మహాభారతం · అధ్యాయం 5.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.104.1
मातलेर्वचनं श्रुत्वा नारदो मुनिसत्तमः ।
अब्रवीद्देवराजं तमार्यकं कुरुनन्दन ॥ ५.१०४.१ ॥
మాతలి మాటలు విని, మునిశ్రేష్ఠుడైన నారదుడు దేవరాజుతో ఇలా అన్నాడు, కురునందనా.
5.104.2
सूतोऽयं मातलिर्नाम शक्रस्य दयितः सुहृत् ।
शुचिः शीलगुणोपेतस्तेजस्वी वीर्यवान्बली ॥ ५.१०४.२ ॥
ఈ సారథి మాతలి, ఇంద్రునికి ప్రియమైన మిత్రుడు; పవిత్రుడు, శీలగుణ సంపన్నుడు, తేజస్వి, పరాక్రమవంతుడు, బలవంతుడు.
5.104.3
शक्रस्यायं सखा चैव मन्त्री सारथिरेव च ।
अल्पान्तरप्रभावश्च वासवेन रणे रणे ॥ ५.१०४.३ ॥
ఈయన శక్రుని మిత్రుడు, మంత్రి, సారథి కూడా; యుద్ధ యుద్ధంలో వాసవునితో ఈయన ప్రభావంలో స్వల్ప భేదమే.
5.104.4
अयं हरिसहस्रेण युक्तं जैत्रं रथोत्तमम् ।
देवासुरेषु युद्धेषु मनसैव नियच्छति ॥ ५.१०४.४ ॥
ఇతడు వెయ్యి హరి అశ్వాలు కట్టిన విజయవంతమైన ఉత్తమ రథాన్ని దేవాసుర యుద్ధాలలో కేవలం మనసుతోనే నియంత్రిస్తాడు.
5.104.5
अनेन विजितानश्वैर्दोर्भ्यां जयति वासवः ।
अनेन बलभित्पूर्वं प्रहृते प्रहरत्युत ॥ ५.१०४.५ ॥
ఇతడు జయించిన అశ్వాలతో వాసవుడు తన రెండు బాహువులతో జయిస్తాడు; ఇతనివల్లనే బలభిత్ ముందు దెబ్బ తిన్నప్పుడు ప్రతిదెబ్బ తీస్తాడు.
5.104.6
अस्य कन्या वरारोहा रूपेणासदृशी भुवि ।
सत्यशीलगुणोपेता गुणकेशीति विश्रुता ॥ ५.१०४.६ ॥
ఈయన కుమార్తె, అందమైన నడుము కలది, భూమిపై రూపంలో సాటిలేనిది; సత్యశీల గుణ సంపన్నురాలు, గుణకేశి అని ప్రసిద్ధి.
5.104.7
तस्यास्य यत्नाच्चरतस्त्रैलोक्यममरद्युते ।
सुमुखो भवतः पौत्रो रोचते दुहितुः पतिः ॥ ५.१०४.७ ॥
ఆమెకోసం మూడు లోకాలలో ప్రయత్నపూర్వకంగా వెతికినప్పుడు, అమరకాంతి గలవాడా, మీ మనవడు సుముఖుడు కుమార్తెకు భర్తగా నాకు నచ్చుతున్నాడు.
5.104.8
यदि ते रोचते सम्यग्भुजगोत्तम मा चिरम् ।
क्रियतामार्यक क्षिप्रं बुद्धिः कन्यापरिग्रहे ॥ ५.१०४.८ ॥
ఇది మీకు పూర్తిగా ఇష్టమైతే, నాగులలో ఉత్తముడా, ఆలస్యం చేయకండి. ఆర్యా, కన్యను స్వీకరించే నిర్ణయాన్ని వెంటనే తీసుకోండి.
5.104.9
यथा विष्णुकुले लक्ष्मीर्यथा स्वाहा विभावसोः ।
कुले तव तथैवास्तु गुणकेशी सुमध्यमा ॥ ५.१०४.९ ॥
విష్ణు కులంలో లక్ష్మి, విభావసు (అగ్ని) కులంలో స్వాహా ఎలా ఉన్నారో, అలాగే మీ కులంలో సన్నని నడుము గల గుణకేశి ఉండుగాక.
5.104.10
पौत्रस्यार्थे भवांस्तस्माद्गुणकेशीं प्रतीच्छतु ।
सदृशीं प्रतिरूपस्य वासवस्य शचीमिव ॥ ५.१०४.१० ॥
కాబట్టి మనవడి కోసం గుణకేశిని స్వీకరించండి. ఇంద్రునికి శచి తగినట్లుగా, అతని సమానరూపుడైన (సుముఖునికి) ఆమె తగినది.
5.104.11
पितृहीनमपि ह्येनं गुणतो वरयामहे ।
बहुमानाच्च भवतस्तथैवैरावतस्य च ॥ ५.१०४.११ ॥
తండ్రి లేనివాడైనా, అతని గుణాల కారణంగా మేము అతడిని వరుడిగా ఎంచుకుంటున్నాము; మీ పట్ల గొప్ప గౌరవంతోనూ, ఐరావతం పట్ల కూడా అలాగే.
5.104.12
सुमुखस्य गुणैश्चैव शीलशौचदमादिभिः ।
अभिगम्य स्वयं कन्यामयं दातुं समुद्यतः ।
मातलिस्तस्य संमानं कर्तुमर्हो भवानपि ॥ ५.१०४.१२ ॥
సుముఖుని గుణాలవల్ల, శీలం, శౌచం, దమం మొదలైన వాటివల్ల, ఈయన (కణ్వుడు) స్వయంగా వచ్చి కన్యను ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు. మీరు కూడా మాతలికి గౌరవం చూపదగినవారు.
5.104.13
स तु दीनः प्रहृष्टश्च प्राह नारदमार्यकः ।
व्रियमाणे तथा पौत्रे पुत्रे च निधनं गते ॥ ५.१०४.१३ ॥
అతడు దీనుడైనప్పటికీ సంతోషించి, ఆర్యకుడు నారదునితో ఇలా అన్నాడు—మనవడు వరించబడుతున్నప్పుడు, కుమారుడు మరణించిపోయిన తరువాత.
5.104.14
मन्ये नैतद्बहुमतं महर्षे वचनं तव ।
सखा शक्रस्य संयुक्तः कस्यायं नेप्सितो भवेत्।
कारणस्य तु दौर्बल्याच्चिन्तयामि महामुने ॥ ५.१०४.१४ ॥
ఆర్యకుడు ఇలా అన్నాడు: మహర్షీ, నీ ఈ మాటను నేను గొప్పగా భావించను. ఇంద్రుని స్నేహితునితో కలిసినవాడు ఎవరికి కోరదగినవాడు కాకుండా ఉంటాడు? కానీ కారణం బలహీనమైనందున, మహామునీ, నేను చింతిస్తున్నాను.
5.104.15
अस्य देहकरस्तात मम पुत्रो महाद्युते ।
भक्षितो वैनतेयेन दुःखार्तास्तेन वै वयम् ॥ ५.१०४.१५ ॥
ఆర్యకుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ తాతా, మహాతేజస్వీ, ఇతని శరీరాన్ని నిర్మించిన నా కుమారుని వైనతేయుడు (గరుడుడు) భక్షించాడు. దాని వలన మేము దుఃఖార్తులమయ్యాము.
5.104.16
पुनरेव च तेनोक्तं वैनतेयेन गच्छता ।
मासेनान्येन सुमुखं भक्षयिष्य इति प्रभो ॥ ५.१०४.१६ ॥
మళ్ళీ, వెళ్ళుతూ వినతాపుత్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'ప్రభూ, మరో నెల గడిచిన తరువాత నేను సుముఖుని భక్షిస్తాను.'
5.104.17
ध्रुवं तथा तद्भविता जानीमस्तस्य निश्चयम् ।
तेन हर्षः प्रनष्टो मे सुपर्णवचनेन वै ॥ ५.१०४.१७ ॥
నిశ్చయంగా అది అలాగే జరుగుతుంది; అతని సంకల్పాన్ని మేము ఎరుగుదుము. సుపర్ణుని (గరుడుని) ఆ మాటతో నా సంతోషం నశించిపోయింది.
5.104.18
मातलिस्त्वब्रवीदेनं बुद्धिरत्र कृता मया ।
जामातृभावेन वृतः सुमुखस्तव पुत्रजः ॥ ५.१०४.१८ ॥
కానీ మాతలి అతనితో ఇలా అన్నాడు: ఇక్కడ నేను ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నాను. నీ కుమారుని కుమారుడైన సుముఖుడు అల్లుడిగా వరించబడ్డాడు.
5.104.19
सोऽयं मया च सहितो नारदेन च पन्नगः ।
त्रिलोकेशं सुरपतिं गत्वा पश्यतु वासवम् ॥ ५.१०४.१९ ॥
ఈ సర్పం నా మరియు నారదుని తోడుతో వెళ్లి, త్రిలోకాధిపతి, దేవేంద్రుడైన వాసవుని దర్శించుగాక.
5.104.20
शेषेणैवास्य कार्येण प्रज्ञास्वाम्यहमायुषः ।
सुपर्णस्य विघाते च प्रयतिष्यामि सत्तम ॥ ५.१०४.२० ॥
ఓ సత్తమా, ఇతని కార్యశేషంతోనే నేను నా ఆయుష్షును తెలుసుకుంటాను; సుపర్ణుని (గరుడుని) అడ్డగించడానికి ప్రయత్నిస్తాను.
5.104.21
सुमुखश्च मया सार्धं देवेशमिगच्छतु ।
कार्यसंसाधनार्थाय स्वस्ति तेऽस्तु भुजङ्गम ॥ ५.१०४.२१ ॥
సుముఖుడు కూడా నాతో కలిసి దేవేశుని వద్దకు వెళ్లుగాక; కార్యసిద్ధికై నీకు శుభం కలుగుగాక, ఓ భుజంగమా.
5.104.22
आर्यकेणाभ्यनुज्ञाता गम्यतामिति भारत ।
ततस्ते सुमुखं गृह्य सर्व एव महौजसः।
ददृशुः शक्रमासीनं देवराजं महाद्युतिम् ॥ ५.१०४.२२ ॥
ఆర్యకుని అనుమతి పొంది, భారతా, 'వెళ్లండి' అనగానే వారందరూ మహాతేజస్వి సుముఖుని తీసుకొని, కూర్చున్న మహాద్యుతి గల దేవరాజు శక్రుని దర్శించారు.
5.104.23
सङ्गत्या तत्र भगवान्विष्णुरासीच्चतुर्भुजः ।
ततस्तत्सर्वमाचख्यौ नारदो मातलिं प्रति ॥ ५.१०४.२३ ॥
అక్కడ ఆ సమావేశంలో భగవంతుడు విష్ణువు చతుర్భుజుడై ఉన్నాడు; అప్పుడు నారదుడు మాతలికి అదంతా చెప్పాడు.
5.104.24
ततः पुरन्दरं विष्णुरुवाच भुवनेश्वरम् ।
अमृतं दीयतामस्मै क्रियताममरैः समः ॥ ५.१०४.२४ ॥
అప్పుడు విష్ణువు భువనేశ్వరుడైన పురందరునితో ఇలా అన్నాడు: 'ఇతనికి అమృతం ఇవ్వండి, దేవతలతో సమానుడిగా చేయండి.'
5.104.25
मातलिर्नारदश्चैव सुमुखश्चैव वासव ।
लभन्तां भवतः कामात्काममेतं यथेप्सितम् ॥ ५.१०४.२५ ॥
మాతలి, నారదుడు, సుముఖుడు కూడా, ఓ వాసవా! నీ నుండి తమ కోరిక మేరకు ఈ ఇష్టమైన వరాన్ని పొందుదురుగాక.
5.104.26
पुरन्दरोऽथ संचिन्त्य वैनतेयपराक्रमम् ।
विष्णुमेवाब्रवीदेनं भवानेव ददात्विति ॥ ५.१०४.२६ ॥
అప్పుడు పురందరుడు వైనతేయుని పరాక్రమాన్ని ఆలోచించి విష్ణువుతోనే అన్నాడు, "నీవే దానిని ఇవ్వుము" అని.
5.104.27
ईशस्त्वं सर्वलोकानां चराणामचराश्च ये ।
त्वया दत्तमदत्तं कः कर्तुमुत्सहते विभो ॥ ५.१०४.२७ ॥
నీవు అన్ని లోకాలకు, చరాచరాలకు ఈశ్వరుడవు; నీచేత ఇవ్వబడినదానిని లేదా ఇవ్వనిదానిని చేయడానికి ఎవరు సాహసిస్తారు, ఓ విభూ?
5.104.28
प्रादाच्छक्रस्ततस्तस्मै पन्नगायायुरुत्तमम् ।
न त्वेनममृतप्राशं चकार बलवृत्रहा ॥ ५.१०४.२८ ॥
అప్పుడు శక్రుడు ఆ సర్పానికి ఉత్తమమైన ఆయుష్షును ఇచ్చాడు; కానీ బలవృత్రహుడు అతనిని అమృతపానం చేయనివ్వలేదు.
5.104.29
लब्ध्वा वरं तु सुमुखः सुमुखः संबभूव ह ।
कृतदारो यथाकामं जगाम च गृहान्प्रति ॥ ५.१०४.२९ ॥
వరాన్ని పొందిన సుముఖుడు నిజంగా ప్రసన్నముఖుడయ్యాడు; భార్యను పొంది తన కోరిక మేరకు తన గృహాలవైపు వెళ్ళాడు.
5.104.30
नारदस्त्वार्यकश्चैव कृतकार्यौ मुदा युतौ ।
अभिजग्मतुरभ्यर्च्य देवराजं महाद्युतिम् ॥ ५.१०४.३० ॥
నారదుడు, ఆర్యకుడు కూడా తమ కార్యం సిద్ధించి ఆనందంతో కలిసి, మహాతేజస్వి అయిన దేవరాజును పూజించి అతని వద్దకు వెళ్ళారు.