Mahābhārata · Adhyāya 5.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.104.1
मातलेर्वचनं श्रुत्वा नारदो मुनिसत्तमः ।
अब्रवीद्देवराजं तमार्यकं कुरुनन्दन ॥ ५.१०४.१ ॥
Al oír las palabras de Mātali, el mejor de los sabios Nārada habló al rey de los dioses, oh gozo de los Kurus.
5.104.2
सूतोऽयं मातलिर्नाम शक्रस्य दयितः सुहृत् ।
शुचिः शीलगुणोपेतस्तेजस्वी वीर्यवान्बली ॥ ५.१०४.२ ॥
Este auriga llamado Mātali es querido de Śakra, su amigo: puro, dotado de buena conducta y virtudes, radiante, valiente y fuerte.
5.104.3
शक्रस्यायं सखा चैव मन्त्री सारथिरेव च ।
अल्पान्तरप्रभावश्च वासवेन रणे रणे ॥ ५.१०४.३ ॥
Él es amigo, consejero y también auriga de Śakra; en cada batalla su poder difiere de Vāsava solo levemente.
5.104.4
अयं हरिसहस्रेण युक्तं जैत्रं रथोत्तमम् ।
देवासुरेषु युद्धेषु मनसैव नियच्छति ॥ ५.१०४.४ ॥
En las batallas de dioses y asuras controla este mejor carro victorioso, uncido a mil caballos Hari, con solo el pensamiento.
5.104.5
अनेन विजितानश्वैर्दोर्भ्यां जयति वासवः ।
अनेन बलभित्पूर्वं प्रहृते प्रहरत्युत ॥ ५.१०४.५ ॥
Con los caballos que él ha conquistado, Vāsava vence con sus dos brazos; por medio de él, el destructor de Bala golpea de vuelta cuando es golpeado primero.
5.104.6
अस्य कन्या वरारोहा रूपेणासदृशी भुवि ।
सत्यशीलगुणोपेता गुणकेशीति विश्रुता ॥ ५.१०४.६ ॥
Su hija, de caderas hermosas, incomparable en belleza sobre la tierra, dotada de verdad, buena conducta y virtud, es renombrada como Guṇakeśī.
5.104.7
तस्यास्य यत्नाच्चरतस्त्रैलोक्यममरद्युते ।
सुमुखो भवतः पौत्रो रोचते दुहितुः पतिः ॥ ५.१०४.७ ॥
Buscando con empeño por los tres mundos para ella, oh tú de brillo inmortal, tu nieto Sumukha me agrada como esposo de mi hija.
5.104.8
यदि ते रोचते सम्यग्भुजगोत्तम मा चिरम् ।
क्रियतामार्यक क्षिप्रं बुद्धिः कन्यापरिग्रहे ॥ ५.१०४.८ ॥
Si esto te agrada plenamente, mejor de las serpientes, no tardes; noble señor, decídete pronto a aceptar a la doncella.
5.104.9
यथा विष्णुकुले लक्ष्मीर्यथा स्वाहा विभावसोः ।
कुले तव तथैवास्तु गुणकेशी सुमध्यमा ॥ ५.१०४.९ ॥
Así como Lakṣmī está en la casa de Viṣṇu y Svāhā en la de Vibhāvasu, así sea Guṇakeśī, de cintura esbelta, en tu casa.
5.104.10
पौत्रस्यार्थे भवांस्तस्माद्गुणकेशीं प्रतीच्छतु ।
सदृशीं प्रतिरूपस्य वासवस्य शचीमिव ॥ ५.१०४.१० ॥
Por tanto, por tu nieto, acepta a Guṇakeśī, digna de quien es igual en forma a Vāsava, como Śacī lo es para Vāsava.
5.104.11
पितृहीनमपि ह्येनं गुणतो वरयामहे ।
बहुमानाच्च भवतस्तथैवैरावतस्य च ॥ ५.१०४.११ ॥
Aunque no tiene padre, lo elegimos como novio por sus virtudes, por el gran respeto que te tenemos, y del mismo modo por Airāvata.
5.104.12
सुमुखस्य गुणैश्चैव शीलशौचदमादिभिः ।
अभिगम्य स्वयं कन्यामयं दातुं समुद्यतः ।
मातलिस्तस्य संमानं कर्तुमर्हो भवानपि ॥ ५.१०४.१२ ॥
Por las virtudes de Sumukha y por su carácter, pureza, dominio de sí y demás cualidades, él mismo ha venido y está dispuesto a dar a la doncella. Tú también eres digno de honrar a Mātali.
5.104.13
स तु दीनः प्रहृष्टश्च प्राह नारदमार्यकः ।
व्रियमाणे तथा पौत्रे पुत्रे च निधनं गते ॥ ५.१०४.१३ ॥
Aunque afligido pero alegre, Āryaka habló a Nārada, mientras el nieto era elegido en matrimonio y el hijo había hallado la muerte.
5.104.14
मन्ये नैतद्बहुमतं महर्षे वचनं तव ।
सखा शक्रस्य संयुक्तः कस्यायं नेप्सितो भवेत्।
कारणस्य तु दौर्बल्याच्चिन्तयामि महामुने ॥ ५.१०४.१४ ॥
Āryaka dijo: Oh gran sabio, no tengo en alta estima tus palabras. ¿Quién no desearía a quien está unido a un amigo de Indra? Pero por la debilidad de la causa, oh gran sabio, estoy preocupado.
5.104.15
अस्य देहकरस्तात मम पुत्रो महाद्युते ।
भक्षितो वैनतेयेन दुःखार्तास्तेन वै वयम् ॥ ५.१०४.१५ ॥
Āryaka dijo: Querido, oh radiante, mi hijo, que formó este cuerpo, fue devorado por el hijo de Vinatā (Garuḍa). Por eso estamos afligidos por la pena.
5.104.16
पुनरेव च तेनोक्तं वैनतेयेन गच्छता ।
मासेनान्येन सुमुखं भक्षयिष्य इति प्रभो ॥ ५.१०४.१६ ॥
Y de nuevo, al marcharse, el hijo de Vinatā dijo: 'Oh señor, dentro de otro mes devoraré a Sumukha.'
5.104.17
ध्रुवं तथा तद्भविता जानीमस्तस्य निश्चयम् ।
तेन हर्षः प्रनष्टो मे सुपर्णवचनेन वै ॥ ५.१०४.१७ ॥
Seguramente así será; conocemos su decisión. Con esa palabra de Suparṇa (Garuḍa), mi alegría se ha perdido.
5.104.18
मातलिस्त्वब्रवीदेनं बुद्धिरत्र कृता मया ।
जामातृभावेन वृतः सुमुखस्तव पुत्रजः ॥ ५.१०४.१८ ॥
Pero Mātali le dijo: Aquí he tomado esta decisión. Sumukha, el hijo de tu hijo, ha sido elegido como yerno.
5.104.19
सोऽयं मया च सहितो नारदेन च पन्नगः ।
त्रिलोकेशं सुरपतिं गत्वा पश्यतु वासवम् ॥ ५.१०४.१९ ॥
Que esta serpiente, acompañada por mí y por Nārada, vaya a ver a Vāsava, señor de los tres mundos y soberano de los dioses.
5.104.20
शेषेणैवास्य कार्येण प्रज्ञास्वाम्यहमायुषः ।
सुपर्णस्य विघाते च प्रयतिष्यामि सत्तम ॥ ५.१०४.२० ॥
Oh, el mejor de los justos, con el resto de esta tarea conoceré mi propio tiempo de vida, y me esforzaré por impedir a Suparṇa (Garuḍa).
5.104.21
सुमुखश्च मया सार्धं देवेशमिगच्छतु ।
कार्यसंसाधनार्थाय स्वस्ति तेऽस्तु भुजङ्गम ॥ ५.१०४.२१ ॥
Que Sumukha también vaya conmigo ante el señor de los dioses; que te vaya bien para cumplir la tarea, oh serpiente.
5.104.22
आर्यकेणाभ्यनुज्ञाता गम्यतामिति भारत ।
ततस्ते सुमुखं गृह्य सर्व एव महौजसः।
ददृशुः शक्रमासीनं देवराजं महाद्युतिम् ॥ ५.१०४.२२ ॥
Con el permiso de Āryaka, y al decírseles 'id', oh Bhārata, todos aquellos de gran poder tomaron a Sumukha y vieron a Śakra, rey de los dioses, sentado en gran esplendor.
5.104.23
सङ्गत्या तत्र भगवान्विष्णुरासीच्चतुर्भुजः ।
ततस्तत्सर्वमाचख्यौ नारदो मातलिं प्रति ॥ ५.१०४.२३ ॥
Allí, en aquella asamblea, estaba presente el bendito Viṣṇu, de cuatro brazos; entonces Nārada contó todo a Mātali.
5.104.24
ततः पुरन्दरं विष्णुरुवाच भुवनेश्वरम् ।
अमृतं दीयतामस्मै क्रियताममरैः समः ॥ ५.१०४.२४ ॥
Entonces Viṣṇu habló a Purandara, señor de los mundos: 'Que se le dé néctar, y que sea hecho igual a los inmortales.'
5.104.25
मातलिर्नारदश्चैव सुमुखश्चैव वासव ।
लभन्तां भवतः कामात्काममेतं यथेप्सितम् ॥ ५.१०४.२५ ॥
Mātali y Nārada, y también Sumukha, oh Vāsava: que reciban de ti, según su deseo, este don deseado.
5.104.26
पुरन्दरोऽथ संचिन्त्य वैनतेयपराक्रमम् ।
विष्णुमेवाब्रवीदेनं भवानेव ददात्विति ॥ ५.१०४.२६ ॥
Entonces Purandara, reflexionando sobre el valor de Vainateya, dijo al mismo Viṣṇu: "Dalo tú mismo."
5.104.27
ईशस्त्वं सर्वलोकानां चराणामचराश्च ये ।
त्वया दत्तमदत्तं कः कर्तुमुत्सहते विभो ॥ ५.१०४.२७ ॥
Tú eres señor de todos los mundos, de lo que se mueve y de lo que no se mueve. ¿Quién se atrevería a hacer lo que tú has dado o no has dado, oh poderoso?
5.104.28
प्रादाच्छक्रस्ततस्तस्मै पन्नगायायुरुत्तमम् ।
न त्वेनममृतप्राशं चकार बलवृत्रहा ॥ ५.१०४.२८ ॥
Entonces Śakra concedió a aquella serpiente una vida suprema; pero el matador de Vṛtra por su fuerza no le hizo participar del néctar.
5.104.29
लब्ध्वा वरं तु सुमुखः सुमुखः संबभूव ह ।
कृतदारो यथाकामं जगाम च गृहान्प्रति ॥ ५.१०४.२९ ॥
Habiendo obtenido el don, Sumukha en verdad se volvió de rostro alegre; habiendo tomado esposa, marchó como deseaba hacia sus hogares.
5.104.30
नारदस्त्वार्यकश्चैव कृतकार्यौ मुदा युतौ ।
अभिजग्मतुरभ्यर्च्य देवराजं महाद्युतिम् ॥ ५.१०४.३० ॥
Nārada y Āryaka también, habiendo cumplido sus propósitos, unidos con alegría, honraron al rey de los dioses de gran esplendor y se acercaron a él.