ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.111.1
यस्मादुत्तार्यते पापाद्यस्मान्निश्रेयसोऽश्रुते ।
अस्मादुत्तारणबलादुत्तरेत्युच्यते द्विज ॥ ५.१११.१ ॥
ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਉੱਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਧਾਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ 'ਉੱਤਰਾ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ।
5.111.2
उत्तरस्य हिरण्यस्य परिवापस्य गालव ।
मार्गः पश्चिमपूर्वाभ्यां दिग्भ्यां वै मध्यमः स्मृतः ॥ ५.१११.२ ॥
ਹੇ ਗਾਲਵ, ਉੱਤਰ ਦੇ ਹਿਰਣਯ ਪਰਿਵਾਪ ਦਾ ਮਾਰਗ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਮੱਧ ਮਾਰਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
5.111.3
अस्यां दिशि वरिष्ठायामुत्तरायां द्विजर्षभ ।
नासौम्यो नाविधेयात्मा नाधर्मो वसते जनः ॥ ५.१११.३ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਦੁਸ਼ਟ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਬੇਕਾਬੂ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਧਰਮ ਵਸਦਾ ਹੈ।
5.111.4
अत्र नारायणः कृष्णो जिष्णुश्चैव नरोत्तमः ।
बदर्यामाश्रमपदे तथा ब्रह्मा च शाश्वतः ॥ ५.१११.४ ॥
ਇੱਥੇ ਬਦਰੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਵਿਜਈ ਜਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਨਰੋੱਤਮ (ਅਰਜੁਨ) ਵਸਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ।
5.111.5
अत्र वै हिमवत्पृष्ठे नित्यमास्ते महेश्वरः ।
प्रकृत्या पुरुषः सार्धं युगान्ताग्निसमप्रभः ॥ ५.१११.५ ॥
ਇੱਥੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵਸਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸਹਿਤ ਪੁਰਖ, ਯੁਗਾਂਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੇਜ ਵਾਲਾ।
5.111.6
न स दृश्यो मुनिगणैस्तथा देवैः सवासवैः ।
गन्धर्वयक्षसिद्धैर्वा नरनारायणादृते ॥ ५.१११.६ ॥
ਉਸਨੂੰ ਮੁਨੀ-ਸਮੂਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਵਾਸਵ ਸਹਿਤ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼ ਜਾਂ ਸਿੱਧ — ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ।
5.111.7
अत्र विष्णुः सहस्राक्षः सहस्रचरणोऽव्ययः ।
सहस्रशिरसः श्रीमानेकः पश्यति मायया ॥ ५.१११.७ ॥
ਇੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਚਰਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇਜਸਵੀ ਇਕੱਲੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
5.111.8
अत्र राज्येन विप्राणां चन्द्रमाश्चाभ्यषिच्यत ।
अत्र गङ्गां महादेवः पतन्तीं गगनाच्च्युताम् ॥ ५.१११.८ ॥
ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਨਾਲ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ; ਇੱਥੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ੋਂ ਡਿੱਗਦੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਾਰਿਆ।
5.111.9
प्रतिगृह्य ददौ लोके मानुषे ब्रह्मवित्तम ।
अत्र देव्या तपस्तप्तं महेश्वरपरीप्सया ॥ ५.१११.९ ॥
ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇੱਥੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ।
5.111.10
अत्र कामश्च रोषश्च शैलश्चोमा च संबभुः ।
अत्र राक्षसयक्षाणां गन्धर्वाणां च गालव ॥ ५.१११.१० ॥
ਇੱਥੇ ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਉਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਇੱਥੇ, ਹੇ ਗਾਲਵ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ।
5.111.11
आधिपत्येन कैलासे धनदोऽप्यभिषेचितः ।
अत्र चैत्ररथं रम्यमत्र वैखानसाश्रमः ॥ ५.१११.११ ॥
ਕੈਲਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਅਧਿਪਤਿਆ ਨਾਲ ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਵੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਰਮਣੀਕ ਚੈਤ੍ਰਰਥ; ਇੱਥੇ ਵੈਖਾਨਸਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ।
5.111.12
अत्र मन्दाकिनी चैव मन्दरश्च द्विजर्षभ ।
अत्र सौगन्धिकवनं नैर्ऋतैरभिरक्ष्यते ॥ ५.१११.१२ ॥
ਇੱਥੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਰਸ਼ਭ। ਇੱਥੇ ਸੌਗੰਧਿਕ ਵਣ ਹੈ; ਉਹ ਨੈਰਿਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5.111.13
शाद्वलं कदलीस्कन्धमत्र सन्तानका नगाः ।
अत्र संयमनित्यानां सिद्धानां स्वैरचारिणाम् ॥ ५.१११.१३ ॥
ਇੱਥੇ ਹਰੀ ਘਾਹ ਵਾਲੇ ਮੈਦਾਨ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਤਣੇ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨਕ ਰੁੱਖ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਸੰਜਮੀ, ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿੱਧ ਹਨ।
5.111.14
विमानान्युनुरूपाणि कामभोग्यानि गालव ।
अत्र ते ऋषयः सप्त देवी चारुन्धती तथा ॥ ५.१११.१४ ॥
ਹੇ ਗਾਲਵ, ਇੱਥੇ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਾਣਨ ਯੋਗ, ਢੁਕਵੇਂ ਵਿਮਾਨ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਉਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਅਰੁੰਧਤੀ ਵੀ ਹਨ।
5.111.15
अत्र तिष्ठति वै रात्रिन्दिवाप्यत्रावतिष्ठते ।
अत्र यज्ञं समासाद्य ध्रुवं स्थाता पितामहः ॥ ५.१११.१५ ॥
ਇੱਥੇ ਰਾਤ ਅਤੇ ਦਿਨ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਠਹਿਰਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਯੱਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜ਼ਰੂਰ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣਗੇ।
5.111.16
ज्योतींषि चन्द्रसूर्यौ च परिवर्तन्ति नित्यशः ।
अत्र गङ्गामहाद्वारं रक्षन्ति द्विजसत्तम ॥ ५.१११.१६ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਸਮੇਤ ਜੋਤੀਆਂ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਇੱਥੇ ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਮਹਾਦੁਆਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
5.111.17
धामा नाम महात्मानो मुनयः सत्यवादिनः ।
न तेषां ज्ञायते मूर्तिर्नाकृतिर्न तपश्चितम् ॥ ५.१११.१७ ॥
ਧਾਮਾ ਨਾਮ ਦੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਆਕਾਰ ਜਾਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਤਪ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
5.111.18
परिवर्तसहस्रामि कामभोज्याननि गालव ।
यथायथा प्रविशति तस्मात्परतरं नरः । ॥ ५.१११.१८ ॥
ਹੇ ਗਾਲਵ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚੱਕਰਾਂ ਤੱਕ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਾਣਨ ਯੋਗ…; ਮਨੁੱਖ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ ਦਾ…।
5.111.19
तथातथा द्विजश्रेष्ठ प्रविलीयति गालव ।
नैतत्केनचिदन्येन गतपूर्वं द्विजर्षभ ॥ ५.१११.१९ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਾਲਵ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਲੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਰਸ਼ਭ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਗਿਆ।
5.111.20
ऋते नारायणं देवं नरं वा जिष्णुमव्ययम् ।
अत्र कैलासमित्युक्तं स्थानमैलविलस्य तत् ॥ ५.१११.२० ॥
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਜਾਂ ਨਰ, ਜਾਂ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਜਿਸ਼ਣੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇੱਥੇ ਕੈਲਾਸ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਉਹ ਐਲਵਿਲ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।
5.111.21
अत्र विद्युत्प्रभा नाम जझिरेऽप्सरसो दश ।
अत्र विष्णुपदं नाम क्रमता विष्णुना कृतम् ॥ ५.१११.२१ ॥
ਇੱਥੇ ਵਿਦਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਦਸ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਜਨਮੀਆਂ। ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਣੂਪਦ ਨਾਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਇਆ।
5.111.22
त्रिलोकविक्रमे ब्रह्मन्नुत्तरां दिशमाश्रितम् ।
अत्र राज्ञा मरुतेन यज्ञेनेष्टं द्विजोत्तम ॥ ५.१११.२२ ॥
ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਵਿਕਰਮ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਇਹ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਮਰੁਤ ਨੇ ਯੱਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋੱਤਮ।
5.111.23
उशीरबीजे विप्रर्षे यत्र जाम्बूनदं सरः ।
जीमूतस्यात्र विप्रर्षेरुपतस्थे महात्मनः ॥ ५.१११.२३ ॥
ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ਼ੀਰਬੀਜ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਬੂਨਦ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਹਾਤਮਾ ਜੀਮੂਤ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
5.111.24
साक्षाद्धैमवतः पुण्यो विमलः कनकाकरः ।
ब्राह्मणेषु च यत्कृत्स्नं स्वन्तं कृत्वा धनं महत् ॥ ५.१११.२४ ॥
ਸਾਖਿਆਤ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਮਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਾਨ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਮਹਾਨ ਧਨ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ।
5.111.25
वव्रे धनं महर्षिः स जैमूतं तद्धनं ततः ।
अत्र नित्यं दिशांपालाः सायंप्रातर्द्विजर्षभ ॥ ५.१११.२५ ॥
ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜੈਮੂਤ ਦਾ ਉਹ ਧਨ ਮੰਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਸਦਾ ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
5.111.26
कस्य कार्यं किमिति वै परिक्रोशान्ति गालव ।
एवमेषा द्विजश्रेष्ठ गुणैरन्यैर्दिगुत्तरा ॥ ५.१११.२६ ॥
"ਕਿਸ ਦਾ ਕੰਮ, ਕੀ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਗਾਲਵ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
5.111.27
उत्तरेति परिख्याता सर्वकर्मस्तु चोत्तरा ।
एता विस्तरशस्तात तव शङ्गीर्तिता दिशः ॥ ५.१११.२७ ॥
"ਉੱਤਰਾ" ਨਾਮ ਨਾਲ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉੱਤਰਾ ਹੈ। ਹੇ ਤਾਤ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ।
5.111.28
चतस्रः क्रमयोगेन कामाशां गन्तुमिच्छसि ।
उद्यतोऽहं द्विजश्रेष्ठ तव दर्शयितुं दिशः।
पृथिवीं चाखिलां ब्रह्मंस्तस्मादारोह मां द्विज ॥ ५.१११.२८ ॥
ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣ ਦੀ ਤੂੰ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੈਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵੀ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ।