତେବେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ମୋତେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି ସବୁ ମୁଁ କରିବି।”
5.10.29
न शुष्केण न चाद्रेण नाश्मना न च दारुणा ।
न शस्त्रेण न चास्त्रेण न दिवा न तथा निशि ॥ ५.१०.२९ ॥
ଶୁଖିଲା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ଓଦା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ; ପଥରରେ ନୁହେଁ, କାଠରେ ନୁହେଁ; ଶସ୍ତ୍ରରେ ନୁହେଁ, ଅସ୍ତ୍ରରେ ନୁହେଁ; ଦିନରେ ନୁହେଁ, ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
5.10.30
वध्यो भवेयं विप्रेन्द्राः शक्रस्य सह दैवतैः ।
एवं मे रोचते सन्धिः शक्रेण सह नित्यदा ॥ ५.१०.३० ॥
ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଶକ୍ରଙ୍କ (ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ) ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ ହେଉ; ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ! ମୋ ପାଇଁ ଶକ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସର୍ବଦା ସନ୍ଧି ଏହିପରି ପ୍ରୀତିକର ମନେ ହେଉଛି।
5.10.31
बाढमित्येव ऋषयस्तमूचुर्भरतर्षभ ।
एवं वृत्ते तु सन्धाने वृत्रः प्रमुदितोऽभवत् ॥ ५.१०.३१ ॥
'ହଁ, ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ। ଏହିପରି ସନ୍ଧି ସମ୍ପନ୍ନ ହେବାରୁ ବୃତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲା।
5.10.32
ततः सन्धिं मिथः कृत्वा ऋषयो दीप्ततेजसः ।
शक्रस्य सह वृत्रेण पुनर्जग्मुर्यथागतम् ॥ ५.१०.३२ ॥
ତା'ପରେ ଦୀପ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ଶକ୍ର ଓ ବୃତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ସନ୍ଧି କରାଇ ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥିଲେ ସେହି ପଥରେ ଫେରିଗଲେ।
5.10.33
युक्तः सदाऽभवच्चापि शक्रो हर्षसमन्वितः ।
वृत्रस्य वधसंयुक्तानुपायानन्वचिन्तयत् ॥ ५.१०.३३ ॥
ଶକ୍ର ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ହର୍ଷରେ ସତର୍କ ରହି ବୃତ୍ରବଧ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଉପାୟଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
5.10.34
अभिसन्धिर्महेन्द्रस्य सन्धिकर्मणि यः कृतः ।
ऋषिभिस्त्वीरितं यच्च महेन्द्रस्तदनुस्मरन् ॥ ५.१०.३४ ॥
ସନ୍ଧି-କର୍ମରେ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଯେଉଁ ଅଭିପ୍ରାୟ ଥିଲା ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ତାହାକୁ ସ୍ମରଣ କରି ମହେନ୍ଦ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)...
5.10.35
छिद्रान्वेषी समुद्विग्नः सदा वसति देवराट् ।
स कदाचिन्समुद्रान्ते समपश्यन्महासुरम् ॥ ५.१०.३५ ॥
ଛିଦ୍ର ଖୋଜୁ ଖୋଜୁ, ସର୍ବଦା ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇ ଦେବରାଜ (ଇନ୍ଦ୍ର) ରହୁଥିଲେ। ସେ ଥରେ ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ସେହି ମହାସୁରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
5.10.36
सन्ध्याकाल उपावृत्ते मुहूर्ते चातिदारुणे ।
ततः संचिन्त्य भगवान्वरदानं महात्मनः ॥ ५.१०.३६ ॥
ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳ ନିକଟ ହେଲେ, ଅତି ଭୟଙ୍କର ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ତେବେ ଭଗବାନ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବରଦାନ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି।
5.10.37
सन्ध्येयं वर्तते रौद्रा न रात्रिर्दिवसं न च ।
वृत्रश्चावश्यवध्योऽयं मम सर्वहरो रिपुः ॥ ५.१०.३७ ॥
ଏହି ଭୟଙ୍କର ସନ୍ଧ୍ୟା ଚାଲିଛି; ନା ରାତ୍ରି, ନା ଦିନ। ଆଉ ଏହି ବୃତ୍ର, ଯିଏ ମୋର ସର୍ବସ୍ୱ ହରଣ କରୁଥିବା ଶତ୍ରୁ, ତାକୁ ଅବଶ୍ୟ ବଧ କରିବାକୁ ହେବ।
5.10.38
यदि वृत्रं न हन्म्यद्य वञ्चयित्वा महासुरम् ।
महाबलं महाकायं न मे श्रेयो भविष्यति ॥ ५.१०.३८ ॥
ଯଦି ଆଜି ମୁଁ ସେହି ମହାସୁର ବୃତ୍ରକୁ ପ୍ରତାରଣା କରି ବଧ ନ କରେ, ତେବେ ଏହି ମହାବଳୀ, ମହାକାୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋର କଲ୍ୟାଣ ହେବ ନାହିଁ।
5.10.39
एवं संचिन्तयन्नेव शक्रो विष्णुमनुस्मरन् ।
अथ फेनं तदाऽपश्यत् समुद्रे पर्वतोपमप् ॥ ५.१०.३९ ॥
ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ ଶକ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେତେବେଳେ ସେ ସମୁଦ୍ରରେ ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଏକ ଫେଣ ଦେଖିଲେ।
5.10.40
नायं युष्को न चाद्रोऽयं न च शस्त्रमिदं तथा ।
एनं क्षेप्स्यामि वृत्रस्य क्षणादेव नशिष्यति ॥ ५.१०.४० ॥
ଏହା ଶୁଖିଲା ନୁହେଁ, ଓଦା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହା ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହାକୁ ମୁଁ ବୃତ୍ର ଉପରେ ପକାଇବି, ସେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ବିନଷ୍ଟ ହେବ।
5.10.41
सवज्रमथ फेनं तं क्षिप्रं वृत्रे निसृष्टवान् ।
प्रविश्य फेनं तं विष्णुरथ वृत्रं व्यनाशयत् ॥ ५.१०.४१ ॥
ତା'ପରେ ସେ ବଜ୍ର ସହିତ ସେହି ଫେଣକୁ ବୃତ୍ର ଉପରେ ଶୀଘ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ସେହି ଫେଣରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବିଷ୍ଣୁ ବୃତ୍ରକୁ ବିନାଶ କଲେ।
5.10.42
निहते तु ततो वृत्रे दिशो वितिमिराऽभवन् ।
प्रववौ च शिवो वायुः प्रजाश्च जहृषुस्तथा ॥ ५.१०.४२ ॥
ବୃତ୍ର ନିହତ ହେବା ପରେ ଦିଗସବୁ ଅନ୍ଧକାରଶୂନ୍ୟ ହେଲେ; ଶୁଭ ପବନ ବହିଲା ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
5.10.43
ततो देवाः सगन्धर्वा यक्षरक्षोमहोरगाः ।
ऋषयश्च महेन्द्रं तमस्तुवन्विविधैः स्तवैः ॥ ५.१०.४३ ॥
ତା'ପରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ସହିତ ଦେବତା, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ମହାନାଗ ଓ ଋଷିମାନେ ବିବିଧ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
5.10.44
नमस्कृतः सर्वभूतैः सर्वभूतान्यसान्त्वयत् ।
हत्वा शत्रुं प्रहृष्टात्मा वासवः सह दैवतैः ॥ ५.१०.४४ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ ହୋଇ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ; ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କରି ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ବାସବ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ।
5.10.45
विष्णुं त्रिभुवनश्रेष्ठं पूजयामास धर्मवित् ।
ततो हते महावीर्ये वृत्रे देवभयङ्करे ॥ ५.१०.४५ ॥
ଧର୍ମଜ୍ଞ ସେ ତ୍ରିଭୁବନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; ତା'ପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ବୃତ୍ର ନିହତ ହେଲା।
5.10.46
अनृतेनाभिभूतोऽभूच्छक्रः परमदुर्मनाः ।
त्रैशीर्षयाऽभिभूतश्च स पूर्वं ब्रह्महत्यया ॥ ५.१०.४६ ॥
ମିଥ୍ୟାରେ ଅଭିଭୂତ ଶକ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖିନ୍ନମନା ହେଲେ; ପୂର୍ବରୁ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ବଧର ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇଥିଲେ।
5.10.47
महादेवस्य भूतैश्च स पुनर्ब्रह्महा इति ।
आक्रुष्टो निर्भयैर्भूयो व्रीडितो बलवृत्रहा ॥ ५.१०.४७ ॥
ମହାଦେବଙ୍କ ଭୂତଗଣ ଓ ନିର୍ଭୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି 'ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ' ବୋଲି ନିନ୍ଦା କଲେ; ବଳବୃତ୍ରହନ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ର ପୁଣି ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
5.10.48
सोऽन्तमाश्रित्य लोकानां नष्टसंज्ञो विचेतनः ।
न प्राज्ञायत देवेन्द्रस्त्वभिभूतः स्वकर्मभिः ॥ ५.१०.४८ ॥
ସେ ଲୋକମାନଙ୍କର ଅନ୍ତକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ସଂଜ୍ଞାହୀନ ଓ ଚେତନାଶୂନ୍ୟ ହେଲା; ନିଜ କର୍ମରେ ଅଭିଭୂତ ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନା ଯାଇ ନ ପାରିଲା।
5.10.49
प्रतिच्छन्नोऽवसच्चाप्सु चेष्टमान इवोरगः ।
ततः प्रनष्टे देवेन्द्रे ब्रह्महत्या भयार्दिते ॥ ५.१०.४९ ॥
ସେ ଜଳରେ ଲୁଚି ରହିଲା, ସାପ ପରି ଗତି କରି; ତା'ପରେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଲୁଚିଗଲେ, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ଦେବତାମାନେ...
5.10.50
भूमिः प्रध्वस्तसंकाशा निर्वृक्षा शुष्ककानना ।
विच्छिन्नस्रोतसो नद्यः सरांस्यनुदकानि च ॥ ५.१०.५० ॥
ପୃଥିବୀ ଯେମିତି ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଥିଲା, ଗଛହୀନ ଓ ଶୁଖିଲା ବନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ନଦୀମାନଙ୍କର ସ୍ରୋତ କଟିଗଲା, ସରୋବର ଜଳହୀନ ହେଲା।
5.10.51
संक्षोभश्चापि सत्वानामनावृष्टिकृतोऽभवत् ।
देवाश्चापि भृशं त्रस्तास्तथा सर्वे महर्षयः ॥ ५.१०.५१ ॥
ଅନାବୃଷ୍ଟି ଯୋଗୁଁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ବେଗ ଦେଖାଦେଲା; ଦେବତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ ହେଲେ, ସେହିପରି ସମସ୍ତ ମହର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ।
5.10.52
अराजकं जगत्सर्वमभिभूतमुपद्रवैः ।
ततो भीताऽभवन्देवाः को नो राजा भवेदिति ॥ ५.१०.५२ ॥
ରାଜାବିହୀନ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉପଦ୍ରବରେ ଅଭିଭୂତ ହେଲା; ତା'ପରେ ଦେବତାମାନେ ଭୀତ ହୋଇ କହିଲେ, 'ଆମର ରାଜା କିଏ ହେବ?'
5.10.53
दिवि देवर्षयश्चापि देवराजविनाकृताः ।
न स्म कश्चन देवानां राज्ये वै कुरुते मतिम् ॥ ५.१०.५३ ॥
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବରାଜଙ୍କ ବିନା ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ରାଜ୍ୟ ପାଇବାକୁ ମନ କଲେ ନାହିଁ।