ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.100.1
हिरण्यपुरमित्येतत्ख्यातं पुरवरं महत् ।
दैत्यानां दानवानां च मायाशतविचारिणाम् ॥ ५.१००.१ ॥
ਹਿਰਣ੍ਯਪੁਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਹ ਮਹਾਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਗਰ ਸੈਂਕੜੇ ਮਾਇਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਦੈਂਤਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਹੈ।
5.100.2
अनल्पेन प्रयत्नेन निर्मितं विश्वकर्मणा ।
मयेन मनसा सृष्टं पातालतलमाश्रितम् ॥ ५.१००.२ ॥
ਵੱਡੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ; ਮਯ ਨੇ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
5.100.3
अत्र मायासहस्राणि वविकुर्वाणा महौजसः ।
दानवा निवसन्ति स्म शूरा दत्तवराः पुरा ॥ ५.१००.३ ॥
ਇੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਾਇਆਂ ਵਿਖਾਉਂਦੇ, ਮਹਾਬਲੀ, ਸੂਰਵੀਰ ਦਾਨਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
5.100.4
नैते शक्रेण नान्येन यमेन वरुणेन वा ।
शक्यन्ते वशमानेतुं तथैव धनदेन च ॥ ५.१००.४ ॥
ਇੰਦਰ, ਕੋਈ ਹੋਰ, ਯਮ ਜਾਂ ਵਰੁਣ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਬੇਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
5.100.5
असुराः कालखञ्जाश्च तथा वुष्णुपदोद्भवाः ।
नैर्ऋता यातुधानाश्च ब्रह्मपादोद्भवाश्च ये ॥ ५.१००.५ ॥
ਅਸੁਰ, ਕਾਲਖੰਜ, ਵੁਸ਼੍ਣੁਪਦ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਨੈਰ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਯਾਤੁਧਾਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨ।
5.100.6
दंष्ट्रिणो भीमवेगाश्च वातवेगपराक्रमाः ।
मायावीर्योपसंपन्ना निवसन्त्यत्र मातले ॥ ५.१००.६ ॥
ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਵਾਲੇ, ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਤੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲੇ, ਮਾਇਆ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇੱਥੇ ਮਾਤਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
5.100.7
निवातकवचा नाम दानवा युद्धदुर्मदाः ।
जानासि च यथा शक्रो नैताञ्शक्रोति बाधितुं ॥ ५.१००.७ ॥
ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਨਾਮ ਦੇ ਦਾਨਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਦਮਸਤ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਇਹ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
5.100.8
बहुशो मातले त्वं च तव पुत्रश्च गोमुखः ।
निर्भग्नो देवराजश्च सहपुत्रः शचीपतिः ॥ ५.१००.८ ॥
ਹੇ ਮਾਤਲਿ, ਤੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਗੋਮੁਖ ਕਈ ਵਾਰ ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ। ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਦੇਵਰਾਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਹਾਰਿਆ।
5.100.9
पश्य वेश्मानि रौक्माणि मातले राजतानि च ।
कर्मणा विधियुक्तेन युक्तान्युपगतानि च ॥ ५.१००.९ ॥
ਹੇ ਮਾਤਲਿ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵੇਖ; ਉਹ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਕਲਾ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
5.100.10
वैदूर्यमणिचित्राणि प्रवालरुचिराणि च ।
अर्कस्फटिकशुभ्राणि वज्रसारोञ्ज्वलानि च ॥ ५.१००.१० ॥
ਵੈਦੂਰਜ ਅਤੇ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਿੱਤਰ, ਮੂੰਗੇ ਨਾਲ ਸੋਹਣੇ, ਸੂਰਜਕਾਂਤ ਤੇ ਸਫ਼ਟਿਕ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰਸਾਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ।
5.100.11
पार्थिवानीव चाभास्ति पद्मरागमयानि च ।
शैलानीव च दृश्यन्ते दारवाणीव चाप्युत ॥ ५.१००.११ ॥
ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਦਮਰਾਗ ਦੇ ਬਣੇ ਹਨ; ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਣੇ ਵਾਂਗ ਵੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
5.100.12
सूर्यरूपाणि चाभान्ति दीप्ताग्निसदृशानि च ।
मणिजालविचित्राणि प्रांशूनि निबिडानि च ॥ ५.१००.१२ ॥
ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਹਨ; ਮਣੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਿੱਤਰ, ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਸੰਘਣੇ ਹਨ।
5.100.13
नैतानि शक्यं निर्देष्टु रूपतो द्रव्यतस्तथा ।
गुणतश्चैव सिद्धानि प्रमाणगुणवन्ति च ॥ ५.१००.१३ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਅਤੇ ਗੁਣ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸਿੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
5.100.14
आक्रीडान्पश्य दैत्यानां तथैव शयनान्युत ।
रत्नवन्ति महार्हाणि भाजनान्यासनानि च ॥ ५.१००.१४ ॥
ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਖੇਡਣ ਦੇ ਥਾਂ ਵੇਖੋ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਵੀ; ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਆਸਨ ਵੀ।
5.100.15
जलदाभांस्तथा शैलांस्तोयप्रस्रवणानि च ।
कामपुष्पफलांश्चापि पादपान्कापचारिणः ॥ ५.१००.१५ ॥
ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਪਰਬਤ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਅਤੇ ਝਰਨੇ; ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਵੀ।
5.100.16
मातले कश्चिदत्रापि रुचिरस्ते वरो भवेत् ।
अथवाऽन्यां दिशं भूमेर्गच्छाव यदि मन्यसे ॥ ५.१००.१६ ॥
ਹੇ ਮਾਤਲੀ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਸੰਦੀਦਾ ਵਰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ ਜੇ ਤੂੰ ਠੀਕ ਸਮਝੇਂ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚੱਲੀਏ।
5.100.17
मातलिस्त्वब्रवीदेनं भाषमाणं तथाविधम् ।
देवर्षे नैव मे कार्यं विप्रियं त्रिदिवौकसाम् ॥ ५.१००.१७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ, ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਵਾਸੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕੰਮ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।'
5.100.18
नित्यानुषक्तवैरा हि भ्रातरो देवदानवाः ।
परपक्षेण संबन्धं रोचयिष्याम्यहं कथम् ॥ ५.१००.१८ ॥
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਭਾਈ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਦਾ ਵੈਰ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਿਵੇਂ ਚਾਹਾਂ?
5.100.19
अन्यत्र साधु गच्छाव द्रष्टुं नार्हामि दानवान् ।
जानामि तव चात्मानं हिंसात्मकमनं तथा ॥ ५.१००.१९ ॥
ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਚੱਲੀਏ; ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਤੇਰਾ ਮਨ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਹਿੰਸਕ ਸੁਭਾਅ ਵੀ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।