મહાભારત · અધ્યાય 5.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.100.1
हिरण्यपुरमित्येतत्ख्यातं पुरवरं महत् ।
दैत्यानां दानवानां च मायाशतविचारिणाम् ॥ ५.१००.१ ॥
હિરણ્યપુર નામે પ્રસિદ્ધ આ મહાન શ્રેષ્ઠ નગર, સેંકડો માયાઓમાં વિચરતા દૈત્યો અને દાનવોનું છે.
5.100.2
अनल्पेन प्रयत्नेन निर्मितं विश्वकर्मणा ।
मयेन मनसा सृष्टं पातालतलमाश्रितम् ॥ ५.१००.२ ॥
અતિ પ્રયત્નથી વિશ્વકર્માએ તેનું નિર્માણ કર્યું; મયે મનથી તેની સર્જના કરી; તે પાતાળતળમાં સ્થિત છે.
5.100.3
अत्र मायासहस्राणि वविकुर्वाणा महौजसः ।
दानवा निवसन्ति स्म शूरा दत्तवराः पुरा ॥ ५.१००.३ ॥
અહીં હજારો માયાઓ પ્રગટાવતા, મહાબલી, શૂર દાનવો વસે છે; પૂર્વે તેમને વર આપવામાં આવ્યા હતા.
5.100.4
नैते शक्रेण नान्येन यमेन वरुणेन वा ।
शक्यन्ते वशमानेतुं तथैव धनदेन च ॥ ५.१००.४ ॥
ઇન્દ્ર, બીજો કોઈ, યમ કે વરુણ, અને એ જ રીતે કુબેર પણ આમને વશ કરી શકતા નથી.
5.100.5
असुराः कालखञ्जाश्च तथा वुष्णुपदोद्भवाः ।
नैर्ऋता यातुधानाश्च ब्रह्मपादोद्भवाश्च ये ॥ ५.१००.५ ॥
અસુરો, કાલખંજો, વુષ્ણુપદથી જન્મેલા, નૈર્ઋતો અને યાતુધાનો, અને બ્રહ્માના ચરણથી જન્મેલા જેઓ છે તેઓ.
5.100.6
दंष्ट्रिणो भीमवेगाश्च वातवेगपराक्रमाः ।
मायावीर्योपसंपन्ना निवसन्त्यत्र मातले ॥ ५.१००.६ ॥
દાંતવાળા, ભયંકર વેગવાળા, વાયુવેગ અને પરાક્રમવાળા, માયાબળથી યુક્ત એવા અહીં માતલમાં વસે છે.
5.100.7
निवातकवचा नाम दानवा युद्धदुर्मदाः ।
जानासि च यथा शक्रो नैताञ्शक्रोति बाधितुं ॥ ५.१००.७ ॥
નિવાતકવચ નામના દાનવો યુદ્ધમાં ઉન્મત્ત છે. ઇન્દ્ર પણ તેમને બાધા કરી શકતો નથી એ તું જાણે છે.
5.100.8
बहुशो मातले त्वं च तव पुत्रश्च गोमुखः ।
निर्भग्नो देवराजश्च सहपुत्रः शचीपतिः ॥ ५.१००.८ ॥
હે માતલિ, તું અને તારો પુત્ર ગોમુખ અનેક વાર પરાજિત થયા છો. શચીપતિ દેવરાજ પણ પોતાના પુત્ર સાથે પરાજિત થયો.
5.100.9
पश्य वेश्मानि रौक्माणि मातले राजतानि च ।
कर्मणा विधियुक्तेन युक्तान्युपगतानि च ॥ ५.१००.९ ॥
હે માતલિ, સોના અને ચાંદીના મહેલો જુઓ; તે વિધિપૂર્વક બનાવેલા અને કૌશલ્યથી ગોઠવેલા છે.
5.100.10
वैदूर्यमणिचित्राणि प्रवालरुचिराणि च ।
अर्कस्फटिकशुभ्राणि वज्रसारोञ्ज्वलानि च ॥ ५.१००.१० ॥
વૈદૂર્ય અને મણિઓથી વિચિત્ર, પરવાળાથી સુંદર, સૂર્યકાંત અને સ્ફટિક જેવા ઉજ્જવળ અને વજ્રસારથી ઝળહળતા.
5.100.11
पार्थिवानीव चाभास्ति पद्मरागमयानि च ।
शैलानीव च दृश्यन्ते दारवाणीव चाप्युत ॥ ५.१००.११ ॥
તે પૃથ્વી જેવા ઝળહળે છે અને પદ્મરાગથી બનેલા છે; પર્વતો જેવા દેખાય છે અને લાકડાના બનેલા હોય તેવા પણ લાગે છે.
5.100.12
सूर्यरूपाणि चाभान्ति दीप्ताग्निसदृशानि च ।
मणिजालविचित्राणि प्रांशूनि निबिडानि च ॥ ५.१००.१२ ॥
તે સૂર્યરૂપ જેવા ઝળહળે છે અને પ્રજ્વલિત અગ્નિ જેવા છે; મણિજાળોથી વિચિત્ર, ઊંચા અને ઘટ્ટ છે.
5.100.13
नैतानि शक्यं निर्देष्टु रूपतो द्रव्यतस्तथा ।
गुणतश्चैव सिद्धानि प्रमाणगुणवन्ति च ॥ ५.१००.१३ ॥
આમનું રૂપ, દ્રવ્ય અને ગુણ વર્ણવવું શક્ય નથી; આ સિદ્ધ છે અને પ્રમાણ તથા ગુણોથી યુક્ત છે.
5.100.14
आक्रीडान्पश्य दैत्यानां तथैव शयनान्युत ।
रत्नवन्ति महार्हाणि भाजनान्यासनानि च ॥ ५.१००.१४ ॥
દૈત્યોના ક્રીડાસ્થળો જુઓ, એ જ રીતે તેમની શય્યાઓ પણ; રત્નજડિત, અતિ મૂલ્યવાન પાત્રો અને આસનો પણ.
5.100.15
जलदाभांस्तथा शैलांस्तोयप्रस्रवणानि च ।
कामपुष्पफलांश्चापि पादपान्कापचारिणः ॥ ५.१००.१५ ॥
મેઘ સમાન પર્વતો, પાણીના ઝરણાં અને પ્રવાહો; ઇચ્છા મુજબ ફૂલ અને ફળ આપનારા, સ્વેચ્છાએ વિચરતા વૃક્ષો પણ.
5.100.16
मातले कश्चिदत्रापि रुचिरस्ते वरो भवेत् ।
अथवाऽन्यां दिशं भूमेर्गच्छाव यदि मन्यसे ॥ ५.१००.१६ ॥
હે માતલિ, અહીં પણ તને કોઈ મનગમતો વર મળી શકે; અથવા જો તને યોગ્ય લાગે તો પૃથ્વીની બીજી દિશામાં જઈએ.
5.100.17
मातलिस्त्वब्रवीदेनं भाषमाणं तथाविधम् ।
देवर्षे नैव मे कार्यं विप्रियं त्रिदिवौकसाम् ॥ ५.१००.१७ ॥
આ પ્રમાણે બોલતા નારદને માતલિએ કહ્યું: 'હે દેવર્ષિ, ત્રિદિવવાસી દેવોને અપ્રિય એવું કાર્ય મારે કરવાનું નથી.'
5.100.18
नित्यानुषक्तवैरा हि भ्रातरो देवदानवाः ।
परपक्षेण संबन्धं रोचयिष्याम्यहं कथम् ॥ ५.१००.१८ ॥
દેવો અને દાનવો ભાઈઓ હોવા છતાં સદા વૈરથી બંધાયેલા છે; તો શત્રુપક્ષ સાથે સંબંધ હું કેવી રીતે પસંદ કરું?
5.100.19
अन्यत्र साधु गच्छाव द्रष्टुं नार्हामि दानवान् ।
जानामि तव चात्मानं हिंसात्मकमनं तथा ॥ ५.१००.१९ ॥
બીજે ક્યાંક જઈએ; દાનવોને જોવા હું યોગ્ય નથી. તારું મન અને તેનો હિંસક સ્વભાવ હું જાણું છું.