మహాభారతం · అధ్యాయం 5.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.106.1
अनर्थे जातिनिर्बन्धं परार्थे लोभमोहितम् ।
अनार्यकेष्वभिरतं मरणे कृतनिश्चयम् ॥ ५.१०६.१ ॥
అనర్థంలో వంశాభిమాన పట్టుదల కలవాడు, పరుల కోసం లోభంతో మోహితుడు, అనార్యులతో రమించేవాడు, మరణాన్ని నిశ్చయించుకున్నవాడు.
5.106.2
ज्ञातीनां दुःखकर्तारं बन्धूनां शोकवर्धनम् ।
सुहृदां क्लेशदातारं द्विषतां हर्षवर्धनम् ॥ ५.१०६.२ ॥
బంధువులకు దుఃఖం కలిగించేవాడు, బాంధవుల శోకాన్ని పెంచేవాడు, మిత్రులకు క్లేశం ఇచ్చేవాడు, శత్రువుల సంతోషాన్ని పెంచేవాడు.
5.106.3
कथं नैनं विमार्गस्थं वारयन्तीह बान्धवाः ।
सौहृदाद्वा सुहृत्स्निग्धो भगवान्वा पितामहः ॥ ५.१०६.३ ॥
తప్పుదారిలో నిలిచిన ఇతనిని ఇక్కడ బంధువులు ఎందుకు వారించలేదు? లేక స్నేహంతో ప్రేమించే భగవాన్ పితామహుడు ఎందుకు వారించలేదు?
5.106.4
उक्तं भगवता वाक्यमुक्तं भीष्मेण यत्क्षमम् ।
उक्तं बहुविधं चैव नारदेनापि तच्छृणु ॥ ५.१०६.४ ॥
భగవానుడు చెప్పిన మాటను, భీష్ముడు తగినట్లు పలికిన మాటను, నారదుడు కూడా అనేక విధాలుగా చెప్పినదాన్ని — వినుము.
5.106.5
दुर्लभो वै सुहृच्छ्रोता दुर्लभश्च हितः सुहृत् ।
तिष्ठते हि सुह्यद्यत्र न बन्धुस्तत्र तिष्ठते ॥ ५.१०६.५ ॥
నిజంగా మిత్రుడు వినేవాడు దుర్లభుడు, హితకరమైన మిత్రుడు కూడా దుర్లభుడు. మిత్రుడు ఉన్నచోట బంధువు నిలవడు.
5.106.6
श्रोतव्यमपि पश्यापि सुहृदां कुरुनन्दन ।
न कर्तव्यश्च निर्बन्धो निर्बन्धो हि सुदारुणः ॥ ५.१०६.६ ॥
కురునందనా, మిత్రుల మాటను వినాలి, ఆలోచించాలి. పట్టుదల చూపకూడదు; పట్టుదల అత్యంత భయంకరం.
5.106.7
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
यथा निर्बन्धतः प्राप्तो गालवेन पराजयः ॥ ५.१०६.७ ॥
ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని ఉదాహరిస్తారు; పట్టుదల వల్ల గాలవుడు ఓటమి పొందినట్లు.
5.106.8
विश्वामित्रं तपस्यन्तं धर्मो जिज्ञासया पुरा ।
अभ्यगच्छत्स्वयं भूत्वा वसिष्ठो भगवानृषिः ॥ ५.१०६.८ ॥
పూర్వం ధర్ముడు జిజ్ఞాసతో తపస్సు చేస్తున్న విశ్వామిత్రుని వద్దకు, భగవాన్ ఋషి వసిష్ఠుని రూపంలో స్వయంగా వచ్చాడు.
5.106.9
सप्तर्षीणामन्यतमं वेषमास्थाय भारत ।
बभुक्षुः क्षुधितो राजन्नाश्रमं कौशिकस्य तु ॥ ५.१०६.९ ॥
భారతా, సప్తర్షులలో ఒకరి రూపం ధరించి, ఆకలితో, రాజా, కౌశికుని ఆశ్రమానికి భోజనం కోరి వచ్చాడు.
5.106.10
विश्वामित्रोऽथ संभ्रान्तः श्रपयामास वै चरुम् ।
परमान्नस्य यत्नेन न च तं प्रत्यपालयत् ॥ ५.१०६.१० ॥
అప్పుడు విశ్వామిత్రుడు తొందరపడి చరువును వండించాడు; శ్రేష్ఠమైన అన్నాన్ని ప్రయత్నంతో వండుతూ, అతనిని పట్టించుకోలేదు.
5.106.11
अन्नं तेन यदा भुक्तमन्यैर्दत्तं तपस्विभिः ।
अथ गृह्णान्नमत्युष्णं विश्वामित्रोऽप्युपागमत् ॥ ५.१०६.११ ॥
అతడు ఇతర తపస్వులు ఇచ్చిన అన్నాన్ని తిన్న తర్వాత, విశ్వామిత్రుడు అతి వేడి అన్నాన్ని తీసుకొని కూడా వచ్చాడు.
5.106.12
भुक्तं मे तिष्ठ तावत्त्वमित्युक्त्वा भगवान्ययौ ।
विश्वामित्रस्ततो राजन्स्थित एव महाद्युतिः ॥ ५.१०६.१२ ॥
'నేను భుజించాను; నువ్వు ఇప్పుడు ఆగు' అని చెప్పి భగవానుడు వెళ్లిపోయాడు. రాజా, అప్పుడు మహాతేజస్వి విశ్వామిత్రుడు అక్కడే నిలిచాడు.
5.106.13
भक्तं प्रगृह्य मूर्ध्ना वै बाहुभ्यां संशितव्रतः ।
स्थितः स्थाणुरिवाभ्याशे निश्चेष्टो मारुताशनः ॥ ५.१०६.१३ ॥
ఆహారాన్ని తలపై ఎత్తి, రెండు చేతులతో, దృఢ వ్రతుడై, సమీపంలో స్తంభంలా నిలిచాడు; చలనం లేకుండా, గాలిని భుజించేవాడై.
5.106.14
तस्य शुश्रूषणे यत्नमकरोद्गालवो मुनिः ।
गौरवाद्बहुमानाच्च हार्देन प्रियकाम्यया ॥ ५.१०६.१४ ॥
ఆయన సేవలో గాలవ ముని ప్రయత్నం చేశాడు; గౌరవంతో, గొప్ప మన్ననతో, ప్రేమతో, ఆయనను సంతోషపెట్టాలనే కోరికతో.
5.106.15
अथ वर्षशते पूर्णे धर्मः पुनरुपागमत् ।
वासिष्ठं वेषमास्थाय कौशिकं भोजनेप्सया ॥ ५.१०६.१५ ॥
అప్పుడు వంద సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాక ధర్ముడు మళ్ళీ వచ్చాడు; వసిష్ఠుని రూపం ధరించి, భోజనం కోరి కౌశికుని వద్దకు.
5.106.16
स दृष्ट्वा शिरसा भक्तं ध्रियमाणं महर्षिणा ।
तिष्ठता वायुभक्षेण विश्वामित्रेण धीमता ॥ ५.१०६.१६ ॥
మహర్షి తలపై ధరించిన ఆహారాన్ని అతడు చూశాడు; నిలబడి, గాలిని భుజించే, బుద్ధిమంతుడైన విశ్వామిత్రుడు ధరించినది.
5.106.17
प्रतिगृह्य ततो धर्मस्तथैवोष्णं तथा नवम् ।
भुक्त्वा प्रीतोस्मि विप्रर्षे तमुक्त्वा स मुनिर्गतः ॥ ५.१०६.१७ ॥
అప్పుడు ధర్ముడు దానిని వేడిగా, తాజాగా స్వీకరించి, భుజించి, "విప్రర్షీ, నేను సంతోషించాను" అని చెప్పి ఆ ముని వెళ్లిపోయాడు.
5.106.18
क्षत्रभावादपगतो ब्राह्मणत्वमुपागतः ।
धर्मस्य वचनात्प्रीतो विश्वामित्रस्तथाऽभवत् ॥ ५.१०६.१८ ॥
క్షత్రియ స్థితి నుండి అతడు తొలగి బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందాడు; ధర్ముని మాటతో సంతోషించి విశ్వామిత్రుడు అలాగే అయ్యాడు.
5.106.19
विश्वामित्रस्तु शिष्यस्य गालवस्य तपस्विनः ।
शुश्रूषया च भक्त्या च प्रीतिमानित्युवाच ह ॥ ५.१०६.१९ ॥
తపస్వి అయిన శిష్యుడు గాలవుని సేవతో, భక్తితో సంతోషించిన విశ్వామిత్రుడు ఇలా అన్నాడు.
5.106.20
अनुज्ञातो मया वत्स यथेष्टं गच्छ गवालव ।
इत्युक्तः प्रत्युवाचेदं गालवो मुनिसत्तमम् ॥ ५.१०६.२० ॥
"వత్సా, నా అనుమతితో నీకిష్టమైనట్లు వెళ్ళు, గవాలవా." అని చెప్పబడిన గాలవుడు ఆ ముని శ్రేష్ఠునితో ఇలా బదులిచ్చాడు.
5.106.21
प्रीतो मधुरया वाचा विश्वामित्रं महाद्युतिम् ।
दक्षिणाः काः प्रयच्छामि भवते गुरुकर्मणि ॥ ५.१०६.२१ ॥
మధురమైన మాటలతో సంతోషించిన గాలవుడు తేజస్వి విశ్వామిత్రునితో ఇలా అన్నాడు, "గురుకార్యానికి నేను మీకు ఏ దక్షిణలు ఇవ్వాలి?"
5.106.22
दक्षिणाभिरुपेतं हि कर्म सिद्ध्यति मानद ।
दक्षिणानां हि दाता वै अपवर्गेण युज्यते ॥ ५.१०६.२२ ॥
మానదా, దక్షిణలతో కూడిన కర్మ నిశ్చయంగా సిద్ధిస్తుంది; దక్షిణ ఇచ్చేవాడు నిశ్చయంగా మోక్షంతో కూడుకుంటాడు.
5.106.23
स्वर्गे क्रतुफलं तद्धि दक्षिणा शान्तिरुच्यते ।
किमाहरामि गुर्वर्थं ब्रवीतु भगवानिति ॥ ५.१०६.२३ ॥
అది స్వర్గంలో యజ్ఞఫలం; దక్షిణను శాంతి అంటారు. గురువు కోసం నేను ఏమి తీసుకురావాలి? భగవానుడే చెప్పుగాక.
5.106.24
स जानानस्तु भगवान्खिन्नं शुश्रूषणेन वै ।
विश्वामित्रस्तमसकृद्गच्छ गच्छेत्यचोदयत् ॥ ५.१०६.२४ ॥
భగవానుడైన విశ్వామిత్రుడు అతడు సేవతో అలసిపోయాడని తెలిసినా, మళ్లీ మళ్లీ "వెళ్ళు, వెళ్ళు" అంటూ అతన్ని ప్రేరేపించాడు.
5.106.25
असकृद्गच्छगच्छेति विश्वामित्रेण भाषितः ।
किं ददानीति बहुशो गालवः प्रत्यभाषत ॥ ५.१०६.२५ ॥
విశ్వామిత్రుడు పదే పదే 'వెళ్ళు, వెళ్ళు' అని అన్నాడు. అప్పుడు గాలవుడు పదే పదే సమాధానమిచ్చాడు: 'నేను ఏమి ఇవ్వాలి?'
5.106.26
निर्बन्धतस्तु बहुशो गालवस्य तपस्विनः ।
किंचिदागतसंरम्भो विश्वामित्रोऽब्रवीदिदम् ॥ ५.१०६.२६ ॥
గాలవ తపస్వి పదే పదే పట్టుబట్టడంతో విశ్వామిత్రుడు కొంత కోపోద్రిక్తుడై ఇలా అన్నాడు.
5.106.27
एकतःश्यामकर्णानां हयानां चन्द्रवर्चसाम् ।
अष्टौ शतानि मे देहि गच्छ गालव मा चिरम् ॥ ५.१०६.२७ ॥
'గాలవా, చంద్రునిలా ప్రకాశించే, ఒకవైపు నల్లని చెవులున్న ఎనిమిదివందల గుర్రాలను నాకు ఇవ్వు. ఆలస్యం చేయకుండా వెళ్ళు.'