ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.104.1
मातलेर्वचनं श्रुत्वा नारदो मुनिसत्तमः ।
अब्रवीद्देवराजं तमार्यकं कुरुनन्दन ॥ ५.१०४.१ ॥
ಮಾತಲಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾರದನು ದೇವರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, ಕುರುನಂದನ.
5.104.2
सूतोऽयं मातलिर्नाम शक्रस्य दयितः सुहृत् ।
शुचिः शीलगुणोपेतस्तेजस्वी वीर्यवान्बली ॥ ५.१०४.२ ॥
ಈತ ಮಾತಲಿ ಎಂಬ ಸಾರಥಿ, ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಿಯ ಮಿತ್ರ; ಶುದ್ಧ, ಶೀಲಗುಣಸಂಪನ್ನ, ತೇಜಸ್ವಿ, ವೀರ್ಯವಂತ, ಬಲಶಾಲಿ.
5.104.3
शक्रस्यायं सखा चैव मन्त्री सारथिरेव च ।
अल्पान्तरप्रभावश्च वासवेन रणे रणे ॥ ५.१०४.३ ॥
ಈತ ಶಕ್ರನ ಮಿತ್ರ, ಮಂತ್ರಿ, ಸಾರಥಿಯೂ ಹೌದು; ಪ್ರತಿ ರಣದಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸವನೊಡನೆ ಈತನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಅಂತರ.
5.104.4
अयं हरिसहस्रेण युक्तं जैत्रं रथोत्तमम् ।
देवासुरेषु युद्धेषु मनसैव नियच्छति ॥ ५.१०४.४ ॥
ಈತ ಸಾವಿರ ಹರಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಜಯಶೀಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ.
5.104.5
अनेन विजितानश्वैर्दोर्भ्यां जयति वासवः ।
अनेन बलभित्पूर्वं प्रहृते प्रहरत्युत ॥ ५.१०४.५ ॥
ಈತನು ಗೆದ್ದ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ವಾಸವನು ತನ್ನ ಎರಡು ತೋಳುಗಳಿಂದ ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ; ಈತನ ಮೂಲಕವೇ ಬಲಭಿತ್ ಮೊದಲು ಹೊಡೆದಾಗ ಪ್ರತಿಹೊಡೆತ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
5.104.6
अस्य कन्या वरारोहा रूपेणासदृशी भुवि ।
सत्यशीलगुणोपेता गुणकेशीति विश्रुता ॥ ५.१०४.६ ॥
ಈತನ ಮಗಳು, ಸುಂದರ ಸೊಂಟದವಳು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಸದೃಶಳು; ಸತ್ಯ ಶೀಲ ಗುಣಸಂಪನ್ನೆ, ಗುಣಕೇಶಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು.
5.104.7
तस्यास्य यत्नाच्चरतस्त्रैलोक्यममरद्युते ।
सुमुखो भवतः पौत्रो रोचते दुहितुः पतिः ॥ ५.१०४.७ ॥
ಅವಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಅಮರರ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನೇ, ನಿಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗ ಸುಮುಖನು ಮಗಳಿಗೆ ಪತಿಯಾಗಿ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಾನೆ.
5.104.8
यदि ते रोचते सम्यग्भुजगोत्तम मा चिरम् ।
क्रियतामार्यक क्षिप्रं बुद्धिः कन्यापरिग्रहे ॥ ५.१०४.८ ॥
ಇದು ನಿಮಗೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಷ್ಟವಾದರೆ, ನಾಗೋತ್ತಮನೇ, ತಡಮಾಡಬೇಡ. ಆರ್ಯನೇ, ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾಡು.
5.104.9
यथा विष्णुकुले लक्ष्मीर्यथा स्वाहा विभावसोः ।
कुले तव तथैवास्तु गुणकेशी सुमध्यमा ॥ ५.१०४.९ ॥
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಇರುವಂತೆ, ವಿಭಾವಸು (ಅಗ್ನಿ) ಕುಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಹಾ ಇರುವಂತೆ, ನಿಮ್ಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ತೆಳ್ಳನೆಯ ಸೊಂಟದ ಗುಣಕೇಶಿ ಇರಲಿ.
5.104.10
पौत्रस्यार्थे भवांस्तस्माद्गुणकेशीं प्रतीच्छतु ।
सदृशीं प्रतिरूपस्य वासवस्य शचीमिव ॥ ५.१०४.१० ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊಮ್ಮಗನಿಗಾಗಿ ಗುಣಕೇಶಿಯನ್ನು ನೀವು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ. ವಾಸವನಿಗೆ ಶಚಿ ಹೇಗೆ ಯೋಗ್ಯಳೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ಸದೃಶ ರೂಪವುಳ್ಳವನಿಗೆ ಅವಳು ಯೋಗ್ಯಳು.
5.104.11
पितृहीनमपि ह्येनं गुणतो वरयामहे ।
बहुमानाच्च भवतस्तथैवैरावतस्य च ॥ ५.१०४.११ ॥
ತಂದೆ ಇಲ್ಲದವನಾದರೂ, ಅವನ ಗುಣಗಳಿಂದಾಗಿ ನಾವು ಅವನನ್ನು ವರನಾಗಿ ಆರಿಸುತ್ತೇವೆ; ನಿಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವದಿಂದಲೂ, ಐರಾವತದ ಮೇಲಿನ ಗೌರವದಿಂದಲೂ ಹಾಗೆಯೇ.
5.104.12
सुमुखस्य गुणैश्चैव शीलशौचदमादिभिः ।
अभिगम्य स्वयं कन्यामयं दातुं समुद्यतः ।
मातलिस्तस्य संमानं कर्तुमर्हो भवानपि ॥ ५.१०४.१२ ॥
ಸುಮುಖನ ಗುಣಗಳಿಂದಲೂ, ಶೀಲ, ಶೌಚ, ದಮ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದಲೂ, ಇವರು (ಕಣ್ವ) ಸ್ವತಃ ಬಂದು ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನೀವೂ ಮಾತಲಿಗೆ ಗೌರವ ತೋರಲು ಅರ್ಹರು.
5.104.13
स तु दीनः प्रहृष्टश्च प्राह नारदमार्यकः ।
व्रियमाणे तथा पौत्रे पुत्रे च निधनं गते ॥ ५.१०४.१३ ॥
ಅವನು ದೀನನಾಗಿದ್ದರೂ ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ಆರ್ಯಕನು ನಾರದನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ವರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಗ ಮೃತನಾದ ಬಳಿಕ.
5.104.14
मन्ये नैतद्बहुमतं महर्षे वचनं तव ।
सखा शक्रस्य संयुक्तः कस्यायं नेप्सितो भवेत्।
कारणस्य तु दौर्बल्याच्चिन्तयामि महामुने ॥ ५.१०४.१४ ॥
ಆರ್ಯಕನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಮಾತನ್ನು ನಾನು ಮಹತ್ವದ್ದೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂದ್ರನ ಗೆಳೆಯನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದವನನ್ನು ಯಾರು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ? ಆದರೆ ಕಾರಣದ ದುರ್ಬಲತೆಯಿಂದ, ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನಾನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
5.104.15
अस्य देहकरस्तात मम पुत्रो महाद्युते ।
भक्षितो वैनतेयेन दुःखार्तास्तेन वै वयम् ॥ ५.१०४.१५ ॥
ಆರ್ಯಕನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲೈ ಪ್ರಿಯನೇ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೇ, ಇವನ ದೇಹವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ವೈನತೇಯನು (ಗರುಡ) ತಿಂದುಬಿಟ್ಟನು. ಅದರಿಂದ ನಾವು ದುಃಖಾರ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.
5.104.16
पुनरेव च तेनोक्तं वैनतेयेन गच्छता ।
मासेनान्येन सुमुखं भक्षयिष्य इति प्रभो ॥ ५.१०४.१६ ॥
ಮತ್ತೆ, ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವಿನತಾಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದ್ದನು: 'ಪ್ರಭುವೇ, ಇನ್ನೊಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ನಾನು ಸುಮುಖನನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತೇನೆ.'
5.104.17
ध्रुवं तथा तद्भविता जानीमस्तस्य निश्चयम् ।
तेन हर्षः प्रनष्टो मे सुपर्णवचनेन वै ॥ ५.१०४.१७ ॥
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುವುದು; ಅವನ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ನಾವು ಬಲ್ಲೆವು. ಸುಪರ್ಣನ (ಗರುಡನ) ಆ ಮಾತಿನಿಂದ ನನ್ನ ಹರ್ಷವು ನಾಶವಾಯಿತು.
5.104.18
मातलिस्त्वब्रवीदेनं बुद्धिरत्र कृता मया ।
जामातृभावेन वृतः सुमुखस्तव पुत्रजः ॥ ५.१०४.१८ ॥
ಆದರೆ ಮಾತಲಿಯು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಮಗನ ಮಗ ಸುಮುಖನನ್ನು ಅಳಿಯನಾಗಿ ವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
5.104.19
सोऽयं मया च सहितो नारदेन च पन्नगः ।
त्रिलोकेशं सुरपतिं गत्वा पश्यतु वासवम् ॥ ५.१०४.१९ ॥
ಈ ಸರ್ಪವು ನನ್ನ ಮತ್ತು ನಾರದರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಹೋಗಿ, ತ್ರಿಲೋಕಾಧಿಪತಿ ಸುರಪತಿ ವಾಸವನನ್ನು ನೋಡಲಿ.
5.104.20
शेषेणैवास्य कार्येण प्रज्ञास्वाम्यहमायुषः ।
सुपर्णस्य विघाते च प्रयतिष्यामि सत्तम ॥ ५.१०४.२० ॥
ಓ ಸತ್ತಮನೇ, ಇವನ ಕಾರ್ಯದ ಉಳಿದ ಭಾಗದಿಂದಲೇ ನಾನು ನನ್ನ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ; ಸುಪರ್ಣನ (ಗರುಡನ) ತಡೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ.
5.104.21
सुमुखश्च मया सार्धं देवेशमिगच्छतु ।
कार्यसंसाधनार्थाय स्वस्ति तेऽस्तु भुजङ्गम ॥ ५.१०४.२१ ॥
ಸುಮುಖನೂ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ದೇವೇಶನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿ; ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ, ಓ ಭುಜಂಗಮಾ.
5.104.22
आर्यकेणाभ्यनुज्ञाता गम्यतामिति भारत ।
ततस्ते सुमुखं गृह्य सर्व एव महौजसः।
ददृशुः शक्रमासीनं देवराजं महाद्युतिम् ॥ ५.१०४.२२ ॥
ಆರ್ಯಕನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಭಾರತ, 'ಹೋಗಿ' ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಸುಮುಖನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಕುಳಿತಿದ್ದ ಮಹಾದ್ಯುತಿ ದೇವರಾಜ ಶಕ್ರನನ್ನು ನೋಡಿದರು.
5.104.23
सङ्गत्या तत्र भगवान्विष्णुरासीच्चतुर्भुजः ।
ततस्तत्सर्वमाचख्यौ नारदो मातलिं प्रति ॥ ५.१०४.२३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಚತುರ್ಭುಜನಾಗಿದ್ದನು; ನಂತರ ನಾರದನು ಮಾತಲಿಗೆ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿದನು.
5.104.24
ततः पुरन्दरं विष्णुरुवाच भुवनेश्वरम् ।
अमृतं दीयतामस्मै क्रियताममरैः समः ॥ ५.१०४.२४ ॥
ಆಗ ವಿಷ್ಣು ಭುವನೇಶ್ವರನಾದ ಪುರಂದರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಇವನಿಗೆ ಅಮೃತವನ್ನು ಕೊಡಲಿ; ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಮಾಡಲಿ.'
5.104.25
मातलिर्नारदश्चैव सुमुखश्चैव वासव ।
लभन्तां भवतः कामात्काममेतं यथेप्सितम् ॥ ५.१०४.२५ ॥
ಮಾತಲಿ ಮತ್ತು ನಾರದರು, ಸುಮುಖರೂ ಕೂಡ, ಓ ವಾಸವ! ನಿನ್ನಿಂದ ಇಷ್ಟವಾದ ಈ ವರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಸೆಯಂತೆ ಪಡೆಯಲಿ.
5.104.26
पुरन्दरोऽथ संचिन्त्य वैनतेयपराक्रमम् ।
विष्णुमेवाब्रवीदेनं भवानेव ददात्विति ॥ ५.१०४.२६ ॥
ಆಗ ಪುರಂದರನು ವೈನತೇಯನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೇ ಹೇಳಿದನು, "ನೀನೇ ಇದನ್ನು ಕೊಡು" ಎಂದು.
5.104.27
ईशस्त्वं सर्वलोकानां चराणामचराश्च ये ।
त्वया दत्तमदत्तं कः कर्तुमुत्सहते विभो ॥ ५.१०४.२७ ॥
ನೀನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಈಶ್ವರ, ಚರ ಮತ್ತು ಅಚರ ಎಲ್ಲದರ; ನಿನ್ನಿಂದ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಅಥವಾ ಕೊಡದಿದ್ದದ್ದನ್ನು ಮಾಡಲು ಯಾರು ಧೈರ್ಯಪಡುವರು, ಓ ವಿಭೋ?
5.104.28
प्रादाच्छक्रस्ततस्तस्मै पन्नगायायुरुत्तमम् ।
न त्वेनममृतप्राशं चकार बलवृत्रहा ॥ ५.१०४.२८ ॥
ಆಗ ಶಕ್ರನು ಆ ಸರ್ಪಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಆದರೆ ಬಲವೃತ್ರಹನು ಅವನನ್ನು ಅಮೃತಪಾನ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
5.104.29
लब्ध्वा वरं तु सुमुखः सुमुखः संबभूव ह ।
कृतदारो यथाकामं जगाम च गृहान्प्रति ॥ ५.१०४.२९ ॥
ವರವನ್ನು ಪಡೆದ ಸುಮುಖನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸನ್ನಮುಖನಾದನು; ವಿವಾಹ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ತನ್ನ ಮನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು.
5.104.30
नारदस्त्वार्यकश्चैव कृतकार्यौ मुदा युतौ ।
अभिजग्मतुरभ्यर्च्य देवराजं महाद्युतिम् ॥ ५.१०४.३० ॥
ನಾರದ ಮತ್ತು ಆರ್ಯಕರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ದೇವರಾಜನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.