మహాభారతం · అధ్యాయం 5.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.105.1
गरुडस्तत्र शुश्राव यथावृत्तं महाबलः ।
आयुःप्रदानं शक्रेण कृतं नागस्य भारत ॥ ५.१०५.१ ॥
అక్కడ మహాబలుడైన గరుడుడు జరిగినదంతా విన్నాడు — ఇంద్రుడు నాగునికి ఆయుష్షు ప్రసాదించిన సంగతిని, ఓ భారతా.
5.105.2
पक्षवातेन महता रुद्ध्वा त्रिभुवनं खगः ।
सुपर्णः परमक्रुद्धो वासवं समुपाद्रवत् ॥ ५.१०५.२ ॥
పెద్ద రెక్కల గాలితో ముల్లోకాలను అడ్డగించి, పరమ కోపంతో సుపర్ణుడు (గరుడుడు) వాసవుని వైపు దూసుకెళ్ళాడు.
5.105.3
भगवन्किमवज्ञानाद्वृत्तिः प्रतिहता मम ।
कामकारवरं दत्त्वा पुनश्चलितवानसि ॥ ५.१०५.३ ॥
భగవంతుడా! అవమానంతో నా జీవనోపాధిని ఎందుకు అడ్డగించావు? ఇష్టానుసారం ప్రవర్తించే వరాన్ని ఇచ్చి మళ్ళీ వెనుకంజ వేశావు.
5.105.4
निसर्गात्सर्वभूतानां सर्वभूतेश्वरेण मे ।
आहारो विहितो धात्रा किमर्थं वार्यते त्वया ॥ ५.१०५.४ ॥
సమస్త ప్రాణుల స్వభావం ప్రకారం, సర్వభూతేశ్వరుడైన ధాత నాకు ఆహారాన్ని నియమించాడు; మరి నీవు దేనికోసం దాన్ని అడ్డుకుంటున్నావు?
5.105.5
वृतश्चैष महानागः स्थापितः समयश्च मे ।
अनेन च मया देव भर्तव्यः प्रसवो महान् ॥ ५.१०५.५ ॥
ఈ మహానాగాన్ని నేను ఎంచుకున్నాను, నా ఒప్పందమూ స్థిరపరచబడింది. ఓ దేవా! దీని ద్వారా, నా ద్వారా, నా గొప్ప సంతానాన్ని పోషించాలి.
5.105.6
एतस्मिंस्तु तथाभूते नान्यं हिंसितुमुत्सहे ।
क्रीडसे कामकारेण देवराज यथेच्छकम् ॥ ५.१०५.६ ॥
కానీ ఈ స్థితిలో నేను మరొకదాన్ని హింసించడానికి సిద్ధంగా లేను. ఓ దేవరాజా! నీవు ఇష్టానుసారం ఆడుకుంటున్నావు.
5.105.7
सोऽहं प्राणान्विमोक्ष्यामि तथा परिजनो मम ।
ये च भृत्या मम गृहे प्रीतिमान्भव वासव ॥ ५.१०५.७ ॥
నేను నా ప్రాణాలను విడిచిపెడతాను, అలాగే నా కుటుంబమూ, నా ఇంట ఉన్న సేవకులూ. వాసవా, ప్రసన్నుడవు కమ్ము.
5.105.8
श्रुत्वा सुपर्णवचनं सुमुखो दुर्मुखस्तदा ।
त्यक्त्वा रूपं विवर्णस्तु सर्परूपधरोऽभवत् ।
गत्वा विष्णुसमीपं तु पादपीठं समाश्लिषत् ॥ ५.१०५.८ ॥
గరుత్మంతుని మాటలు విని సుముఖుడు, దుర్ముఖుడు అప్పుడు తమ రూపాన్ని విడిచి, వెలవెలబోయి సర్పరూపం ధరించారు. విష్ణువు సమీపానికి వెళ్ళి ఆయన పాదపీఠాన్ని కౌగిలించుకున్నారు.
5.105.9
न मत्कृतं वैनतेय न मां क्रोद्धुं त्वमर्हसि ।
दत्ताभयः स सुमुखो विष्णुना प्रभविष्णुना ।
श्रत्वा पुरन्दरेणोक्तमुवाच विनतासुतः ॥ ५.१०५.९ ॥
వైనతేయా, ఇది నేను చేసినది కాదు; నాపై నీవు కోపించరాదు. శక్తిమంతుడైన విష్ణువు సుముఖునికి అభయమిచ్చాడు. పురందరుడు చెప్పినది విని వినతాసుతుడు ఇలా అన్నాడు.
5.105.10
एतच्चैवाहमर्हामि भूयश्च बलवृत्रहन् ।
त्रैलोक्यस्येश्वरो योऽहं परभृत्यत्वमागतः ॥ ५.१०५.१० ॥
ఇది కూడా నేను మళ్ళీ పొందదగినవాడను, బలవృత్రహంతకుడా. మూడు లోకాలకు ప్రభువైన నేను ఇతరుని సేవకుడిగా మారాను.
5.105.11
त्वयि तिष्ठति देवेश न विष्णुः कारणं मम ।
त्रैलोक्यराजराज्यं हि त्वयि वासव शाश्वतम् ॥ ५.१०५.११ ॥
దేవేశా, నువ్వు ఉన్నప్పుడు విష్ణువు నాకు కారణం కాదు. వాసవా, మూడు లోకాల రాజ్యం నీలోనే శాశ్వతంగా ఉంది.
5.105.12
ममापि दक्षस्य सुता जननी कश्यपः पिता ।
अहमत्युत्सहे लोकान्समन्ताद्वोढुमोजसा ॥ ५.१०५.१२ ॥
నా తల్లి కూడా దక్షుని కుమార్తె; తండ్రి కశ్యపుడు. నా బలంతో నేను అన్ని వైపులా లోకాలను భరించగలను.
5.105.13
असह्यं सर्वभूतानां ममापि विपुलं बलम् ।
मयाऽपि सुमहत्कर्म कृतं दैतेयविग्रहे ॥ ५.१०५.१३ ॥
సర్వ ప్రాణులకు భరించరాని, నాకూ విశాలమైన బలం ఉంది. దైత్యులతో యుద్ధంలో నేనూ ఎంతో గొప్ప కార్యం చేశాను.
5.105.14
श्रुतश्रीः श्रुतसेनश्च विवस्वान्रोचनामुखः ।
प्रस्रुतः कालकाक्षश्च मयाऽपि दितिजा हताः ॥ ५.१०५.१४ ॥
శ్రుతశ్రీ, శ్రుతసేనుడు, వివస్వాన్, రోచనాముఖుడు, ప్రస్రుతుడు, కాలకాక్షుడు అనే దితి పుత్రులను నేనూ సంహరించాను.
5.105.15
यत्तु ध्वजस्थानगतो यत्नात्परिचराम्यहम् ।
वहामि चैवानुजं ते तेन मामवमन्यसे ॥ ५.१०५.१५ ॥
నేను ధ్వజస్థానంలో ఉండి జాగ్రత్తగా సేవ చేస్తాను, నీ తమ్ముణ్ణి కూడా మోస్తాను. అందుకే నువ్వు నన్ను అవమానిస్తున్నావు.
5.105.16
कोऽन्यो भारसहो ह्यस्ति कोऽन्योस्ति बलवत्तरः ।
मया योऽहं विशिष्टः सन्वहामीमं सबान्धवं ॥ ५.१०५.१६ ॥
నన్ను తప్ప భారాన్ని భరించగల వాడు ఎవరున్నాడు? నాకంటే బలవంతుడు ఎవరు, నేను శ్రేష్ఠుడనై ఇది బంధువులతో సహా మోస్తున్నాను?
5.105.17
अवज्ञाय तु यत्तेऽहं भोजनाद्व्यपरोपितः ।
तेन मे गौरवं नष्टं त्वत्तश्चास्माच्च वासव ॥ ५.१०५.१७ ॥
వాసవా, నువ్వు నన్ను అవమానించి భోజనం నుండి దూరం చేశావు. దాని వల్ల నీ వలన, ఇతని వలన నా గౌరవం నశించింది.
5.105.18
अदित्यां य इमे जाता बलविक्रमशालिनः ।
त्वमेषां किल सर्वेषां बलेन बलवत्तरः ॥ ५.१०५.१८ ॥
అదితిలో జన్మించిన, బల పరాక్రమాలు కలిగిన వీరందరిలో, నీవే బలంలో అందరికంటే అధికుడవు.
5.105.19
सोऽहं पक्षैकदेशेन वहामि त्वां गतक्लमः ।
विमृश त्वं शनैस्तात कोऽन्वत्र बलवानिति ॥ ५.१०५.१९ ॥
నేను అలసట లేకుండా ఒక రెక్క భాగంతో నిన్ను మోయగలను. ప్రియమైనవాడా, ఇక్కడ ఎవరు బలవంతుడో నెమ్మదిగా ఆలోచించు.
5.105.20
स तस्य वचनं श्रुत्वा खगस्योदर्कदारुणम् ।
अक्षोभ्यं क्षोभयंस्तार्क्ष्यमुवाच रथचक्रभृत् ॥ ५.१०५.२० ॥
పక్షి ఆ భయంకర ఫలితాలు కల మాటలు విని, కదలించరాని వానిని కూడా కలవరపరచి, రథచక్రధారి తార్క్ష్యునితో అన్నాడు.
5.105.21
गरुत्मन्मन्यसेत्मानं बलवन्तं सुदुर्बलम् ।
अलमस्मत्समक्षं ते स्तोतुमात्मानमण्डज ॥ ५.१०५.२१ ॥
గరుడా, నువ్వు నిన్ను బలవంతుడిగా భావిస్తున్నావు, కానీ అత్యంత బలహీనుడివి. అండజా, మా ముందు నిన్ను నువ్వు పొగడుకోవడం చాలు.
5.105.22
त्रैलोक्यमपि मे कृत्स्नमशक्तं देहधारणे ।
अहमेवात्मनात्मानं वहामि त्वां च धारये ॥ ५.१०५.२२ ॥
మూడు లోకాలూ మొత్తం నా శరీరాన్ని భరించలేవు. నేనే నన్ను మోస్తాను, నిన్నూ ధరిస్తాను.
5.105.23
न त्वं वहसि मां दोर्भ्यां मोघं तव विकत्थनम् ।
इमं तावन्ममैकं त्वं बाहुं सव्येतरं वह।
यद्येनं धारयस्येकं सफलं ते विकत्थितम् ॥ ५.१०५.२३ ॥
నువ్వు నీ రెండు చేతులతో నన్ను మోయలేవు; నీ గొప్పలు వ్యర్థం. ముందు నా ఈ ఒక చేతిని, ఎడమదో కుడిదో, నువ్వు మోసి చూపు. దీన్నైనా నువ్వు ధరించగలిగితే నీ గొప్పలు ఫలిస్తాయి.
5.105.24
इत्युक्त्वा भगवांस्तस्य स्कन्धे बाहुं समासजत् ।
आरोपितं समुद्वोढुं भारं तं नाशकद्बलात् ।
निपपात स भारार्तो विहलो नष्टचेतनः ॥ ५.१०५.२४ ॥
ఇలా అని భగవానుడు అతని భుజంపై తన చేతిని ఉంచాడు. మోయడానికి వేసిన ఆ భారాన్ని అతను బలంతో మోయలేకపోయాడు. బరువుతో బాధపడి, కలవరపడి, స్పృహ కోల్పోయి అతను కూలిపోయాడు.
5.105.25
यावान्हि भारः कृत्स्नायाः पृथिव्याः पर्वतैः सह ।
एकस्या देहशाखायास्तावद्भारममन्यत ॥ ५.१०५.२५ ॥
పర్వతాలతో సహా మొత్తం భూమి బరువు ఎంతో, అంతే బరువును అతడు తన ఒక దేహశాఖ బరువుగా భావించాడు.
5.105.26
न त्वेनं पीडयामास बलेन बलवत्तरः ।
ततो हि जीवितं तस्य न व्यनीनशदच्युतः ॥ ५.१०५.२६ ॥
కాని ఆ మహాబలుడు అతడిని తన బలంతో బాధించలేదు; కావున అచ్యుతుడు అతని ప్రాణాన్ని నాశనం చేయలేదు.
5.105.27
व्यात्तास्यः स्रस्तकायश्च विचेता विह्वलः खगः ।
मुमोच पत्राणि तदा गुरुभारप्रपीडितः ॥ ५.१०५.२७ ॥
నోరు తెరచి, దేహం వాలిపోయి, స్మృతి తప్పి కలవరపడిన ఆ పక్షి, గొప్ప భారంతో బాధపడి అప్పుడు తన ఈకలను రాల్చింది.
5.105.28
स विष्णुं शिरसा पक्षी प्रणम्य विनतासुतः ।
विचेता विह्वलो दीनः किंचिद्वचनमब्रवीत् ॥ ५.१०५.२८ ॥
వినత కుమారుడైన ఆ పక్షి విష్ణువుకు శిరసు వంచి నమస్కరించి, స్మృతి తప్పి, కలవరపడి, దీనుడై కొన్ని మాటలు పలికాడు.
5.105.29
भगवँल्लोकसारस्य सदृशेन वपुष्मता ।
भुजेन स्वैरमुक्तेन निष्पिष्टोऽस्मि महीतले ॥ ५.१०५.२९ ॥
ఓ భగవంతుడా! లోకసారమైన, తేజోమయ దేహుడవైన నీ బాహువు స్వేచ్ఛగా విడిచిపెట్టినప్పుడు నేను భూమిపై నలిగిపోయాను.
5.105.30
क्षन्तुमर्हसि मे देव विह्वलस्याल्पचेतसः ।
बलदाहविदग्धस्य पक्षिणो ध्वजवासिनः ॥ ५.१०५.३० ॥
దేవా! కలవరపడిన, అల్పబుద్ధి గల, బల దాహంతో కాలిపోయిన, ధ్వజంపై నివసించే నన్ను క్షమించాలి.
5.105.31
न हि ज्ञातं बलं देव मया ते परम विभो ।
तेन मन्याम्यहं वीर्यमात्मनो न समं परैः ॥ ५.१०५.३१ ॥
దేవా, విభూ, నీ పరమ బలాన్ని నేను తెలుసుకోలేదు. అందువల్ల నా శౌర్యం ఇతరులతో సమానం కాదని నేను భావిస్తున్నాను.
5.105.32
ततश्चक्रे स भगवान्प्रसादं वै गरुत्मतः ।
मैवं भूय इति स्नेहात्तदा चैनमुवाच ह ॥ ५.१०५.३२ ॥
అప్పుడు భగవంతుడు గరుత్మంతునిపై కృప చూపించాడు. ప్రేమతో అతనితో, "మళ్లీ ఇలా అనకు" అన్నాడు.
5.105.33
पादाङ्गुष्ठेन चिक्षेप सुमुखं गरुडोरसि ।
ततः प्रभृति राजेन्द्र सहसर्पेण वर्तते ॥ ५.१०५.३३ ॥
పాదాంగుష్ఠంతో సుముఖుని గరుడుని వక్షస్థలంపైకి విసిరాడు. రాజేంద్రా, అప్పటి నుండి అతడు సర్పంతో కలిసి ఉంటున్నాడు.
5.105.34
एवं विष्णुबलाक्रान्तो गर्वनाशमुपागतः ।
गरुडो बलवान्राजन्वैनतेयो महायशाः ॥ ५.१०५.३४ ॥
ఇలా విష్ణుబలంచే అణచబడిన గరుడుడు గర్వనాశాన్ని పొందాడు. రాజా, బలవంతుడు, మహాయశస్వి అయిన వైనతేయుడు ఇలా చేశాడు.
5.105.35
तथा त्वमपि गान्धारे यावत्पाण्डुसुतान्रणे ।
नासादयसि तान्वीरांस्तावज्जीवसि पुत्रक ॥ ५.१०५.३५ ॥
అలాగే నీవు కూడా గాంధారీ పుత్రా, పాండు పుత్రులైన ఆ వీరులను యుద్ధంలో నీవు ఎదుర్కొనని వరకే జీవించి ఉన్నావు, కుమారా.
5.105.36
भीमः प्रहरतां श्रेष्ठो वायुपुत्रो महाबलः ।
धनञ्जयश्चेन्द्रसुतो न हन्यातां तु कं रणे ॥ ५.१०५.३६ ॥
ప్రహరించేవారిలో శ్రేష్ఠుడు, మహాబలుడు వాయుపుత్రుడు భీముడు, ఇంద్రుని కుమారుడు ధనంజయుడు యుద్ధంలో ఎవరినీ చంపకుండా ఉండుగాక.
5.105.37
विष्णुर्वायुश्च शक्रश्च धर्मस्तौ चाश्विनावुभौ ।
एते देवास्त्वया केन हेतुना वीक्षितुं क्षमाः ॥ ५.१०५.३७ ॥
విష్ణువు, వాయువు, శక్రుడు, ధర్ముడు, ఇద్దరు అశ్వినులు — ఈ దేవతలను ఏ కారణంతో నీవు చూడగలవాడవు?
5.105.38
तदलं ते विरोधेन शमं गच्छ नृपात्मज ।
वासुदेवेन तीर्थेन कुलं रक्षितुमर्हसि ॥ ५.१०५.३८ ॥
కాబట్టి, రాజకుమారా, నీకు శత్రుత్వం చాలు; శాంతిని పొందు. వాసుదేవుని మార్గం ద్వారా నీ కులాన్ని రక్షించడం నీకు తగినది.
5.105.39
प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य नारदोऽयं महातपाः ।
माहात्म्यस्य तदा विष्णोः सोऽयं चक्रगदाधरः ॥ ५.१०५.३९ ॥
ఈ మహాతపస్వి నారదుడు అందరికీ ప్రత్యక్ష సాక్షి. ఆ సమయంలో విష్ణువు మహిమకు సాక్షి ఇతడే, చక్రగదాధారి.
5.105.40
दुर्योधनस्तु तच्छ्रुत्वा निश्वसन्भृकुटीमुखः ।
राधेयमभिसंप्रेक्ष्य जहास स्वनवत्तदा ॥ ५.१०५.४० ॥
అయితే దుర్యోధనుడు అది విని, కనుబొమ్మలు ముడిచి, నిట్టూర్చి, రాధేయుడైన కర్ణుని చూస్తూ అప్పుడు పెద్దగా నవ్వాడు.
5.105.41
कदर्थीकृत्य तद्वाक्यमृषेः कण्वस्य दुर्मतिः ।
ऊरुं गजकराकारं ताडयन्निदमब्रवीत् ॥ ५.१०५.४१ ॥
ఋషి కణ్వుని ఆ మాటలను తృణీకరించి, ఆ దుర్మార్గుడు ఏనుగు తొండం వంటి తన తొడను కొడుతూ ఇలా అన్నాడు.
5.105.42
यथैवेश्वरसृष्टोऽस्मि यद्भावि या च मे गतिः ।
तथा महर्षे वर्तामि किं प्रलापः करिष्यति ॥ ५.१०५.४२ ॥
నేను ఈశ్వరునిచే సృష్టించబడినట్లే, ఏది జరగబోతుందో, ఏది నా గతియో, అలాగే, మహర్షీ, నేను నడుచుకుంటాను; ఈ వ్యర్థ ప్రలాపం ఏమి చేయగలదు?
5.105.43
ततः कण्वोऽब्रवीत्क्रुद्धो दुर्योधनमपण्डितम् ।
यस्मादूकं ताडयसि ऊरौ मृत्युर्भविष्यति ॥ ५.१०५.४३ ॥
అప్పుడు కోపించిన కణ్వుడు తెలివిలేని దుర్యోధనునితో ఇలా అన్నాడు: "నీవు నీ తొడను కొడుతున్నావు కాబట్టి, తొడే నీకు మరణమవుతుంది."