મહાભારત · અધ્યાય 5.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.113.1
ऋषभस्य ततः शृङ्गं निपत्य द्विजपक्षिणौ ।
शाण्डिलीं ब्राह्मणीं तत्र ददृशो तपोन्विताम् ॥ ५.११३.१ ॥
પછી ઋષભ શિખરથી ઊતરેલા બે દ્વિજ પક્ષીઓએ ત્યાં તપમાં લીન બ્રાહ્મણી શાંડિલીને જોઈ.
5.113.2
अभिवाद्य सुपर्णस्तु गालवश्चाभिपूज्य ताम् ।
तया च स्वागतेनोक्तौ विष्टरे सन्निषीदतुः ॥ ५.११३.२ ॥
સુપર્ણે વંદન કર્યા, ગાલવે પણ તેનું સન્માન કર્યું. તેના સ્વાગતવચનોથી બંને આસન પર બેઠા.
5.113.3
सिद्धमन्नं तया दत्तं बलिमन्त्रोपबृंहितम् ।
भुक्त्वा तृप्तावुभौ भूमौ सुप्तौ तावनुमोहितौ ॥ ५.११३.३ ॥
તેણે બલિ-મંત્રથી પુષ્ટ કરેલું તૈયાર અન્ન આપ્યું. ખાઈને તૃપ્ત થયેલા બંને મોહિત થઈ ભૂમિ પર સૂઈ ગયા.
5.113.4
मुहूर्तात्प्रतिबुद्धस्तु सुपर्णो गमनेप्सया ।
तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गी तापसीं ब्रह्मचारिणीम् ॥ ५.११३.४ ॥
ક્ષણમાં સુપર્ણ જવાની ઇચ્છાથી જાગ્યો. સર્વાંગસુંદર તે બ્રહ્મચારિણી તાપસીને જોઈને—
5.113.5
ग्रहीतुं हि मनश्चक्रे रूपात्साक्षादिव श्रियम् ।
अथ भ्रष्टतनूजाङ्गमात्मानं ददृशे खगः ॥ ५.११३.५ ॥
સાક્ષાત્ શ્રી જેવા તેના રૂપથી તેને પકડવાનું મન કર્યું. ત્યારે તે પક્ષીએ પોતાને શરીર અને અંગ પડી ગયેલું જોયું.
5.113.6
मांसपिण्डोपमोऽभूत्स मुखपादान्वितः खगः ।
गालवस्तं तथा दृष्ट्वा विमनाः पर्यपृच्छत ॥ ५.११३.६ ॥
તે પક્ષી માંસના પિંડ જેવો થયો, ફક્ત મુખ અને પગ બાકી રહ્યા. તેને તે દશામાં જોઈને ગાલવ ખિન્ન મને પૂછવા લાગ્યો.
5.113.7
किमिदं भवता प्राप्तमिहागमनजं फलम् ।
वासोऽयमिह कालं तु कियन्तं नौ भविष्यति ॥ ५.११३.७ ॥
અહીં આવવાથી તને આ શું ફળ મળ્યું? આપણા બંનેનો અહીં નિવાસ કેટલો સમય રહેશે?
5.113.8
किं नु ते मनसा ध्यातमशुभं धर्मदूषणम् ।
न ह्ययं भवतः स्वल्पो व्यभिचारो भविष्यति ॥ ५.११३.८ ॥
તેં મનમાં ધર્મને દૂષિત કરનાર કયો અશુભ વિચાર કર્યો? તારો આ અપરાધ નાનો નહીં હોય.
5.113.9
सुपर्णोऽथाब्रवीद्विप्रं प्रध्यातं वै मया द्विज ।
इमां सिद्धामितो नेतुं तत्र यत्र प्रजापतिः ॥ ५.११३.९ ॥
ત્યારે ગરુડે બ્રાહ્મણને કહ્યું, 'હે દ્વિજ, મેં ખરેખર વિચાર્યું છે કે આ સિદ્ધાને અહીંથી પ્રજાપતિ જ્યાં છે ત્યાં લઈ જવી.'
5.113.10
यत्र देवो महादेवो यत्र विष्णुः सनातनः ।
यत्र धर्मश्च यज्ञश्च तत्रेयं निवसेदिति ॥ ५.११३.१० ॥
જ્યાં દેવ મહાદેવ છે, જ્યાં સનાતન વિષ્ણુ છે, જ્યાં ધર્મ અને યજ્ઞ છે, ત્યાં જ આ વસે.
5.113.11
सोऽहं भगवतीं याचे प्रणतः प्रियकाम्यया ।
मयैतन्नाम प्रध्यातं मनसा शोचसा किल ॥ ५.११३.११ ॥
હું પ્રણામ કરીને પ્રિયની કામનાથી તે ભગવતીને યાચના કરું છું. મારા વડે આ નામ મનમાં અને શોકથી ખરેખર ગાઢ રીતે વિચારાયું છે.
5.113.12
तदेवं बहुमानात्ते मयेहानीप्सितं कृतम् ।
सुकृतं दुष्कृतं वा त्वं माहात्म्यात्क्षन्तुमर्हसि ॥ ५.११३.१२ ॥
આ રીતે, અતિ આદરથી મારા વડે અહીં તારું અનિચ્છિત કાર્ય થયું છે. સારું હો કે ખરાબ, તારી મહાનતાથી તું તેને ક્ષમા કરવા યોગ્ય છે.
5.113.13
सा तौ तदाऽब्रवीत्तुष्टा पतगेन्द्रद्विजर्षभौ ।
न भेतव्यं सुपर्णोऽसि सुपर्ण त्यज संभ्रमम् ॥ ५.११३.१३ ॥
ત્યારે પ્રસન્ન થયેલી તે પેલા પક્ષીરાજ અને દ્વિજશ્રેષ્ઠ બંનેને બોલી – 'ડરીશ નહિ, તું સુપર્ણ છે; હે સુપર્ણ, ગભરાટ છોડ.'
5.113.14
निन्दितास्मि त्वया वत्स न च निन्दां क्षमाम्यहम् ।
लोकेभ्यः सपदि भ्रश्येद्यो मां निन्देत पापकृत् ॥ ५.११३.१४ ॥
વત્સ, તેં મારી નિંદા કરી છે; પણ હું તે નિંદા ક્ષમા કરતી નથી. જે પાપી મારી નિંદા કરે તે તરત લોકોમાંથી પડી જાય.
5.113.15
हीनयाऽलक्षणैः सर्वैस्तथाऽनिन्दितया मया ।
आचारं प्रतिगृह्णन्त्या सिद्धिः प्राप्तेयमुत्तमा ॥ ५.११३.१५ ॥
બધા દુર્લક્ષણો વગરની, એ જ રીતે નિંદારહિત રહીને, આચારને અપનાવતાં મેં આ ઉત્તમ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી છે.
5.113.16
आचारः फलते धर्ममाचारः फलते धनम् ।
आचाराच्छ्रियमाप्नोति आचारो हन्त्यलक्षणम् ॥ ५.११३.१६ ॥
આચાર ધર્મનું ફળ આપે છે; આચાર ધનનું ફળ આપે છે. આચારથી માણસ શ્રી પામે છે; આચાર અલક્ષણનો નાશ કરે છે.
5.113.17
तदायुष्मन्खगपते यथेष्टं गम्यतामितः ।
न च ते गर्हणीयाऽहं गर्हितव्याः स्त्रियः क्वचित् ॥ ५.११३.१७ ॥
તેથી હે દીર્ઘાયુ ખગપતિ, તને ગમે ત્યાં અહીંથી જા. તારે મારી નિંદા ન કરવી; સ્ત્રીઓની પણ ક્યારેય નિંદા ન કરવી.
5.113.18
यदि त्वमात्मनो ह्यर्थे मां चैवादातुमिच्छसि ।
तदेव नष्टदेहस्तु स्या वै त्वं पन्नगाशन ॥ ५.११३.१८ ॥
જો તું પોતાના માટે મને પણ લઈ જવા ઇચ્છે, તો હે પન્નગાશન, તારું જ શરીર નાશ પામશે.
5.113.19
तस्यैव हि प्रसादेन देवदेवस्य चिन्तनात् ।
त्वं तु साङ्गस्तु सञ्जातः पुनरेव भविष्यसि ॥ ५.११३.१९ ॥
તેની જ કૃપાથી અને દેવોના દેવના ચિંતનથી તું અંગો સહિત ફરીથી જન્મીશ.
5.113.20
भवितासि यथापूर्वं बलवीर्यसमन्वितः ।
बभूवतुस्ततस्तस्य पक्षौ द्रविणवत्तरौ ॥ ५.११३.२० ॥
તું પહેલાંની જેમ બળ અને વીર્યથી યુક્ત થઈશ. પછી તેની બંને પાંખો વધુ બળવાન બની.
5.113.21
अनुज्ञातस्तु शाण्डिल्या यथागतमुपागमत् ।
नैव चासादयामास तथारूपांस्तुरङ्गमान् ॥ ५.११३.२१ ॥
શાંડિલ્યાની અનુમતિ લઈને તે જે માર્ગેથી આવ્યો હતો તે માર્ગે પાછો ગયો; પરંતુ તેવા રૂપના ઘોડા તેને મળ્યા નહીં.
5.113.22
विश्वामित्रोऽथ तं दृष्ट्वा गालवं चाध्वनि स्थितः ।
उवाच वदतां श्रेष्ठो वैनतेयस्य सन्निधौ ॥ ५.११३.२२ ॥
પછી વિશ્વામિત્રે તેને અને માર્ગમાં ઊભેલા ગાલવને જોઈને, વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા તેમણે વૈનતેય (ગરુડ)ની હાજરીમાં કહ્યું.
5.113.23
यस्त्वया स्वयमेवार्थः प्रतिज्ञातो मम द्विज ।
तस्य कालोऽपवर्गस्य यथा वा मन्यते भवान् ॥ ५.११३.२३ ॥
હે દ્વિજ, તેં જાતે મને જે કાર્યની પ્રતિજ્ઞા કરી હતી, તેની પૂર્તિનો સમય તને યોગ્ય લાગે તે તું કહે.
5.113.24
प्रतीक्षिष्याम्यहं कालमेतावन्तं तथा परम् ।
यथासंसिध्यते विप्र स मार्गस्तु निशाम्यताम् ॥ ५.११३.२४ ॥
હે વિપ્ર, હું આટલો સમય, અને તેથી પણ વધુ સમય, રાહ જોઈશ, જેથી તે કાર્ય સિદ્ધ થાય; તે માર્ગ હવે સાંભળ.
5.113.25
सुपर्णोऽथाब्रवीद्दीनं गालवं भृशदुःखितम् ।
प्रत्यक्षं खल्विदानीं मे विश्वामित्रो यदुक्तवान् ॥ ५.११३.२५ ॥
ત્યારે સુપર્ણે અત્યંત દુઃખી અને દીન ગાલવને કહ્યું, "હવે મારી સામે જ સ્પષ્ટ થયું છે કે વિશ્વામિત્રે જે કહ્યું હતું તે સાચું છે."
5.113.26
तदागच्छ द्विजश्रेष्ठ मन्त्रयिष्याव गालव ।
नादत्त्वा गुरवे शक्यं कृत्स्नमर्थं त्वयाऽऽसितुम् ॥ ५.११३.२६ ॥
"તો હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ ગાલવ, આવ, આપણે વિચારણા કરીએ. ગુરુને સંપૂર્ણ દક્ષિણા આપ્યા વિના તારાથી રહેવું શક્ય નથી."