Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.109

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.109.1

इयं विवस्वदा पूर्वं श्रौतेन विधिना किल ।
गुरवे दक्षिणा दत्ता दक्षिणेत्युच्यते च दिक् ॥ ५.१०९.१ ॥

ପୂର୍ବେ ବିବସ୍ୱାନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଶ୍ରୌତ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଏହି ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇଥିଲେ; ସେଥିପାଇଁ ଏହି ଦିଗକୁ ଦକ୍ଷିଣ କୁହାଯାଏ।

5.109.2

अत्र लोकत्रयस्यास्य पितृपक्षः प्रतिष्ठितः ।
अत्रोष्मपाणां देवानां निवासः श्रूयते द्विज ॥ ५.१०९.२ ॥

ଏଠାରେ ଏହି ତ୍ରିଲୋକର ପିତୃପକ୍ଷ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏଠାରେ ଊଷ୍ମପ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନିବାସ ଶୁଣାଯାଏ।

5.109.3

अत्र विश्वे सदा देवाः पितृभिः सार्धमासते ।
इज्यमानाः स्म लोकेषु संप्राप्तास्तुल्यभागताम् ॥ ५.१०९.३ ॥

ଏଠାରେ ବିଶ୍ୱେଦେବଗଣ ସର୍ବଦା ପିତୃଗଣଙ୍କ ସହ ବାସ କରନ୍ତି; ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସମାନ ଭାଗ ପାଇଛନ୍ତି।

5.109.4

एतद्द्वितीयं देवस्य द्वारमाचक्षते द्विज ।
त्रुटिशो लवशश्चापि गण्यते कालनिश्चयः ॥ ५.१०९.४ ॥

ଏହାକୁ ଦେବତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦ୍ୱାର କୁହାଯାଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜ; ତ୍ରୁଟି ଓ ଲବ ମାପରେ କାଳନିର୍ଣ୍ଣୟ ଗଣନା ହୁଏ।

5.109.5

अत्र देवर्षयो नित्यं पितृलोकर्षयस्तथा ।
तथा राजर्षयः सर्वे निवसन्ति गतव्यथाः ॥ ५.१०९.५ ॥

ଏଠାରେ ଦେବର୍ଷିମାନେ ସର୍ବଦା ବାସ କରନ୍ତି; ସେହିପରି ପିତୃଲୋକର ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ; ସମସ୍ତ ରାଜର୍ଷିମାନେ ଦୁଃଖରହିତ ହୋଇ ବାସ କରନ୍ତି।

5.109.6

अत्र धर्मश्च सत्यं च कर्म चात्र निगद्यते ।
गतिरेषा द्विजश्रेष्ठ कर्मणामवसायिनाम् ॥ ५.१०९.६ ॥

ଏଠାରେ ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟ ଏବଂ କର୍ମ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ; ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା କର୍ମ ସମାପନକାରୀଙ୍କ ଗତି।

5.109.7

एषा दिक्सा द्विजश्रेष्ठ यां सर्वः प्रतिपद्यते ।
वृता त्वनवबोधेन सुखं तेन न गम्यते ॥ ५.१०९.७ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯେଉଁ ଦିଗକୁ ସମସ୍ତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ଏହି ଦିଗ; କିନ୍ତୁ ଅଜ୍ଞାନରେ ଆବୃତ ଲୋକେ ସୁଖରେ ସେଥିକୁ ଯାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

5.109.8

नैर्ऋतानां सहस्रामि बहून्यत्र द्विजर्षभ ।
सृष्टानि प्रतिकूलानि द्रष्टव्यान्यकृतात्मभिः ॥ ५.१०९.८ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜର୍ଷଭ! ଏଠାରେ ନୈର୍ଋତମାନଙ୍କର ହଜାର ହଜାର ଓ ବହୁତ ପ୍ରତିକୂଳ ରୂପ ସୃଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅଶୁଦ୍ଧ ମନର ଲୋକେ ହିଁ ଦେଖନ୍ତି।

5.109.9

अत्र मन्दरकुञ्जेषु विप्रर्षिसदनेषु च ।
गायन्ति गाथा गन्धर्वाश्चित्तबुद्धिहरा द्विज ॥ ५.१०९.९ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ଏଠାରେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତର କୁଞ୍ଜରେ ଓ ବିପ୍ର-ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ହରଣ କରୁଥିବା ଗାଥା ଗାନ କରନ୍ତି।

5.109.10

अत्र सामानि गाथाभिः श्रुत्वा गीतानि रैवतः ।
गतदारो गतामात्यो गतराज्यो वनं गतः ॥ ५.१०९.१० ॥

ଏଠାରେ ରୈବତ ଗାଥା ସହିତ ଗାଯାଯାଇଥିବା ସାମଗାନ ଶୁଣିଲେ; ପରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ଗଲେ, ଅମାତ୍ୟମାନେ ଗଲେ, ରାଜ୍ୟ ଗଲା, ଏବଂ ସେ ବନକୁ ଗଲେ।

5.109.11

अत्र सावर्मिना चैव यवक्रीतात्मजेन च ।
मर्यादा स्थापिता ब्रह्मन्यां सूर्यो नातिवर्तते ॥ ५.१०९.११ ॥

ଏଠାରେ ସାବର୍ମି ଓ ଯବକ୍ରୀତଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

5.109.12

अत्र राक्षसराजेन पौलस्त्येन महात्मना ।
रावणेन तपः कृत्वा सुरेभ्योऽमरता वृता ॥ ५.१०९.१२ ॥

ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସରାଜ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାତ୍ମା ରାବଣ ତପସ୍ୟା କରି ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ଅମରତାର ବର ମାଗିଲେ।

5.109.13

अत्र वृत्तेन वृत्रोऽपि शक्रशत्रुत्वमेयिवान् ।
अत्र सर्वासवः प्राप्ताः पुनर्गच्छन्ति पञ्चधा ॥ ५.१०९.१३ ॥

ଏଠାରେ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଆସବମାନେ ପହଞ୍ଚି ପୁଣି ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରରେ ଫେରନ୍ତି।

5.109.14

अत्र दुष्कृतकर्माणो नराः पच्यन्ति गालव ।
अत्र वैतरणी नाम नदी वैतरणैर्वृता ॥ ५.१०९.१४ ॥

ଏଠାରେ ଦୁଷ୍କର୍ମକାରୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପକାଯାଆନ୍ତି, ହେ ଗାଳବ। ଏଠାରେ ବୈତରଣୀ ନାମକ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହା ବୈତରଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଅଛି।

5.109.15

अत्र गत्वा सुखस्यान्तं दुःखस्यान्तं प्रपद्यते ।
अत्रावृत्तो दिनकरः सुरसं क्षरते पयः ॥ ५.१०९.१५ ॥

ଏଠାକୁ ଯାଇ ମନୁଷ୍ୟ ସୁଖର ଅନ୍ତ ଏବଂ ଦୁଃଖର ଅନ୍ତ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଫେରି ମଧୁର ରସର କ୍ଷୀର କ୍ଷରଣ କରନ୍ତି।

5.109.16

काष्ठां चासाद्य वासिष्ठीं हिममुत्सृजते पुनः ।
अत्राहं गालव पुरा क्षुधाऽऽर्तः परिचिन्तयन् ॥ ५.१०९.१६ ॥

ବାସିଷ୍ଠୀ ଦିଗରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ପୁଣି ହିମ ନିର୍ଗତ କରେ। ଏଠାରେ, ହେ ଗାଳବ, ପୂର୍ବେ କ୍ଷୁଧାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲି।

5.109.17

लब्धवान्युध्यमानौ द्वौ बृहन्तौ गजकच्छपौ ।
अत्र चक्रधनुर्नाम सूर्याञ्जातो महानृषिः ॥ ५.१०९.१७ ॥

ଯୁଦ୍ଧରତ ଦୁଇଟି ବିଶାଳ ହାତୀ ଓ କଇଁଛକୁ ସେ ଏଠାରେ ପାଇଥିଲା। ଏଠାରେ ଚକ୍ରଧନୁ ନାମକ ମହାନ ଋଷି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ।

5.109.18

विदुर्यं कपिलं देवं येनार्ताः सगरात्मजाः ।
अत्र सिद्धाः शिवा नाम ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥ ५.१०९.१८ ॥

ସଗରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଯେଉଁ କପିଳ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜାଣିଥିଲେ, ସେ; ଏଠାରେ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ଶିବ ନାମକ ସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଛନ୍ତି।

5.109.19

अधीत्य सकलान्वेदाँल्लेभिरे मोक्षमक्षयम् ।
अत्र भोगवती नाम पुरी वासुकिपालिता ॥ ५.१०९.१९ ॥

ସମସ୍ତ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ସେମାନେ ଅକ୍ଷୟ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କଲେ। ଏଠାରେ ବାସୁକିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଭୋଗବତୀ ନାମକ ନଗରୀ ଅଛି।

5.109.20

तक्षकेण च नागेन तथैवैरावतेन च ।
अत्र निर्याणकालेऽपि तमः संप्राप्यते महत् ॥ ५.१०९.२० ॥

ତକ୍ଷକ ନାଗ ଓ ଐରାବତ ନାଗ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କାଳରେ ମହା ଅନ୍ଧକାର ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

5.109.21

अभेद्यं भास्करेणापि स्वयं वा कृष्णवर्त्मना ।
एष तस्यापि ते मार्गः परिचारस्य गालव ।
ब्रूहि मे यदि गन्तव्यं प्रतीचीं शृणु चापराम् ॥ ५.१०९.२१ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଭେଦ୍ୟ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ସ୍ୱୟଂ କୃଷ୍ଣ ପଥ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଭେଦ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହା ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପଥ, ହେ ଗାଳବ, ତୁମ ସେବକର ପଥ। ଯଦି ତୁମେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଯିବାକୁ ଚାହଁ, ମୋତେ କୁହ; ଅନ୍ୟ ଦିଗ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।