ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.105.1
गरुडस्तत्र शुश्राव यथावृत्तं महाबलः ।
आयुःप्रदानं शक्रेण कृतं नागस्य भारत ॥ ५.१०५.१ ॥
ସେଠାରେ ମହାବଳୀ ଗରୁଡ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହା ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେପରି ଶୁଣିଲେ — ଇନ୍ଦ୍ର ନାଗକୁ ଆୟୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ, ହେ ଭାରତ।
5.105.2
पक्षवातेन महता रुद्ध्वा त्रिभुवनं खगः ।
सुपर्णः परमक्रुद्धो वासवं समुपाद्रवत् ॥ ५.१०५.२ ॥
ବିଶାଳ ପକ୍ଷର ପବନରେ ତ୍ରିଭୁବନକୁ ରୋକି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ଗରୁଡ) ବାସବଙ୍କ ଆଡ଼େ ଧାଇଁଗଲା।
5.105.3
भगवन्किमवज्ञानाद्वृत्तिः प्रतिहता मम ।
कामकारवरं दत्त्वा पुनश्चलितवानसि ॥ ५.१०५.३ ॥
ହେ ଭଗବନ୍! ଅବଜ୍ଞାରୁ ମୋର ଜୀବିକା କାହିଁକି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା? ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚଳିବାର ବର ଦେଇ ପୁଣି ବିଚଳିତ ହେଲ।
5.105.4
निसर्गात्सर्वभूतानां सर्वभूतेश्वरेण मे ।
आहारो विहितो धात्रा किमर्थं वार्यते त्वया ॥ ५.१०५.४ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସ୍ୱଭାବରୁ, ସର୍ବଭୂତେଶ୍ୱର ଧାତା ମୋର ଆହାର ନିରୂପଣ କରିଛନ୍ତି; ତେବେ ତୁମେ କାହିଁକି ତାହା ନିବାରଣ କରୁଛ?
5.105.5
वृतश्चैष महानागः स्थापितः समयश्च मे ।
अनेन च मया देव भर्तव्यः प्रसवो महान् ॥ ५.१०५.५ ॥
ଏହି ମହାନାଗକୁ ମୁଁ ବରଣ କରିଛି, ଆଉ ମୋର ଚୁକ୍ତିମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ହେ ଦେବ! ଏଥିରେ ଓ ମୋ ଦ୍ୱାରା ମୋର ବିଶାଳ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବାକୁ ହେବ।
5.105.6
एतस्मिंस्तु तथाभूते नान्यं हिंसितुमुत्सहे ।
क्रीडसे कामकारेण देवराज यथेच्छकम् ॥ ५.१०५.६ ॥
କିନ୍ତୁ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହୀ ନୁହେଁ। ହେ ଦେବରାଜ! ତୁମେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା ସେଇପରି ଖେଳୁଛ।
5.105.7
सोऽहं प्राणान्विमोक्ष्यामि तथा परिजनो मम ।
ये च भृत्या मम गृहे प्रीतिमान्भव वासव ॥ ५.१०५.७ ॥
ମୁଁ ମୋ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବି, ସେହିପରି ମୋ ପରିଜନ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ମୋ ଘରର ଭୃତ୍ୟମାନେ। ହେ ବାସବ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ।
5.105.8
श्रुत्वा सुपर्णवचनं सुमुखो दुर्मुखस्तदा ।
त्यक्त्वा रूपं विवर्णस्तु सर्परूपधरोऽभवत् ।
गत्वा विष्णुसमीपं तु पादपीठं समाश्लिषत् ॥ ५.१०५.८ ॥
ଗରୁଡଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସୁମୁଖ ଓ ଦୁର୍ମୁଖ ସେତେବେଳେ ନିଜ ରୂପ ତ୍ୟାଗ କରି, ମଳିନ ହୋଇ ସର୍ପରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମୀପକୁ ଯାଇ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପାଦପୀଠକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
5.105.9
न मत्कृतं वैनतेय न मां क्रोद्धुं त्वमर्हसि ।
दत्ताभयः स सुमुखो विष्णुना प्रभविष्णुना ।
श्रत्वा पुरन्दरेणोक्तमुवाच विनतासुतः ॥ ५.१०५.९ ॥
ହେ ବୈନତେୟ, ଏହା ମୋ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇ ନାହିଁ; ତୁମେ ମୋ ଉପରେ କୋପ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ସୁମୁଖଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିନତାପୁତ୍ର କହିଲେ।
5.105.10
एतच्चैवाहमर्हामि भूयश्च बलवृत्रहन् ।
त्रैलोक्यस्येश्वरो योऽहं परभृत्यत्वमागतः ॥ ५.१०५.१० ॥
ଏହା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ହେ ବଳବୃତ୍ରହନ୍ତା। ତ୍ରିଲୋକର ଈଶ୍ୱର ହୋଇ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅନ୍ୟର ଭୃତ୍ୟ ହୋଇଛି।
5.105.11
त्वयि तिष्ठति देवेश न विष्णुः कारणं मम ।
त्रैलोक्यराजराज्यं हि त्वयि वासव शाश्वतम् ॥ ५.१०५.११ ॥
ହେ ଦେବେଶ, ତୁମେ ଥିବା ବେଳେ ବିଷ୍ଣୁ ମୋ ପାଇଁ କାରଣ ନୁହଁନ୍ତି। ହେ ବାସବ, ତ୍ରିଲୋକର ରାଜ୍ୟ ତୁମଠାରେ ହିଁ ଶାଶ୍ୱତ।
5.105.12
ममापि दक्षस्य सुता जननी कश्यपः पिता ।
अहमत्युत्सहे लोकान्समन्ताद्वोढुमोजसा ॥ ५.१०५.१२ ॥
ମୋ ମାତା ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା; ପିତା କଶ୍ୟପ। ମୁଁ ମୋ ବଳରେ ଚାରିପାଖରୁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବହନ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।
5.105.13
असह्यं सर्वभूतानां ममापि विपुलं बलम् ।
मयाऽपि सुमहत्कर्म कृतं दैतेयविग्रहे ॥ ५.१०५.१३ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ, ମୋର ବଳ ମଧ୍ୟ ବିପୁଳ। ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅତି ମହତ୍କର୍ମ କରିଛି।
5.105.14
श्रुतश्रीः श्रुतसेनश्च विवस्वान्रोचनामुखः ।
प्रस्रुतः कालकाक्षश्च मयाऽपि दितिजा हताः ॥ ५.१०५.१४ ॥
ଶ୍ରୁତଶ୍ରୀ, ଶ୍ରୁତସେନ, ବିବସ୍ୱାନ, ରୋଚନାମୁଖ, ପ୍ରସ୍ରୁତ ଓ କାଳକାକ୍ଷ — ଦିତିର ଏହି ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ।
5.105.15
यत्तु ध्वजस्थानगतो यत्नात्परिचराम्यहम् ।
वहामि चैवानुजं ते तेन मामवमन्यसे ॥ ५.१०५.१५ ॥
ମୁଁ ଧ୍ୱଜସ୍ଥାନରେ ରହି ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ସେବା କରେ ଏବଂ ତୁମ ଅନୁଜକୁ ମଧ୍ୟ ବହନ କରେ; ସେଥିପାଇଁ ତୁମେ ମୋତେ ଅବମାନନା କର।
5.105.16
कोऽन्यो भारसहो ह्यस्ति कोऽन्योस्ति बलवत्तरः ।
मया योऽहं विशिष्टः सन्वहामीमं सबान्धवं ॥ ५.१०५.१६ ॥
ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଭାର ସହିବାକୁ ସମର୍ଥ ଆଉ କିଏ ଅଛି? ମୋଠାରୁ ଅଧିକ ବଳବାନ ଆଉ କିଏ ଅଛି, ଯେ ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇ ଏହାକୁ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ ବହନ କରେ?
5.105.17
अवज्ञाय तु यत्तेऽहं भोजनाद्व्यपरोपितः ।
तेन मे गौरवं नष्टं त्वत्तश्चास्माच्च वासव ॥ ५.१०५.१७ ॥
ହେ ବାସବ, ତୁମେ ମୋତେ ଅବଜ୍ଞା କରି ଭୋଜନରୁ ଦୂରେଇ ଦେଲ। ସେଥିପାଇଁ ତୁମଠାରୁ ଓ ଏହାଠାରୁ ମୋର ଗୌରବ ନଷ୍ଟ ହେଲା।
5.105.18
अदित्यां य इमे जाता बलविक्रमशालिनः ।
त्वमेषां किल सर्वेषां बलेन बलवत्तरः ॥ ५.१०५.१८ ॥
ଅଦିତିଙ୍କଠାରୁ ଜାତ, ବଳ ଓ ବିକ୍ରମରେ ଶୋଭିତ ଏମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ହିଁ ବଳରେ ଅଧିକ ବଳବାନ।
5.105.19
सोऽहं पक्षैकदेशेन वहामि त्वां गतक्लमः ।
विमृश त्वं शनैस्तात कोऽन्वत्र बलवानिति ॥ ५.१०५.१९ ॥
ମୁଁ ଶ୍ରାନ୍ତିହୀନ ହୋଇ ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷର ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ବହନ କରିପାରିବି। ହେ ପ୍ରିୟ, ଏଠାରେ କିଏ ବଳବାନ ତାହା ଧୀରେ ଧୀରେ ଭାବ।
5.105.20
स तस्य वचनं श्रुत्वा खगस्योदर्कदारुणम् ।
अक्षोभ्यं क्षोभयंस्तार्क्ष्यमुवाच रथचक्रभृत् ॥ ५.१०५.२० ॥
ପକ୍ଷୀର ସେହି ଭୟଙ୍କର ପରିଣାମଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଅକ୍ଷୋଭ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁବ୍ଧ କରି ରଥଚକ୍ରଧାରୀ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ।
5.105.21
गरुत्मन्मन्यसेत्मानं बलवन्तं सुदुर्बलम् ।
अलमस्मत्समक्षं ते स्तोतुमात्मानमण्डज ॥ ५.१०५.२१ ॥
ହେ ଗରୁଡ଼, ତୁମେ ନିଜକୁ ବଳବାନ ଭାବୁଛ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ। ହେ ଅଣ୍ଡଜ, ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ନିଜର ପ୍ରଶଂସା କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ।
5.105.22
त्रैलोक्यमपि मे कृत्स्नमशक्तं देहधारणे ।
अहमेवात्मनात्मानं वहामि त्वां च धारये ॥ ५.१०५.२२ ॥
ତ୍ରିଲୋକ ମଧ୍ୟ ମୋ ଶରୀର ଧାରଣ କରିବାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସମର୍ଥ। ମୁଁ ନିଜେ ନିଜକୁ ବହନ କରେ ଏବଂ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଧରିଥାଏ।
5.105.23
न त्वं वहसि मां दोर्भ्यां मोघं तव विकत्थनम् ।
इमं तावन्ममैकं त्वं बाहुं सव्येतरं वह।
यद्येनं धारयस्येकं सफलं ते विकत्थितम् ॥ ५.१०५.२३ ॥
ତୁମେ ତୁମ ଦୁଇ ବାହୁରେ ମୋତେ ବହନ କରି ପାରିବ ନାହିଁ; ତୁମର ଗର୍ବ ବ୍ୟର୍ଥ। ପ୍ରଥମେ ମୋର ଏହି ଗୋଟିଏ ବାହୁ, ବାମ କି ଡାହାଣ, ବହନ କରି ଦେଖାଅ। ଯଦି ତୁମେ ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଧରି ପାରିବ, ତେବେ ତୁମର ଗର୍ବ ସଫଳ ହେବ।
5.105.24
इत्युक्त्वा भगवांस्तस्य स्कन्धे बाहुं समासजत् ।
आरोपितं समुद्वोढुं भारं तं नाशकद्बलात् ।
निपपात स भारार्तो विहलो नष्टचेतनः ॥ ५.१०५.२४ ॥
ଏହା କହି ଭଗବାନ ତାଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ନିଜ ବାହୁ ରଖିଲେ। ତାଙ୍କ ଉପରେ ରଖାଯାଇଥିବା ସେହି ଭାର ସେ ବଳରେ ବହନ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲା। ଭାରରେ ପୀଡ଼ିତ, ବ୍ୟାକୁଳ ଓ ଚେତନାହୀନ ହୋଇ ସେ ପଡ଼ିଗଲା।
5.105.25
यावान्हि भारः कृत्स्नायाः पृथिव्याः पर्वतैः सह ।
एकस्या देहशाखायास्तावद्भारममन्यत ॥ ५.१०५.२५ ॥
ପର୍ବତ ସହିତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ଯେତିକି ଭାର, ସେତିକି ଭାର ସେ ନିଜର ଗୋଟିଏ ଦେହ-ଶାଖାର ବୋଲି ଭାବିଲେ।
5.105.26
न त्वेनं पीडयामास बलेन बलवत्तरः ।
ततो हि जीवितं तस्य न व्यनीनशदच्युतः ॥ ५.१०५.२६ ॥
କିନ୍ତୁ ସେହି ମହାବଳୀ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ବଳରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଅଚ୍ୟୁତ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ନଷ୍ଟ କଲେ ନାହିଁ।
5.105.27
व्यात्तास्यः स्रस्तकायश्च विचेता विह्वलः खगः ।
मुमोच पत्राणि तदा गुरुभारप्रपीडितः ॥ ५.१०५.२७ ॥
ମୁଖ ଖୋଲା, ଶରୀର ଢିଲା, ବିହ୍ୱଳ ଓ ଚେତନାହୀନ ସେହି ପକ୍ଷୀ ଗୁରୁଭାରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ପାଖ ଝାଡ଼ିଲା।
5.105.28
स विष्णुं शिरसा पक्षी प्रणम्य विनतासुतः ।
विचेता विह्वलो दीनः किंचिद्वचनमब्रवीत् ॥ ५.१०५.२८ ॥
ବିନତାଙ୍କ ସେହି ପୁତ୍ର ପକ୍ଷୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କଲା, ଏବଂ ବିହ୍ୱଳ, ଚେତନାହୀନ ଓ ଦୀନ ହୋଇ କିଛି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
5.105.29
भगवँल्लोकसारस्य सदृशेन वपुष्मता ।
भुजेन स्वैरमुक्तेन निष्पिष्टोऽस्मि महीतले ॥ ५.१०५.२९ ॥
ହେ ଭଗବାନ! ଲୋକର ସାର, ତେଜୋମୟ ଦେହବିଶିଷ୍ଟ ଆପଣଙ୍କ ବାହୁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଛଡ଼ାଗଲେ ମୁଁ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲି।
5.105.30
क्षन्तुमर्हसि मे देव विह्वलस्याल्पचेतसः ।
बलदाहविदग्धस्य पक्षिणो ध्वजवासिनः ॥ ५.१०५.३० ॥
ହେ ଦେବ! ବିହ୍ୱଳ, ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି, ବଳଦାହରେ ଦଗ୍ଧ, ଧ୍ୱଜବାସୀ ମୋତେ ଆପଣ କ୍ଷମା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
5.105.31
न हि ज्ञातं बलं देव मया ते परम विभो ।
तेन मन्याम्यहं वीर्यमात्मनो न समं परैः ॥ ५.१०५.३१ ॥
ହେ ଦେବ, ହେ ବିଭୋ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ପରମ ବଳ ଜାଣି ନ ଥିଲି। ତେଣୁ ମୁଁ ଭାବେ ଯେ ମୋ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସମାନ ନୁହେଁ।
5.105.32
ततश्चक्रे स भगवान्प्रसादं वै गरुत्मतः ।
मैवं भूय इति स्नेहात्तदा चैनमुवाच ह ॥ ५.१०५.३२ ॥
ତେବେ ଭଗବାନ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କୃପା କଲେ। ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ପୁଣି ଏପରି କହ ନାହିଁ।"
5.105.33
पादाङ्गुष्ठेन चिक्षेप सुमुखं गरुडोरसि ।
ततः प्रभृति राजेन्द्र सहसर्पेण वर्तते ॥ ५.१०५.३३ ॥
ପାଦ ବୁଢ଼ା ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ସୁମୁଖଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ପକାଇଲେ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେଦିନଠାରୁ ସେ ସର୍ପ ସହିତ ରହୁଛି।
5.105.34
एवं विष्णुबलाक्रान्तो गर्वनाशमुपागतः ।
गरुडो बलवान्राजन्वैनतेयो महायशाः ॥ ५.१०५.३४ ॥
ଏହିପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବଳରେ ଦବି ହୋଇ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଗର୍ବ ନାଶ ପାଇଲା। ହେ ରାଜନ, ବଳବାନ ଏବଂ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ବୈନତେୟ ଗରୁଡ଼।
5.105.35
तथा त्वमपि गान्धारे यावत्पाण्डुसुतान्रणे ।
नासादयसि तान्वीरांस्तावज्जीवसि पुत्रक ॥ ५.१०५.३५ ॥
ସେହିପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଗାନ୍ଧାରୀ-ପୁତ୍ର, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ସେହି ବୀର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାମ୍ନା ନ କରିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିଛ, ହେ ପୁତ୍ର।
5.105.36
भीमः प्रहरतां श्रेष्ठो वायुपुत्रो महाबलः ।
धनञ्जयश्चेन्द्रसुतो न हन्यातां तु कं रणे ॥ ५.१०५.३६ ॥
ପ୍ରହାରକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାବଳୀ ବାୟୁପୁତ୍ର ଭୀମ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଯୁଦ୍ଧରେ କାହାକୁ ବି ନ ମାରନ୍ତୁ।
5.105.37
विष्णुर्वायुश्च शक्रश्च धर्मस्तौ चाश्विनावुभौ ।
एते देवास्त्वया केन हेतुना वीक्षितुं क्षमाः ॥ ५.१०५.३७ ॥
ବିଷ୍ଣୁ, ବାୟୁ ଓ ଶକ୍ର, ଧର୍ମ ଏବଂ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର — ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତୁମେ କି କାରଣରୁ ଦେଖିବାକୁ ସମର୍ଥ?
5.105.38
तदलं ते विरोधेन शमं गच्छ नृपात्मज ।
वासुदेवेन तीर्थेन कुलं रक्षितुमर्हसि ॥ ५.१०५.३८ ॥
ଅତଏବ, ହେ ରାଜକୁମାର, ଶତ୍ରୁତାରେ ତୁମର ଦରକାର ନାହିଁ; ଶାନ୍ତି ପାଅ। ବାସୁଦେବଙ୍କ ଉପାୟରେ ତୁମ କୁଳ ରକ୍ଷା କରିବା ତୁମ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ।
5.105.39
प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य नारदोऽयं महातपाः ।
माहात्म्यस्य तदा विष्णोः सोऽयं चक्रगदाधरः ॥ ५.१०५.३९ ॥
ଏହି ମହାତପସ୍ୱୀ ନାରଦ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସାକ୍ଷୀ। ସେତେବେଳେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହିମାର ସାକ୍ଷୀ ସେ ହିଁ ଥିଲେ, ଯିଏ ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି।
5.105.40
दुर्योधनस्तु तच्छ्रुत्वा निश्वसन्भृकुटीमुखः ।
राधेयमभिसंप्रेक्ष्य जहास स्वनवत्तदा ॥ ५.१०५.४० ॥
କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ତାହା ଶୁଣି, ଭ୍ରୁକୁଟି କରି, ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଚାହିଁ ସେତେବେଳେ ଜୋରରେ ହସିଲେ।
5.105.41
कदर्थीकृत्य तद्वाक्यमृषेः कण्वस्य दुर्मतिः ।
ऊरुं गजकराकारं ताडयन्निदमब्रवीत् ॥ ५.१०५.४१ ॥
ଋଷି କଣ୍ୱଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରି, ସେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ହାତୀ ଶୁଣ୍ଡ ପରି ନିଜ ଊରୁରେ ଚପଡ଼ା ମାରି ଏହା କହିଲା।
5.105.42
यथैवेश्वरसृष्टोऽस्मि यद्भावि या च मे गतिः ।
तथा महर्षे वर्तामि किं प्रलापः करिष्यति ॥ ५.१०५.४२ ॥
ମୁଁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଯେପରି, ଯାହା ହେବାର ଓ ଯାହା ମୋର ଗତି, ସେପରି ହେ ମହର୍ଷି, ମୁଁ ଆଚରଣ କରେ; ଏହି ପ୍ରଳାପ କ'ଣ କରିବ?
5.105.43
ततः कण्वोऽब्रवीत्क्रुद्धो दुर्योधनमपण्डितम् ।
यस्मादूकं ताडयसि ऊरौ मृत्युर्भविष्यति ॥ ५.१०५.४३ ॥
ତେବେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ କଣ୍ୱ ଅଜ୍ଞ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ତୁମ ଊରୁରେ ଆଘାତ କରୁଛ, ତେଣୁ ଊରୁ ହିଁ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।"